bai 43. ankin_nc

Cộng Br 2Thí nghiệm: Dẫn khí axetilen sục Dẫn khí axetilen sục vào dung dịch brom... - Hiện tượng: Hiện tượng: dung dịch brom bị mất màu dung dịch brom bị mất màu Phản ứng để phân biệt

Bằng cách nào để giấm hoa quả mau chín ?

Đất đèn

C 2 H 2

Bài

43

NỘI DUNG BÀI DẠY

HỌC

+ ĐIỀU CHẾ + ỨNG DỤNG

Đồng phân

C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8…

Đồng phân vị trí nhóm chức

Đồng phân mạch cacbon

Ví dụ: C4H6

C C CH 3

H 3 C

HC C CH 2 CH 3 Đồng phân vị trí liên kết ba

Hãy viết các đồng phân của ankin có

công thức phân tử là C 5 H 8 Cho biết loại đồng phân.

Tên nhánh Tên mạch chính

Số nhỏ nhất chỉ vị trí liên kết ba

in

1 2

3 4

5

Lưu ý:

- Mạch chính là mạch dài nhất có chứa liên

kết ba C ≡ C.

- Đánh số từ phía gần liên kết ba.

- Các ankin có nối ba đầu mạch (R – C ≡ CH) gọi là các ank-1-in.

Tính chất vật lí

Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng của mộ

số ankin liệt kê ở bảng 6.2

Ankin Cấu tạo t s °, °C t nc °,°C D, g/ cm 3

Etin HC ≡ CH -75 - 82 0,62 ( - 80°C) Propin HC ≡ C – CH 3 -23 - 104 0,68 (- 27°C) But – 1 – in HC ≡ CCH 2 CH 3 8 - 130 0,67 ( 0°C)

But – 2 – in CH 3 C ≡ CCH 3 27 - 28 0,691 (20°C)

Pent – 1 – in HC ≡ CCH 2 CH 2 CH 3 40 - 106 0,695 (20°C) Pent – 1 – in CH 3 C ≡ CCH 2 CH 3 55 -101 0,714 (20°C)

- Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy và khối

lượng riêng tăng theo chiều tăng phân tử khối.

Phản ứng cộng a) Cộng hiđro

Khi xúc tác Pd/PbCO 3 ( xúc tác nhiểm độc làm

giảm khả năng xúc tác) phản ứng dừng lại ở giai đoạn 1 tạo anken.

Cộng Br 2

Thí nghiệm: Dẫn khí axetilen sục Dẫn khí axetilen sục

vào dung dịch brom.

- Hiện tượng: Hiện tượng: dung dịch brom bị mất màu dung dịch brom bị mất màu

Phản ứng để

phân biệt ankin

với ankan

Câu 1 Dung dịch brom dùng để phân biệt các cặp khí nào

Câu 2 : Cho 1 luồng khí A lội qua dung dịch Br 2 (có

dư) không thấy hiện tượng sủi bọt, thì A là:

I/ Etan II/ Etilen III/ Axetilen Etan II/ Etilen III/ Axetilen

a/ I, II b/ I, III c/ II III d/ I, II, III

Đối với các ankin bất đối xứng: Phản ứng cộng HA tuân theo quy tắc Maccopnhicop:

Trong phản ứng cộng HA ( HX và nước) vào liên kết C ≡ C của ankin, H ưu tiên cộng vào

C mang nhiều H hơn ( C bậc thấp hơn), còn

A được cộng vào C mang ít H hơn (C bậc

cao hơn)

Ví dụ:

2, 2 – điclopropan

xt, t°

Cộng nước (hiđrat hóa)

Phản ứng đime hóa và phản ứng trime hóa

CH HC

HC

CH

600°C bột C

CH HC

HC

CH

CH CH

Phản ứng thế bởi ion kim loại

Thí nghiệm: Dẫn khí axetilen sục Dẫn khí axetilen sục

vào dung dịch bạc nitrat trong

amoniac

PHẢN ỨNG THẾ BẰNG ION KIM LOẠI

nghiệm

Hiện tượng: có kết tủa vàng nhạt xuất hiện

Đây là phản ứng phân biệt ank-1-in (R-C≡ CH) với anken và ankin khác

R – C ≡ C –

linh động

Chú ý: chỉ có ank – 1 – in mới có phản chỉ có ank – 1 – in mới có phản

ứng này các ankin khác không cho phản ứng này.

Nguyên nhân của phản ứng trên là gì?

Câu 1: Để phân biệt etan, etilen, axetilen ta dùng thuốc thử nào sau đây?

D Cả A và C đều đúng.

Câu 2:Chất nào không tác dụng với dung dịch bạc nitrat trong amoniac?

A But – 1 – in

B But – 2 – in

C Propin

D Etin

Phản ứng oxi hóa

Phản ứng oxi hóa hoàn toàn

(phản ứng cháy) Thí nghiệm: Đốt cháy axetilen trong Đốt cháy axetilen trong

không khí .

C 2 H 2 + 5/2 O 2  2 CO 2 + H 2 O

Phương trình cháy tổng quát:

2

t°

nCO 2 > nH 2 O Nhận xét về tỉ lệ số mol của CO 2 và H 2 O ?

Cho A là hiđrocacbon thuộc dãy đồng đẳng của ankin Khi đốt A ta thu được

Đốt cháy hoàn toàn 1 ankin thu được số mol H 2 O đúng bằng số mol ankin đem đốt Xác định tên của ankin, biết chất này tham gia phản ứng với dung dịch AgNO 3 / NH 3

A Axetilen

B Propin

C But – 1 – in

D But – 2 – in

Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn

Thí nghiệm: Cho khí axetilen tác dụng Cho khí axetilen tác dụng

với dung dịch KMnO 4

ứng.

Hiện tượng: dung dịch KMnO dung dịch KMnO 4 bị mất màu

sau phản ứng.

Phương trình phản ứng

Phản ứng để phân biệt ankin

với ankan

3C 2 H 2 + 8KMnO 4 3K 2 C 2 O 4 + 8MnO 2 + 2KOH +2H 2 O

Cho các chất sau: metan, etilen, but – 2 –

in và axetilen Kết luận nào sau đây là

Điều chế và ứng dụng

CaO + 3C CaC Lò điện 2 + CO

Điều chế axetilen trong công nghiệp và trong phòng thí nghiệm bằng cách nào?

Làm lạnh nhanh

Oxi hóa hoàn

Củng cố