N/C sgk trả lời * Một số khái niệm - Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ của một phần hay toàn bộ bề mặt TĐ lên mặt phẳng tên cơ sở toán học nhất định nhằm thể hiện các đối tợng địa lí và mối qua
Trang 1Ng y soạn: 22/08/2009ày soạn: 22/08/2009
Lớp: 10A9 Ngày dạy:25/08/2009
10A7, 10A6 26/08/2009
10A8 27/08/2009
10A2 28/08/2009
Chơng I: Bản đồ
Tiết 2: các phép chiếu hình bản đồ cơ bản
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Hiểu rõ
- Vì sao phải có các phép chiếu hình bản đồ
- Hiểu một số phép chiếu hình bản đồ cơ bản
2 Kỹ năng
- Phân biệt đợc một số phép chiếu hình bản đồ cơ bản
- Thông qua các phép chiếu hình bản đồ biết đợc khu vực nào chính xác, khu vực nào kém chính xác hơn
3 Thái độ
Thấy đợc sự cần thiết của bản đồ trong học tập và đời sống
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên
- Quả địa cầu
- Giấy vẽ mạng lới kinh vĩ tuyến các phép chiếu
2 Học sinh
Học bài cũ Chuẩn bị bài mới
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ(không)
2 Bài mới
* HĐ1( 5 p): Một số
khái niệm
GV: Treo bản đồ trên
bảng
? Bản đồ là gi?
GV: Do TĐ hình cầu,
khi thể hiện lên mặt
phẳng( bản đồ) phải
dùng phép chiếu hình
bản đồ
? Phép chiếu hình bản đồ
là gi?
HĐ2(10 p) Phép chiếu
phơng vị
? Thế nào là phép chiếu
phơng vị? Nêu một số
N/C sgk và quan sát bản
đồ trên bảng trả lời câu hỏi
HS nghiên cứu sgk tra lời câu hỏi Biết đợc tuỳ từng yêu cầu bản đồ mà
ta có các phép chiếu hình khác nhau
N/C sgk trả lời
* Một số khái niệm
- Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ của một phần hay toàn bộ bề mặt TĐ lên mặt phẳng tên cơ sở toán học nhất định nhằm thể hiện các đối tợng địa lí và mối quan hệ giữa chúng thông qua khái quát hoá nội dung và đợc trình bầy bằng hệ thống ký hiệu
- Phép chiếu hình bản đồ là cách biểu thị mặt cong của TĐ lên một mặt phẳng để một điểm trên mặt cong tơng ứng với một điểm trên mặt phẳng
1 Phép chiếu phơng vị
a Định nghĩa: Phép chiếu phơng vị là phơng pháp thể hiện
+ Phép chiếu phuơng vị đứng + Phép chiếu phuơng vị ngang
Trang 2phép chiếu phơng vị cơ
bản
? Phép chiếu này mặt
chiếu có đặc điểm gi?
Đặc điểm kinh vĩ tuyến?
? Phép chiếu phơng vị
ngang và ngiêng có đặc
điểm gi?
HĐ3(9 p) Phép chiếu
hình nón
? Thế nào là phép chiếu
hình nón? Một số phép
chiếu hình nón cơ bản?
GV: tuỳ vị trí nón so với
trục địa cầu ta có các
phép chiếu khác nhau
? Để tiến hành phép
chiếu hình nón đứng
ng-ời ta làm thế nào? đặc
điểm?
? Phép chiếu hình nón
ngang và nghiêng có
những đặc điểm gì?
* HĐ4(8 p) Phép chiếu
câu hỏi
Q/S hình sgk trả lời câu hỏi
Kinh vĩ tuyến
là những đờng cong Kinh tuyến qua cực thành những
đờng thẳng ( Vẽ bản đồ tây, đông bán cầu)
N/C sgk trả lời câu hỏi
Qs hình 15a,15b trả lời câu hỏi
Q/S hình sgk trả lời câu hỏi
+ Phép chiếu phuơng vị nghiêng
b Phép chiếu phơng vị đứng + Phép chiếu phơng vị đứng mặt chiếu tiếp xúc địa cầu ở cực, trục địa cầu vuông góc với mặt chiếu
+ Kinh tuyến là những đoạn thẳng
đồng quy ở cực
+ Vĩ tuyến là những vòng tròn đồng tâm ở cực và nhỏ dần ở cực( càng xxa cực khoảng cách vĩ tuyến càng dãn ra) + Khu vực trung tâm của bản đồ ( khu vực cực nơi tiếp xúc với mặt chiếu) chính xác nhất Càng xa cực càng kém chính xác
+ Dùng để vẽ các bản đồ khu vực cực hoặc các bản đồ bán cầu bắc, bán cầu nam
c Phép chiếu phơng vị ngang: Mặt chiếu tiếp xúc với mặt cầu ở xích đạo
d Phép chiếu phơng vị nghiêng: mặt chiếu tiếp xúc mặt cầu tại các điểm xích
đạo và cực
2 Phép chiếu hình nón
a Định nghĩa: Phép chiếu hình nón là cách thể hiện mạng lới kinh vĩ tuyến của
địa cầu lên mặt chiếu là hình nón ra mặt phẳng
- Các phép chiếu hình nón cơ bản: + Phép chiếu hình nón đứng + Phép chiếu hình nón ngang + Phép chiếu hình nón nghiêng
b Phép chiếu hình nón đứng
- Trục hình nón trùng với trục địa cầu
- kinh tuyến là những đoạn thẳng
đồng quy tại đỉnh hình nón
- Vĩ tuyến là những cung tròn đồng tâm ( tâm là đỉnh hình cầu
- Khu vực vĩ tuyễn địa cầu tiếp xúc hình nón chính xác, càng xa vĩ tuyến tiếp xúc càng kém chính xác
- Dùng để vẽ bản đồ các vùng đất có
vĩ độ tb, kéo dài theo vĩ tuyến
c Phép chiếu hình nón ngang: Trục nón trùng đờng kính của xích đạo và vuông góc với trục địa cầu
d Phép chiếu hình nón nghiêng: Trục
Trang 3hình trụ
? Thế nào là phép chiếu
hình tru? kể tên các phép
chiếu chủ yếu?
? Phép chiếu hình trụ
đứng có đặc điểm gì?
? Phép chiếu hình trụ
ngang và nghiêng có
những đặc điểm gì?
Q/S hình sgk trả lời câu hỏi
Q/S hình sgk trả lời câu hỏi
Q/S hình sgk trả lời câu hỏi
nón đi qua tâm của địa cầu nhng kh ở 2 trờng hợp trên
3 Phép chiếu hình trụ
a Định nghĩa: Phép chiếu hình trụ là cách thể hiện mạng lới kinh vĩ tuyến của
địa cầu lên mặt chiếu là là hình trụ sau
đó triển khai ra mặt phẳng
- Các phép chiếu hình trụ cơ bản: +Phép chiếu hình nón đứng + Phép chiếu hình nón ngang + Phép chiếu hình nón nghiêng
b Phép chiếu hình trụ đứng
- Trục hình tru trùng với trục địa cầu, vòng tròn tiếp xúc giữa trục địa cầu và hình trụ là vòng xích đạo
- kinh tuyến và vĩ tuyến là những đ-ờng thẳng vuông góc với nhau
- Càng xa xích đạo khoảng cách giữa các vĩ tuyến càng lớn
- Chỉ chính xác ở xích đạo càng xa xích đạo càng kém chính xác
- Dùng để vẽ bản đồ khu vực xích
đạo hoặc bản đồ thế giới
c Phép chiếu hình trụ ngang: Trục hình trụ trùng đờng kính xích đạo
d Phép chiếu hình trụ nghiêng: Trục hình trụ đi qua tâm của địa cầu nhng kh
ở 2 trờng hợp trên
3 Củng cố (2 phút)
Phép chiếu
đồ kinh tuyếnĐặc điểm Đặc điểm vĩtuyến chính xácKhu vực kém chínhKhu vực
xác
Để vẽ khu vực nào Phơng vị
đứng
Hình nón
đứng
Hình tru
đứng
4 Hớng đẫn hs học bài(1phút)
- Học bài cũ
Trang 4- ChuÈn bÞ bµi míi