Bài 25: Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa Việt Nam dưới triều Nguyễn

1.X ây dựng và c ủng cố bộ máy nhà nước_ chính sách ngoại giao.• a.Tổ chức bộ máy nhà nước.. • Các em hãy trả lời câu hỏi sau: Sau khi thành lập nhà Nguyễn đã xây dựng và Củng cố bộ máy

CHƯƠNG IV VIỆT NAM Ở NỬA ĐẦU THẾ KỶ

XIX

BÀI 25 Tiết 31.

TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ, VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU NGUYỄN

(NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX)

1.X ây dựng và c ủng cố bộ máy nhà nước_ chính sách ngoại giao.

• a.Tổ chức bộ máy nhà nước.

• Các em hãy trả lời câu hỏi sau:

Sau khi thành lập nhà Nguyễn đã xây dựng và Củng cố bộ máy

chính quyền của mình như thế

nào?

1 Xây dựng và củng cố bộ máy

Nhà nước - chính sách ngoại giao.

a.Tổ chức bộ máy nhà nước

- Năm 1802 Nhà Nguyễn thành lập, đĩng đơ

ở Phú Xuân (Huế)

* Thời Gia Long:

- Chính quyền Trung ương tổ chức theo mơ

*Cải cách của Minh Mạng:

• Năm 1831 - 1832 Minh Mạng thực hiện

một cuộc cải cách hành chính

- Chia cả nước là 30 tỉnh và một Phủ Thừa

Thiên Đứng đầu là Tổng đốc, Tuần phủ cai quản cùng hai ti hoạt động theo sự điều hành của triều đình

- Các phủ, huyện, châu, tổng, xã vẫn giữ

như cũ.

Lược đồ hành

chính VN thời

Minh Mạng

 Thảo luận nhóm 2 và hãy cho

biết :

Cuộc cải cách hành chính của

Minh Mạng có ý nghĩa gì?

- Tao điều kiện thuận lợi cho việc quản lý.

-Nhằm cũng cố quyền lực của nhà nước

phong kiến ( vua Nguyễn )

* Ý nghĩa:

VUA GIA LONG-NGUYỄN ÁNH

Vua Minh Mạng

Vua Tự Đức

Vua Bảo Đại và Hoang hậu Nam Phương

Vua Bảo Đại

Em hãy cho biết: Pháp luật và quân đội nhà Nguyễn được tổ

chức như thế nào ?

*Pháp luật: Bộ luât Hoàng triều luật lệ được ban hành (Luật Gia Long ) gần 400 điều Qui định chặt chẽ về việc bảo vệ nhà nước phong kiến và tôn ti trật tự xã hội.

*Quân đội : Tổ chức qui cũ gồm khoảng 20 vạn người, có trang bị vũ khí đầy đủ: Đại bác, súng tay,

thuyền chiến….

Thuyền chiến thời Nguyễn

Em hãy cho biết: Chính sách đối ngoại của nhà Nguyễn là gì?

b Chính sách ngoại giao:

b Chính sách ngoại giao:

- Thần phục nhà Thanh (Trung Quốc).

- Bắt Lào, Cam-pu-chia thần phục.

- Với phương Tây "đóng cửa, không

chấp nhận việc đặt quan hệ ngoại giao của họ".

Em có đánh giá như thế nào về : Chính sách ngoại giao của nhà

Nguyễn?

*Đánh giá:

Nhà Nguyễn bảo thủ, không tạo điều kiện giao lưu với các nước tiên tiến, dẫn đến tình trạng lạc hậu, kém phát triển và bị cô lập với bên ngoài.

2 Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn

* N ƠNG NGHIỆP:

- Lạc hậu, ruộng đất bỏ hoang nhiều

- Nhà nước thực hiện chính sách quân điền

- Nhà nước khuyến khích khai hoang

- Nhà nước huy động nhân dân đắp đê điều, đào kênh Song lũ lụt khơng khắc phục được

- Nhân dân tăng gia sản xuất để duy trì cuộc sống ,gĩp phần giảm đĩi nghèo

Em có nhận xét gì về chính sách nông nghiệp và tình hình nông nghiệp thời Nguyễn?

Nhận xét:

+ Nông nghiệp Việt Nam vẫn là một nền nông nghiệp phong kiến, rất lạc hậu.

+ Nhà Nguyễn đã có những biện pháp phát triển nông nghiệp, song đó chỉ là những biện pháp truyền thống, lúc này không có hiệu quả cao.

* Thủ cơng nghiệp

-Các nghề thủ công nghiệp tiếp tục

phát triển:gốm sứ dệt vải lụa, nấu đường……

- Thủ công nghiệp nhà nước tổ chức

với qui mô lớùn: Đúc tiền, vũ khí,

đĩng thuyền, làm đồ trang sức,

làm gạch ngĩi (nghề cũ)

-Thợ quan xưởng đã đóng tàu thủy

- được tiếp cận với kỹ thuật chạy bằng máy hơi nước.

-Trong nhân dân: Nghề thủ công

truyền thống được duy trì nhưng không phát triển như trước.

* Thương nghiệp

- Thương nghiệp trong nước phát triển

chậm chạp do chính sách thuế khĩa phức tạp của Nhà nước

-Ngoại thương: Nhà nước nắm độc quyền, buơn bán với các nước láng giềng phía

Nam: Xiêm, Malai

- Dè dặt với phương Tây, tàu thuyền các

nước phương Tây chỉ được ra vào cảng Đà Nẵng

Đơ thị tàn lụi dần

3 Tình hình văn hóa - giáo dục

Thảo luận nhóm 2 và cho biết :

Tình hình văn hoá - giáo dục dưới

triều Nguyễn như thế nào?

*Tư tưởng:

Nhà Nguyễn độc tôn Nho giáo,hạn chế sự phát triển của Thiên chúa giáo, tín ngưỡng dân gian phát

triển.

*Giáo dục:

Giáo dục Nho học được củng

cố Năm 1822 khoa thi Hội đầu tiên được tổ chức.

Thầy đồ làng dạy học (Ảnh tư liệu )

Sĩ tử đang làm bài thi

Lều chõng đi thi (Ảnh tư liệu )

Hội đồng Giám khảo.

•Xem tên trên bảng vàng

•Nhận mũ áo vua ban (Ảnh tư liệu)

*Văn học:

Văn học chữ Nôm ngày càng phong phú và hoàn thiện.

Sử học: Quốc sử quán thành lập là

cơ quan lưu trữ sử sách cổ, biên soạn lịch sử Nhiều nhà sử học cho ra đời các sách: Lịch triều hiến chương loại

Kinh đô Huế

Cổng Ngọ Môn ( HUẾ )

Vua Bảo Đại đăng quang

Một góc kinh đô ( HUẾ )

Lăng Thiệu Trị (Nhà Nguyễn )

Lăng Minh Mạng

Lăng tẩm: 1 góc lăng tẩm vua Tự Đức

• * Ngh thu t: ệ thuật: ật: dân gian ti p t c ến t ục phát tri n nh c ển như cũ ư cũ ũ.

• Ván khắc tranh Đánh ghen -âm bản(Đông Hồ )

• Tranh Lợn đàn (Đông Hồ )

1.Nhà Nguyễn thành lập vào thời

2.Năm 1804 nhà Nguyễn đặt tên

* NỘI DUNG CẦN NẮM:

1.Chính quyền nhà Nguyễn được xây dựng và củng cố như thế nào?

2.Cuộc cải cách của Minh Mạng cĩ ý nghĩa gì?

3.Tình hình kinh tế và chính sách của nhà

Nguyễn đối sự phát triển kinh tế đất nước?

Bài tập HS lập bảng thống kê các thành tựu văn hóa tiêu biểu của thời Nguyễn ở nửa đầu thế kỷ XIX theo mẫu: