ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ

• Su t ba ngày đêm ròng rã lão phải một mình ốvật lộn với con cá kiếm khổng lồ, hung hãn, tính khí kì quặc, ông lão đã hạ được nó, giong về.. Trong lều, ông lão lại ngủ tiếp và “mơ về nh

( Trích )

I.TÌM HIỂU CHUNG

• 1 Tác giả:

• - Ông xuất thân trong một gia đình khá

giả tại thành phố thuộc ngoại vi Chicago

• - Hêminhuê bước vào đời với nghề viết báo và phóng viên mặt trận trong hai

cuộc chiến tranh thế giới

• -Ông đã để lại dấu ấn sâu sắc trong văn xuôi hiện đại phương Tây và góp phần đổi mới lối viết truyện, tiểu thuyết của nhiều

thế hệ nhà văn trên thế giới

• - Đại chiến I,II ông làm phóng viên mặt

1953 1954

Huy chương Pu-lit-dơ Huy chương giải Nô-ben

Lối sống giản

dị của nhà văn

* Tác phẩm tiêu biểu :

-Về tiểu thuyết :

+ Mặt trời vẫn mọc (1926) +Giã từ vũ khí (1929)

b.Văn chương

- Là người đề xướng “nguyên lí tảng băng trôi”:

+ “Ơng già và biển cả” cĩ cốt truyện đơn

giản, nhân vật ít, ngơn từ khơng nhiều, lối viết giản dị, song phần chìm của nĩ rất

lớn, gợi ra nhiều tầng nghĩa.

• Đổi mới cách viết theo phong cách giản dị,

tước bỏ những trang sức hoa mĩ …là một tiêu

chí có giá trị đặc biệt của lối viết ở thế kỉ XX Xưa nói đến ý tại ngôn ngoại hay người ta cũng nói đến “mạch ngầm văn bản” tính đa nghĩa

hoặc rộng hơn nữa tính đa âm của văn bản Nó thể hiện một bước dân chủ hóa của nghệ thuật:

“nhà văn không trực tiếp công khai làm cái loa phát ngôn cho ý tưởng của mình, mà nói lên

bằng hình tượng có nhiều sức gợi, để người đọc tự rút ra phần ẩn ý”

Tảng băng trôi (1phần nổi, 7 phần chìm)

2-Tác phẩm : “Ông già và biển cả” (1952)

BUÔNG CÂU

ÔNG LÃO THẢ 4 DÂY CÂU

…Ngày thứ tám mươi lăm, có một con cá kiếm đã cắn câu

Vào bờ

- Suốt ba ngày hai

đêm, lão phải vật

• Su t ba ngày đêm ròng rã lão phải một mình ốvật lộn với con cá kiếm khổng lồ, hung hãn, tính khí kì quặc, ông lão đã hạ được nó, giong về Dọc đường, để bảo vệ nó, ông phải tả

xung hữu đột với lũ cá mập đông đảo, dữ tợn phàm ăn Cuối cùng, ông lão cập bến, toàn

thân rã rời, bết máu, kèm theo mạn thuyền là bộ xương cá to tướng và trơ trụi Sáng hôm ấy, chú bé Manôlin, người bạn nhỏ của lão chạy sang “trông thấy hai bàn tay lão

• và ứa nước mắt”…nó chạy gọi bạn chài và chăm sóc ông lão Trong lều, ông lão lại ngủ tiếp và “mơ về những con sư tử”.=> Ý nghĩa nguyên lí tảng băng trôi của tác

phẩm: Tác phẩm ông già và biển cả mở

rộng hàm nghĩa “Hành trình săn đuổi con cá lớn mà ông lão Xantiagô hằng mơ ước, được đọc như một ẩn dụ và hình tượng con người đuổi theo một khát vọng lớn”.

• Ông già và biển cả” thể hiện một nội dung mới

mẻ, độc đáo :

• + Miêu tả cuộc hành trình của ông lão

Xan-ti-a-gô, đuổi theo một khát vọng lớn lao, đẹp nhất ở đời.

• + Hành trình nhọc nhằn và dũng cảm của người

lao động trong một xã hội vô tình.

• +Thể nghiệm về thành công và thất bại của

người nghệ sĩ đơn độc khi theo đuổi ước mơ

sáng tạo …

• + Mối liên hệ giữa con người với thiên nhiên

 Niềm tin bất diệt vào con người.

3- Đoạn trích :

• a- Vị trí đoạn trích: Nằm ở phần cuối truyện.

• b- Tóm tắt đọan trích:

• Kể lại việc ông lão Xan-ti-a-gô đuổi theo và bắt

được con cá kiếm

• c- Bố cục : hai phần.

biến cuộc chinh phục con cá kiếm của ông lão

III- Đọc hiểu văn bản:

1- Hình tượng vẻ đẹp của cá kiếm :

a- Vẻ đẹp cá kiếm qua các vịng lượn :

-Hình ảnh của những vịng lượn được lặp đi lặp lại nhiều lần: “Vịng trịn lớn” ; “Con cá đã quay trịn,

nhưng con cá chậm rãi lượn vịng” “vịng trịn hẹp dần”.

Những cố gắng cuối cùng nhưng hết sức mãnh liệt của con cá, tìm cách thốt khỏi sợi dây câu của ơng lão

Vẻ đẹp con cá kiếm cảm nhận của

ông lão:

• - Về xúc giác: Qua những vòng lượn của con cá

• +Vòng tròn lớn (xa)Vòng tròn nhỏ dần (gần)

• - Áp lực của sợi dây, rất nặng

• - Sự vùng vẫy của con cá.

• - Cảm giác đau đớn nơi bàn tay

cảm nhận qua gián tiếp

Vẻ đẹp dũng mãnh và mạnh mẽ của con cá được cảm nhận từ gián tiếp đến trực tiếp (từ xúc giác đến thị giác), từ xa đến gần, cảm nhận từng bộ phận đến toàn thể.

• - Con cá mang vẻ đẹp biểu tượng của

thiên nhiên : tính chất kiêu hùng, kì vĩ

Đến vòng lượn thứ ba, lão lần đầu thấy con cá.

Con cá kiếm Ông lão

Con cá kiếm Ông lão

- Bây giờ con cá lại tiếp tục

lượn vào theo vòng tròn của

nó, trông điềm tĩnh và tuyệt

đẹp Chỉ có cái đuôi đồ sộ cử

động…

-”Hai lần lão cảm thấy… choáng váng Ta không thể tự chơi xỏ mình…

được” 128

- Đến vòng thứ ba…độ dài của nó” 129

- Lão gượng hết sức ra

mà kéo con cá khổng lồ.

- “Nhưng khi lão tập trung hết sức lực mà kéo”… 130

-Thì con cá chao mình

tránh ra rồi lật thẳng người

lên bơi đi.

Con cá kiếm Ơng lão

-Khi bị lao đâm dường như

nĩ khơng chấp nh ận cái

chết, nhưng phái đành

chấp nhận thất bại Con cá

đã mang cái chết trong mình

sực tỉnh phóng vút khỏi mặt

nước phóng hết tầm vóc

khổng lồ vẻ đẹp và sức lực

của nó…Con cá trắng bạc

thẳng đơ và bồng bềnh theo

sóng.=> cái chết của con cá

Lão đã di chuyển được nó”Ông lão nhấc cao ngọn lao phóng xuống sườn con cá Ngay sau vây ngực đồ sộ,…”cảm thấy mũi sắt cắm phập vào, lão tì người lên cắm sâu xuống rồi dồn hết trọng lực lên cán lao

->sự lành nghề của ông lão đã thắng con cá kiếm

Ơng lão dùng lao, dồn

* Ý nghĩa biểu tượng:

• - Nhà văn miêu tả vẻ đẹp của con cá kiếm nhằm đề cao vẻ đẹp của con

người (phần chìm của tảng băng trôi).- Nghệ thuật miêu tả giản đơn giàu sức gợi: đối tượng chinh phục càng cao cả, đẹp đẽ thì vẻ đẹp của ông lão càng

được tôn lên

• Qua đó tôn vinh vẻ đẹp của người lao động:

giản dị và ngoan cường dóc hết sức lực, toàn

tâm toàn ý thực hiện cho được ước mơ của

mình.- Hành trình đuổi theo con cá kiếm khổng lồ -> cũng là hành trình theo đuổi khát vọng lớn lao của con người

• - Con cá biểu tượng cho thiên nhiên kì vĩ –

không chỉ là kẻ thù mà đôi lúc còn là bạn của

con người.lõa nghĩ “người anh em ạ…là vận may

của mình”.

Ca ngợi sự kiên cường, dũng cảm

của ông lão ngư phủ lành nghề, dày

dạn kinh nghiệm, đồng thời đối thủ của ông con cá cũng rất kiên cường chẳng kém

c-Vẻ đẹp của cá kiếm trước khi chết :

2 Những lời độc thoại, đối thoại

của ông già

• - Đối thoại với chính mình với tay, chân: “ Nào hỡi hai bàn tay kéo đi”, “Nào hỡi hai chân giữ vững nhé”; với cái đầu: “Mày chớ bỏ ta.” -> Nói với tay chân là nói về thể

chất, nói với cái đầu là động viên tinh thần (con người ngoài sức mạnh về thể chất còn phải có sức mạnh tinh thần) ⇒ Ý chí vượt khó khăn

• - Độc thoại: “Lão nghĩ phải bình tĩnh lại mới

được, phải bình tĩnh và chịu đựng nỗi nhọc

nhằn này sao cho xứng đáng là một con người hoặc cũng phải được như con cá …” -> đề cao ý chí nghị lực của con người

• - Đối thoại với cá: gọi cá “ người anh em”, “tao chưa bao giờ thấy bất kì ai hùng dũng, duyên

dáng, bình tĩnh, cao thượng hơn mày” -> sự

chiêm ngưỡng, ngưỡng mộ con mồi

∀ ⇒ Con người ai cũng yêu quí thành quả lao động và quyết tâm giữ thành quả lao động không thể để mất -> chứng minh con người không bị đánh bại

được câu)

sức )

3 Ý nghĩa biểu tượng của cuộc chiến giữa ông già và con

cá kiếm giữa biển:

cá kiếm giữa biển:

Ơng lão đã chiến thắng cá kiếm

kinh nghiệm

Cuộc chiến giữa ơng lão và con cá kiếm là cuộc chiến của hai đối thủ được

xem là “Kì phùng địch thủ”.Từ đĩ, khẳng định vẻ đẹp của ơng lão và cá kiếm.

là biểu tượng cho trí tuệ con n gười chinh phục sức mạnh của thiên nhiên

b-Vẻ đẹp của con người trước thách thức tiềm

ẩn của tự nhiên:

+ “…Bắt được con cá lão cứ nghĩ là chỉ có trong giấc mơ,

nhưng khi thấy con cá tung mình lên khỏi mặt nước, lơ lửng bất động trong không trung trước lúc rơi xuống thì lão chắc

3-Nghệ thuật của đoạn trích:

a-Ngôn ngữ : Ngôn ngữ có sự kết hợp giữa người dẫn

chuyện và ngôn ngữ trực tiếp của nhân vật : Độc thoại nội tâm và đối thoại hướng đến cá kiếm

+Lão nghĩ : (độc thoại nội tâm ) 24 lần , trước khi giết cá kiếm là 15 lần, sau khi giết cá kiếm 9 lần tâm trạng,

và những suy nghĩ của ông lão

+Lão nói lớn (18 lần) kể cả lần lão hứa  ngôn từ đối

thoại (thực chất nó là lời độc thoại), ông lão phân thân như nói với chính mình, để tìm nguồn động viên, vượt qua thử thách, gian nan…

• b-Văn tả kết hợp với kể, tạo ra nhiều

Hê-4-Kết luận :

- Đoạn văn tiêu biểu cho cách viết độc đáo của Hê-minh-uê, luôn đặt con người đơn độc trước những thử thách , vượt qua thử thách, vượt qua giới hạn của chính mình để vươn tới đạt những

- Hai hình tượng ông lão và con cá kiếm đều gợi

ra nhiều tầng nghĩa cho tác phẩm : đoạn văn tiêu biểu cho lối viết của nhà văn, coi tác phẩm nghệ thuật như một tảng băng trôi.

III- Tổng kết :

• Thông qua hình tượng ông lão quật

cường , chiến thắng con cá kiếm bằng kĩ năng và tay nghề điêu luyện, tác giả gửi

gắm niềm tin lớn lao vào con người

Trong bất kì hoàn cảnh nào “Con người có thể bị huỷ diệt nhưng không thể bị đánh

bại”

• Ghi nhớ : (Sgk)