Kiến thức - Biết ứng dụng và vai trị của amino axit - hiểu cấu trúc phân tử và tính chất hĩa học cơ bản của amino axit.. Kĩ năng - Nhận biết, gọi tên các amino axit - Viết các PTHH của
Trang 1Bài 12: AMINO AXIT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Biết ứng dụng và vai trị của amino axit
- hiểu cấu trúc phân tử và tính chất hĩa học cơ bản của amino axit
2 Kĩ năng
- Nhận biết, gọi tên các amino axit
- Viết các PTHH của amino axit
- Quan sát, giải thích các thí nghiệm chứng minh
3.Trọng tâm : Tính lưỡng tính của amino axit và phản ứng trùng ngưng
II CHUẨN BỊ
- Dụng cụ: ống nghiệm, ống nhỏ giọt
- Hĩa chất: dung dịch glyxin 10%, axit glutamic, dung dịch NaOH 10%, CH3COOH tinh khiết
- Các hình vẽ, tranh ảnh liên quan đến bài học
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ:
3 Bài mới
Trang 2Hoạt động của thầy và
trò
Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1: định nghĩa,
cấu tạo phân tử và danh
pháp
- HS nghiên cứu SGK, cho
biết đặc điểm cấu tạo của
các hợp chất amino axit
Nêu công thức tổng quát về
hợp chất amino axit
- Nêu định nghĩa tổng quát
về hợp chất amin axit
- HS tự cho 1 vài ví dụ về
amin axit
I ĐỊNH NGHĨA, CẤU TẠO PHÂN TỬ VÀ
DANH PHÁP
1 Định nghĩa
Amino axit là loại HCHC tạp chức mà phân tử chứa đồng thời nhóm amoni (NH2) và nhóm cacboxyl (COOH)
VD: H2N – CH2 – COOH
R – CH[NH2] – COOH
2 Cấu tạo phân tử
Nhóm COOH và nhóm NH2 trong amino axit tương tác với nhau tạo ra ion lưỡng cực, ion này nằm cân bằng với dạng phân tử
+NH3
R - CH - COO
-NH2
R - CH - COOH
Dạng ion lưỡng cực Dạng phân tử
Trang 3- HS nghiên cứu SGK cho
biết quy luật gọi tên đối với
các amino axit theo:
+ Tên thay thế
+ Tên bán hệ thống
- GV cho HS vài ví dụ
khác SGK yêu cầu HS đọc
tên
Hoạt động 2: tính chất vật
lý
HS nghiên cứu SGK, cho
biết tính chất vật lý của
amin axit
3 Danh pháp
Tên thay thế:
axit + (vị trí nhóm NH2 : 1, 2,…) + amino + tên axit cacboxylic tương ứng
Tên bán hệ thống:
axit + (vị trí nhóm NH2: , , , …) + amino + tên thông thường axit cacboxylic tương ứng
II TÍNH CHẤT VẬT LÝ
Các amin axit là các chất rắn không màu, vị hơi ngọt, nhiệt độ nóng chảy cao, dễ tan trong nước
III TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1 Tính chất axit – bazơ của dd amino axit
a Amino axit tác dụng với axit vô cơ mạnh -> muối
HOOC – CH2 – NH2 + HCl -> HOOC – CH2 – NH3Cl
Trang 4Hoạt động 3: tính chất hóa
học (trọng tâm)
- GV biểu diễn TN: Nhúng
quỳ tím vào dung dịch
glyxin, axit glutamic, lysin
đựng trong các ống nghiệm
riêng biệt, yêu cầu HS quan
sát và giải thích nguyên
nhân
- GV yêu cầu HS viết
PTHH của phản ứng giữa
glyxin với dung dịch HCl
và với dd NaOH, từ đó rút
ra tính chất chung của
amino axit
HS viết PTHH của phản
ứng este hóa giữa glyxin
b Amino axit tác dụng với bazơ mạnh -> muối và nước
NH2 – CH2 – COOH + NaOH -> NH2 – CH2 – COONa +H2O
amino axit có tính lưỡng tính: vừa tác dụng với axit, vừa tác dụng với baz ơ
2 Phản ứng este hóa nhóm COOH
NH2 – CH2 – COOH + C2H5OH
NH2 – CH2 –COOC2H5 +
H2O
3 Phản ứng của nhóm NH2 với HNO2
NH2 – CH2 – COOH + HNO2 – > HOCH2COOH +
N2+H2O
4 Phản ứng trùng ngưng
nH – NH – [CH2]5CO – OH – > (- NH – [CH2]5CO -)n +
nH2O
Khí HCl
Trang 5với etanol, xúc tác là axit
vô cơ mạnh
HS quan sát GV biểu diễn
thí nghiệm phản ứng giữa
glyxin và axit nitrơ, nêu
hiện tượng xảy ra
HS nghiên cứu SGK và
giải thích hiện tượng xảy ra
thí nghiệm và viết PTPU
GV cho học sinh phân biệt
phản ứng trùng ngưng và
phản ứng trùng hợp
Hoạt động 4: ứng dụng
HS nghiên cứu SGK cho
biết những ứng dụng của
amino axit
IV ỨNG DỤNG
- amino axit thiên nhiên là cơ sở kiến tạo protein của
cơ thể sống
- một số amino axit được dùng phổ biến trong đời sống và sản xuất như chế tạo mì chính, thuốc bổ thần kinh …., chế tạo nilon – 6, nilon – 7…
4: Củng cố : 1,2,3/ 66
5: Dặn dò :4,5,6/66,67
IV Rút kinh nghiệm