BÀI 61: AXIT CACBOXYLIC: TÍNH CHẤT HÓA HỌC,ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG 1, Nội dung : học sinh hiểu :- hiểu mối quan hệ giữa cấu trúc và tính chất của nhóm cacboxyl Học sinh biết: - vận dụng ki
Trang 1BÀI 61: AXIT CACBOXYLIC: TÍNH CHẤT HÓA HỌC,ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
1, Nội dung : học sinh hiểu :- hiểu mối quan hệ giữa cấu trúc và tính chất của nhóm cacboxyl
Học sinh biết: - vận dụng kiến thức cũ và phản ứng của gốc hỉđocacbon của axit cacboxylic
- biết phương pháp điều chế và ứng dụng của axit cacboxylic
2, Kĩ năng : - viết và cân bằng phản ứng hóa học
- kĩ năng giải thích tính mạnh yếu cuả các axit cacboxylic
GV: giáo án , tranh
HS: xem trước bài
IV/ Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới:
BÀI 61: A XIT CACBOXYLIC: TÍNH CHẤT HÓA HỌC, ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
HOẠT ĐỘNG I: I-TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Trang 2Hoạt động của thầy
GV: nhóm cacboxyl (-COOH) là sự kết
hợp bởi nhóm cacbonyl(>C=O) và nhóm
hydroxyl (-OH) Sự tương tác giữa nhóm
cacbonyl và hiđroxyl lam cho mật độ
electron dich chuyển về phía cacbon , làm
cho nguyên tử hiđro ở nhóm cacboxyl trở
nên linh động hơn Vì vậy axit cacboxylic
có khả năng điện ly trong nước và sự điện
ly đó là không hoàn toàn
? Em hãy viết phương trình điện ly của axit
cacboxlic trong nước
độ lực axit , Ka càng lớn thì tính axit càng
mạnh, và ngược lại
? Em hãy cho biết lực axit cacboxylic phụ
thuộc vào yếu tố nào
? Em hãy cho ví dụ về sự phụ thuộc của
gốc (R-) đối với lực axit cua axit
cacboxylic
GV: l
Lấy ví dụ và giải thích cho học sinh hiểu
về sự thay đổi của lực axit cacboxlic khi
-GV: cho học sinh biết axit cacboxylic là
một axit yếu nhưng vẫn có những tính chất
Hoạt động của trò
Học sinh viết
Cấu tạo của axit cacboxylic gồm 2 phần đó là gốc cacboxyl(-COOH) và gốc(R-),
sự khác nhau giữa cac axit cacboxylic là do gốc (R-) khác nhau Do đó lực axit của axit cacboxlic phụ thuộc vào tính chất của gốc(R-)
VD: trong dãy đồng đẳng của axit fomic thì axit fomic là mạnh hơn cả sau đó tới các axit khác theo thứ tự tăng dần của cacbon thì lực axit giảm dần ( vì số lượng cacbon trong
Nội đung ghi bảng
I/ tính chất hóa học
1 Tính axit và ảnh hưởng của nhóm thế
- Sự điện ly của axit cacboxylic trong nước là sự điên ly không hoàn toàn
Ka = j
- Lực axit của axit cacbxylic phụ thuộc vào gốc( R-)
Ka(250C)17,72.10-5 1,75 10-5 1,29 10-5
Ka(250C)1,75.10-5 ,5 10-5 26,9 10-5
- Axit cacboxylic là một axit yếu song nó vẫn có toàn bộ tính chất như một axit bình thường khác
Trang 3như axit thông thường
GV: Người ta cho thực hiện phản ứng giữa
axit axetic và rượu etylic trong những
sau đó đem chuẩn độ bằng dung dịch
NaOH 1M để xác định lượng axit dư và
Kết quả thực nghiệm được biểu diễn ở
đồ thị hình (9.4 )
GV: Giải thích đồ thị cho học sinh hiểu:
Nếu người ta dùng 1 mol axit axetic và 1
mol rượu etylic cho tham gia phản ứng (
có xúc tác trong môi trường axit thì) đạt
tới giới hạn là tạo ra 2/3 mol este và còn
dư 1/3 mol axit axetic cũng như rượu
etylic Còn nếu xuất phát từ 1 mol este và
1 mol nước thì khi đạt tới hạn sẽ thu
được 1/3 mol axit axetic cũng như rượu
etylic, và còn dư 2/3 mol este
? Dư vào đặc điểm trên em có nhận xét gì
về phản ứng giữa axit axetic và rựợu
etylic Và phản ứng tổng quát giữa axit
cacboxylic và rượu
phân tử axit sẽ tách đi một phân tử nước
tạo tthành anhiđrit
mạch càng tăng thì nhóm đó đẩy electron càng tăng dẫn tới nguyêntử hiđroở nhóm ( -COOH) càng kém linh động tức là tính axit càng giảm)
Học sinh trả lời
Học sinh trả lời
2, Phản ứng tạo dẫn xuất axit
a, Phản ứng với ancol(phản ứng este hóa)
- Phản ứng giữa axit axetic và rượu etylic là phản ứng thuận nghịch
H+ ; t0
- Phương trình tổng quát phản ứng giữa axit cacboxylic
và ancol la:
RCOOH + R/OH RCOOR/ + H2O
H + ; t 0
- Chiều thuận là chiều este hóa , chiều nghịch là phản ứng thủy phân
b, phản ứng tách nước liên phân tử:
VD: 2 CH3COOH (CH3CO)2O + H2O Axit axetic P2O5 anhiđrit axetic
Trang 4? Em hãy cho ví dụ để chứng tỏ điều trên
? Em hãy liên hệ với các bài trước viết
phương trình phản ứng giữa một axit
cacboxylic với Br2
? Em hãy viết phương trình phản ứng giữa
(P)
? Em hãy viết phương trình phản ứng giữa
axit benzonic và axit nitric
? Hoàn thành các phản ứng sau
Học sinh trả lời
Học sinh trả lời
Học sinh hoàn thành phương trình phản ứng trên bảng
3/ Phản ứng gốc hiđrocacbon
a Phản ứng thế ở gốc no
+HBr CH2BrCH2COOH
P
- Khi sử dụng photpho làm xúc tác thì Cl chỉ thế Hiđro ở cacbon bên cạnh nhóm cacboxyl
b Phản ứng thế với nhân thơm
c Cộng vào gốc không no
Ni;t0
Trang 5HOẠT ĐỘNG II: II- ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
4.Củng cố:
Một số câu hỏi :? Em hãy viết phương trình hóa học thể hiện axit axetic có đầy đủ tính chất của một axit
? Làm bài tập số 3 trong SGK
……HẾT…
HOẠT ĐỘNG CÚA THẦY
? Em hãy viết một số phương trình điều
chế axit cacboxylic trong phòng thí nghiệm
cũng như trong công nghiệp mà em biết
GV:Yêu cầu học sinh đọc phần ứngdụng
trong SGK
HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
Học sinh viết phương trình phản ứng
NỘI DUNG GHI BẢNG II/ Điều chế và ứng dụng
1/ Điều chế
a Trong phòng thí nghiệm
- Đi từ dẫn xuất Halogen ta có thể điều chế được hầu hết tất cả các axit cacboxylic
KCN H 3 O+,t0
- Õi hóa hiđrocacbon, ancol …
C6H5-CH3 C6H5COOK C6H5COOH
KMnO 4 ,H 2 O,t0 H 3 O+
b Trong công nghiệp :
- Người ta sản xuất axit axetic bằng cách lên men dấm :
C2H5OH + O2 CH3COOH + H2O
men dấm,25-300C
-Oxy hóa anđehit axetic
x t,t0
- Đi từ metanol và cacbon oxit :
x t,t0
2/ Ứng dụng:SGK
