Một số vấn đề chung về máy biến áp

MỘT SỐ THÍ DỤ VỀ TÍNH TOÁN MÁY BiẾN ÁP ĐỊNH NGHĨA - CÔNG DỤNG - PHÂN LOẠI CỦA MÁY BiẾN ÁP 1 PHA CẤU TẠO - NGUYÊN LÝ LÀM ViỆC... Định nghĩa: Là thiết bị điện từ tĩnh làm việc theo nguyên

BÀI 17 - 18

I KHÁI NiỆM CHUNG VỀ MÁY BiẾN ÁP

II ỔN ÁP

III MỘT SỐ THÍ DỤ VỀ TÍNH TOÁN MÁY BiẾN ÁP

ĐỊNH NGHĨA - CÔNG DỤNG - PHÂN LOẠI CỦA MÁY BiẾN ÁP 1 PHA

CẤU TẠO - NGUYÊN LÝ LÀM ViỆC

I Tìm hiểu khái niệm chung về MBA:

1 Định nghĩa: Là thiết bị điện từ tĩnh làm

việc theo nguyên lý cảm ứng điện từ, dùng

để biến đổi điện áp của dòng điện xoay

chiều mà vẫn giữ nguyên tần số

2 Công dụng: Dùng để biến đổi điện áp

xoay chiều trong truyền tải và phân phối

điện năng

- Ngoài ra MBA còn dùng trong kỹ thuật

điện tử

- Máy biến áp đặc biệt:

- Máy biến áp đo lường: Máy đo biến dòng

- Máy biến áp dùng luyện kim hoặc điện phân.

- Máy biến áp hàn

- Máy biến áp dùng để thí nghiệm

b Theo số pha của dòng điện biến đổi: Máy biến áp 1 pha và máy biến áp 3 pha

c Theo vật liệu làm lõi: Máy biến áp lõi thép

và máy biến áp lõi không khí

d Theo phương pháp làm mát: Máy biến áp làm mát bằng không khí và máy biến áp làm mát bằng dầu

Hình ảnh máy biến áp

MÁY BiẾN ÁP ĐiỆN LỰC

Máy biến áp đặc biệt

MÁY BiẾN ÁP ĐO LƯỜNG MÁY BiẾN ÁP KHÔ MÁY ĐO BiẾN DÒNG MÁY BiẾN ÁP HÀN

Một số máy biến áp công suất nhỏ dùng trong gia đình

Cấu tạo Máy biến áp

• Xem hình sau – Em biết gì về cấu tạo của máy biến áp?

• Máy biến áp có cấu tạo như thế nào?

4 Tìm hiểu cấu tạo MBA

5 Tìm hiểu nguyên lý làm việc của MBA:

-Môi trường quanh nam châm là từ trường không đổi hay biến đổi?

-Dòng điện qua dây dẫn có tạo ra một từ

trường xung quanh nó không?

-Các loại dòng điện và từ trường tương ứng

do nó tạo ra?

-Kết luận gì về mối liên hệ giữa điện và từ?-Hiện tượng cảm ứng điện từ là gì?

a Hiện tượng cảm ứng điện-từ:

• Dòng điện xoay chiều chạy trong cuộn dây sinh

ra từ trường biến đổi

• Nếu một cuộn dây khác đặt trong từ trường

biến đổi thì trên hai đầu cuộn dây đó sẽ sinh ra một sức điện động cảm ứng (dòng điện cảm

ứng) tương tự dòng điện sinh ra nó.

• Dòng điện cảm ứng này tỷ lệ với tốc độ biến

thiên của từ trường và với số vòng của cuộn

dây

Thí nghiệm nguyên lý làm việc của MBA

b Nguyên lý làm việc của MBA

-Khi nối cuộn sơ cấp vào nguồn điện

xoay chiều có điện áp U1, dòng điện I1chạy qua cuộn sinh ra từ thông biến thiên

Do mạch từ khép kín nên từ thông này móc vòng sang cuộn thứ cấp sinh ra sức điện động cảm ứng E2

b Nguyên lý làm việc của MBA

+ Cuộn thứ cấp: Sđđcư E2 tỉ lệ với N2

+ Cuộn sơ cấp: Sđđtc E1 tỉ lệ với N1

Bỏ qua tổn thất điện áp 

E1  U1 và E2  U2 Nên: U1  N1 và U2  N2



k : tỉ số MBA

Tìm mối liên hệ giữa điện áp và

số vòng, giữa điện áp và dòng

điện ?

- Mối quan hệ giữa U và N

(tỉ lệ thuận)+ Từ quan hệ giữa công suất định mức phía

sơ cấp và thứ cấp (khi bỏ qua tổn hao

điện năng) ta có:

- Mối quan hệ giữa U và I

(tỉ lệ nghịch)

Kiểm tra bài cũ

1 Chọn từ thích hợp trong bảng điền vào chỗ trống(…) để đ

ợc câu hoàn chỉnh.

- Khi máy biến áp làm việc, điện áp đ a vào dây quấn

sơ cấp là U 1 , trong dây quấn sơ cấp có dòng điện Nhờ

có giữa dây quấn sơ cấp và dây quấn thứ cấp, lấy ra ở hai đầu dây quấn thứ cấp là U 2 .

2 Hệ số biến áp k là gì?

- Chọn kí hiệu ( hoặc ) và cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống(…) trong hai câu d ới đây để đ ợc câu trả lời đúng.

Nếu k >1 thì U 1 U 2 là máy biến áp ………

Nếu k <1 thì U 1 U 2 là máy biến áp …………

điện áp ; cảm ứng điện từ ; dòng điện thứ cấp

k N

N U

U

2

1 2

Tỉ số giữa điện áp sơ cấp và thứ cấp

bằng tỉ số giữa vòng dây của chúng

3.ý nghĩa của hệ số biến áp k

giảm áp tăng áp

II.ỔN ÁP

• Quan sát hình ảnh

II Ổn áp

Ổn áp là gì?

• Thực chất là máy biến áp tự ngẫu được dùng phổ biến trong các gia đình

Nêu cấu tạo của ổn áp?

• Dây quấn của ổn áp được quấn trên lõi thép hình vành khăn

III Một số thí dụ về tính toán MBA

1 Tìm điện áp đặt vào dây quấn sơ cấp một

máy biến áp khi biết số vòng dây quấn sơ cấp bằng 1600 vòng, số vòng dây thứ cấp bằng 800 vòng và điện áp thứ cấp là 110V

2 Cho máy biến áp biết: U1=300V, U2=150V;

Tóm tắt TD1: N1=1600 vòng; N2=800 vòng

U2 = 110V, U1 = ?Giải:

4 H y ghép mỗi số ở cột A với một chữ cái ở cột B để ãy ghép mỗi số ở cột A với một chữ cái ở cột B để

b dẫn từ cho máy biến áp

c gọi là dây quấn thứ cấp

d gọi là dây quấn sơ cấp

BàI TậP

Một máy biến áp một pha có N 1 = 1650 vòng, N 2 = 90 vòng Dây quấn sơ cấp đấu với nguồn điện áp 220V Xác định điện áp đầu ra của dây quấn thứ cấp U 2.

Muốn điện áp U 2 =36V thì số vòng dây của dây quấn thứ cấp phải là bao nhiêu?

Trả lời

) (

12 1650

90

220

.

1

2 1

N

N U

270220

1650

36

Về nhà

• Học bài

• Tìm hiểu trong thực tế các trường hợp hư hỏng máy biến áp và cách khắc phục