Bài giảng: Soạn thảo VBQLHCNN lớp Chuyên Viên

Khái niệm VBQLNN Là những quyết định và thông tin quản lý thành văn được văn bản hoá do các cơ quan quản lý nhà nước ban hành theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức nhất định nhằm

Chuyên đề 11

KỸ THUẬT SOẠN THẢO

VĂN BẢN QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

II Kỹ thuật soạn thảo VBQLHCNN

1 Những yêu cầu chung về kỹ thuật soạn thảo VBQLHCNN

2 Những yêu cầu về nội dung

3 Những yêu cầu về bố cục và thể thức III Quy trình xây dựng và ban hành văn bản

1 Khái niệm quy trình xây dựng và ban hành văn bản

2 Trình tự chung xây dựng và ban hành văn bản

IV Thảo luận

Mục tiêu chuyên đề

 Hệ thống hoá những kiến thức cơ bản về văn bản quản lý hành chính nhà nước; những yêu cầu, kỹ thuật cơ bản

trong soạn thảo văn bản quản lý hành chính nhà nước;

quy trình xây dựng và ban hành văn bản quản lý hành

chính nhà nước.

 Chia sẻ những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn soạn thảo VBQLHCNN: Bố cục; lựa chọn sử dụng từ ngữ; dấu câu; cách viết hoa; cách viết tắt; cách viết tên riêng cơ quan, tổ chức; cách r ú t gọn câu, rút gọn đoạn văn; thay đổi cách diễn đạt; cách trích dẫn tư liệu; vấn đề sao VB; những vấn

đề còn tranh luận về đúng/sai; những câu hỏi vì sao?;…

Tài liệu tham khảo

- Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008.

- Nghị định 24/2009/NĐ – CP ngày 05/3/2009 của Chớnh phủ hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2008.

- Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2004.

- Nghị định 91/2006/NĐ – CP ngày 06/9/2006 của Chớnh phủ hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản của HĐND và UBND năm 2004.

- Thụng tư liờn tịch số 55/ 2005/ TTLT-BNV-VPCP ngày

06/05/2005 của Bộ Nội vụ và Văn phũng Chớnh phủ hướng dẫn về thể thức và kĩ thuật trỡnh bày văn bản.

Tài liệu tham khảo

- Tài liệu bồi dưỡng về Quản lý hành chính nhà nước (Chương trình chuyên viên) - [Phần II: Hành chính nhà nước và công nghệ hành chính] Học viện hành chính Nxb Khoa học và kỹ thuật Hà Nội, 2009,

Tr188 – 219.

- Phần mềm chuẩn hoá thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản Trung tâm Thông tin, Bộ Nội vụ Hà Nội, 2009.

- Giáo trình Kỹ thuật xây dựng và ban hành văn bản Học viện hành chính Nxb Khoa học và kỹ thuật Hà Nội, 2008.

I TỔNG QUAN VỀ VĂN BẢN QUẢN LÍ

HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

1 Khái niệm về văn bản quản lý hành chính nhà

nước

1.1 Khái niệm văn bản

Khái niệm văn bản

viết, thường là tập hợp của các câu, có tính

trọn vẹn về nội dung, tính hoàn chỉnh về hình thức, có tính chặt chẽ và hướng tới một mục tiêu giao tiếp nhất định

Khái niệm văn bản

tờ hình thành trong hoạt động của các cơ quan,

tổ chức

* “VĂN BẢN”/ “NGÔN BẢN” / “LỜI NÓI”

75% thông báo miệng không

được chú ý đến hoặc bị hiểu sai hay bị lãng quên nhanh chóng.

* Chế tác trên nhiều chất liệu: đá, da, lá, gỗ, tre, lụa, giấy, đĩa CD, mạng điện tử, …

1.2 Khái niệm văn bản quản lí

Là văn bản do các chủ thể quản lí ban hành dùng

để ghi chép, truyền đạt các quyết định quản lí, các thông tin sinh ra từ chủ thể đến đến khách thể quản

lí và ngược lại trong hoạt động quản lí

1.3 Khái niệm VBQLNN

Là những quyết định và thông tin quản lý thành văn (được văn bản hoá) do các cơ quan quản lý nhà nước ban hành theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức nhất định nhằm điều chỉnh các mối quan

hệ quản lý nội bộ nhà nước hoặc giữa các cơ quan nhà nước với các tổ chức và công dân.

1.4 Khái niệm VBQLHCNN:

Là những quyết định và thông tin quản lý thành văn (được văn bản hoá) do các cơ quan quản lý nhà nước ban hành theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức nhất định nhằm

điều chỉnh các mối quan hệ quản lý hành chính nhà nước giữa các cơ quan nhà nước với nhau

và giữa các cơ quan nhà nước với các tổ chức

và công dân

VB VBQL VBQLNN

Đặc trưng VBQLHCNN

a Chủ thể ban hành:

Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền

b Nội dung truyền đạt:

Các quyết định quản lý và thông tin quản lý phục vụ cho công tác quản lý hành chính nhà nước.

+ Các quyết định quản lý hành chính nhà nước mang tính quyền lực đơn phương và làm phát sinh hệ quả pháp lý cụ thể

+ Các thông tin quản lý hành chính có thể theo chiều dọc

từ trên xuống (VB cấp trên chuyển xuống cấp dưới) và từ dưới lên (các VB cấp dưới chuyển lên), hoặc theo chiều ngang gồm các VB trao đổi giữa các cơ quan ngang cấp, ngang quyền.

Đặc trưng VBQLHCNN

c Đối tượng áp dụng:

Cơ quan nhà nước, tổ chức, công dân có quyền được nhận các quyết định và thông tin quản lý hành chính nhà nước và có trách

nhiệm thực hiện các quyết định do các VB đưa ra

Thẩm quyền ban hành văn bản

Những căn cứ để xác định thẩm quyền ban hành văn bản của một cơ quan, tổ chức, cá nhân:

 Cỏc văn bản quy phạm pháp luật:

 VB quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, đơn vị và cá nhân ng ời

phụ trách

 VB phân công trách nhiệm trong bộ máy

lãnh đạo của các cơ quan, đơn vị.

.

- Bộ trưởng, thủ trưởng cq ngang bộ: Thông tư

- Chánh án, viện trưởng - Bộ trưởng, thủ trưởng cq

ngang bộ: Thông tư liên tịch

- UBTVQH, chính phủ - cơ quan TW của tổ chức chính trị XH: NQ liên tịch

- HĐND: Nghị quyết

- UBND: QĐ, CT

Thẩm quyền ban hành văn bản

- Nội dung văn bản do các CQ, TC ban hành

không đ ợc v ợt quá phạm vi chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn đ ợc giao

- Những ng ời có trách nhiệm chỉ đ ợc phép ký ban hành những văn bản trong phạm vi quyền hạn đ

ợc giao

- Văn th cơ quan có quyền từ chối đóng dấu vào những văn bản ký không đúng thẩm quyền

Thẩm quyền ban hành văn bản

văn bản phổ biến trong các cơ quan, tổ chức:

- Ban hành những loại văn bản không đ ợc pháp luật hoặc cơ quan, ng ời có thẩm quyền cho phép.

- Ban hành văn bản để giải quyết những vấn đề

không thuộc chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn đ ợc giao.

- Ký văn bản không thuộc phạm vi quyền hạn, trách nhiệm đ ợc giao.

Thẩm quyền ban hành văn bản



Biện pháp xử lý vi phạm

- Đình chỉ thi hành để sửa đổi văn bản

- Huỷ bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản

- Truy cứu trách nhiệm cơ quan và cá nhân ban hành văn bản, nếu việc vi pham gây hậu quả nghiêm trọng

? VB nào thuộc loại VBQLHCNN?

1 Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm NXBGD, 2008

2 Chỉ thị số 38 – CT/TW, ngày 07/9/2009 của

Ban Bí thư về đẩy mạnh công tác bảo hiểm y

tế trong tình hình mới

3 Thông tri 01 – TT/TW, ngày 20/9/1996 về

việc tăng cường lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ Việt Nam

4 Bản án hình sự sơ thẩm số 10/2009/HSST của

Toà án Nhân dân Thành phố Hà Nội

5 Luật đất đai 2003

2 Chức năng của VBQLHCNN

2.1 Chức năng thông tin

* Bao gồm: Ghi lại thông tin; truyền đạt thông tin

* Là chức năng cơ bản nhất của VBQLHCNN

* Giá trị của thông tin phụ thuộc vào tính chính xác, tính đầy đủ, tính chất mới của thông tin

+ Chính xác trong việc phản ánh hiện thực khách quan;

+ Chính xác bởi các số liệu cụ thể ;+ Diễn đạt chính xác, không thừa, không thiếu

Chức năng thông tin

* Chức năng thông tin được đảm bảo phụ thuộc vào khả năng tiếp nhận và sử dụng thông tin của đối tượng tiếp nhận VB

* Giá trị thông tin -> Giá trị văn bản

Chức năng thông tin

* Các loại thông tin:

- Dựa vào nội dung: tin tức, mệnh lệnh, chủ trương, chính sách, các quy định, chế độ, các yêu cầu,

- Dựa vào sự liên quan đế sự việc được giải quyết:

+ Thông tin quá khứ + Thông tin hiện hành+ Thông tin dự báo

2.2 Chức năng quản lí

- Là phương tiện truyền đạt các quyết định

QL, là phương tiện điều hành, hướng dẫn, đôn đốc hoạt động của bộ máy lãnh đạo và quản lí

- Là phương tiện kiểm tra, theo dõi, đánh giá hoạt động của bộ máy lãnh đạo và quản lí

- Muốn VB của các cơ quan có được chức năng quản lý thì nó phải đảm bảo được chức năng thực thi của cơ quan nhận được

Chức năng pháp lí

* Là phương tiện và căn cứ để xác lập mối quan

hệ giữa các cơ quan, giữa hệ thống quản lý và

hệ thống bị quản lý, tạo mối ràng buộc trách nhiệm giữa chủ thể và đối tượng tiếp nhận VB

2.4 Các chức năng khác

- Chức năng văn hoá - xã hội và sử liệu

- Chức năng thống kê, chức năng kinh tế

3 Phân loại VBQLHCNN

- Nắm được tính chất, công dụng, đặc điểm của từng loại văn bản ban hành phù hợp với từng trường hợp cụ thể, áp dụng phương pháp soạn thảo thích hợp (cả về cấu trúc, ngôn ngữ, văn phong cũng như nội dung văn bản).

- Tạo thuận lợi cho việc quản lý và sử dụng văn bản.

- Có cách xử lý đúng đắn đối với từng loại, từng nhóm văn bản khi lập hồ sơ, xác định giá trị, tổ chức bảo quản và giao nộp tài liệu vào lưu trữ cơ quan.

3.2 Các tiêu chí phân loại VBQLHCNN

- Theo tác giả

- Theo tên loại

- Theo nội dung

- Theo mục đích biên soạn và sử dụng

- Theo thời gian, địa điểm hình thành văn bản

- Theo lĩnh vực hoạt động chuyên môn

- Theo hướng chu chuyển của VB

- Theo kĩ thuật chế tác

- Theo ngôn ngữ thể hiện

- Theo tÝnh chÊt c¬ mËt vµ ph¹m vi phæ biÕn cña VB 

- Theo hiệu lực pháp lí

Các tiêu chí phân loại VBQLHCNN

- Theo tác giả

- Theo tên loại

- Theo nội dung

- Theo mục đích biên soạn và sử dụng

- Theo thời gian, địa điểm hình thành văn bản

- Theo lĩnh vực hoạt động chuyên môn

- Theo hướng chu chuyển của VB

- Theo kĩ thuật chế tác

- Theo ngôn ngữ thể hiện

- Theo tÝnh chÊt c¬ mËt vµ ph¹m vi phæ biÕn cña VB 

- Theo hiệu lực pháp lí

3.3 Phõn loại VBQLHCNN theo hiệu lực

phỏp lớ và loại hỡnh quản lớ chuyờn mụn

a VB QPPL d ới luật (VB lập quy)

ợc ban hành trên cơ sở luật và để thực hiện luật Được ban hành trên cơ sở luật và để thực hiện luật ợc ban hành trên cơ sở luật và để thực hiện luật

Được ban hành trên cơ sở luật và để thực hiện luật

b VB ỏp dụng phỏp luật (VB cỏ biệt)

Nhằm giải quyết quyền, nghĩa vụ, trỏch nhiệm của cỏc cỏ nhõn, tổ chức trong ỏp dụng PL của cỏc cơ quan cú thẩm quyền

4 Hiệu lực, nguyên tắc áp dụng VBQLHCNN

a HiÖu lùc cña c¸c VBQPPL

- Được qui định bằng văn bản;

- Phải được đăng công báo

“ Điều 78 Thời điểm có hiệu lực và việc đăng Công báo văn bản quy phạm pháp luật

Thời điểm có hiệu lực của VBQPPL được qui định bằng văn bản, nhưng không sớm hơn 45 ngày kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành

Trường hợp văn bản qui định các biện pháp thi hành trong tình trạng khẩn cấp, văn bản ban hành để kịp thời đáp ứng yêu cầu phòng chống thiên tai, dịch bệnh thì có thể có hiệu lực từ ngày công bố hoặc ký ban hành, nhưng phải được đăng ngay trên trang thông tin điện tử của cơ quan ban hành và phải được đưa tin trên phương tiện thông tin đại chúng; đăng công báo nước cộng hòa XHCN Việt Nam, chậm nhất sau 02 ngày làm việc kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành

VBQPPL phải được đăng công báo, nếu không đăng công báo thì VBQPPL không có hiệu lực thi hành, trừ trường hợp văn bản đó có nội dung thuộc bí mật nhà nước

Trong thời hiệu chậm nhất là 02 ngày làm việc, kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành, cơ quan ban hành VBQPPL phải gửi văn bản đến cơ quan công báo để đăng công bố, cơ quan công báo có trách nhiệm đăng toàn văn VBQPPL trên công báo

báo , chậm nhất là 15 ngày kể từ ngày nhận được văn bản VBQPPL đăng trên công báo là văn bản chính thức và có giá trị như văn bản gốc

Việc đăng tải và đưa tin VBQPPL: VBQPPL phải được đăng tải toàn văn trên trang thông tin điện tử của cơ quan ban hành văn bản, chậm nhất là 02 ngày

kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành, và phải đưa tin trên phương tiện thông tin đại chúng, trừ văn bản có nội dung thuộc bí mật nhà nước

(Luật Ban hành VBQPPL năm 2008)

“Điều 79 Hiệu lực trở về trước của văn bản quy phạm pháp luật

1 Chỉ trong những trường hợp thật cần thiết, văn bản quy phạm pháp luật mới được quy định hiệu lực trở

về trước.

2 Không được quy định hiệu lực trở về trước đối với

các trường hợp sau đây:

a) Quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà vào thời điểm thực hiện hành vi đó pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý;

b) Quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn.”

(Luật Ban hành VBQPPL năm 2008)

“Điều 80 Ngưng hiệu lực văn bản quy phạm pháp luật

1 Văn bản quy phạm pháp luật bị đình chỉ việc thi hành thì

ngưng hiệu lực cho đến khi có quyết định xử lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền Trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định huỷ bỏ thì văn bản hết hiệu lực, nếu không huỷ bỏ thì văn bản tiếp tục có hiệu lực.

2 Thời điểm ngưng hiệu lực, tiếp tục có hiệu lực của văn bản

hoặc hết hiệu lực của văn bản phải được quy định rõ tại quyết định đình chỉ việc thi hành, quyết định xử lý văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

3 Quyết định đình chỉ việc thi hành, quyết định xử lý văn bản quy phạm pháp luật phải được đăng Công báo, đưa tin trên các

phương tiện thông tin đại chúng.”

(Luật Ban hành VBQPPL năm 2008)

“Điều 81 Những trường hợp văn bản quy

3 Bị hủy bỏ hoặc bãi bỏ bằng một văn bản của

cơ quan nhà nước có thẩm quyền.”

(Luật Ban hành VBQPPL năm 2008)

“Điều 82 Hiệu lực về không gian và đối tượng áp dụng

Văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước trung ương có hiệu lực trong phạm vi cả nước và được áp dụng đối với mọi

cơ quan, tổ chức, cá nhân, trừ trường hợp văn bản có quy định khác hoặc điều ước quốc tế

mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là

thành viên có quy định khác.”

(Luật Ban hành VBQPPL năm 2008)

b Hiệu lực của các VB không chứa đựng QPPL

+ Tính theo ngày tháng năm ban hành VB (giấy giới thiệu, quyết định khen th ởng, kỉ luật cán bộ, viên

chức )

+ Tính theo ngày tháng năm quy định trong nội dung

VB (quyết định bổ nhiệm, điều động, thuyên chuyển, nâng l ơng, các hợp đồng kinh tế …) )

nâng l ơng, các hợp đồng kinh tế …) )

+ Kể từ ngày VB đ ợc phê duyệt hoặc có quyết định ban hành.(Đề án công tác, quy chế, quy định, điều lệ).

Hiệu lực của các VB không chứa đựng QPPL

- Thời hạn có hiệu lực của VB

+ Hiệu lực ngắn (cụng văn hành chớnh, tờ trỡnh, thụng bỏo ), khi nội dung VB đó được thực hiện hoặc giải quyết thỡ VB đú cũng

chấm dứt hiệu lực

+ Hiệu lực tương đối dài: quyết định giao chỉ tiờu kế hoạch dài hạn, trung hạn, quyết

định bổ nhiệm cỏn bộ, cỏc hợp đồng kinh tế thực hiện trong nhiều năm

Hiệu lực của các VB không chứa đựng QPPL

- Thời hạn có hiệu lực của VB

+ Cỏc loại VB ỏp dụng phỏp luật được ban hành trờn cơ sở phỏp lý của cỏc loại VB quy phạm phỏp luật nờn hiệu lực tuỳ thuộc vào

VBQPPL: 1 QĐ, 1 cụng văn yờu cầu căn cứ

vào cỏc VB phỏp lý cao hơn đó hết hiệu lực thỡ

sẽ khụng cú hiệu lực

4.2 Nguyên tắc áp dụng văn bản quản lý hành chính nhà nước

- Áp dụng từ thời điểm có hiệu lực

- Áp dụng VB có hiệu lực pháp lý cao hơn

- Áp dụng quy định, quyết định của VB được được ban hành sau

- Áp dụng VB mới

II KỸ THUẬT SOẠN THẢO VBQLHCNN

* Khái niệm về kĩ thuật soạn thảo VB

Là khái niệm dùng để chỉ việc vận dụng lí luận, ph ơng pháp và kĩ năng về soạn thảo VB

và các quy tắc có liên quan để xây dựng một

VB từ khâu khởi đầu cho đến lúc VB đ ợc hoàn thiện

* í nghĩa của việc soạn thảo văn bản

- Chỉ đạo, điều hành một cỏch thống nhất

- Thống nhất với thực tiễn

1 Những yêu cầu chung về kỹ thuật soạn thảo VBQLHCNN

- Nắm vững đường lối chính trị của Đảng.

- Phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và

phạm vi hoạt động của cơ quan

- Nắm vững nội dung VB cần soạn.

- Trình bày đúng thể thức theo văn phong pháp luật - hành chính.

- Nắm vững kỹ thuật trình bày VB

2 Những yờu cầu về nội dung VB

2.1 Tính mục đích

- VB đ ợc ban hành để làm gì? Nhằm giải quyết vấn đề gì?

- Giới hạn vấn đề đến đâu?

Những yờu cầu về nội dung VB

+ VB có tính hệ thống: Văn bản của cơ quan nhà nước cấp

dưới ban hành phải phự hợp và khụng trỏi với quy định trong văn bản của cỏc cơ quan nhà nước cấp trờn.

- Hình thức: Trỡnh b y thể thức VB theo quy định Những kiểu b y thể thức VB theo quy định Những kiểu ày thể thức VB theo quy định Những kiểu ày thể thức VB theo quy định Những kiểu loại VB đã đ ợc mẫu hoá thì soạn thảo VB phải trình bày theo

đúng mẫu.