Hướng dẫn đọc Giọng đọc thay đổi theo nhân vật bác Ba, bé Thu , ông Sáu : - Bác Ba người kể chuyện: Giọng kể mạch lạc đầm ấm ngậm ngùi xúc động - Ông Sáu: Giọng âu yếm xúc động khi mới
Trang 2Nguyễn Quang Sáng (bút danh Nguyễn Sáng) sinh năm 1932, quê ở huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang
Ông là nhà văn đã từng tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước
Trang 3+ Truyện ngắn:
“Con chim vàng” (1957)
“Chiếc lược ngà” (1966)…
+ Truyện vừa:
“Câu chuyện bên trận địa pháo” (1966)
“Cái áo thằng hình rơm” (1975)…
+ Tiểu thuyết:
“Nhật kí người ở lại” (1962)
“Dòng sông thơ ấu” (1985)…
+ Kịch bản phim:
“Mùa gió chướng” (1977)
“Cánh đồng hoang” (1978)…
Trang 4Tác giả Nguyên An nhận xét: “Truyện ngắn của Nguyễn Quang Sáng thường hấp dẫn người đọc bằng những tình huống bất ngờ mà tự nhiên hợp lí, bằng mạch kể chậm rãi, từ tốn mà đượm chất xung đột của kịch Ngôn ngữ Nam bộ trong sáng tác của ông cũng vừa phải, có chỗ đậm đặc song vẫn dễ gần”.
- Hoàn cảnh sáng tác: Tác phẩm “Chiếc lược ngà” được viết năm 1966, khi tác giả đang hoạt động ở chiến trường Nam bộ
- Chủ đề: Tình cảm cha con trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh
-Thể loại: Truyện ngắn hiện đại
-Phương thức biểu đạt: Tự sự xen lẫn miêu tả biểu cảm
Trang 5Hướng dẫn đọc
Giọng đọc thay đổi theo nhân vật bác Ba, bé Thu , ông Sáu :
- Bác Ba (người kể chuyện): Giọng kể mạch lạc đầm ấm ngậm ngùi xúc động
- Ông Sáu: Giọng âu yếm xúc động khi mới gặp con, buồn bực khổ tâm khi bé Thu không nhận ông là cha
- Bé Thu: Giọng thất thanh khi sợ hãI, nói trống không cộc lốc và lạnh nhạt khi chưa nhận ông Sáu là cha, giọng xúc động khi chia tay ba
Trang 6TÓM TẮT VĂN BẢN Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến.Mãi đến khi con gái lên tám tuổi , ông mới có dịp về thăm nhà , thăm con Bé Thu không nhận ra cha vì vết sẹo trên mặt làm ba em không còn giống với người trong bức ảnh chụp chung với má
mà em đã biết Em đối xử với ba như với người xa lạ Đến lúc Thu nhận ra cha, tình cha con thức dậy mãnh liệt trong em thì cũng
là lúc ông Sáu phải ra đi Ở khu căn cứ,người cha dồn hết tình cảm yêu quý, nhớ thương đứa con vào việc làm một chiếc lược bằng ngà voi để tặng cô con gái bé bỏng Trong một trận càn , ông hi sinh Trước lúc nhắm mắt, ông còn kịp trao cây lược cho người bạn
Trang 7Từ ngữ địa
+ Vàm kinh
+ Áo bông
+ Chơi nhà
chòi
+ Vết thẹo
+ Nói trổng
+ Lui cui
+ Cái vá
+ Lòi tói
Cửa kênh rạch đổ ra sông
Áo vải hoa
Trò chơi cất lều con của trẻ con
Vết thẹo
Nói trống không với người khác
Lúi húi
Cái muôi
Dây xích sắt, dây chão lớn để buộc thuyền
Trang 8- NgôI kể thứ nhất, người kể chuyện là bác Ba
“bạn của ông Sáu”
Tác dụng của việc lựa chọn ngôI kể:
• Khiến câu chuyện khách quan chân thật đáng tin cậy
• Mạch kể diễn ra tự nhiên Người kể có thể xen vào những suy nghĩ bình luận cá nhân, giúp người đọc cùng chia sẻ với quan niệm của mình về tình phụ tử cao đẹp
Trang 9*Phần 1: Từ “Các bạn! ’” đến
“…từ từ tuột xuống”
-> Những ngày ông Sáu ở chiến khu.
Bố cục:
2 Phần
-> Cuộc gặp gỡ và chia tay của cha con ông Sáu
* Phần 2: Từ “Sau đó …” đến
“… nhắm mắt đi xuôi”.
Trang 10Hai cha con gặp nhau sau tám năm, nhưng bé Thu không nhận ra cha Đến lúc Thu nhận ra cha thì ông Sáu lại phải ra đi.
-> (Tình cảm của ông Sáu đối
với con)
Tình
huống
-> (Tình cảm của bé Thu đối
với cha)
Ở khu căn cứ, ông Sáu làm chiếc lược ngà để tặng con, nhưng ông đã hi sinh khi chưa kịp trao món quà ấy cho con
Trang 11Giật mình tròn mắt nhìn Ngơ ngác, lạ lùng
Vụt chạy và kêu thét lên
a Thái độ và hành động của bé Thu trước
khi nhận ra ông Sáu là cha :
Trang 12a Thái độ và hành động của bé Thu trước
khi nhận ra ông Sáu là cha :
Bất ngờ,ngạc nhiên Ngờ vực, xa lạ
Hoang mang, sợ hãi
- Ngạc nhiên, ngờ vực, sợ hãi
Giật mình tròn mắt nhìn Ngơ ngác, lạ lùng
Vụt chạy và kêu thét lên
Trang 13•Vụ ăn cơm !
•Cơm chớn rồi !
•Cơm sụI rồi, chắt nước giựm cỏi !
•Cơm sụI rồi, nhóo bõy giờ !
- Lạnh nhạt, ương ngạnh , bướng bỉnh
• Hất cỏi trứng cỏ mà anh Sỏu gắp cho ra khỏi bỏt cơm
• Bỏ sang ngoại
- Hành động quyết liệt, gay gắt thể hiện
thỏi độ cự tuyệt, khụng thừa nhận ụng
Sỏu là cha
Thảo luận
Có ý kiến cho rằng: Hành động không thừa nhận ông Sáu là ba lại chứng tỏ bé Thu rất yêu ba Em cú suy nghĩ như thế nào về ý kiến trờn ?
Đây là một nhận xét tinh tế, sâu sắc Lúc này, bé Thu ch a nhận ra ông Sáu
là cha vì trong tâm hồn em ẩn chứa niềm kiêu hãnh trẻ thơ về một tình yêu dành cho ng ời cha trong tấm hình chụp chung với má Hành động em không thừa nhận ông Sáu chính là hành động bảo vệ tình yêu ấy.
“bảo vệ” tình yêu ấy ” tình yêu ấy
a Thỏi độ và hành động của bộ Thu trước
khi nhận ra ụng Sỏu là cha :
- Ngạc nhiờn, ngờ vực, sợ hói
Trang 14 Phản ứng tự nhiên, không đáng trách của
một cô bé có cá tính mạnh mẽ, tình cảm sâu sắc, chân thật, chỉ yêu ba khi tin chắc đó
đúng là ba của mình.
- Lạnh nhạt, ương ngạnh , bướng bỉnh
- Hành động quyết liệt, gay gắt thể hiện
thỏi độ cự tuyệt, khụng thừa nhận ụng
Sỏu là cha
a Thỏi độ và hành động của bộ Thu trước
khi nhận ra ụng Sỏu là cha :
- Ngạc nhiờn, ngờ vực, sợ hói
Trang 15a.Thỏi độ và hành động của bộ Thu trước
khi nhận ra ụng Sỏu là cha :
- Lựa chọn ngôi kể thích hợp.
- Xây dựng tình huống truyện bất ngờ, hợp
lí.
- Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế,
sâu sắc.
+ Nghệ thuật:
+ Nội dung:
Thu là một cô bé có cá tính mạnh mẽ,
tình cảm chân thành, có một tình yêu sâu
sắc đối với ng ời cha (trong ảnh) của em.
Luyện tập Bài tập 1: Tâm trạng của bé Thu trong phút giây
gặp gỡ và 2 ngày ông Sáu ở nhà ra sao?
Em hãy t ởng t ợng mình là bé Thu bộc bạch tâm trạng đó cho các bạn cùng nghe.
Bài tập 2: Trong phần đầu văn bản này có một
chi tiết nghệ thuật rất quan trọng mà không có nó truyện sẽ không phát triển đ
ợc hoặc phát triển theo chiều h ớng khác
Đó là chi tiết nào?
Về nhà
1 : Học xong đoạn truyện này, nhân vật nào
để lại trong em ấn t ợng sâu sắc nhất? Vì sao?
2: Đọc lại toàn bộ văn bản.
3: Chuẩn bị cho phần bài học tiếp theo của văn bản.