Bài 43 - SH 10 Virut

Virut đ ợc cấu tạo gồm những thành phần nào?. Cấu tạo chung : 2 phần Lõi bộ gen Axit nuclêic Axit nuclêic Capsit.?. - Vỏ capsit đ ợc cấu tạo từ những đơn vị nhỏ hơn là capsomea. - Viru

BÖnh Sars

BÖnh AIDS BÖnh cóm gµ

Virut lµ g×?

Kh¸i niÖm vÒ Virut

Ch ¬ng III

Bµi 43 : CÊu tróc c¸c lo¹i Virut

I §Æc ®iÓm chung cña Virut

ThÝ nghiÖm cña Ivan«pxki (n¨m 1892)

DÞch läc

NhiÔm vµo l¸ c©y lµnh

Soi d íi kÝnh

hiÓn vi

quang häc

Nu«i trªn m«i tr êng th¹ch

Kh«ng thÊy

mÇm bÖnh

Kh«ng thÊy khuÈn l¹c

C©y vÉn bÞ bÖnh

1 KÝch th íc cña virut

 RÊt nhá bÐ: tõ 10 nm – 100 nm

( 1 nm = 1/1.000.000 mm)

 ChØ cã thÓ quan s¸t ® îc d íi KHV ®iÖn tö

I §Æc ®iÓm chung cña Virut

Mét sè Virut th êng gÆp

Virut viªm n·o

Phage T2

Virut kh¶m

thuèc l¸

Virut b¹i liÖt

Virut cã nh÷ng lo¹i h×nh d¹ng nµo ?

thuèc l¸ Virut b¹i liÖt Virut HIV Phage T2

Khèi ®a diÖn Khèi cÇu

3 Cấu tạo của Virut

? Virut đ ợc cấu tạo gồm những

thành phần nào ?

? Bản chất của các thành phần

đó là gì ?

a Cấu tạo chung : 2 phần

Lõi (bộ gen) Axit nuclêic

Axit nuclêic Capsit

Bé gen cña virut cã thÓ

lµ ADN hoÆc ARN ,

1 sîi hoÆc 2 sîi

Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn

Bé gen (ARN) Bé gen (ADN)

chuÈn

Bé gen (ADN)

3 CÊu t¹o cña Virut

Bé gen cña Virut vµ bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn cã

®iÓm g× kh¸c nhau ?

- Vỏ capsit đ ợc cấu tạo từ những đơn vị nhỏ hơn là capsome

- Virut càng lớn, số l ợng capsome càng nhiều

 Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut đ ợc cấu tạo nh thế nào?

Capsome

Capsit

Kích th ớc của virut và số l ợng capsome có quan hệ với nhau nh thế nào ?

3 Cấu tạo của Virut

 Các dạng cấu tạo

Virut chỉ có cấu tạo gồm

lõi và vỏ capsit (giống

cấu tạo chung)

Có lớp vỏ bọc bao bên ngoài vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin

Virut trần

(virut đơn giản)

Virut có vỏ bọc (virut phức tạp)

Dựa vào hình trên, hãy cho biết: Virut có thể có các dạng cấu tạo nào? Đặc điểm

của các dạng cấu tạo đó?

Axit nuclêic Capsit

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

3 Cấu tạo của Virut

Vá ngoµi

Gai glyc«pr«tªin

3 CÊu t¹o cña Virut

Virut đã đ ợc coi là một cơ thể sống ch a, vì sao?

a có cấu tạo tế bào.

Víi cÊu t¹o nh vËy, ph

¬ng thøc sèng cña

virut sÏ nh thÕ nµo ?

ThÝ nghiÖm cña Ivan«pxki (n¨m 1892)

DÞch läc

NhiÔm vµo l¸ c©y lµnh

Soi d íi kÝnh

hiÓn vi

quang häc

Nu«i trªn m«i tr êng th¹ch

Kh«ng thÊy

mÇm bÖnh

Kh«ng thÊy khuÈn l¹c

C©y vÉn bÞ bÖnh

4 Ph ¬ng thøc sèng

Trong thÝ nghiÖm cña Ivanopski, giai ®o¹n nµo cho thÊy râ ph ¬ng thøc sèng cña virut ?

Cã thÓ nu«i virut trªn m«i

tr êng nu«i cÊy nh©n t¹o nh

vi khuÈn ® îc kh«ng?

Khi virut ë trong tÕ bµo vµ ngoµi tÕ bµo cã g× kh¸c nhau ?

4 Ph ¬ng thøc sèng

 KÝ sinh b¾t buéc trong tÕ bµo chñ

VËt chñ mµ virut ký sinh cã thÓ lµ

nh÷ng sinh vËt nµo ? Cho vÝ dô ?

TÕ bµo chñ §éng vËt : H5N1, virut d¹i …

axit nuclªic

ký sinh b¾t buéc

10- 100 nm

II Phân loại virut

Dựa trên những kiến thức đã học,

ta có thể phân loại virut dựa trên

những tiêu chuẩn nào ?

Có thể phân loại dựa trên nhiều tiêu chuẩn:

1 Căn cứ vào loại axit nuclêic ( virut ADN, virut ARN)

2 Căn cứ vào hình dạng (Trụ, khối, hỗn hợp)

3 Căn cứ vào có hay không có vỏ ngoài( VR đơn giản, VR phức tạp)

4 Căn cứ vào tế bào chủ mà virut kí sinh( VR

ĐV, VR TV, VR VSV)

…

Gây các bệnh

tích ở da

Gây bệnh tích ở

hệ thần kinh, hoặc thuộc hệ thần kinh

Gây nhiễm trùng chung

Tạo ra các khối u (ở động vật, Thực vật, ng ời

Theo Topley, Wilson: có 4 nhóm

2-Dùa vµo Axit nucleic AND&ARN

Poxvirut Adenovirut Papovavirut Ecpetvirut

70 Lµ desoxyvirut lËp

ph ¬ng-G©y viªm h¹ch, viªm häng, viªm kÕt m¹c, viªm gan

-Cã khèi lËp ph

¬ng-40nm, 12-92 capsom

-G©y bÖnh u nhó ë

ng êi vµ §V

-Khèi lËp ph ¬ng-162 capsom, capsit to

-G©y viªm mòi, phæi

a-Liªn nhãm virut ADN

b-Liên nhóm virut ARN

Myxovirut Arbovirut Picomavirut Reovirut

- Cấu tạo xoắn ốc

- Gây viêm não tuỷ, trục thần kinh, bệnh tả

- Cấu tạo đối xứng lập ph ơng

- Nhỏ:25nm

- 30-60capsome

- Gây viêm não tuỷ gia cầm Lở mồm long móng

2-Dựa vào Axit nucleic AND&ARN

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Điều nào sau đây đúng khi nói về virut?

Là dạng sống đơn giản nhất.

Không có cấu tạo tế bào.

Cấu tạo từ hai thành phần cơ bản là prôtêin và axit nuclêic.

Tất cả đều đúng.

Câu 2: Virut trần là virut :

Chỉ có vỏ lipit Chỉ có vỏ capsit Không có các lớp vỏ bọc.

Có vỏ lipit và vỏ capsit.

Câu 3: Nuclêôcapsit là:

Phức hợp gồm vỏ capsit và axit nuclêic Các lớp vỏ capsit của virut.

Bộ gen chứa ADN của virut.

Bộ gen chứa ARN của virut.

Virut khảm thuốc lá, HIV.

Câu 4: Virut nào có vỏ ngoài có gai

Câu 5: Virut nào kí sinh ở

người?

Phagơ, virut bại liệt.

HIV, virut viêm gan B.