Bệnh trẻ em - Phần 6 ppsx

ởđộtuổi này, nếu thấy các cháu bịlệch vai: khi đứng thẳng vai này thấp hơn vai kia thì nguyên nhân là do cộtxương sống không thẳng, cong vềbên phải hay bên trái hoặc có thểđã bịgù ởmột b

90 Vẹo xương sống.

Xương sống có thểbịvẹo với những kiểu dáng khác nhau làm cho lưng cong ởphần trên, ởphần dưới hoặc vẹo theo chiều ngang Những dáng bất thường nhưvậy có thểphốihợp với nhau nhưvừa bịcong vừa bịvẹo

VớI CáC TRẻEM SƠ SINH - Lưng trẻsơsinh, trong mấy tháng đầu, thường cong Trẻcàng lớn, lưng càng thẳng hơn cho tới khi đến tuổibiếtngồi

Bởi vậy, ởthời gian xương sống còn yếu Khi đểBé ởtưthếngồiphảicó gốihoặc vậtgì dùng đểtựa lưng vì ởđộtuổinày cột xương sống của Bé rấtdễbịxiêu vẹo

VớI CáC TRẻLớN HƠN - Trẻem từđộtuổibiết đicho tới nǎm lên 2, lên 3 hay ưỡn cột sống lưng ra phía trước Dáng đi này sẽmấtdần khi các cháu lớn lên

ởđộtuổi này, nếu thấy các cháu bịlệch vai: khi đứng thẳng vai này thấp hơn vai kia thì nguyên nhân là

do cộtxương sống không thẳng, cong vềbên phải hay bên trái hoặc có thểđã bịgù ởmột bên nào đó Nếu khi cho các cháu hơi cúi người vềđằng trước mà các khuyếttập trên không còn nữa thì chứng vẹo xương trên chỉlà do phải bổsung sựcao thấp không bằng nhau tạm thời của hai chi dưới: các trường hợp này phần lớn có thểchữa trịbằng phương pháp tập các động tác thểdục chọn lọc, hoặc chơi thể thao

Nhiều chứng vẹo cột sống có nguyên nhân từcác bệnh của hệthần kinh hoặc của các cơbắp Nhưng nhiều khi cảnhững trẻkhỏe mạnh cũng bị- nhấtlà các cháu bé gái - mà không tìm thấy nguyên nhân rõ rệt

Nói chung, hiện tượng vẹo cột sống của các cháu, cần được chú ý theo dõi cẩn thận đểxem nó tiến triển

ra sao Chứng vẹo cộtsống đã ởthếổn định hay có xu thếtiến triển nặng hơn Bởi vậy, cần phảicho các cháu tới các bệnh viện chuyên khoa xương mỗi nǎm 2 lần hay 1 lần, chụp X-quang xương, và so sánh các hình chụp đểnhận định xương các cháu phát triển thếnào

Sựphát triển không bình thường của cột sống có mức độnhẹởtrẻem, có thểkhông nhận thấy trong những nǎm đầu Hiện tượng này cần phảiđược đặc biệt chú ý khi các cháu tới độtuổitừ11 tới 15, là giaiđoạn dậy thì cơthểphát triển nhiều, nhất là đốivới các cháu gái

91 Tật nứt đốt sống

Tậtnứt đốt sống là một dịtậtbẩm sinh của đốtsống Khi đứa trẻđã tới ngày ra đời mà đốtsống vẫn chưa hình thành được hoàn hảo, còn bịhởphía sau khiến cho các cấu trúc thần kinh của tủy sống có thể lọtra ngoài được Hiện tượng này thường xảy ra ởđoạn cuốisống lưng, vùng thắtlưng và xương cùng,

ít khiởđoạn lưng trên hoặc vùng cổ

Nếu chỉcó hiện tượng hởxương thôi thì có khi chẳng hệtrọng gì Có khi chỉcó phần màng bọc tủy sống lọt được ra ngoài, làm thành mộtkhốinằm dưới da gọilà "thoát vịmàng não Nhưng nghiêm trọng nhất

là trường hợp cảtủy sống và các rễdây thần kinh cũng bịthoát vịra ngoài rồibịviêm, gây liệtchân, không tựchủđược việc đi tiêu, tiểu, nhiều khi kèm thêm cảchứng tràn dịch não

Đây là mộtdịtậtrấtnặng, có các hậu quảnghiêm trọng đến mức ngay trong 24 giờđầu tiên sau khi đứa trẻra đời, bác sĩphảiđặtvấn đềvới bốmẹđứa trẻvà các chuyên gia nhi khoa và phẫu thuật thần kinh xem có nênđiều trịhay không nên điều trịgì cả

Hiện nay, người ta chẩn đoán trước được dịtật này ởthai nhi bằng phương pháp siêu âm, ngay từtuần lễthứ16 tới 20 của thời gian sản phụmang thai

VI NHữNG VấN ĐềLIÊN QUAN TớI BộPHậN SINH DụC Và BàI TIếT

92 Bộphận sinh dục bịsưng tấy.

Bạn có bao giờthấy con mình hay đưa tay vào bộphận sinh dục của nó hay không? Nếu có, chắc là Bé thấy khó chịu gìđó, chúng ta cần chú ý đểchữa trịcho Bé

ởbé trai, đầu dương vậtcủa cháu đỏ, bịsưng và đôi khi có mủ Những cháu nào bịhẹp da quy đầu (PHIMOSIS) thường hay có các hiện tượng nhưtrên (coi bài hẹp quy đầu (PHIMOSIS))

Với các cháu gái, đôi khi các môi lớn bịngứa và phồng giộp có thểcó mủchảy ra (coi bài Viêm âm hộ (Vulvite)

Cả2 trường hợp của Bé trai và Bé gái đều cần giữsao cho bộphận sinh dục không bịhấp hơi, ẩm ướt: muốn vậy, không nên cho các cháu mặc quần áo chật, hoặc các loại quần áo khó thấm bằng vảitổng hợp hay cao su

Cũng cần lưu ý, sau các buổi tắm biển mùa hè, đừng đểcát lọt vào bộphận sinh dục và lưu lạiởđấy Tắm và rửa bộphận sinh dục cho các cháu bằng loại xà phòng giàu tính xút, nhiều khi cũng khỏi Nếu không có kếtquả, cần nói cho bác sĩbiết

93 Tật lỗtiểu thấp.

Khi Bé trai có lỗtiểu không ởgiữa đầu dương vật mà lại ởphía dưới dương vật thì cần phảiphẫu thuật đểtạo ra đường ống tiểu thẳng bình thường

94 Hẹp da quy đầu.

Bình thường, lớp da bọc chung quanh quy đầu của con trai có thểkéo tuột ra đằng sau, đểlộphần đầu dương vật ra ngoài Sẽkhông thực hiện được việc làm này nếu phần da bọc bi dính vào quy đầu hoặc quá chật, chỗbao quanh quy đầu nhỏhơn chỗchu vi lớn nhấtcủa quy đầu khiến lớp da không tuộtra sauđược

Trước đây, người ta cho rằng những trường hợp nhưthếcần phảiphẫu thuật lớp da bao quy đầu, ngay khi cháu bé còn nhỏtuổi, đểđảm bảo vấn đềvệsinh, rửa sạch quy đầu

Nhưng, hiện nay người ta thấy không cần thiếtphải lo sớm nhưthế Nhiều cháu bé có da bọc chậtnhư vậy là điều tựnhiên Lớp da này sẽrộng ra khi các cháu lớn lên Nếu cần, sẽphẫu thuậtcho các cháu ở độ3 - 4 tuổi Chỉcần thực hiện sớm hơn nếu, vì lớp da quá hẹp mà khi cháu bé đitiểu, nước tiểu làm phồng quy đầu, khiến nước tiểu khó thoát ra

Phẫu thuậtcắt mởrộng da quy đầu sớm quá có thểdẫn đến những sựtrục trặc vềsau này như: lớp da tụt xuống vĩnh viễn không trởlại được vịtrí cũđểbao bọc và bảo vệquy đầu nữa Nếu lớp da này tạo thành mộtcái vòng thít chặtlấy đoạn gốc quy đầu cần thiếtphảiphẫu thuậtcấp cứu đểgiải tỏa sựtuần hoànởquy đầu

Khi da bọc quy đầu bịsưng đỏ, tiểu thấy đau rát, có mủ, người ta thường chữa trịbằng thuốc bôi sát trùng sau khi rửa sạch

95 Cắt da quy dầu.

Tiểu phẫu thuật cắtda quy đầu của đứa trẻmấy ngày sau khi sinh chỉlà tục lệcủa người Do Thái Israel,

và mộtsốdân tộc theo đạo Hồi, không phổbiến ởcác nước khác

96 Tinh hoàn.

Vềđôi tinh hoàn, gọinôm na là hòn dái, có thểcó những trục trặc sau đâyởBé trai :

TINH HOàN KHôNG XUốNG (TINH HOàN LạC Vị)

Đôi khi, trong túi đựng tinh hoàn (bìu) của cháu nhỏ,chỉcó 1 tinh hoàn Nhưvậy, không phải là cháu bị thiếu, mà vì mộttinh hoàn còn nằm ởphần bụng, chưa tụtxuống túi Hãy đặtcháu nằm dài trên giường, hoặc trong bồn tắm nước ấm rồilấy tay ấn nhẹvào phía trên bộphận sinh dục, ngang tầm háng đểlàm cho một tinh hoàn nằm trong đó, tụt xuống dưới Trước khi đến tuổidậy thì, có thểcái "hột" này sẽtụt xuống nằm đúng vịtrí của nó ởtrong túi

Sau 6 tuổi, ít có khảnǎng tinh hoàn có thểtụtxuống được nữa, vì thếcần phảitiến hành mộtcuộc phẫu thuật nhỏ

BìU TO - Các cháu trai mới sinh ra có bìu dái to vì có chất lỏng bên trong cùng với các tinh hoàn Sau mộtvài tuần, chất lỏng này sẽtiêu đivà bìu lạicó kích thước bình thường

XOắN TINH HOàN - ởtrẻsơsinh và trẻnhỏcó tinh hoàn bịxoắn sẽlàm cho bìu sưng to lên, màu đỏtía Tuy khôngđau mấy và không sốt, nhưng vẫn cần phảimổgấp ngay, đểcứu cho tinh hoàn khỏi bịhư hoại

97 Viêm âm hộ,âm đạo.

Các cháu gái có thểbịviêm ởbộphận sinh dục, có mủtừâm đạo chảy ra Bác sĩthường yêu cầu lấy mộtít mủđểxét nghiệm và cho cháu uống thuốc kháng sinh Trong trường hợp bịnặng, cần xem cháu

có bịvậtgì lạchọc vào âm đạo hay không

98 ái nam, ái nữ.

Là trạng thái của đứa trẻngay từkhi mới ra đời đã có bộphận sinh dục dịdạng, không phân biệt được nam hay nữ Sựdịdạng này bắt đầu từkhi bộphận sinh dục được hình thành trong dạcon

Trường hợp thường gặp nhất là bộphận sinh dục nữbịnam hóa có âm vậtphát triển lồi ra ngoài như dương vật Hai môi lớn chảy xệxuống nhưcái bìu nhưng bên trong không có tinh hoàn

Người ta cho rằng nguyên nhân của hiện tượng này là do một chứng bệnh của tuyến thượng thận đã sản xuấtra hoóc-môn nam mộtcách bất bình thường, quá mức Cũng có thểdo người mẹđã dùng thuốc chữa trịbằng hoóc-môn trong giai đoạn đầu của thời gian mang thai

Hiện tượng này thường gây khó khǎn cho các bậc cha mẹkhi đi khai sinh cho con, không biếtkhai là NAM hay Nữ Tốt nhấtlà khai: giống chưa xác định

Người ta thường phảiđợi tới khi cháu bé lớn lên, theo dõi xem sựphát triển của cơthểvà bộphận sinh dục của cháu thiên vềphái nào nhiều hơn Sau đó, có thểcan thiệp thêm bằng phương pháp phẫu thuật đểđịnh giống cho cháu

99 Sựlưu thông ngược cháu bàng quang - niệu đạo

Sựlưu thông của nước tiểu từbàng quang vềthận cũng là mộtsựlưu thông bấtthường, ngược chiều tự nhiên Hiện tượng này thận bịtổn thương Các cuộc xét nghiệm vềX-quang có thểcho thấy bệnh nặng hay nhẹ

Đểchữa trĩ, bác sĩthường cho uống những đợt thuốc kháng sinh trong thời kỳđầu, trong thời gian một vài thángđểchống viêm niệu đạo Nếu không khỏi, có thểcần phảiphẫu thuật

100 Viêm đường tiết niệu.

Nhiều trẻsơsinh bịviêm đường tiểu tiện Không thểđòi hỏi các cháu cho biết những biểu hiện của bệnh nhưngười lớn nhưđitiểu tiện thấy rát và đi luôn v.v Bởi vậy, khi thấy cháu có những cơn sốtcao mà không phảido viêm họng chẳng hạn, thì chú ý ngay Nhiều khi bệnh của cháu chỉbiểu hiện bằng các dấu hiệu nhưkhông chịuǎn, mặttái nhợt, đau vùng bụng, không hoặc kém tǎng cân

Việc xét nghiệm nước tiểu sẽcho bác sĩbiết cháu có bịbệnh hay không Nếu cháu bịviêm đường tiểu tiện thì phải dùng thuốc kháng sinh ngay Bệnh này phải chữa trịlâu, phảilàm xét nghiệm nước tiểu nhiều lần đểkiềm tra và là bệnh khó chữa

Đôi khi, nguyên nhân bệnh là do bộmáy tiểu tiện của cháu có dịtậtbẩm sinh Bởi vậy, bác sĩcần phải tiến hành dò bệnh bằng cách chụp X-quang hay dùng phương pháp siêu âm nữa Nếu quảthậtcó hiện tượng dịtật ởcác ống dẫn tiểu thì lại phảiđưa cháu tới bác sĩchuyên khoa vềtiếtniệu

Hiện tượng đường tiểu không thông khiến có sựdồn tắc và nước tiểu chảy ngược từbọng đái lên thận

có thểlà nguyên nhân của các cơn đau điđau lại

101 Axêtôn.

Axêtôn là mộtchất được tạo thành ởgan từchấtmỡ Khi cơthểcó một lượng axêtôn bấtthường thì hơi thởsẽphảng phất mùi rượu táo Người ta có thểphát hiện axêtôn trong nước tiểu bằng giấy thửLabstix Hiện tượng dưaxêtôn còn kèm theo các triệu chứng như: ói mứa nhiều lần, mệt, sốt, tái mặt

Khi chúng ta nhịnđói, cơthểsẽtiêu thụlượng mỡdựtrữtrong người cũng làm lượng axêtôn được sản xuấtvượt mức bình thường Đối với trẻem, chỉcần nhịnđói qua một đêm là cơthểcũng có hiện tượng này, nhấtlà ởcác cháu đang ốm, sốt, không chịuǎn và bịnôn ói

Tuy vậy, cũng nên chú ý rằng hiện tượng nôn ói liên tiếp nhiều lần cũng có thểdo bịđau ruột thừa, đau màng óc, hoặc có bệnh tiểu đường, (bệnh này dễđược xác định bằng cách thửnước tiểu hoặc đo độ đường trong máu) Triệu chứng nôn ói có liên quan tới axêtôn, có thểtiến triển mạnh làm đứa trẻcó vẻ hốthoảng, ngất vì bịmấtnước nhiều

102 Anbumin.

Khi phát hiện trong nước tiểu có chấtanbumin thì đó là mộtdấu hiệu bất thường có thểdo mộtbệnh về thận gây ra

Tuy vậy, nên chú ý rằng việc thửanbumin bằng giấy thửsau khi bịviêm họng hoặc viêm phổi có thểcó kếtquảdương tính mặc dù lượng anbumin trong nước tiểu chưa vượt mức bình thường Đểxác định rõ ràng, các bác sĩphảitiến hành đo lượng anbumin có trong nước tiểu trong vòng 24 giờ Nếu lượng này cao hơn 0,1g thì mới đáng chú ý và còn phảithửnghiệm thêm các chức nǎng của bộmáy bài tiếtnữa Kếtquảthửanbumin dương tính có thểlà dấu hiệu của các bệnh vềthận nhưviêm thận cấp tính hoặc mãn tính, hoặc rốiloạn chức nǎng thận

103 Bệnh đái ra chất Phenylcetone.

Bệnh này hiếm xảy ra, nhưng là loạibệnh trạng dẫn tới sựchậm phát triển vềtrí khôn Nếu phát hiện được bệnh ngay từnhững ngày đầu tiên của trẻem sau khi sinh thì có thểtránh bệnh được, nhưng cháu

bé phảigiữmộtchếđộǎn uống đặc biệthàng nhiều nǎm tiếp theo Bác sĩxác định bệnh bằng những xét nghiệm nước tiểu và máu, nhấtlà máu (xét nghiệm Guthne) ớPháp, bệnh viện sản nào cũng thực hiện những xét nghiệm này cho các cháu sơsinh Bởi vậy các bà mẹnên nhìn qua quyển sổsức khỏe của

Bé, xem Béđã được xét nghiệm chưa

Nếu kếtquảxét nghiệm dương tính, nên yêu cầu xét nghiệm lạilần nữa cho chắc chắn, trước khi tiến hành chữa trị

104 Đái dầm

Trẻem thường đái dầm vì chưa chủđộng điều khiển được hoạt động của bọng đái Đa sốcác cháu cứ nhưthếcho tới tuổi lên 4, lên 5 Mộtsốkhông kiểm soát được cảcơbắp ởhậu môn nên còn tật ịđùn nữa

Có các cháuđái dầm cảban ngày lẫn ban đêm Sốđông, thường chỉđái dầm vào ban đêm

Nghiên cứu vềvấn đềnày, các bác sĩthường tìm xem cháu bé có bịtổn thương gì ởbộmáy bài tiếthay không Kếtquảcho thấy phần lớn các cháu nhỏchưa thành thói quen điều khiển mộtcách chủđộng sự bài tiết ra ngoài

Có cháu béđã thôi đái dầm một thời gian rồilại bịlại, do những yếu tốtâm lý Thấy bạn hoặc em bịchế giễu, cháu bé lo sợcho mình, luôn nghĩtới vấn đềđó và ban đêm lại đái dầm nhưđểgiải phóng khỏi sự

ức chếban ngày

Trong khi sǎn sóc trẻem, người lớn nên thông cảm với nỗikhổtâm này của các cháu, vì chúng không muốn nhưthế.Không nên mắng hoặc chếgiễu chúng chóng mà chỉnên an ủi, động viên đểhỗtrợcho chúng chóng cóđược mộttrạng thái tâm lý và tinh thần mạnh khỏe và chủđộng

105 Tiểu đường.

Bệnh tiểu đường là bệnh của cơthểkhông hấp thụđược chất đường glucose từthực phẩm Nguyên nhân bệnh là do thiếu insulin - một loạihoócmôn do tụy tạng sinh ra Người bệnh có các triệu chứng: cảm thấy đói, khát liên tục, người sút cân mau chóng, đitiểu luôn và tiểu nhiều Nếu không được chữa trị, nước tiểu sẽcó chấtaxêtôn và có thểbịhôn mê

Bệnh tiểu đường dễphát hiện bằng xét nghiệm đểthấy: nước tiểu có glucô và tỷlệglucô trong máu cao Trẻem bịbệnh tiểu đường cần phải chữa tri thật chu đáo: bác sĩcó thểchích insulin cho các cháu hàng ngày Tiểu đường là mộtbệnh gia truyền Nếu gia đình, họhàng có người bịbệnh, cần phảiđặc biệt chú

ý và cho bác sĩbiết đểxét nghiệm đềphòng

VII NHữNG VấN ĐềLIÊN QUAN TớI DA

106 Vết trên da trẻmới sinh.

Khi mới ra đời, da trẻem thường có những vếtcó màu: vếtmàu đỏthẫm nhưmàu rượu vang, có nhiều chấm nhỏhoặc từng mảng ởgáy, trán, da đầu do các mạch máu nhỏ(mao mạch) dưới da bịgiãn nở Những vếtnày sẽhếtdần dần Có cháu tới 1 2 nǎm mới hết: đó là những vếtbớt, nếtruồi hay vếtchàm Nốtruồi to hoặc nhỏ,có thểxuất hiện ởmọi nơi trên cơthể.Cần hỏibác sĩchuyên khoa da, vì việc chữa trịtùy trường hợp có nhiều hay ít, ởmỗi cháu mỗikhác (naevus)

VếT CHàM hay thấy ởlưng dưới Những vếtchàm này cũng sẽhết dần khi các cháu lớn lên

107 Vết bớt hay chàm đỏ.

Da các cháu mới sinh có thểcó các chấm hoặc mảng màu đỏsẫm: đó là các vết bớt còn gọilà chàm đỏ Bớt do sựphì đại của các mạch máu nhỏdưới da có dạng phẳng nhưda, có dạng nổitrên da Những vết chấm hay thấy ởtrán, cổ,gáy, chân tóc trẻsơsinh có thểtựmất đisau vài tháng tuổi, có khi phảisau mộtvài nǎm

Tuy rằng mộtsốvếtbớt khó coi, làm giảm sựxinh xắn của các cháu, nhưng bác sĩnào cũng khuyên các

bà mẹphải kiên nhẫn, chờđợi, tránh không nên can thiệp tới bằng bấtcứbiện pháp gì

Nếu vếtbớt ngày càng lan rộng và có hiện tượng chảy máu thì nên tới bác sĩchuyên khoa vềda đểhỏi cách chữa trị Ngày nay, người ta có thểdùng tia laze đểchữa trịhiện tượng này

108 Hiện tượng tím tái của trẻsơsinh.

Da của Bé có thểcó các vùng tím hay xanh ít thì ởđầu các ngón tay hoặc môi: hiện tượng này chứng tỏ máu thiếu ôxy vì sựhô hấp hoặc sựtuần hoàn (tim) của cháu chưa tốt Nếu hiện tượng này chỉcó rấtít thì do lạnh, làm các mạch máu bịco lại

Nếu hiện tượng tím tái có từkhi cháu mới sinh và cứduy trì mãi không thấy đỡ, thì có thểphảitìm hiểu vềcác bệnh tim bẩm sinh

Nếu hiện tượng trên xảy ra bấtchợt và nghiêm trọng thì có thểdo các nguyên nhân: ngạtthởvì vậtlạ, đau họng, viêm đường hô hấp

109 Chứng vàng da của trẻsơsinh.

Sau khi sinhđược mấy ngày, nhiều cháu bé có mầu da mỗingày mộtvàng thêm: đó là chứng vàng da của trẻsơsinh, một sựcốkhông quan trọng mà người ta biếtrõ nguyên nhân

Khi rađời, đứa bé mang theo trong người mộtsốhồng huyếtcầu dựtrữ Hồng huyếtcầu là những phần tửtrong máu có nhiệm vụnhận ôxy từphổi mang tới mọinơi trong cơthể, và luôn luôn được thay thếbởi những lớp mới Trong cơthểđa sốtrẻem, việc loạibỏcác hồng huyết cầu già ởlá lách và ởgan được tiến hành bình thường Nhưng, mộtsốít các cháu có bộgan còn non yếu chưa làm được đầy đủnhiệm vụnày khiến mộtsốmuối mậtsinh ra trong quá trình hủy diệthồng huyết cầu bịtích tụởmáu làm cho da các cháu có màu vàng

Những hiện tượng trên có thểsẽhết trong vòng mấy ngày sau, khi các cơquan trong cơthểcháu bé quen dần với công việc

Mộtsốcác cháu khác có thểbịdịtậtbẩm sinh ởcác đường ống dẫn mậtkhiến những chấtmuốí mật đã được gan biến đổivà thải ra không xuống được ruộtlàm cho phân có mầu nhợt hoặc mầu trắng

110 Rôm sảy.

ởvùng cổvà lưng các cháu bé thường có những nốtmẩn đỏ, do mồhôi gây ra Các nốtnày sẽchóng lặn hếtnếu giữgìn cho da các cháu sạch và khô

111 Da: ngứa ngáy, mẩn đỏ.

Da trẻem, nhấtlà cháu sơsinh rất mỏng nên dễbịtổn thương vì các nguyên nhân gây ra từphía ngoài cũng nhưtừbên trong cơthể Theo nǎm tháng, lớp da sẽđỡmỏng manh hơn, nhưng vẫn là một lớp mô nhạy cảm dễbịphát ban, dịứng hoặc là nơi biểu hiện triệu chứng của một sốbệnh nhưsởi, lên đậu Mộtsốbệnh khó xác định và khó chữa, nên các bà mẹsǎn sóc cháu nên nhận xét đểmô tảđược rõ ràng với bác sĩ

LOạI DA ĐặC BIệT NHạY CảM - Có nhiều Bé có loạida đặc biệt nhạy cảm tới mức chỉsờlên da Bé cũng làm làn da ửng đỏmộtlát Do đó việc cọsát da cháu bằng miếng vải, sức một ít nước thơm hay dầu thơm, tắm cho cháu bằng xà phòng có hóa chấtthơm, cháu bịtoát mồhôi, nước tắm có pha ít nước hoa Cologné v.v cũng làm da cháu bé phản ứng

Cổ,cổtay, cổchân, vòng bụng là nơi dễbịkích thích nhất Muốn làm cho da Bé dày dặn hơn, nên cho

Béđi chơi ởngoài trời luôn, cho Bé tắm nắng nhưng hãy coi chừng và có giới hạn đểtránh bịcháy nắng hay say nắng

- MẩN ĐỏVùNG MôNG - Mông Bé là điểm hay có mồhôi, bịđẫm nước tiểu khi cháu tè dầm không được thay tã lót ngay, nên hay bịmẩn đỏ:da đỏ,đùi đỏ, đỏởrãnh giữa 2 mông, ởnhững nếp nhǎn Những nốt đỏhơi phồng lên và lõm ởgiữa, đôi khi cũng xuấthiện khi Bé mọc rǎng, hoặc trên toàn bộlớp da tiếp xúc với ghếkhi Bé ngồi

ĐểBé khỏimẩn đỏNÊN: thay tã lót luôn, lau ghếluôn, dùng pommát sát trùng bôi lên chỗmẩn đỏ.Khǎn trảigiường (nếu dùng cho Bé) cũng nên thay luôn, ghếBé ngồithỉnh thoảng nên mang phơi nắng Sau khi tắm cho Bé nên lau thật khô hay sấy cho Bé bằng cái sấy tóc, nhưng phải hếtsức cẩn thận không làm Bé bỏng

Nếu chỗmẩn đỏcảtuần lễchưa khỏithì nên hỏibác sĩ, không cần thay đổichếđộǎn của Bé

- MẩN ĐỏởCổ,NáCH Và SAU TAI - Những chỗmẩn đỏbóng và có nước Bạn hãy chú ý coi cổáo của

Bé có chậtquá không, không nǎng tắm rửa và mồhôi là nguyên nhân của những chỗmẩn đỏnày Hãy thay quần áo tã lót cho cháu sau khi tắm kỹbằng loạixà phòng có nhiều tính chua (axít), rồidùng dung dịch sát trùng loạiéosine 1% bôi cho cháu

Chỉnên mặc cho cháu những quần áo bằng vải, từcác chất liệu thiên nhiên nhưbông, len chứkhông nên dùng các chấtliệu tổng hợp

- Bé Có NHữNG CHấM ĐỏVà NHữNG MụN NHỏTRắNG CHảY Nước, ởgáy, lưng, đôi khi ởvòng quanh bụng chỗvẫn quấn khǎn quanh rốn làm cháu luôn cựa quậy, ngủkhông yên giấc: tránh đắp cho

Bé nhiều chǎn quá hoặc đặtBé trong phòng nóng quá Tắm cho Bé bằng xà phòng có tính axít hoặc nước pha chanh (đểcó tính axít) Cho cháu tấm nắng vừa phải, mỗingày

Nếu da cháu vẫn chảy nước, cần đi khám bác sĩ

- CầN NóI Gì VớI BáC Sĩ? Nếu bạn liên lạc với bác sĩqua điện thoại, nên nói ngay cháu bé mấy tháng, mấy tuổi? Vì có mộtsốbệnh chỉxuất hiện ởmột độtuổinào đó Hãy cho bác sĩbiếtthêm: cháu bé có sốt không? Chỗda chảy nước thếnào? Bé đã uống thuốc gì chưa?

- SốT - Lấy nhiệt độcho Bé Thường thì các bệnh ngoài da không làm trẻsốt Nếu những nốtmẩn ngoài

da lại kèm theo sốt thì Bé đã mắc bệnh như: sởi, nhiễm khuẩn, Biếtthân nhiệtcủa bé khi sốt, bác sĩsẽ dễchẩn đoán bệnh

Những nốt mẩn đỏcó thểmất đisau vài giờ, nhưởbệnh sởi Bởi vậy, trước khi nói chuyện với bác sĩ, bạn cần phảinhớlạinhững điều sau

- Những nốt đỏmọc ởđâu? khắp người Bé hay chỉcó ởmông? ởnhững vết nhǎn trên đùi, tay? ởcổ, trên mặt, ởlông mày, quanh miệng, sau tai? Những nốtmẩn bắt đầu ởđâu trước tiên ? Lan ra tới đâu?

ấn tay vào có hết đỏkhông?

- Cỡto nhỏcủa nốt mẩn: bằng đầu mũikim hoặc lớn hơn?

- Mầu: đỏ, đỏtím hay đỏsẫm ?

- Những nốt đỏrời nhau hay từng mảng?

- Nốt đỏcó phồng lên, có vảy không ? Bé có gãi không?

- Sờvào những nốt đó thấy nhẵn hay ráp? Có chỗnào mềm hoặc cứng không ?

Bạn có thểnghĩrằng những nhận xét trên không quan trọng, nhưng chính chúng lại giúp cho bác sĩxác

địnhđược bệnh vì mỗi bệnh có những điểm riêng chỉkhác nhau mộtvài chi tiếtnhỏ

112 Chứng nổi mụn ngứa.

Cháu bé không ngủđược vì ngứa, gãi Do vậy, đôi khi cháu không chịuǎn, đi tướt hoặc ngược lạiđi táo Trên da cháu, xuấthiện những nốtphồng nhỏđường kính chừng lmm, màu đỏ,mọc khắp người trừ phần da đầu: đó là chứng mụn ngứa Khi phát triển, mầu các nốtmụn ngứa thành đỏthẫm, đôi khi có vẩy vàng, cứng, sờvào thấy nháp tay Khoảng từ8 tới 10 ngày sau mụn ngứa lặn đểlại những vết đỏ, rồivếtnày cũng nhạtdần

Các cháu nhỏthường bịnổimụn ngứa nhiều lần, cách quãng nhau vài ngày hay hơn

Chứng mụn ngứa có thểvì nguyên nhân tiêu hóa không tốthoặc dịứng do bịcôn trùng đốt

Với các trẻsơsinh, không cần thay đổichếđộǎn nếu không có ý kiến của bác sĩ Những chỗngứa nhiều, có thểbôi thuốc đỏMercurochrome hoặc cồn iốt1% Nếu chỗngứa bịnhiễm trùng hay sây sát nên dùng bǎng dính che lên trên

Các bà mẹnên kiên nhẫn và yên tâm; thếnào rồicác mụn ngứa cũng sẽlặn hết

Trong trường hợp cháu bịnhiều quá, bác sĩthường cho các cháu uống thuốc cho đỡngứa và nếu cần, chuyển qua bác sĩchuyên bệnh ngoài da và dịứng

113 Dịứng.

Dịứng nói chung là phản ứng của cơthểchống lại sựxâm nhập của các "chấtlạ" vào cơthể,bằng cách sinh ra các kháng thể.Những chất lạcòn được gọi là các kháng nguyên xâm nhập vào cơthểqua da, đường hô hấp (mũi, khí quản, phổi) và đường tiêu hóa Dịứng da thểhiện ra ngoài theo các dạng eczema, mẩn đỏ, phù da, mụn loét

Những chất lạgây dịứng da bao gồm các hóa chất nhưphấn, kem bôi da đểtrang điểm, vảimặc tổng hợp, các thuốc pom-mát v.v , các dược phẩm uống hoặc tiêm chích Mộtsốthực phẩm không thích ứng với từng người nhưthịt bò, tôm, cua, cá

Những biểu hiện dịứng của bộmáy hô hấp là: ho, hen, viêm mũi, viêm xoang, viêm phếquản

Những chất lạgây dịứng đường hô hấp có thểlà phấn hoa, lông gà vịt, lông chó mèo, bụitrong nhà, ngoàiđường, vi khuẩn, vi trùng, mốc

Bộmáy tiêu hóa bịdịứng có các biểu hiện: tiêu chảy trong thời gian ngắn hoặc tái đi tái lại, nôn ói, đau bụng kèm theo dịứng da nhưmẩn ngứa Dịứng thêm đường hô hấp ít khi xảy ra

Những chất gây dịứng thường là thực phẩm hoặc có trong thành phần thực phẩm nhưchấtprôtêin trong sữa bò, lòng trắng trứng, cá, thịt, cácđồbiển; mộtsốquả,lạc (đậu phộng), ngũcốc các loại

Muốn chữa trịdịứng, bác sĩphảihỏibệnh nhân tỉmỉvềnềnếp sinh hoạt, đểbiếtđược thường bệnh nhân bịdựứng trong các điều kiện nào, ởchỗnào, sau khi ǎn gì Từđó truy tìm và xác định "chất lạ" là chấtgì, ởđâu

Ngoài ra, bác sĩcòn phảitìm "chấtlạ" cảtrong máu và tiến hành việc cấy vào dưới da mộtsốchấtdễgây dịứng đểthửnghiệm Đối với trẻem, việc cấy thửnhưvậy rấtkhó thu được kết quả

Chữa trịdịứng là một việc làm đòi hỏimộtthời gian lâu, phức tạp dù việc làm có vẻnhưđơn giản: tìm ra

"chất lạ", nguyên nhân của dịứng rồitránh xa đểđềphòng Người ta cũng dùng phương pháp tiêm chích các thuốc chống dịứng với liều lượng ngày một tǎng

Dịứng cũng là mộtchứng bệnh gia truyền nên có thểbiết ngay từlúc đứa trẻmới sinh bằng cách thử máu Sauđó, đểtránh cho các cháu khỏicó các triệu chứng của bệnh này, thì tốt nhấtlà cho các cháu

bú sữa mẹ

(Dịứng được trình bày thêm trong các mục HEN, ECZEMA và MẩN NGứA)

114 Eczema.

ECZEMA có những triệu chứng khác nhau tùy theo độtuổi của đứa trẻBé mới mấy tháng hay đã được hơn 2 nǎm

-Đốivới các cháu lớn từ2 tuổi trởđi, eczema thường biểu hiện ởcác chỗgấp chân, tay: da đỏ, thoạt đầu ướt, chảy nước, sau đó, khô đivà ngứa làm đứa trẻkhó chịu, không ngủđược

Eczema tiến triển trong mộtthời gian dài, từng thời kỳvà mộtsốtrường hợp, kèm theo bệnh hen

Việc chữa trịđòi hỏimột thời gian lâu và thường bịđi bịlại

ECZEMAởCáC CHáU SƠ SINH - Từtháng thứ2 - 3 trởđi Thường các cháu bịởđầu, má, trán, cằm,

có thểphát triển tới vai, tay, lưng bàn tay, ngực Nhưng phần lớn hay bịởđầu