Ngữ văn 6 tiết 1

Những chi tiết thể hiện tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ về nguồn gốc và hình dạng của Lạc Long Quân và Âu Cơ H: Sự phi thường của LLQ là biểu hiện một vẻ đẹp như thế nào?. - Từ “đồng b

Ngày d

I

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp học sinh :

KT: Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết

Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng, kì ảo trong truyện

KN: Kể được truyện, bước đầu làm quen với thể loại truyền thuyết và kiểu VB tự sự Khai thác thông

tin tích hợp từ môn Sử và Âm nhạc phục vụ cho bài học

TĐ: Tự hào về nguồn gốc dân tộc Yêu quý các dân tộc cùng chung sống trong cộng đồng Có cảm

nhận tốt về môi truòng sống thân thiện.Qua học tập bộ môn, giáo dục nhân cách học sinh

II

CHUẨN BỊ:

- GV: + Tìm hiểu tài liệu: Sách giáo khoa, sách GV, sách bài tập, thiết kế bài giảng Tranh, ảnh tư liệu

về Đền Hùng hoặc Phong Châu Bài hát: Đất nước

+ Soạn giáo án

- HS: Đọc tìm hiểu bài trước ở nhà

III

TỔ CHỨC DẠY – HỌC:

1/ Ổn định lớp:

2/ Kiểm tra bài :Kiểm tra bài soạn của học sinh (1p)

3/ Bài mới:

HOẠT ĐỘNG

1 HĐ1: Khởi động

MT: Định hướng cho hs về thể loại Giới

thiệu sơ bộ về văn bản Tạo tâm thế học

tập

-Mời học sinh hát bài Đất nước

3’

-Đã chuẩn bị trước

2.

HĐ2: Hướng dẫn Đọc –Hiểu chú thích

- Gọi HS đọc chú thích và SGK T7

- Thế nào là truyền thuyết ?

- GV giảng:

Truyền thuyết có cơ sở lịch sử, cốt lõi sự thật

lịch sử

+ Cơ sở lịch sử: là những sự kiện, nhân vật

lịch sử có liên quan đến tác phẩm

+ Cốt lõi sự thật lịch sử: là những sự kiện,

nhân vật lịch sử quan trọng nhất, chủ yếu nhất

mà tác phẩm phản ánh hoặc làm cơ sở cho sự

ra đời của tác phẩm

3’

- Đọc

- Trả lời

- Nghe

VD: Sự sùng bái tổ tiên, một tín ngưỡng đặc

sắc của dân tộc ta đã có từ thời cổ, sự kết hợp

giữa các bộ lạc Âu Việt và Lạc Việt và nguồn

gốc chung của các cư dân Bách Việt là có thật

NS:01/08/2010

NTH: Tuần 1-Tiết:01- VB:

CON RỒNG, CHÁU TIÊN

- Tất cả các thể loại, tác phẩm đều cĩ cơ sở

lịch sử nhưng truyền thuyết cĩ mối liên hệ với

lịch sử đậm hơn, rõ hơn.

- Truyền thuyết khơng phải là lịch sử bởi đây

là tác phẩm nghệ thuật dân gian

- Người kể, người nghe tin truyền thuyết như là

cĩ thật

- Truyền thuyết VN cĩ mối quan hệ chặt chẽ với

thần thoại Chất thần thoại ấy thể hiện chẳng hạn

ở nhận thức hư ảo về con người và tự nhiên (Con

Rồng Cháu Tiên, Sơn Tinh, Thủy Tinh) hoặc về mơ

hình thế giới (trời trịn, đất vuơng, bánh chưng,

bánh giầy)…

2 HĐ3: Hướng dẫn Đọc- Hiểu văn bản

MT: HD học sinh nắm Nội dung-Nghệ thuật văn

bản, đạt mục tiêu cần đạt của bài

II

ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

B1;- Hướng dẫn: cần đọc to, rõ, phát âm chính

xác, ngừng nghỉ đúng chỗ

5p

Đọc diễn cảm, chú ý giọng của các nhân vật

(cĩ thể tạm phân truyện thành 3 đoạn và yêu

cầu 3 HS đọc)

-HS đọc theo chỉ định

+ Đoạn 1: Từ đầu… “Long Trang”

+ Đoạn 2: Tiếp theo… lên đường”

+ Đoạn 3: Phần cịn lại

- GV nhận xét và sửa chữa cách đọc cho HS - Nghe 2/ Phân tích

H: Trong trí tưởng tượng của người xưa, LLQ và

Âu Cơ hiện lên với những đặc điểm phi thường

nào về nịi giống và sức mạnh ?

1 Đọc thầm đoạn 1:

Thảo luận nhĩm

- Trả lời

1 Những chi tiết thể hiện tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ về nguồn gốc và hình dạng của Lạc Long Quân và Âu Cơ

H: Sự phi thường của LLQ là biểu hiện một vẻ

đẹp như thế nào?

H: Những điều đáng quí ở Âu Cơ là biểu hiện

của một vẻ đẹp như thế nào ?

H: LLQ kết duyên cùng Âu Cơ, cĩ nghĩa là những

vẻ đẹp cao quý của thần tiên được hịa hợp Theo

em qua mối tình duyên này, người xưa muốn ta

nghĩ gì về nịi giống dân tộc?

- Vẻ đẹp cao quí của bậc anh hùng

- Vẻ đẹp cao quý của người phụ nữ

- Dân tộc ta cĩ nguồn gốc cao quý, thiêng liêng

Lạc Long Quân Âu Cơ

- Con thần Biển - ConThần Nơng

- Ở dưới nước - Ở trên núi

- Cĩ nhiều phép lạ - Xinh đẹp sức mạnh vơ địch,-Yêu thiênnhiên

diệt yêu quái …

-> vẻ đẹp của bậc -> vẻ đẹp cao anh hùng cao quý của người

người phụ nữ H: Qua việc này, người xưa cịn muốn biểu lộ tình

cảm nào đối với cội nguồn dân tộc ?

- Lịng tơn kính, tự hào

về nịi giống CRCT

- Cho HS đọc thầm đoạn 2

H: Chuyện Âu Cơ sinh con cĩ gì lạ?

- Đọc thầm đoạn 2 2 Việc sinh con và chia con của

Lạc Long Quân và Âu Cơ:

H: Chi tiết này cĩ ý nghĩa gì ? - Chúng ta đều là anh

em ruột thịt

- Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng nở thành trăm người con khỏe đẹp

- Từ “đồng bào” Bác Hồ nói có nghĩa là cùng

bào thai, mọi người trên đất nước ta đều có

chung 1 nguồn gốc

- Giống nòi ta thật cao quí thiêng liêng

- Từ trong cội nguồn, dân tộc ta đã là một khối

thống nhất

H: LLQ và Âu Cơ đã chia con như thế nào ? - Trả lời - Năm mươi con theo mẹ lên núi

- Năm mươi con theo cha xuống biển

H: Vì sao cha mẹ lại chia con thành hai hướng

lên rừng và xuống biển ?

- Rừng núi là quê mẹ, biển là quê cha, các con ở hai bên nội ngoại cân bằng, đặc điểm địa lí nước ta có nhiều rừng và biển H: Qua sự việc cha LLQ và Âu Cơ mang con

lên rừng và xuống biển người xưa muốn thể

hiện ý nguyện gì ?

H: Truyện còn kể rằng các con của LLQ và Âu

Cơ nối nhau làm vua ở đất Phong Châu, lấy

danh hiệu là Hùng Vương không hề thay đổi

- Ý nguyện phát triển dân tộc, làm ăn, mở rộng và giữ vững đất đai

- Ý nguyện đoàn kết thống nhất dân tộc, mọi người ở mọi vùng đều có chung nguồn gốc ý chí và sức mạnh

-> Thể hiện ý nguyện phát triển dân tộc và đoàn kết thống nhất dân tộc

Theo em các sự việc đó có ý nghĩa gì trong việc

cắt nghĩa truyền thống dân tộc ?

H: Các văn bản truyền thuyết thường chứa

đựng yếu tố kỳ ảo Em hiểu gì về các yếu tố kì

ảo đó?

GV giảng:

- Là một loại chi tiết đặc sắc của các truyện dân

gian như truyền thuyết, thần thoại, cổ tích

- Chi tiết kỳ ảo do trí tưởng tượng của người

xưa thêu dệt, gắn liền với quan niệm mọi vật

đều có linh hồn, thế giới xen lẫn giữa thần và

người

- Dân tộc ta có từ lâu đời trải qua các triều đại Hùng Vương, Phong Châu là đất tổ, dân tộc ta có truyền thống đoàn kết thống nhất và bền vững

- Là chi tiết tưởng tượng không có thật, rất phi thường

3 Chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo của truyện:

H: Em thấy những chi tiết kỳ ảo nào trong văn

bản Con Rồng, Cháu Tiên? Xây dựng những

chi tiết trên nhằm mục đích gì?

Chốt ý chính:

-Tô đậm tính chất lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật và

sự kiện

- Làm tăng sức hấp dẫn của truyện

-Trả lời - Lạc Long Quân nòi rồng, có nhiều

phép lạ, diệt trừ yêu quái

- Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng nở thành trăm người con khỏe đẹp

-> Tô đậm tính chất lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật và sự kiện

Thiêng liêng hóa nguồn gốc giống nòi

- Làm tăng sức hấp dẫn của truyện

5.

HĐ5: Hướng dẫn- Tổng kết rút ra ý nghĩa

và nghệ thuật

1

Ý nghĩa truyện:

H: Em hiểu gì về dân tộc ta qua truyền thuyết

Con Rồng, Cháu Tiên?

- HS thảo luận nhóm, đại diện trình bày- nhóm khác nhận xét -> Dân tộc ta có nguồn gốc thiêng liêng cao quí

- Đề cao nguồn gốc chung và biểu hiện ý nguyện đoàn kết thống nhất dân tộc

Giải thích, suy tôn nguồn gốc giống nòi và thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất cộng đồng của người Việt

H: Truyền thuyết Con Rồng, Cháu Tiên đã bồi

đắp cho em những tình cảm nào ?

H: Các truyền thuyết có liên quan đến sự thật

lịch sử xa xưa Theo em, truyền thuyết Con

Rồng Cháu Tiên phản ánh sự thật lịch sử nào

của nước ta trong quá khứ ?

- Tự hào dân tộc, yêu quí truyền thống dân tộc, đoàn kết thân ái với mọi người

- Thời đại các vua Hùng, đền thờ của vua Hùng ở Phong Châu, giỗ tổ Hùng Vương hằng năm ở

H: Nét nghệ thuật đặc sắc nào được sử dụng ở

truyện này cũng như ở truyền thuyết nói

Truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo

6

HĐ6: Hướng dẫn luyện tập:

- Gọi HS đọc BT1- chỉ ra yêu cầu BT1 Em biết

những truyện nào của các dân tộc khác ở VN cũng

giải thích nguồn gốc tương tự như truyện Con

Rồng, Cháu Tiên ? Sự giống nhau ấy nhằm khẳng

định điều gì ?

* Ở lớp:

BT1 Những truyện của các dân tộc khác ở Việt Nam cũng giải thích nguồn gốc tương tự như truyện Con Rồng Cháu Tiên

- Người Mường có truyện quả BT2 Kể diễn cảm truyện theo các yêu cầu sau:

- Đúng cốt truyện, chi tiết cơ bản

- Cố gắng dùng lời văn (nói) củacá nhân để kể

cho diễn cảm

GV nhận xét- ghi điểm

- Nghe

- HS kể- nhận xét

BT2 Kể diễn cảm truyện

* Ở NHÀ:

BT3: Truyền thuyết Con Rồng, Cháu Tiên giải

thích suy tôn nguồn gốc giống nòi và thể hiện ý

nguyện đoàn kết, thống nhất của cộng đồng

người Việt ở mọi miền đất nước Theo em,

nhận xét đó đúng không ? Vì sao ?

BT3:

Hướng dẫn trả lời Nhận xét đó đúng vì người Việt coi mình là con cháu của LLQ và

Âu Cơ những nhân vật linh thiêng, cao quí, đẹp đẽ về nguồn gốc và hình dạng; đồng thời cũng

là những nhân vật thực hiện sự nghiệp mở nước vĩ đại

- Mọi người trên đất nước Việt đều có chung cội nguồn

7 Dặn dò:

- Chép ghi nhớ và học thuộc

- Tập kể diễn cảm truyện

1’- Nghe

- Làm bài tập

-* Câu hỏi mở: Có người nói VB: CRCT

đã đề cập đến vấn đề môi trường, theo em

đó là chi tiết nào? Vì sao em chọn chi tiết

đó?

- Đọc Trước Văn Bản Bánh Chưng, Bánh

Giầy, trả lời câu hỏi ở phần Đọc hiểu

8

9

Rút kinh nghiệm: