Hớng dẫn chế biến thức ăn Thuỷ sản quy mô nông hộ I.Đặt vấn đề: Tỉnh Hải Dơng có phong trào nuôi trồng thuỷ sản trong những năm vừa qua phát triển mạnh cả về diện tích và sản lợng.. Tron
Trang 1Hớng dẫn chế biến thức ăn Thuỷ sản quy mô nông hộ I.Đặt vấn đề:
Tỉnh Hải Dơng có phong trào nuôi trồng thuỷ sản trong những năm vừa qua phát triển mạnh cả về diện tích và sản lợng Trong đó đối tợng cá Rô phi đã đợc các
hộ quan tâm và mạnh dạn đầu t thức ăn chất lợng cao, đã có hàng ngàn hộ đầu t thức ăn công nghiệp nuôi cá Rô phi chi phí bình quân hết 50 - 100 triệu đồng/ năm Bên cạnh đó còn gặp không ít khó khăn đó là: Giải quyết thức ăn tại chỗ sử dụng nguyên liệu trong nông nghiệp Dùng cám công nghiệp giá ngày càng cao, gây không ít khó khăn cho các hộ nuôi trồng thuỷ sản trong tỉnh Thực tế sản lợng cá thịt nhiều đầu t vốn lớn nhng lãi không cao Để giải quyết những khó khăn bớc đầu Trung tâm Khuyến nông Hải Dơng đã phối hợp với Trung tâm Khuyến ng Quốc Gia
tổ chức 01 lớp tập huấn " Chế biến thức ăn Thuỷ sản quy mô nông hộ" vào ngày 24
- 25 tháng 6 năm 2006 cho 120 đại biẻu đại diện cho 12 huyện và TP trong tỉnh Hải Dơng tham gia Sau buổi tập huấn các hộ đã về địa phơng mua máy chế biến thức
ăn Thủy sản bớc đầu cho hiệu quả kinh tế cao Trung tâm Khuyến nông Hải Dơng xin giới thiệu những nội dung chính về chế biến thức ăn thuỷ sản quy mô nông hộ
II Thiết bị máy chế biến:
* Dùng máy ép chín thức ăn cho cá ăn của hãng cơ khí 'Anh Khoa" Tân Tr-ờng - Nam định sản xuất
-A Sử dụng động cơ:
1 Dùng máy nổ chạy dầu ĐIÊZEN do Trung Quốc sản xuất công suất từ 6
-18 mã lực Cho năng suất ép thức ăn từ 50 - 200kg thức ăn/ giờ
2 Dùng mô tơ điện:
Mô tơ điện 01 pha điện năng tiêu thụ 1,5 - 2 kw/ giờ
Mô tơ điện 3 pha điện năng tiêu thụ 4,5 - 10 kw/giờ
Cho năng suất ép thức ăn từ 50 - 200kg thức ăn/ giờ
Tuỳ theo từng địa phơng có điều kiện khác nhau có thể dùng máy dầu hay sử dụng điện lới 1 hay 3 pha đa vào sản xuất đều đợc
B Cối nghiền thức ăn:
Đợc nhà sản xuát tính toán sẵn cho từng công suất máy khi đa vào lắp ráp
tr-ớc khi vận hành, đợc hớng dẫn kỹ thuật cho từng hộ khi mua máy và vận hành thử,
có bảo hành chất lợng
Mỗi công suất máy khác nhau đi kèm theo cối nghiền tơng ứng đảm bảo khi nghiền thức ăn cho cá đạt độ chín từ 80% trở lên
Giá cối nghiền thức ăn các hộ trong tỉnh đã mua về sử dụng loại nhỏ 650.000
đồng/ chiếc, loại lớn nhất 1.600.000 đồng/chiếc
Trang 2Giá Mô tơ, động cơ theo giá chung có bán nhiều trên thị trờng trong tỉnh, các
hộ có thể mua về nhờ cán bộ cơ khí lắp ráp vận hành giúp hoặc nhờ cơ sở bán cối ép thức ăn hỗ trợ về kỹ thuật và thao tác vận hành
III Công thức phối trộn thức ăn, cách chế biến thức ăn:
A Một số công thức phối trộn thức ăn
Công thức1:
Dùng cho các loại cá Trôi, Trắm cỏ, chép, Rô phi Tỷ lệ phần trăm nh sau:
- Đỗ tơng: 30%
- Ngô xay: 30%
- Cám gạo: 25%
- Bột cá nhạt: 15%
Cộng: 100%
Ghi chú: Cứ 100 kg thức ăn cho thêm 200 viên Vitamin C để tăng cờng sức đề
kháng bệnh và bổ sung dinh dỡng giúp cá chóng lớn
Công thức 2:
Dùng cho ao nuôi cá Rô phi là chính:
- Đỗ tơng: 20%
- Ngô xay: 25%
- Cám gạo: 25%
- Bột cá nhạt: 20%
- Rau xanh: 10%
Cộng: ` 100%
Ghi chú: Rau đợc thái từng đoạn dài 10 - 15 cm đa vào nghiền cùng với cám, đỗ
t-ơng, bột cá, Ngô (nên dùng rau chất lợng dinh dỡng cao nh: rau muống, Rau Lấp, Rau bắp cải, lá Ngô non… Bổ sung Vita min C nh công thức1)
Công thức 3:
Dùng cho ao nuôi ghép tổng hợp các loại cá thịt:
- Thóc thịt: 40%
- Ngô xay: 40%
- Cá nhạt: 20%
Cộng: 100%
Lu ý: - Thóc thịt đợc nghiền qua máy nghiền càng tốt, trờng hợp đặc biệt có thể để
nguyên cả hạt
- Ngô hạt đợc xay vỡ là tốt nhất
- Đỗ tơng đợc xay vỡ hoặc nghiền qua máy nhiền
Trang 3- Bột cá nhạt mua từ các nhà máy chế biến đông lạnh Hạ Long hoặc từ các nhà máy chế biến cá hộp của các tỉnh ven biển nh: Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình…hoặc bột cá thức ăn chăn nuôi gia súc gia cầm
- Có thể thay bột cá nhạt bằng:
+ Cá khô không ớp muối (Cá nhạt) + ốc Bơu vàng lấy toàn bộ phần ruột, không lấy trứng ốc
Lấy ruột ốc bằng cách: Khêu ốc sống bằng nan hoa xe đạp, trần qua nớc sôi rồi khêu sẽ dễ dàng hơn, đập trực tiếp ốc sống dùng găng tay bảo hộ lao động loại bỏ phần vỏ ngoài
+ Dùng cá tạp tơi mới thu còn tơi, không ôi thiu, biến chất
B Cách chế biến:
- Sau khi đã tính toán tỷ lệ phối trộn thức ăn (Tuỳ chọn các công thức phối trộn thức ăn cho phù hợp với từng gia đình) toàn bộ hỗn hợp thức ăn đợc trộn đều trớc khi đa vào máy nghiền ép thức ăn
- Đầu cối nghiền có các nấc chỉnh tốc độ đùn thức ăn kèm theo độ chín thức
ăn, do vậy phải điều chỉnh thức ăn khi đa ra đạt độ chín 80% - 95% thì mới đảm bảo chất lợng cho cá ăn Lu ý: Không chỉnh thức ăn quá chín gây cháy khét
- Có thể chế biến thức ăn cho ăn trong ngày hoặc chế biến thức ăn cho ăn trong 5 - 7 ngày Nếu chế biến thức ăn nhiều để cho ăn vào những ngày hôm sau thì phơi khô đóng bao bảo quản đợc từ 5 - 7 ngày, tốt nhất là chế biến cho ăn trong ngày hoặc trong 2 - 3 ngày hiệu quả và chất lợng thức ăn sẽ tốt hơn
III Khuyến cáo:
Sau khi tham gia lớp tập huấn chế biến thức ăn nuôi Thuỷ sản do Trung tâm Khuyến nông tổ chức các huyện trong tỉnh đã có nhiều hộ mua máy về sản xuất cho hiệu quả khá cao, cá sinh trởng và phát triển tốt, giá thành hạ, thuận tiện giảm công lao động và ứng dụng luôn vào chế biến thức ăn cho chăn nuôi nh nuôi Lợn, Gà, Ngan …rất tốt, tận dụng đợc nguồn nguyên liệu sẵn có ở địa phơng nh ốc Bơi vàng, cá tạp làm thức ăn giàu đạm, giảm thiệt hại đại dịch ốc Bơu vàng phá hại nông nghiệp, thu hút lao động thu gom ốc có thu nhập
Tính đến nay toàn tỉnh đã đa về 500 máy chế biến thức ăn Thuỷ sản Các huyện sử dụng nhiều máy chế biến thức ăn thuỷ sản đó là: Huyện Tứ Kỳ, Kinh Môn, Gia Lộc, Cẩm Giàng Riêng xã Minh Hoà Kinh Môn đã nhập về đợc 50 máy chế biến thức ăn các cỡ công suất khác nhau
Hạch toán giá thành cho 1 kg thức ăn chế biến:
Theo công thức I:
Đỗ tơng: 300gam x 7.000đ = 2.100đ
Trang 4Ngô hạt: 300gam x 2.800đ = 840đ
Cám gạo: 250 gam x 2.800đ = 700đ
Bột cá nhạt: 150 gam x 9.000đ = 1.350đ
Vi ta min: 150đ
Cộng: 5.140 đồng
Theo công thức II:
Đỗ tơng: 200 gam x 7.000đ = 1.400đ
Ngô: 250gam x 2.800đ = 700đ
Cám gạo: 250 gam x 2.800đ = 700đ
Bột cá nhạt: 200gam x 9.000đ = 1.800đ
Rau xanh: 100 gam: 200đ
Cộng: 4.800đồng Nếu sử dụng nguồn ốc Bơu vàng thì giá thành sẽ hạ hơn nhiều so với dùng bột cá nhạt, (1kg ốc giá 600 - 1.000đồng Cứ 3,5 - 4 kg ốc cả vỏ sẽ đợc 1 kg nhân) Nếu so sánh giá cám công nghiệp trong năm 2006 đã bán trên thị trờng phổ biến từ: 6.000đ - 6.500đ/kg (150.000đ - 165.000đ/ bao 25 kg).Nh vậy bình quân 1
kg cám chế biến hạ đợc từ 800 - 1.500đ/kg, trong khi đó đối chứng thức ăn chế biến
và cám công nghiệp của các hộ đã nuôi cá năm 2006 tốc độ sinh trởng nuôi cá là
t-ơng đt-ơng nhau ngời nuôi cá có lãi cao hơn, đầu t vốn ít hơn
Để góp phần hạ giá thành trong nuôi trồng thuỷ sản giúp các hộ nông dân tham gia nuôi trồng thuỷ sản Trung tâm Khuyến nông Hải Dơng hớng dẫn những quy trình cơ bản để các hộ trong tỉnh học tập ứng dụng vào sản xuất đồng thời có
điều kiện tiếp cận, học tập những hộ trong tỉnh đã và đang thực hiện chế biến thức
ăn thuỷ sản quy mô nông hộ