Nguyên tắc làm việc: Khi sóng âm với năng lượng Et đập vào, không khí trong các khe rỗng dao động, năng lượng âm mất đi để chống lại tác dụng của ma sát và tính nhốt của không khí dao
Trang 1Đại học kiến trúc tp.HCM
Bôô môn Nguyên lý Cấu tạo
Nhóm 7 (KT09-A3)
VÂôT LIÊôU CÁCH ÂM
Trang 2Tác hại của tiếng ồn
Sơ lược về âm học
Các dạng vâôt liêôu cách âm
Cấu trúc cơ bản môôt phòng cách âm Thi công phòng cách âm
Môôt số chỉ tiêu kỹ thuâôt với các loại phòng thu
Trang 3a/Ảnh hưởng của tiếng ồn đến cơ quan thính giác:Nếu tác dụng của tiếng ồn lặp lại nhiều lần ,hiện tượng mệt mỏi kéo dài thì thính giác không có khả năng phục hồi hoàn toàn về trạng thái bình thường Sau một thời gian dài sẽ phát triển thành những biến đổi có tính chất bệnh lí,dẫn đến các thái hóa trong tai, gây ra các bệnh nặng tai và bệnh điếc.
Người ta quy định thời gian chịu đựng tối đa tác dụng chịu dựng
tiếng ồn trong một ngày phụ thuộc vào mức độ ồn khác nhau
b/Ảnh hưởng đến cơ quan khác
-Gây rối loạn chức năng thần kinh,gây thay đổi trong hệ thống tim mạch.
-Làm rối loạn chức năng bình thường của dạ dày.
-Gây bệnh cao huyết áp.
-Làm giảm sự tập trung chú ý khi làm việc.
-Tiến ồn quá mức che lấp tiếng nói làm mờ các tín hiệu âm thanh, sự trao đổi thông tin khó khăn ảnh hưởng đến sản xuất và an toàn lao động.Khi tiến nói nghe không rõ gây ảnh hưởng xấu đến tâm lí con người
Trang 4Sóng âm:
Về mặt vật lý âm thanh chính là dao động của sóng âm trong môi
trường đàn hồi sinh ra khi có các vật thể dao động được gọi là nguồn
âm Bản chất của nguồn âm là kích thích sự dao động của các phần
tử kế cận nó nên âm thanh chỉ lan truyền trong môi trường đàn hồi Môi trường đàn hồi có thể coi là những môi trường liên tục gồm
những phần tử liên kết chặt chẽ với nhau, lúc bình thường mỗi phần
tử có 1 vị trí cân bằng bền (môi trường chất khí, chất lỏng, chất rắn là những môi trường đàn hồi).
Trong quá trình truyền âm thì dao động giảm dần & tắt hẳn.
Trang 5Phân loại phương dao động
-Sóng dọc
-Sóng ngang
Dạng mặt sóng
Sóng cầu: Khi nguồn sáng là 1 điểm
Sóng phẳng : Mặt sóng là những mặt phẳng // với nhau và vuông góc tia sóng
Sóng trụ khi nguồn là một đường, mặt sóng là mặt trụ
Sóng uốn: Lan truyền trong các bản mỏng như kêt câu tường
Trang 81.Vật liệu xốp hút âm (Đại đa số vật liệu xốp hút tốt các âm thanh
có tần số cao)
2 Các tấm dao động (cộng hưởng) hút âm:Chỉ hút âm ở tần số
thấp
3.Kết cấu hút âm bằng vật liệu xốp đặt sau tấm đục lỗ.
4 Lỗ cộng hưởng hút âm
5 Kết cấu hút âm đơn:
Trang 91 Vật liệu xốp hút âm
• a Cấu tạo: Gồm vật liệu xốp rỗng, các lỗ rỗng thông nhau & thông ra
mặt ngoài nơi sống âm đập vào Các khe rỗng đan vào nhau trong vật liệu, vách của các khe rỗng bằng cốt liêu cứng hoặc đàn hồi
• b Nguyên tắc làm việc: Khi sóng âm với năng lượng Et đập vào,
không khí trong các khe rỗng dao động, năng lượng âm mất đi để chống lại tác dụng của ma sát và tính nhốt của không khí dao động giữa các lỗ rỗng Một phần năng lượng âm xuyên qua vật liệu khả năng hút âm của vật liệu xốp phụ thuộc vào độ xốp, chiều dày và sức cản của không khí
Trang 10Thông số kỹ thuâôt
Trang 112 Các tấm dao động (cộng hưởng) hút âm:
+ Cấu tạo: gồm 1 tấm mỏng có thể bằng gỗ dán bìa, cáttông đặt cố định trên hệ sườn gỗ
Phía sau tấm mỏng là khe không khí
+ Nguyên tắc làm việc:
Khi sóng âm đập vào bề mặt của kết cấu Dưới tác dụng biến thiên của áp suất âm, tấm mỏng bị dao động cưỡng bức, do đó gây ra tổn thất ma sát trong nội bộ bản, năng lượng âm biến thành cơ năng và nhiệt năng để thắng nội ma sát khi tấm mỏng dao động.Khi f sóng âm tối ≡ f dao động của tấm => xảy ra hiện tượng cộng hưởng và lúc đó
khả năng hút âm của vật liệu lớn nhất
Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản, gọn nhẹ bền lâu, hợp vệ sinh Chống
ẩm và chống các tác động cơ học tốt Hỏng hóc dễ sữa chữa
Trang 123.Kết cấu hút âm bằng vật liệu xốp đặt sau tấm đục lỗ.
Cấu tạo: Phức tạp hơn tấm dao động hút âm gồm 1 tấm mỏng, trên
có xẻ rảnh hay đục lỗ Sau tấm đục lỗ có dán 1 lớp vật liệu ma sát
để làm tăng sự mất mát năng lượng âm (lớp ma sát có thể là lớp vải mỏng, vải thủy tinh) Giữa tấm mỏng và lớp vật liệu xốp là lớp không khí
Kết cấu này có khả năng làm việc như tấm dao động hút âm và dễ điều chỉnh đặc tính tần số hút âm Khả năng hút âm của kết cấu phụ thuộc vào số lỗ và đặc tính của lỗ đục ở trên tấm
Trang 13* Nếu diện tích lỗ đục lớn và số lỗ đục trên tấm nhiều => kết cấu làm việc như tấm vật liệu xốp hút âm (T.e: Tấm đục lỗ không có ảnh hưởng đến khả năng hút âm của kết cấu.
* Nếu diện tích lỗ đục nhỏ và số lỗ đục ít => kết cấu làm việc như tấm dao động hút âm Nếu thay đổi diện tích lỗ đục, chiều dày vật liệu, khe hở không khí thì khả năng hút âm của kết cấu sẽ thay đổi Như vậy muốn kết cấu hút âm ở tần số cao thì diện tích lỗ đục chiếm < 15% thì kết cấu hút
âm ở tần số thấp.
• Ưu điểm: Dễ điều chỉnh khả năng hút âm.
• Nhược điểm: Cấu tạo phức tạp
Trang 144 Lỗ cộng hưởng hút âm
Cấu tạo: Nó là thể tích không khí kín
bởi các mặt tường cứng và thông với bên
ngoài qua 1 cái cổ dài Cấu tạo có 2 phần
+ Lỗ: Đóng vai trò như đệm không
khí để cho phần không khí chỗ cổ dao động
dễ dàng có thể hình tròn, vuông, đa giác
+ Cổ lỗ: Có chiều dài nhất định,
không khí trong bụng lỗ thông với không khí trong phòng qua miệng lỗ
Trang 15Khi λ của sóng âm tới lớn hơn 3 kích thước của lỗ thì không khí
trong lỗ có tác dụng như 1 lò xo đàn hồi Cột không khí trong cổ như
1 pít tông khối lượng m Dưới tác dụng của sóng âm tới, cột không khí trong cổ dao động lui tới như 1 pít tông, không khí trong lỗ vì không thoát ra được và thể tích lỗ lớn hơn cổ nhiều nên nó có tác dụng như một đệm đàn hồi làm cho năng lượng âm mất đi để biến thành cơ năng và nhiệt năng thắng nôi ma sát khi không khí trong
cổ dao động Khi tần số âm tới ≡ f dao động riêng của lỗ thì hiêên tượng cộng huởng xảy ra => khả năng hút âm của lỗ lớn nhất Các lỗ
cộng hưởng thế này được dùng từ lâu trong kiến trúc để tăng
cường âm vang trong các nhà thờ cổ
Áp dụng nguyên tắc hút âm này người ta chế tạo các nanen cộng
hưởng Mỗi một lỗ và thể tích không khí phía sau được coi như 1 lỗ cộng hưởng Kết cấu này hút âm mạnh nhất ở những tần số nhất định
Trang 17Để nhận được hệ số hút âm cao và đều trong dải rộng tần số người
ta làm kết cấu cộng hưởng bằng nhiều lớp đục lỗ đặt song song với nhau (kết cấu hút âm kiểu này được thi công ở cung văn hóa và khoa học Vacsava (Ba Lan)
Trang 185 Kết cấu hút âm đơn:
Là những kết cấu được chế tạo đặc biệt dưới dạng tấm rời, có dạng hình cầu Hiệu quả hút âm của kết cấu này được tăng lên khi kích thước của chúng < hoặc gần bằng bước sóng λ của sóng âm tới nên gọi là kết cấu hút âm nhiều xạ Khi nghiên cứu cấu tạo của chỏm hút
âm ta thấy: Vỏ làm bằng tấm kim loại, trong đặt vật liệu xốp với δ = 12,5 ÷ 25 mm và thường được treo ở những độ cao khác nhau trên những nguồn ồn
1 Bản đục lỗ
Trang 19Thứ tự đưa ra ở trên là theo quy tắc thứ tự thi công từ lớp trong cùng ( giáp gạch thô) ra mặt ngoài
Trang 212 Xốp cách âm, cách nhiệt
Tác dụng: xốp cách âm được các công ty xây dựng, các nhà thầu chọn làm giải pháp chống nóng cho mái tole, vách tole của các Khu Công nghiệp, Khu Chế xuất; Chống ẩm, cách âm cho hệ thống sàn nhà của các toà cao ốc, khách sạn dùng để cách âm - cách nhiệt cho Hệ thống điều hoà Trung tâm của các công trình điện lạnh… Ngày nay xốp cách âm, cách nhiệt không chỉ dùng cho các tòa nhà cao ốc mà còn được sử dụng rộng rãi trong các công trình dân dụng và đặc biệt là cách âm cho các phòng hát karaoke Ứng dụng:
- Mốp xốp dạng tấm được sử dụng trong kiến trúc xây dựng lót hay ốp tường có công dụng cách âm cách nhiệt tốt
- Gia công sản xuất tấm 3D dùng trong xây dựng Nhà ở dạng biệt thự hay cao tầng thay thế cho vật liệu truyền thống vì nó có ưu điểm là vật liệu nhẹ và có tính năng cách nhiệt tốt nên tiết kiệm được chi phí điện năng sinh hoạt
- Dùng trong tàu, xe có trang bị thiết bị bảo ôn (đông lạnh) Kho lạnh
- Dùng cách nhiệt nền kho lạnh Hầm đông, hầm nước đá Các loại ống bảo ôn
Trang 233 Bông thủy tinh
Đặc điểm: Vật liệu bông thuỷ tinh có dạng trơn hoặc có phủ lớp giấy nhôm, nhựa PVC vải thủy tinh hoặc vật liệu khác tùy theo mặt hàng Với tỷ trọng có thể đạt tới 120Kg/m3 và chịu nhiệt tối đa là 300oC
Tác dụng: hấp thu nhiệt bức xạ và ngăn cản việc truyền nhiệt, khúc xạ nhiệt xuống khu vực cách nhiệt, ngoài ra còn có khả năng cách âm, giảm thiểu độ
ồn khi trời mưa Chúng được tạo thành từ sợi thủy tinh, không có hóa chất Amiang, an toàn khi sử dụng
Thông số các đặc tính của bông thủy tinh
Trang 254 Bông khoáng:
Bông khoáng là sản phẩm được tạo thành từ quặng khoáng đá nung chảy, công
nghiệp và xây dựng dân dụng được gọi là Len đá; hay Bông khoáng cách nhiệt Nó được làm bảo ôn cho hệ thống đường ống, bồn chứa, các thiết bị nhiệt và hệ thống cách âm Tỷ trọng của vật liệu: 50 – 200 kg/m3 và nhiệt độ làm từ 350oC đến 850oC
-ƯU ĐIỂM: Sợi khoáng thiên nhiên này có khả năng cách nhiệt, cách âm tốt, bền với môi trường, hệ số dẫn nhiệt thấp, không bén lửa, có khả năng chống cháy tốt, chịu nhiệt tới 850oc
Ngày nay người ta thường dùng bông thủy tinh có dán giấy bạc hiệu quả cao, chi phí thấp hơn
Ứng dụng:
- Dạng tấm được sử dụng cho cách nhiệt, cách âm cho các tòa cao ốc, Building,
xưởng Phim, Rạp hát, Vũ trường, phòng hát Karaoke
-Dạng ống cách nhiệt được dùng bảo ôn chống nóng, tiêu âm cho hệ thống Trung tâm các nhà Ga, Trường học, Bệnh viện, Công ty SX Dược phẩm…
- Dạng cuộn được dùng chống nóng hệ thống Lò nung, Lò hơi; cách âm giảm ồn cho
Trang 26Thông số các đặc tính của bông khoáng
- Có dạng tấm, dạng cuộn, dạng ống
Trang 285 Túi khí:
Tấm túi khí Cách nhiệt được cấu tạo bởi lớp màng nhôm nguyên chất, bề mặt được xử
lý Oxy hoá phủ lên tấm nhựa tổng hợp Polyethylen chứa túi khí Đặc tính phản xạ của lớp màng nhôm cao cộng với độ dẫn nhiệt của lớp túi khí thấp đã tạo khả năng cách nhiệt cách âm ưu việt cho sản phẩm này Tấm cách nhiệt túi khí được sử dụng chủ yếu trong ngành Xây dựng Công nghiệp và Dân dụng, chống nóng mái tole, vách tole kho, xưởng các KCN, Khu Chế xuất, cách nhiệt chống nóng trường học, bệnh viện, ngân hàng, khách sạn
* Ứng dụng
- Tấm cách nhiệt Túi khí được ứng dụng phổ thông trong Xây dựng nhà, xưởng KCN
- Tấm cách nhiệt Túi khi được dải căng lên trên xà gồ rồi bắn tole đè lên chống nóng mái tole
- Tấm cách nhiệt Túi khí đươc dùng chống nóng vách tole hay tường công nghiệp (Nẹp dọc theo vách tole)
- Tấm cách nhiệt Túi khí được sử dụng làm bao bì đóng gói chống ẩm cho mặt hàng điện tử, chống ẩm, cach nhiet cho mặt hàng thực phẩm đóng hộp
Trang 29Túi khí gồm 2 Sản phẩm: Một mặt nhôm P1, Hai mặt nhôm P2
Chiều rộng tấm: 1,22m / 1,55m, Chiều dài cuộn: 40m
Trang 316 Thạch cao:
Thạch cao được ứng dụng rộng rãi trong thiết kế, thi công, trang trí nội ngoại thất Ngày nay người ta thường sử dụng thạch cao trong trang trí và cách âm cho phòng hát karaoke
Thạch cao có các dạng tấm, dạng bột, dạng cục Trong thiết kế thi công
phòng hát đa số người ta dùng đến thạch cao tấm Thạch cao có màu nguyên bản là màu trắng, sau khi thi công lắp đặt người ta thường dùng các màu sơn khác nhau để phun lên Thạch cao được dùng để trang trí phổ biến, rộng rãi
và thường khắc các hình vẽ lên đó và sử dụng các ánh đèn led nhiều màu khác nhau để làm nổi bật tấm phù điêu
Thạch cao vừa là vật liệu dùng để trang trí lại vừa dùng vào mục đích cách
âm, cách nhiệt cho phòng hát
Trang 337 Vật liệu cách âm mặt ngoài cùng của tường:
Mặt ngoài cùng của bức tường đòi hỏi phải có tính thẩm mỹ cao lại vừa đáp ứng được yêu cầu cách âm tốt cho một phòng hát karaoke Ngày nay người
ta dùng nhiều vật liệu khác nhau để trang trí và hỗ trợ cách âm tốt nhất cho phòng hát có thể kể đến đó là: sử dụng phun sơn sần, vải nỉ, vải nhung…
Hiện nay trên thị trường có túi bảo ôn, giấy bạc
Trang 36Sử dụng vâêt liêêu xốp thường kèm theo tấm ván có đục lỗ vừa bảo vêê vừ tăng mỹ quan Tấm đục lỗ thường dày 3 – 6 mm tạo khoang không khí dao đôêng hút âm, tấm đục lỗ làm bằng gỗ, cattông hoăêc lá kim loại với loại này có khà năng hút âm cả tầng số cao và thấp
Trang 37Tấm đục lỗ
Trang 38Nếu có chấn đôêng mạnh (ví dụ khu vực gần đường giao
thông ) ta nên thiết kế tường đôi (hình 2); sàn nổi (hình 3) và trần cách âm (hình 4)
Sàn nổi rất quan trọng vì nó có bề măêt lớn tiếp xúc với nền và chân đứng của tất cả các micro trong phòng thu, do đó đôê chấn đôêng bên ngoài dễ làm nền rung đôêng ảnh hưởng đến âm
thanh.
Trang 43Môôt số chỉ tiêu kỹ thuâôt môôt số loại phòng thu
Trang 46Cám ơn mọi người đã chú ý theo dõi