hóa 8 hk II

Các vật thể có trong tự nhiên đợc hính thành từ chất, vật thể nhân tạo đợc làm từ vật liệu mà vật liệu đều là chất hay hỗn hợp một số chất.. -HS nhận xét mối quan hệ giữa chất, vật thể v

Tiết 1 :

Mở đầu môn Hoá họcA

B.Ph ơng pháp : Quan sát, hoạt động nhóm.

C.Chuẩn bị:

* Gv: - Dụng cụ : ống nghiệm, công tơ hút, kẹp gỗ, một số hình ảnh về vai trò

của hoá chất trong đời sống

- Hoá chất:Dung dịch NaOH, CuSO4, Ca(OH)2, HCl, đinh sắt

D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ :

* Bài mới:

Hoá học là gì? Hoá học có vai trò quan trọng nh thế nào trong công nghiệp, nông

nghiệp và đời sống và phải làm gì để có thể học tốt môn Hoá học

Hoạt động I:

- Gv: làm thí nghiệm: Cho dung dịch

NaOH tác dụng với dung dịch CuSO4

-Học sinh quan sát màu sắc dung dịch

trớc phản ứng và sau khi phản ứng xảy

ra.Nhận xét hiện tợng

- Gv: cho học sinh làm thí nghiệm thả

đinh sắt vào dung dịch HCl

-Học sinh quan sát hiện tợng rút ra

- Hs: đọc 3 câu hỏi trong sgk trang 4

- Học sinh thảo luận nhóm cho ví dụ

I Hoá học là gì?

* Thí nghiệm 1:

Dung dịch NaOH không màu

Dung dịch CuSO4 màu xanh

-> Tạo ra chất mới kết tủa

*Thí nghiệm 2:

Thả đinh sắt vào dung dịch HCl->Có hiện tợng đinh sắt tan dần và tạo ra chất khí sủi bọt trong lòng chất lỏng

- Gv: Hoá học có vai trò quan trọng nh

thế nào trong cuộc sống

-Khi sản xuất hoá chất và sử dụng hoá

1 Các hoạt động cần chú ý khi học tập môn hoá học:

-Thu thập tìm hiểu kiến thức -Xử lý thông tin

- Biết làm TN, quan sát, lòng say mê học tập, chủ động, đọc thêm sách tham khảo và nhớ một cách chọn lọc

E Củng cố - Dặn dò :

- Qua bài học hôm nay các em cần nắm những vấn đề gì ?

- Học thuộc ghi nhớ cuối bài, tìm hiểu bài mới

- Tìm hiểu việc sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ ở địa phơng em

- Học sinh phân biệt đợc vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo, vật liệu và chất, biết đợc

ở đâu có có vật thể là ở đó có chất Các vật thể có trong tự nhiên đợc hính thành từ chất, vật thể nhân tạo đợc làm từ vật liệu mà vật liệu đều là chất hay hỗn hợp một số chất

- Học sinh biết cách quan sát, làm thí nghiệm đề ra tính chất của chất

- Mỗi chất có tính chất vật lý, tính chất hoá học nhất định Biết mỗi chất đợc sử dụng tuỳ

tính chất của nó, biết giữ an toàn khi sử dụng hoá chất

B.Ph ơng pháp : Trực quan và vấn đáp.

C.Chuẩn bị:

* Gv:-Dụng cụ : Mạch điện, pin, bóng đèn, nhiệt kế

-Hoá chất: S, P Al, Cu, dung dịch muối

D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ:

1 Hoá học là gì? Hoá học có vai trò gì trong đời sống?

* Bài mới:

Hoá học nghiên cứu về chất và sự biến đổi của chất Ta nghiên cứu về chất.

Hoạt động 1:

- HS: đọc SGK và quan sỏt H.T7

- Gv: Hóy kể tờn những vật thể xung

quanh ta ? ⇒Chia làm hai loại chính: Tự

nhiờn và nhõn tạo

-Thụng bỏo cỏc vật thể tự nhiờn và nhõn

(Mọi vật liệu đều là chất hay hổn hợp một số chất)

-Các vật thể tự nhiên: Ngời, dộng vật, cây cỏ, sông suối

-Các vật thể nhân tạo: Nhà ở, xe đạp, bàn,ghế

-Vật thể tự nhiên gồm có một số chất khác nhau

-Vật thể nhân tạo làm bằng vật liệu

- Mọi vật liệu đều là chất hay hỗn

Vật Thể

*GV hớng dẫn học sinh tìm các Vd trong

đời sống

Hoạt động II :

- Hs: Đọc thông tin sgk Tr 8

-Gv: Tính chất của chất có thể chia làm

mấy loại chính ? Những tính chất nào là

tính chất vật lý, tính chất nào là tính chất

hoá học ?

-Gv: hớng dẫn hs quan sát phân biệt một

số chất dựa vào tính chất vật lí, hoá học

-Gv: làm thí nghiệm xác định nhiệt độ sôi

của nớc, nhiệt độ nóng chảy của lu huỳnh,

thử tính dẫn điện của lu huỳnh và miếng

nhôm

- Muốn xác định tính chất của chất ta làm

nh thế nào?

-Học sinh làm bài tập 5

-Gv:Biết tính chất của chất có tác dụng gì?

Cho vài vd thực tiễn trong đời sống sx: cao

su không thấm khí-> làm săm xe, không

thấm nớc-> áo ma, bao đựng chất lỏng và

có tính đàn hồi, chịu sự mài mòn tốt-> lốp

ôtô, xe máy

hợp một số chấtVD: (Sgk)

*Kết luận: ở đâu có vật thể là ở đó

có chất

II Tính chất của chất:

1 Mỗi chất có tính chất nhất định:

- Tính chất vật lí: Thể- Trạng thái, màu sắc, mùi, vị, tính tan hay không tan, to

- Dùng dụng cụ đo: mới xác định

đ-ợc nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của chất

- Làm thí nghiệm: biết đợc tính tan hay không tan, dẫn điện hay không của chất

2.Biết tính chất của chất có lợi gì?

-Phân biệt chất

-Biết cách sử dụng chất

-Biết cách sản xuất và ứng dụng chất thích hợp

Tiết 3:

chất (TT)

A

.Mục tiêu:

- Học sinh phân biệt đợc chất nguyên chất và hỗn hợp

- Có kỹ năng tách riêng mỗi chất ra khỏi hỗn hợp, làm thí nghiệm, quan sát, nhận biết chất, rút ra kết luận

- Biết sử dụng hoá chất an toàn, hiệu quả trong làm thí nghiệm

B.Ph ơng pháp : Quan sát thí nghiệm phân tích, làm thí nghiệm và kết luận.

C.Chuẩn bị: Gv: - Dụng cụ: Dụng cụ chng cất, tranh vẽ

Hs: - Hoá chất: Chai nớc khoáng, ống nớc cất

Trong thực tế có rất nhiều chất tạo thành nhiều hỗn hợp và nhiều vật dùng khác nhau

có tác dụng trong đời sống Bài này ta nghiên cứu về nguyên chất và hỗn hợp

Hoạt động của thầy và trò Nội dung.

Hoạt động 1:

-Hs: Đọc sgk, quan sát chai nớc khoáng,

ống nớc cất và cho biết chúng có những tính

chất gì giống nhau ?

-Gv: Vì sao nớc sông Hồng có màu hồng,

n-ớc sông Lam có màu xanh lam, nn-ớc biển có

vị mặn ?

-Vì sao nói nớc tự nhiên là một hỗn hợp ?

-Vậy em hiểu thế nào là hỗn hợp ?

-Tính chất của hổn hợp thay đổi tuỳ theo

thành phần các chất trong hỗn hợp

Hoạt động II:

* Cho học sinh quan sát chng cất nớc nh

H1.4a và nhiệt độ sôi 1.4b, ống nớc cất rồi

-Gv: Tách chất ra khỏi hỗn hợp nhằm mục

đích thu đợc chất tinh khiết

I Chất tinh khiết:

1 Hỗn hợp:

- Nớc khoáng, nớc tự nhiên là hỗn hợp: Vì có lẫn các chất khác

* Vậy 2 hay nhiều chất trộn lẫn với nhau gọi là hỗn hợp

- Hổn hợp có tính chất thay đổi ,tuỳ thuộc vào thành phần các chất trong hổn hợp

- Chất tinh khiết: nớc cất

2 Chất tinh khiết:

-Nớc cất là chất tinh khiết

-Chất tinh khiết có tính chất nhất

định Vd; nớc cất có nhiệt độ nóng chảy: 0 oC, nhiệt độ sôi: 100 oC; D= 1g/ml

* Chất tinh khiết là chất không có lẫn chất khác

3 Tách chất ra khỏi hỗn hợp:

* Ta có thể dựa vào tính chất vật lý

- Có một hỗn hợp nớc muối, ta làm sao tách

muối ra khỏi hỗn hợp muối và nớc?

-Ta đã dựa vào tính chất nào của muối để

tách đợc muối ra khỏi hỗn hợp muối và

n-ớc?

- Hs: tìm các phơng pháp tách chất ra khỏi

hỗp hợp ngoài phơng pháp trên

-HS cho ví dụ

-Cho học sinh làm bài tập 4, bài tập 7(a,b)

của chất nh nhiệt độ sôi khác, D, tính tan nhau của các chất để tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp bằng các phơng pháp sau:

- So sánh nhiệt độ nóng chảy của một số chất.

- Biết tách riêng chất ra khỏi hỗn hợp

B.Ph ơng pháp : Thực hành, quan sát thí nghiệm, vấn đáp.

C.Chuẩn bị:

+ Gv: - Hoá chất: S, NaCl ,Parafin, ,nớc cất, cát

- Dụng cụ: ống nghiệm, cốc thuỷ tinh, kẹp gỗ, giấylọc, đèn cồn,đũa thuỷ tinh, phểu

+ Hs: Muối và cát

D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ:

1 So sánh thành phần chất tinh khiết, hỗn hợp? Cho ví dụ?

2 Dựa vào đâu để tách các chất ra khỏi hỗn hợp?

* Bài mới:

ở tiết 2,3 các em đã nghiên cứu về chất Bài này ta xác định tính chất của chất, tách

chất ra khỏi hỗn hợp qua một số thí nghiệm

Hoạt động của thầy và trò Nội dung.

Hoạt động I:

Gv: Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm và quy

tắc an toàn khi làm thí nghiệm

Hs: Quan sát các hình Trang 155 rồi gv

giới thiệu các dụng và cách sử dụng các

dụng này trong phòng TN

3 Một số dụng cụ và cách sử dụng:

- Mục III Trang 155 sgk

II Tiến hành t hí nghiệm :

- Hớng dẫn HS quan sát sự chuyển trạng

thái từ rắn -> lỏng của parafin (đây là

nhiệt nóng chảy của parafin, ghi lại nhiệt

độ này)

- Ghi lại nhiệt độ sôi của nớc

-Khi nớc sôi, lu huỳnh đã nóng chảy cha?

- Vậy em có nhận xét gì?

Gv: hớng dẫn HS tiếp tục kẹp ống nghiệm

đun trên đèn cồn cho đến khi S nóng chảy

Ghi nhiệt độ nóng chảy của S

-Vậy nhiệt độ nóng chảy của S hay của

* Các chất khác nhau có thể nhiệt độ nóng chảy khác nhau -> giúp ta nhận biết chất này với chất khác

-Đun nớc đã lọc bay hơi

-Nớc bay hơi thu đợc muối ăn

- Nớc sôi ,S cha nóng chảy

- S nóng chảy khi đun trên đèn cồn

-Nhiệt độ nóng chảy của parafin là: 42oC

-Nhiệt độ nóng chảy của S là:

113oC2

E Củng cố - Dặn dò:

- Thu dọn dụng cụ , hoá chất, vệ sinh phòng thực hành

- Thu bài tờng trình thí nghiệm

- Nhận xét giờ thực hành

- Làm xong tờng trình Giờ sau nộp

- Đọc bài: Nguyên tử.

Tiết 5 : 7- 9-2009

Nguyên tửA

.Mục tiêu:

- Học sinh biết nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ, trung hoà về điện và từ đó tạo ra mọi chất Nguyên tử gồm những hạt mang điện tích dơng và vỏ tạo bởi 1 hay nhiều electon mang điện tích âm Electon ký hiệu là e, có điện tích nhỏ nhất ghi bằng dấu (-)

- HS biết hạt nhân tạo bởi proton(p) có điện tích ghi bằng dấu (+),) và nơtron (n) không mang điện

- Những nguyên tử cùng loại có cùng số proton trong hạt nhân Khối lợng của hạt nhân đợc coi là khối lợng của nguyên tử

- HS biết đợc trong nguyên tử có số e = số p, e luôn chuyển động và sắp xếp thành từng lớp Nhờ e mà các nguyên tử có khả năng liên kết đợc với nhau

B.Ph ơng pháp : Hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt, kết luận

C.Chuẩn bị : + GV: Sơ đồ ở bảng phụ cấu tạo 3 nguyên tử Hiđro, Oxi, Natri D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ :

1, a Chất là gì? Vật thể đợc tạo ra từ đâu?

b Phân biệt vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo?

* Bài mới:

Mọi vật trong tự nhiên tạo ra từ chất này hay chất khác Còn các chất đợc tạo ra từ

đâu ? để trả lời câu hỏi đó ta nghiên cứu bài nguyên tử

?Chất tạo ra từ đâu

-GV hớng dẫn HS sử dụng thông tin trong Sgk và

phần đọc thêm (Phần 1)

-HS trả lời câu hỏi: Nguyên tử là những hạt nh thế

nào?

-HS nhận xét mối quan hệ giữa chất, vật thể và

nguyên tử đợc liên hệ từ vật lý lớp 7.(Tổng điện

tích của các hạt e có trị số tuyệt đối = Điện tích

đó tạo ra mọi chất

- Nguyên tử gồm:

+ Hạt nhân mang điện tích

d-ơng + Vỏ tạo bởi 1 hay nhiều e mang điện tích âm

-Kí hiệu : + Elect ron : e (-)

Ví dụ: Nguyên tử Heli (Bt5 - trang6)

II.Hạt nhân nguyên tử:

? Hạt nhân nguyên tử tạo bởi những loại hạt nào.

?Cho biết kí hiệu, điện tích của các hạt

*GV thông báo KL của p,n:

+ p = 1,6726 10−28g

+ n = 1,6748 10−28g

- HS đọc thông tin Sgk (trang 15) GV nêu khái

niệm “Nguyên tử cùng loại”

? Em có nhận xét gì về số p và số e trong nguyên

tử

? So sánh KL hạt p, n , e trong nguyên tử

- GV phân tích , thông báo : Vậy khối lợng của

hạt nhân đợc coi là khối lợng của nguyên tử

-HS làm bài tập 2

Hoạt động 3:

- GV thông báo thông tin ở Sgk

- GV hớng dẫn HS quan sát sơ đồ minh hoạ 3

nguyên tử: H,O và Na

-Yêu cầu HS vẽ sơ đồ nguyên tử Si,Cl,K

*Hạt nhân nguyên tử tạo bởi proton và nơtron

- Kí hiệu: + Proton : p (+) + Nơtron : n (không mang điện)

- Nguyên tử cùng loại có cùng

số p trong hạt nhân (tức là cùng điện tích hạt nhân)

- VD: Cấu tạo nguyên tử Oxi.+ Hạt nhân nguyên tử: có 8

điện tích

+ Số p:8

+ Số e quay quanh hạt nhân:8.+ Số e ngoài cùng: 6

* Số e tối đa : Lớp1: 2e

- Biết cách ghi và nhớ đợc ký hiệu của những nguyên tố đã biết trong bài 4,5.

- Biết khối lợng nguyên tố có trong vỏ trái đất không đồng đều,õi là nguyên tố phổ biến

B.Ph ơng pháp : Hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt, vận dụng.

C.Chuẩn bị: Bảng ký hiệu các nguyên tố hoá học (Trang 42)

D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ :

1, Nguyên tử là gì ? Nguyên tử tạo bởi những loại hạt nào?

Hãy nêu tên, kí hiệu, điện tích của các loại hạt đó?

2, Vì sao nói KL hạt nhân cũng đợc coi là khối lợng của nguyên tử ?

Vì sao các nguyên tử liên kết đợc với nhau ?*

GV lấy vài ví dụ trong thực tế tơng tự giới thiệu ở Sgk để đặt vấn đề vào bài

1.Hoạt động 1: GV cho HS nhắc lại khái

? Vì sao phải dùng kí hiệu hoá học

- GV giải thích: Kí hiệu hoá học đợc

thống nhất trên toàn thế giới

?Bằng cách nào có thể biểu diễn ký hiệu

hoá học của các nguyên tố

- GV hớng dẫn cách viết ký hiệu hoá học

(Dùng bảng ký hiệu của các nguyên tố)

- HS viết ký hiệu của một số nguyên tố

hoá học: 3 nguyên tử H, 5 nguyên tử K,

6 nguyên tử Mg, 7 nguyên tử Fe

? Mỗi ký hiệu hoá học chỉ mấy nguyên

- Số p là số đặc trng của nguyên tố hoá học

- KHHH của nguyên tố Hyđro : H

- KHHH của nguyên tố Oxi là : O

- KHHH của nguyên tố Natri là : Na

- KHHH của nguyên tố Canxi là: Ca

- GV bổ sung uốn nắn sai sót.

+ Nguyên tố hoá học tự nhiên: Có trong

vỏ trái đất, mặt trời, mặt trăng

+ Nguyên tố hoá học nhân tạo:Do con

ngời tổng hợp

- GV cho HS lấy các ví dụ trong thực tế

để chứng minh nhận xét này

nguyên tử của nguyên tố đó

II Có bao nhiêu nguyên tố hoá học?

- Có 110 nguyên tố hoá học

+ 92 nguyên tố tự nhiên

+ Còn lại : nguyên tố nhân tạo

- Các nguyên tố tự nhiên có trong vỏ TĐ rất không đồng đều

- Oxi là nguyên tố phổ biếnnhất: 49,4%

Tiết 7 : 14-9-2009

Nguyên tố hoá học (Tiết 2)

A

.Mục tiêu:

- Học sinh nắm đợc nguyên tử khối là khối lợng nguyên tử tính bằng đ.v.C

- Biết đợc 1 đ.v.C = 1/12 khối lợng của nguyên tử cacbon

- Biết đợc mỗi nguyên tố có một nguyên tử khối riêng biệt

- Tìm kí hiệu và nguyên tử khối khi biết nguyên tố và ngợc lại

B.Ph ơng pháp : Hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt, vận dụng.

C.Chuẩn bị: - Bảng ký hiệu các nguyên tố hoá học (trang 42).

- GV cho HS đọc thông tin về khối lợng

nguyên tử ở Sgk để thấy đợc khối lợng

nguyên tử đợc tính bằng gam thì số trị rất

nhỏ bé

- GV cho học sinh đọc thông tin các VD

trong Sgk để đi đến kết luận

*GV: Vì vậy, trong khoa học dùng một

cách riêng để biểu thị khối lợng của

nguyên tử

- GV thông báo NTK của một số nguyên

tử

? Các giá trị này có ý nghĩa gì

- HS trả lời: Cho biết sự nặng nhẹ giữa hai

đơn vị khối lợng nguyên tử gọi là

đơn vị cac bon (viết tắt là đ.v.C)

- Học sinh tra cứu theo 2 chiều:

+ Tên nguyên tố, tìm nguyên tử khối

+ Biết nguyên tử khối,tìm tên và kí hiệu

nguyên tố đó

-GV cho học sinh làm bài tập 5 tại lớp

* Tra cứu bảng các nguyên tố:

926 , 19 12

10 9926

B.Ph ơng pháp : Quan sát, hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt, vận dụng.

C.Chuẩn bị: Hình vẽ mô hình các mẫu chất.

D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ :

1, a Nguyên tử khối là gì ? Làm bài tập 7(Sgk)

b Làm bài tập 8(Sgk).Viết ký hiệu 10 nguyên tố hoá học

* Bài mới:

Trong thực tế có hàng triệu chất khác nhau Về thành phần chúng rất khác nhau Để

nghiên cứu sự phân loại các chất và sự liên kết giữa chúng ta vào bài học này

Hoạt động 1:

- GV đặt tình huống: Nói lên mối liên hệ giữa

chất, nguyên tử, nguyên tố hoá học

? Nguyên tố hoá học có tạo nên chất không

- HS đọc thông tin trong Sgk

- GV thông báo: Thờng tên của đơn chất trùng

với tên của nguyên tố trừ

? Vậy đơn chất là gì

- GV giải thích : Có một số nguyên tố tạo ra

2,3 dạng đơn chất ( Ví dụ nguyên tố Cacbon)

- HS quan sát tranh vẽ các mô hình tợng trng

của than chì, kim cơng

- GV đặt ra tình huống: Than củi và sắt có tính

chất khác nhau không?

? Rút ra sự khác nhau về tính dẫn điện, dẫn

nhiệt ,ánh kim của các đơn chất

- GV cho học sinh thử tính dẫn điện và dẫn

nhiệt của các kim loại Fe, Al, Cu

- Học sinh rút ra nhận xét

? Trong thực tế ngời ta dùng loại chất nào để

làm chất cách điện (Dùng C trong pin)

- Khí oxi tạo nên từ nguyên tố O

- K.loại Natri tạo nên từ nguyên

- Đơn chất PK: Nguyên tử liên kết với nhau theo một số nhất

Hoạt đông2:

- HS đọc thông tin Sgk

? Các chất: H2O, NaCl, H2SO4 lần lợt tạo nên

từ những NTHH nào

- GV thông báo: Những chất trên là hợp chất

? Theo em chất ntn là hợp chất

C2H2 (Axetilen), C2H4

(Etilen)

2.Đặc điểm cấu tạo:

- Trong hợp chất: Nguyên tố liên kết với nhau theo một tỷ lệ và một thứ tự nhất định

- Học sinh hiểu đợc phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất của chất Các phân tử của cùng một chất thì

đồng nhất nh nhau

- Phân tử khối là khối lợng phân tử tính bằng đ.v.C

- Biết đợc cách xác định PTK bằng tổng NTK của các nguyên tử trong phân tử

- Biết đợc các chất đều có hạt hợp thành là phân tử (hầu hết các chất), hay nguyên

tử (đơn chất kim loại)

- Biết đợc một số chất có thể ở 3 trạng thái: Rắn, lỏng, khí, ở thể khí các hạt hợp thành rất xa nhau

B.Ph ơng pháp : Quan sát, hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt.

C.Chuẩn bị: Hình vẽ mô hình các mẫu chất (1.14 Sgk).

D.Tiến trình lên lớp:

* Kiểm tra bài cũ :

1, a Nêu định nghĩa đơn chất? Cho ví dụ? Làm bài tâp 1

b Nêu định nghĩa hợp chất? Cho ví dụ? Làm bài tập 2

? Tơng tự, đối với nớc, muối ăn

? Vậy các hạt hợp thành của 1 chất thì nh thế

nào

- GV: + Các hạt hợp thành của một chất thì đồng

nhất nh nhau về thành phần và hình dạng và kích

thớc

+ Mỗi hạt thể hiện đầy đủ tính chất của chất và

đại diện cho chất về mặt hóa học và đợc gọi là

phân tử

? Phân tử là hạt nh thế nào

- GV giải thích trờng hợp phân tử các kim loại;

phân tử là hạt hợp thành và có vai trò nh phân tử

nh Cu, Fe, Al, Zn, Mg

** Cho học sinh nhắc lại định nghĩa NTK

? Tơng tự nh vậy em hãy nêu định nghĩa PTK

- GV lấy ví dụ giải thích

(H2O = 1.2 +16 = 18 đvC;

CO2 = 12 + 16 2 = 44 đvC )

- Từ VD trên HS nêu cách tính PTK của 1 chất

? Tính PTK các hợp chất sau: O2, Cl2,CaCO3;

- Nớc : 2H liên kết với 1O

- Muối ăn: 1Na liên kết với 1Cl

* Định nghĩa: Phân tử là hạt

đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hoá học của chất

II.Trạng thái của chất:

- Mối mẫu chất là một tập hợp vô cùng lớn những hạt nguyên

tử hay phân tử

- Tuỳ điều kiện môĩ chất có thể ở 3 trạng thái: rắn, lỏng, khí.ở trạng thái khí các hạt cách xa nhau

- Học sinh biết đợc phân tử là hạt hợp thành của hợp chất và đơn chất phi kim

- Rèn kỹ năng sử dụng một số dụng cụ, hoá chất trong phòng thí nghiệm

B.Ph ơng pháp : Thực hành, quan sát, nhận xét.

C.Chuẩn bị:

+ GV: - Dụng cụ: ống nghiệm, nút cao su, đũa thuỷ tinh, cốc tt

- Hoá chất: KMnO4, iôt, quỳ tím, hồ tinh bột

D.Tiến trình lên lớp:

*Kiểm tra bài cũ :

1, a Phân tử là gì? Tính phân tử khối của: CO2,HCl, Na2CO3

- GV làm thí nghiệm chứng minh sự lan

toả của KMnO4

* GV hớng dẫn :

- Cho KMnO4từ từ vào cốc nớc

- Lấy thuốc tím vào tờ giấy gấp đôi

- Khẽ đập nhẹ tay vào tờ giấy thuốc tím

* GV giải thích: Trong nớc KMnO4 phân

ly thành ion K+ và MnO4-.Ta coi cả

2 Bỏ 1 mẫu quỳ tím tẩm nớc vào gần

đáy ống nghiệm Lấy nút có dính bông

+ Cốc 2: Lấy KMnO4vào giấy gấp đôi

- Cho KMnO4từ từ vào nớc

* Yêu cầu: Quan sát hiện tợng sự

chuyển động của các phân tử KMnO4

* Nhận xét: Sự đổi màu của nớc ở

- So sánh sự đổi màu quỳ tím ở 1 và 2

III.Học sinh làm t ờng trình :

- HS ghi lại quá trình làm thí nghiẹm

- Hiện tợng quan sát đợc

- Nhận xét, kết luận và giải thích

- Nhắc lại các thí nghiệm vừa tiến hành đợc

- Thu dọn dụng cụ thực hành, vệ sinh

I Có các hiện tợng sau đây:

1 Than cháy trong không khí tạo thành khí cacbonic

2 Đốt hỗn hợp bột sắt và lu huỳnh tạo thành sắt sunfua

b) Nhóm chỉ gồm các đơn chất phi kim là:

A Cacbon( than), oxi

B Cacbon( than), lu huỳnh, oxi ( trong không khí)

C Lu huỳnh, sắt

D Cacbon( than), lu huỳnh, oxi ( trong không khí), sắt

c) Nhóm chỉ gồm các hợp chất là:

A Than, khí cacbonic, cồn, sắt sunfua, nớc

B Sắt, đá vôi, vôi sống, nớc, khí cacbonic

C Lu huỳnh, cồn, sắt, nớc, vôi sống

D Khí cacbonic, cồn, sắt sunfua, đá vôi, vôi sống, nớc

* Bài mới:

Để thấy mối quan hệ giữa các khái niệm đã học, nắm chắc nội dung các khái niệm

và phân biệt trong thực tế đời sống

sâu các khái niệm đã học.

- GV chia lớp theo nhóm, phổ biến luật

chơi- cho điểm theo nhóm bằng viẹc trả lời

*Câu 3: (7 chữ cái) Khối lợng phân tử tập

trung hầu hết ở phần này

*Câu4: (8 chữ cái) Hạt cấu tạo nên nguyên

tử, mang giá trị điện tích âm

*Câu 5: (6 chữ cái) Hạt cấu tạo nên hạt nhân

nguyên tử, mang giá trị điện tích dơng

*Câu6: (8 chữ cái) Chỉ tập trung những

nguyên tử cùng loại( có cùng số proton

nguyên tử nguyên tố X liên kết với 4 nguyên

tử hiđro, và nặng bằng nguyên tử oxi

a, Tính NTK của X,cho biết tên và KHHH

II Luyện tập:

* BT 1,2 trang 30-31 HS trả lời ngay

* BT1: Giải:

a, KLNT oxi là: 16 đvC.

- Gọi hợp chất là: XH4

Ta có: XH4 = 16 đvC

b, TÝnh % vÒ khèi lîng cña nguyªn tè X

-Học sinh biết đợc công thức hoá học dùng để biểu diễn một chất gồm 1 ký hiệu hoá học (Đơn chất), 2,3 ký hiệu hoá học (Hợp chất), với các chỉ số ghi ở chân mỗi ký hiệu hay tên nguyên tố và số nguyên tử mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử chất.

-Học sinh biết cách ghi công thức hoá học khi cho biết ký hiệu hay tên nguyên

tố và số nguyên tử mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử chất

-Học sinh biết mỗi công thức hoá học còn chỉ 1 phân tử chất (Trừ đơn chất kim loại) Từ công thức hoá học xác định những nguyên tố tạo ra chất, số nguyên tử mỗi nguyên tố trong 1 phân tử và phân tử khối của chất

B.Ph ơng pháp :Hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt.

C.Ph ơng tiện: -Tranh vẽ mô hình tợng trng 1 mẫu kim loại đồng, khí oxi, khí

hydro, muối ăn, khí cacbonic

.Hoạt động1:

-GV treo tranh vẽ mô hình tợng trng một

mẫu đồng, khí oxi,khí hydro

-Yêu cầu học sinh nhận xét số nguyên tử

có trong 1 phân tử mỗi mẫu đơn chất

tử hoặc phân tử Đơn chất do 1 nguyên

tố hoá học tạo nên (Mẫu đơn chất kim

loại đồng, Đơn chất oxi)

? Có đơn chất nào mà hạt hợp thành là

phân tử không?(Phi kim là chất khí)

-Hãy viết công thức hoá học của đơn

chất phi kim

-HS viết công thức chung của đơn

-HS suy ra cách viết công thức hoá học

I.Công thức hoá học của đơn chất:

1.Đơn chất kim loại:

Hạt hợp thành là nguyên tử: Ký hiệu hoá học đợc coi là công thức hoá học

Ví dụ:Cu, Na, Zn, Fe

2.Đơn chất phi kim:

-Hạt hợp thành là nguyên tử : Ký hiêu hoá học là công thức hoá học

Ví dụ:C, P, S

-Hạt hợp thành là phân tử (Thờng là 2): Thêm chỉ số ở chân ký hiệu

Ví dụ:O2, H2, N2

II.Công thức hoá học của hợp chất:

-Công thức hoá học của hợp chấtgồm ký hiệu của nhng nguyên tố tạo ra chất, kèm theo chỉ số ở chân

Tổng quát: AxBy

của hợp chất từ công thức chung của

*GV cho học sinh làm bài tập ở bảng

phụ.(Phần công thức hoá học của hợp

(NH)2SO4 thì SO4là nhóm nguyên tử

III.

ý nghĩa của công thức hoá học:

*Mỗi công thức hoá học chỉ 1 phân tử của chất cho biết:

-Nguyên tố nào tạo ra chất

-Số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong

- Hiểu và vận dụng đợc quy tắc về hoá trị trong hợp chất 2 nguyên tố (quy tắc này

đúng cho cả khi trong hợp chất có nhóm nguyên tử)

- HS biết cách tính hoá trị của 1 nguyên tố trong hợp chất khi biết công thức hoá học của hợp chất và hoá trị nguyên tố kia (hoặc nhóm nguyên tử)

- Biết cách lập công thức hoá học và xác định một số công thức hoá học đúng sai khi biết hoá trị của cả 2 nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử

B.Ph ơng pháp : Hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt, vận dụng.

C Chuẩn bị: Bảng phụ, bảng ký hiệu hoá học các nguyên tố, hoá trị.

D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ :

1, a Cách ghi công thức hoá học của đơn chất ? Hợp chất nh thế nào?

- GV: Một nguyên tử của nguyên tố

khác liên kết đợc với bao nhiêu nguyên

tử hiđro thì nói nguyên tố đó có hoá trị

Ví du : HCl : Cl hoá trị I.

H2O : O II

NH3 : N III

CH4 : C IV+Dựa vào khả năng liên kết của các nguyên tố khác với O.(Hoá trị của oxi bằng 2 đơn vị , Oxi có hoá trị II)

Ví dụ: K2O: K có hoá trị I

BaO: Ba II

SO2: S IV

-Hoá trị của nhóm nguyên tử:

Ví dụ: HNO3: NO3có hoá trị I

Vì :Liên kết với 1 nguyên tử H

2.Vận dụng:

a.Tính hoá trị của một nguyên tố:

ZnCl2: 1.a= 2.I → a= II AlCl3: 1.a= 3.I → a = III CuCl2: 1.a = 2.I → a= II

E Củng cố - Dặn dò:

- HS đọc phần ghi nhớ.

- GV cho một số ví dụ để HS căn cứ vào quy tắc hoá trị nhận xét cách viết

đúng hay sai: NaSO4, KO2, CO2

- HS học bài, ghi nhớ cách tính hoá trị

- Học sinh hiểu đợc hoá trị , cách tính hoá trị , quy tắc hoá trị

- Biết cách vận dụng tính hoá trị của một nguyên tố trong hợp chất khi biết công thức hoá học và hoá trị nguyên tố kia (hoặc nhóm nguyên tử)

- Xác định đợc công thức hoá học đúng hay sai, biết cách lập công thức hoá học

B.Ph ơng pháp : Hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt, vận dụng.

C.Chuẩn bị: - Bảng phụ, bảng ký hiệu hoá học các nguyên tố, hoá trị.

- Một số bài tập lập CTHH

D.Tiến trình lên lớp:

* Bài cũ :

1, a Cách xác định hoá trị 1 nguyên tố nh thế nào? Cho ví dụ?

b Hãy xác định hoá trị các nguyên tố trong các hợp chất: CaO, Al2O3, FeO,

P2O5

* Bài mới: Khi viết hoá trị các nguyên tố thì ta vận dụng trong những trờng hợp nào Vận dụng nh thế nào?

Hoạt động 1: I.Tính hoá trị của một nguyên

- HS viết công thức tổng quát.

- HS vận dụng công thức tổng quát để giải:

a.x= b.y

- Tơng tự: Tính hoá trị các nguyên tố trong

các hợp chất sau: FeCl2, MgCl2, CaCO3,

(x, y là số nguyên đơn giản nhất)

- GV hớng dẫn HS cách tính x,y dựa vào

Lập công thức hoá học của những hợp chất

tạo bởi 1 nguyên tố và nhóm nguyên tử

* Ví dụ: Tính hoá trị của Al trong

các hợp chất sau: AlCl3 (Cl có hoá trị I)

- Gọi hoá trị của nhôm là a: 1.a = 3.I FeCl : a = II

MgCl 2: a = II CaCO3 : a = II (CO3 = II)

x

CTHH : Na2SO4

Na3PO4 CaCO3 MgCl2

E Củng cố - Dặn dò:

- Làm bài tập 6 tại lớp

- Học sinh đọc phần ghi nhớ

- GV nhấn mạnh và giải thích thêm về các nguyên tố có nhiều hoá trị nh: Fe,

B.Ph ơng pháp : Hỏi đáp, gợi mở, dẫn dắt, vận dụng

C.Chuẩn bị : + GV : Hệ thông câu hỏi trong chơng Bảng phụ

+ HS : Ôn tập về CTHH, ý nghĩa của CTHH, quy tắc hoá trị, lập CTHH

Khi viết hoá trị các nguyên tố thì ta vận dụng trong những trờng hợp nào Vận dụng

nh thế nào trong việc giải các bài tập

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hoạt động 1:

- HS nhắc lại các kiến thức cần nhớ về

công thức hoá học của đơn chất và hợp

chất

? HS nhắc lại khái niệm hoá trị

- GV khai triển công thức tổng quát

là nguyên tố nào sau đây

a Ca b Fe c Cu d

Ba

+ BT 2 : Biết P(V) hãy chọn CTHH phù

hợp với quy tắc hoá trị trong số các

công thức cho sau đây

a P4O4 b P4O10 c P2O5 d

P2O3

+ BT 3 : Cho biết CTHH hợp chất của

nguyên tố X với O và hợp chất của

nguyên tố Y với H nh sau: XO , YH3

* Hợp chất: AxBy, AxByCz

Mỗi công thức hoá học chỉ 1 phân tử của chất (trừ đ/c A)

a Tính hoá trị cha biết:

VD: PH3 , FeO , Al(OH)3 , Fe2(SO4)3

* PH3: Gọi a là hoá trị của P

PH3 → 1 a = 3 1 a = = III

1

1 3

→Y h trị III

e XY

+ BT 4 : Tính PTK của các chất sau:

Li2O, KNO3 (Biết Li=7,O =

16,K=39,N =14

+ BT 5 : Biết số proton của các nguyên

tố :

C là 6, Na là 11

Cho biết số e trong nguyên tử, số lớp e

và số e lớp ngoài cùng của mỗi

a , Tính hoá trị của các nguyên tố:

Mg, P , Al trong các hợp chất MgO ;

P2O5 Al2O3 ;

b, Tính hóa trị của các nhóm nguyên

tử trong các hợp chất sau :

H2SO4 ; H3PO4

Ca(OH)2 ( biết Ca hóa trị II )

1, Hóa trị của các nguyên tố : (6 ý 0,5 =3

điểm )+ MgO : a = 1 II /1 = II => Mg có hóa trị II + P2O5 : a = 5 II /2 = V => P => V

+ Al2O3: a = 3 II /2 = III => Al => III

+ H2SO4 : b = 2 I / 1 = II => SO4 => II+ H3PO4 : b = 3 I / 1 = III => PO4 => III + Ca(OH)2 : b = 1 II /2 = I => OH => I

Câu 2 : Lập công thức hoá học của

những hợp chất có 2 nguyên tố sau :

2:Lập đúng CTHH của các hợp chất qua 4 bớc ( 4 CT 1 đ = 4đ)

b1: CTHH chung của hợp chất là SxOy

b2: Theo quy tắc: x.IV= y.II

b3: Tỉ lệ: x/y = II/IV = 1/2 Suy ra: x = 1, y

= 2

b4: Vậy CTHH của hợp chất là : SO2

* CTHH của Các câu b , c , d Tính tơng tự

Câu 3 : Hình trên là sơ đồ cấu taọ

nguyên tử nguyên tố Nat ri Hãy cho

Câu 4 : viết công thức hoá học của

các hợp chất sau và tính phân tử khối

a , HCl = 1 + 35,5 = 36,5 đvc

b , Mg3(PO4)2 = 3 24 + 2.(31 + 4 16 ) = 262 đvc

- Học sinh phân biệt đợc hiện tợng vật lý và hiện tợng hoá học

- Sự khác nhau về bản chất của 2 hiện tợng đó

- Phân biệt đợc các hiện tợng đó trong thực tế

B.Ph ơng pháp : Quan sát hiện tợng rút ra kết luận

C.Chuẩn bị: + GV: - Hoá chất: Bột Fe, S, nam châm, đờng trắng

- Dụng cụ : Đèn cồn, ống ngiệm, giá, đũa thuỷ tinh, đờng, cốc thuỷ tinh, kẹp gỗ.

D.Tiến trình lên lớp:

I ổ n định:

II.Bài cũ : 1 HS đọc hoá trị của 10 nguyên tố theo yêu cầu của GV

III Bài mới:

* Đặt vấn đề: Chúng ta đã học về chất, phân loại chất, chơng này ta tiếp tục nghiên

cứu chất có biến đổi nh thế nào?

* Triển khai bài:

? Chất có bị biến đổi không

- HS: Chất bị biến đổi về trạng thái mà

không bị biến đổi về chất(Vẫn giữ nguyên

là chất ban đầu)

→ GV kết luận: Sự biến đổi chất nh thế

thuộc loại hiện tợng vật lí

? Hãy cho 1 vài ví dụ về hiện tợng vật lý

(Ví dụ:Thuỷ tinh nung nóng bị uốn

2 Hiện t ợng 2:

Muối ăn  +  →H 2O D.dịch muối→t0

M.ăn

(R) (L) (R)

*Kết luận: Nớc và muối ăn vẫn giữ

nguyên chất ban đầu Gọi là hiện tợng vật lý

* Định nghĩa: Sgk.

II Hiện t ợng hoá học :

* Thí ngiệm 1:

* Trộn hhỗn hợp bột Fe và S Chia làm 2 phần:

+ Phần 1:

Dùng nam châm hút: Sắt bị hút và vẫn giữ nguyên trong hỗn hợp (Có Fe và S)

+ Phần 2:

? ở TN trên có sinh ra chất mới không.

? ở TN trên có sinh ra chất mới không

* GV thông báo: Sự biến đổi chất ở 2 TN

trên thuộc loại hiện tợng hoá học

? Vậy em hãy cho biết hiện tợng hoá học

* Nhận xét: Đờng bị phân huỷ thành

than và nớc

* Kết luận:Đờng, sắt, lu huỳnh đã biến

đổi thành chất khác nên gọi là hiện tợng hoá học

* Định nghĩa: Sgk.

* Dấu hiệu phân biệt: Có chất mới sinh

ra hay không

IV Củng cố: 1 Hiện tợng hoá học là gì ? Hiện tơng vật lý là gì ?

Cho ví dụ về 2 hiện tợng đó và giải thích?

là chất đợc tạo ra

- Bản chất của phản ứng là quá trình thay đổi liên kết giữa các nguyên tử làm cho phân tử này biến đổi thành phân tử khác