Kinh te, van hoa TK XVI - XVIII

Ruộng đất bỏ hoang, nhân dân đói khổ Nêu tình hình phát triển kinh tế nông nghiệp ở Đàng Ngoài và Đàng Trong trong các TK XVI-XVIII?. - Đạo Thiên Chúa không phù hợp với cách cai trị dâ

Kiểm tra bài cũ

- > Mất mùa, đói kém Ruộng

đất bỏ hoang, nhân dân đói khổ

Nêu tình hình phát triển kinh tế nông nghiệp ở Đàng Ngoài và Đàng Trong trong các TK XVI-XVIII ?

Đàng Ngoài

- Nông nghiệp phát triển

Do : + Chính quyền qua tâm đến việc khai hoang, mở rộng đất

đai.

+ Có chính sách khuyến khích nông dân làm nông nghiệp.

đàng trong

Ii văn hóa–

1, Tôn giáo :

ở TK XVI XVIII, –

nước ta có những tôn giáo nào ? Em hãy trình bày về sự phát triển của các tôn giáo này ?

- Phật giáo và Đạo giáo được

phục hồi

- Nho giáo vẫn được đề cao

- Đạo Thiên Chúa không phù hợp với cách cai trị dân của chúa Trịnh, chúa

Nguyễn Do vậy các chúa đã nhiều lần ngăn cấm, nhưng các giáo sỹ vẫn tiếp tục tìm cách để truyền đạo.

-Thiên chúa giáo xuất hiện vào từ

- Nho giáo vẫn được đề cao.

-Thiên chúa giáo xuất hiện vào từ

TK XVII-XVIII

ở vùng nông thôn trong thời kì này có

điều gì đáng chú ý ?

-Trong nông thôn : Nhân dân ta

vẫn giữ nếp sống văn hóa truyền

thống

- Hình thức sinh hoạt văn hóa

qua các lễ hội rất phong phú

- Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng

Câu ca dao trên nói lên điều gì ?

Em hãy kể thêm vài câu ca dao có nội dung tương tự.

Câu ca dao nói lên truyền thống yêu thư

ơng, đùm bọc, chia sẻ của nhân dân ta

( Tuy tôn giáo, dân tộc có thể khác nhau )

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

- Anh em nào phải người xa Cùng chung bác mẹ một nhà cùng thân

§×nh lµng §×nh B¶ng B¾c Ninh–

Nhµ thê Lín (Hµ Néi ) Nhµ thê ph¸t diÖm ( Ninh B×nh )

LÔ héi n¬I th¨ng hoav¨n hãa d©n téc

Đánh đu Đấu vật

Các hoạt động trong lễ hội

§ua thuyÒn

Đánh cờ người

Chäi gµ Chäi tr©u

Các hình thức sinh hoạt văn hóa phong phú, đặc sắc trong các lễ hội có tác dụng gì ?

- Góp phần bảo tồn, giữ gìn nét đặc sắc trong văn hóa dân tộc.

- Thắt chặt thêm tình đoàn kết trong thôn xóm và bồi đắp tình yêu quê hư

ơng, đất nước.

Các hình thức sinh hoạt qua các lễ hội :

Ii văn hóa–

1, Tôn giáo :

Nhóm 1 : Chữ Quốc ngữ ra

đời trong hoàn cảnh nào ?

Nhóm 2 : Vì sao chữ cái tinh ghi âm tiếng Việt trở thành chữ Quốc ngữ của nước

La-ta cho đến ngày nay ?

2, Sự ra đời của chữ Quốc ngữ : Thảo luận nhóm

- TK XVII, một số giáo sỹ

phương tây học tiếng Việt để

truyền đạo Thiên Chúa Họ

dùng chữ cái La-tinh để ghi

âm tiếng Việt - > Chữ Quốc

Giáo sỹ A-lec-xăng-đơ Rôt Từ điển Việt - Bồ La tinh–

+ Tác phẩm tiêu biểu : Thiên

Nam ngữ lục dài hơn 8000 câu

+ Nội dung tiêu biểu : Viết về

hạnh phúc con người, tố cáo

những bất công của xã hội đư

+ Thể loại : Truyện Nôm, Tiếu Lâm, Thơ lục bát và Song thất lục bát

+ Tác phẩm tiêu biểu : Phan Trần, Nhị Độ Mai, Thạch Sanh ( Truyện Nôm ) Truyện Trạng Quỳnh

Em hiÓu biÕt g× vÒ NguyÔn BØnh Khiªm

vµ §µo Duy Tõ ?

Quê huyện Vĩnh Bảo ở (Hải Phòng), đỗ Trạng nguyên, l m quan triều Mạc à rồi từ quan về dạy học, người

đương thời quen gọi l à Trạng Trình

Là một học giả uyên bác, nhà triết học, nhà thơ lớn, làu thông kim cổ, biết được mệnh trời.

Ông có tấm lòng cao thư ợng,muốn lo trước những “

việc lo của thiên hạ ”

Nguyễn Bỉnh Khiêm

(1491-1585)

Giai thoại về Nguyễn bỉnh Khiêm

Đỗ Trạng nguyên năm 1535, làm quan tới tước Trình tuyên hầu ( Trạng Trình ) Uyên thâm nhiều lĩnh vực đặc biệt là về lí số, chiêm tinh Nhiều câu nói của ông được nhân dân tin theo gọi là “ Sấm Trạng Trình”

Tương truyền Nguyễn Công Trứ phục mệnh vua Minh Mạng đi khai khẩn đất hoang ở Hải Phòng Nguyễn Công Trứ ra lệnh đào 1 con sông qua làng Trung Am là quê trạng

Trình Con sông theo đường thẳng sẽ qua đền Nguyễn Bỉnh Khiêm Vì thế dân làng kêu xin

đừng phá đền Nhưng lệnh vua to hơn thần mà Trạng Trình chỉ là thần nên cứ lệnh phá

Lính theo lệnh vào đền bê ban thờ và bát hương ra thì thấy dưới bát hương có tấm bia đá, vội bê về trình Nguyễn Công Trứ Doanh Điền sứ bước xuống đọc trên bia khắc: Minh Mệnh thập tứ

Thằng Trứ phá đền

Phá đền thì phải làm đền

Nào ai đụng đến doanh điền nhà bay.

Năm ấy chính là năm Minh Mệnh thứ 14 NCT sợ run và khiếp hãi về sức hiểu biết

“Thiên cơ” hàng trăm năm sau của Trạng Trình vội cho sửa sang lại đền đẹp đẽ, uy nghiêm hơn trước.

dùng Lòy ThÇy ).

+ ¤ng Tæ cña nghÒ h¸t Tuång ( H¸t Béi )

- H·y kÓ mét sè c«ng tr×nh nghÖ thuËt d©n gian mµ em biÕt ?

Hoa v¨n, h×nh ¶nh ®iªu kh¾c

Tượng Phật Bà nghìn mắt nghìn tay

- Nghệ thuất sân khấu đa dạng

và phong phú : Chèo, tuồng, hát

ả đào…

+ Nội dung : Phản ánh đời sống

lao động, thể hiện tinh thần lạc

quan của nhân dân, lên án kẻ

gian nịnh và ca ngợi tình yêu thư

ơng con người.

chÌo Tuång

NghÖ thuËt s©n khÊu

Bài tập Củng cố

Chọn đáp án đúng và đủ nhất cho những câu hỏi sau:

1 Trong giai đoạn từ TK XVI đến TK XVIII, ở nước ta có các tôn giáo nào ?

A Nho giáo và Phật giáo.

B Nho giáo, Phật giáo và Đạo Giáo.

C Phật giáo và Thiên chúa giáo

D Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo và Thiên Chúa giáo.

Bài tập Củng cố

Chọn đáp án đúng và đủ nhất cho những câu hỏi sau:

2 Chữ nôm xuất hiện ngày càng nhiều đã có ý nghĩa như thế nào đối với tiếng nói và văn hóa dân tộc ?

A Khẳng định vị trí của chữ Nôm trong sáng tác văn chương.

B Thể hiện ý thức dân tộc sâu sắc của nhân dân ta.

C Thể hiện ý chí tự lực, tự cường và niềm tự tôn dân tộc

hướng dẫn học sinh học bài

- Trả lời các câu hỏi trong phần cuối bài.

- Chuẩn bị bài : Khởi nghĩa nông dân Đàng

Ngoài thế kỉ XVIII.