bai 2 vat li 10-chuyen dong thang deu

2.Độ dời và quãng đường điKhi chất điểm chuyển động, quãng đường nó đi được có thể không trung với độ dời của nó Ví dụ: hình3 cho thấy quãng đường đi của con chó với độ dời của nó và b

GIÁO ÁN POWERPOINT

KIỂM TRA BÀI CŨ

• CÂU 1: chất điểm là gì?

• Trả lời

• CÂU 2: trường hợp nào dưới đây có thể coi vật là

chất điểm?

– A, Trái đất trong chuyển động quay quanh mình nó.

– B, Hai hòn bi lúc va chạm với nhau.

– C, Người nhảy câu lúc rơi xuống nước.

– D, Giọt nước mưa lúc rơi.

• Trả lời

Dùng tăm tạo ra một giọt nước rất nhỏ trên mặt một bình chia độ đựng dầu ăn (HÌNH 1) giọt nước

sẽ chuyển động thẳng đều xuống phía dưới Vậy chuyển động thẳng đều là gì? Làm thế nào để kiểm tra xem chuyển động của giọt nước có thực sự là chuyển động thẳng đều hay không? Ta sẽ đi tìm

hiểu ở bai này.

1 Độ dời :

A , độ dời:

Xét một chất điểm chuyển động theo một quỹ đạo bất

kì Tại thời điểm t 1 , chất điểm ở vị trí M 1

Tại thời điểm t 2 chất điểm ở vị trí M 2 Trong khoảng thời gian ∆t = t 1 – t 2 vectơ M 1 M 2 gọi là véctơ độ dời trong khoang thời gian ∆t

M 1

M 2

M 1 M 2 Vectơ độ dời trong cđ cong

Trong chuyển dộng thẳng, vecto độ dời nằm trên đường thẳng quỹ đạo Vậy trong chuyển động thẳng của một chất điểm trong khoảng thời gian ∆t = t 2 – t 1 là đoạn

b, Độ dời trong chuyển động thẳng

Độ dời = độ biến thiên tọa độ

= tọa độ lúc cuối – tọa độ lúc đầu

2.Độ dời và quãng đường đi

Khi chất điểm chuyển động, quãng đường

nó đi được có thể không trung với độ dời

của nó

Ví dụ: hình(3) cho thấy quãng đường đi của con chó với độ dời của nó và bằng 6 cm Thế nhưng nó bò quá vạch 8 cm, chẳng hạn tới vạch 12 cm rồi quay về vạch 8cm thì quãng đường đi được là 14 cm, còn độ dời vẫn là 6 cm

Vậy nếu chất điểm chuyển động theo một chiều và lấy

chiều đó làm chiều dương của trục tọa độ thì độ dời trùng với quãng đường đi được.

0

Hình 3

Vectơ vận tốc trung bình vtb của chất điểm trong khoảng thời gian từ t1 đến t2 bằng thương số của vectơ độ dời M1M2 và khoảng thời gian ∆ t = t1 – t2

3.Vận tốc trung bình

Trong chuyển động thẳng, vectơ vận tốc trung bình

vtb có phương trung với đường thẳng qũy đạo Chọn trục tọa độ trùng với đường thẳng qũy đạo thì giá trị đại số của vectơ vận tốc trung bình bằng:

V tb = X 2 – x 1

t 2 – t 1 =

∆x

∆t

Với x1x2 là tọa độ của chất điểm tại các tời điểm

t1,t2 vì ta đã biết phương của vectơ vận tốc trung

bình, nên ta chỉ cần xét giá trị đại số của nó và

gọi tắt là vận tốc trung bình

Vây: tốc độ trung bình của một chuyển động đặc trưng

cho độ nhanh chậm của chuyển động và được đo bằng

thương số của độ dời và khoảng thời gian có độ dời ấy



1 Tốc độ trung bình:

Tốc độ trung bình Quãng đường đi được

Thời gian chuyển động

Xét vận tốc trung bình của một chất điểm

chuyển động thẳng trong khoảng thời gian

từ t đến t + ∆t



Khi ∆ t rất nhỏ , thì chất điểm chỉ chuyển

động theo một chiều và vận tốc trung bình

vtb có độ lớn trùng với tốc độ trung bình



Vectơ vận tốc tức thời tại thời điểm t, kí

hiệu v là thương số của vectơ độ dời MM’

và khoảng thời gian ∆ t rất nhỏ



∆x, ∆t

Ví dụ về vận tốc tức thời

4.Vận tốc tức thời

Vận tốc tức thời tại thời điểm t đặc trưng

cho chiều và độ nhanh chậm của chuyển

động tại thời điểm đó.



(Khi ∆t rất nhỏ)

Trong chuyển động thẳng thì giá trị đại số của vectơ vận tốc tức thời gọi là vận tốc tức thời khí hiệu là v:



∆x

V =

∆t

• Giả sử có một chất điểm (vật ) chuyển động trên một trục ox, chọn chiều dương là chiểu chuyển động hình 2 ( ta chỉ xét vật chuyển động theo một chiều nhất định) Tại thời điểm t1 vật đi qua điểm M1 có tọa độ x1 tại thời điểm t2, vật đi qua điểm M2 có tọa độ x2 .

• - thời gian chuyển động của vật trên quãng đường M1M2 là :

5.Chuyển động thẳng đều

a, định nghĩa: chuyển động thẳng đều là chuyển động thẳng trong đó chất điểm có vận tốc tức thời không đổi.

12

10

11 0

Ví dụ về chuyển động thẳng đều

5.Chuyển động thẳng đều

+ x là tọa độ tại thời điểm t

+ x 0 là tọa độ của chất điểm tại thời điểm ban đầu t 0 = 0

6 Đồ thị

Đường biểu diễn là một đường thẳng xiên góc xuất phát

từ điểm (x 0 , 0) Độ dốc của đường thẳng là :

Đồ thị biểu diễn tọa độ theo thời gian

V > 0, tanα > 0 đường biểu diễn đi lên phía trên

Đồ thị biểu diễn tọa độ theo thời gian

V < 0, tanα < 0 đường biểu diễn đi xuống phía dưới

Củng cốChọn câu sai:

A Vectơ độ dời là một vectơ nối vị trí đầu và vị trí cuối của chất điểm chuyển động.

B.Vectơ độ dời có độ lớn luôn bằng quãng đường đi dựoc của chất điểm.

C Chất điểm đi trên một đường thẳng rồi quay về vị trí ban đầu thì có độ dời bằng không.

D Độ dời có thể dương hoặc là âm.

Củng cố

Câu nào sau đây là đúng :

A Độ lớn của vận tốc trung bình bằng tốc độ trung bình.

B Độ lớn của vận tốc tức thời bằng tốc độ tức thời.

C Khi chất điểm chuyển động thẳng chỉ theo một chiều thì bao

giờ vận tốc trung bình cũng bằng tốc độ trung bình.

D Vận tốc túc thời cho ta biết chiều chuyển động, do đó bao giờ cũng có giá trị duơng.

Bài tập vận dụng

Hai xe cùng khởi hành một lúctừ hai điểm A và B cách nhau

120 km, chuyển động ngược chiều nhau Vận tốc của xe

chuyển đọng từ A là 40 km/h, vận tốc của xe chuyển động từ

B là 20 km/h coi chuyển động của các xe như chuyển đọng của chất điểm và đường đi là thẳng đều.

a, viết phương trình chuyển động của 2 xe từ đó tìm thời điểm và vị trí 2 xe gặp nhau ?

b, giải bài toán trên bằng đồ thị ?

Bài tập vận dụng

Đáp án :

Phương trình chuyển động của xe A là :

xA = 40t Phương trình chuyển động của xe B là:

xB=120 - 20t Sau hai giờ 2 xe gặp nhau tại vị tri

cách A 80 km

Một vật chuyển động được coi là

chất điểm nếu kích thước của nó rất nhỏ so với độ dài đường đi (hoặc so với khoảng cách mà ta đề cập đến).

Đáp án câu 1 :

Đáp án câu 2 :

Câu D: hạt mưa đang

rơi xuống