Trang 2,3 B- Giải quyết vấn đề: I- Các giải pháp thực hiện: 1- Xác định hệ thống kiến thức giáo dục bảo vệ môI trờng trong môn hoá 2- Xác định các phơng pháp giáo dục bảo vệ môi trờng.
Trang 1A- Đặt vấn đề:
I- lời mở đầu: Trang 1 II- thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
1 Thực trạng Trang 1
2 Kết quả của thực trạng trên. Trang 2,3 B- Giải quyết vấn đề:
I- Các giải pháp thực hiện:
1- Xác định hệ thống kiến thức giáo dục bảo vệ môI trờng trong môn hoá
2- Xác định các phơng pháp giáo dục bảo vệ môi trờng Trang 6, 7
II- Các biện pháp tổ chức thực hiện: Trang 8-15
C kết luận:
I- Kết quả nghiên cứu. Trang 16
II- Kiến nghị - đề xuất. Trang 17
D Dự kiến đề tài năm sau:
Giải pháp nâng cao chất lợng bồi dỡng HS giỏi môn hoá học
THCS.
A Đặt vấn đề:
I - Lời mở đầu:
Là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Hoá học ở trờng THCS tôi nhận thấy:
Hóa học có vai trò to lớn trong sản xuất, đời sống, sinh hoạt, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, đồng thời có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo của trờng phổ thông
Trong đó, Hoá học là môn khoa học nghiên cứu thành phần, tính chất, ứng dụng, sự biến đổi, giữa các chất, sản xuất các chất Thông qua nội dung về cấu tạo chất, tính chất vật lý, tính chất hoá học, ứng dụng và điều chế các chất
…có thể giáo dục cho học sinh nắm và thực hiện tốt các biện pháp bảo vệ môi trờng
Đặc biệt trong tình hình hiện nay, vấn đề về ô nhiễm môi trờng đang đợc toàn nhân loại quan tâm để cùng chung tay giải quyết Bên cạnh đó, Đảng, Nhà nớc cũng rất trú trọng, đã và đang có nhiều giải pháp giải quyết và mang lại hiệu quả thiết thực, họat động bảo vệ môi trờng trở thành mối quan tâm hàng đầu đợc các cấp các ngành, đông đảo tầng lớp nhân dân hởng ứng và bớc đầu đã thu đợc một số kết quả đáng khích lệ Thế nhng, việc bảo vệ môi trờng vẫn cha đáp ứng
đợc yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn mới Thực tế, môi trờng nớc ta vẫn xuống cấp nhanh chóng, có lúc, có nơi đã đến mức báo
động
Vì vậy, tôi mạnh dạn tìm hiểu nghiên cứu và đa ra đề tài: "Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trờng môn hoá học ở THCS" để mong đợc góp phần
công sức rất nhỏ bé của mình để cùng chung tay nâng cao chất lợng giáo dục nói chung, giáo dục bảo vệ môi trờng nói riêng: Tất cả vì môi trờng: Xanh -Sạch - Đẹp" cho hôm nay và cho mãi mai sau
II - Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
1 Thực trạng:
Môi trờng hiện nay đang có những bất lợi cho con ngời, đặc biệt là
Trang 2những yếu tố mang tính chất tự nhiên nh: đất, nước, khụng khớ, hệ động thực vật Tỡnh trạng mụi trường thay đổi và bị ô nhiễm đang diễn ra trờn phạm vi mỗi quốc gia, cũng như trờn toàn cầu Chưa bao giờ môi trờng lại ô nhiễm nặng như bõy giờ, nó đang là vấn đề núng hổi trờn toàn cầu Chớnh vỡ vậy việc giáo dục bảo vệ môi trờng núi chung, bảo vệ thiờn nhiờn, tài nguyờn đa dạng sinh học núi riờng, là vấn đề cần thiết, cấp bỏch và bắt buộc khi giảng dạy trong trường Phổ thụng, đặc biệt với bộ môn hoá học thì đây là vấn đề hết sức cần thiết Vì nó cung cấp cho HS những kiến thức cơ bản về môi trờng, sự ô nhiễm môi trờng tăng cường sự hiểu biết về mối quan hệtác động qua lại giữa con người với tự nhiên trong sinh hoạt và lao động sản xuất, góp phần hình thành ở HS ý thức và đạo đức mới đối với môi trờng , cú thỏi độ và hành động
tác dụng rộng lớn; sâu sắc và bền vững nhất.
Môn hoá học là môn khoa học có thể giúp học sinh tìm hiểu một cách sâu sắc về bản chất của:
- Thành phần cấu tạo của môi trờng: đất, nớc, không khí và sinh quyển
- ảnh hởng của các chất trong môi trờng
- Sự biến đổi các chất trong môi trờng
- Nguồn gây ô nhiễm môi trờng: Các chất hoá học và tác hại sinh lí của chúng
đối với động vật, thực vật và con ngời
- Tiêu chuẩn môi trờng và mức độ ô nhiễm môi trờng
- Biện pháp hoá học, vật lý, sinh hoá để bảo vệ môi trờng và chống ô nhiễm: xử
lí nớc thải sinh hoạt, nớc thải công nghiệp, chất thải rắn
- Biện pháp bảo vệ môi trờng trong học tập môn hoá học
Do đó, Hoá học có khả năng giáo dục bảo vệ môi trờng rất to lớn Trong khi đó, giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn hoá học bậc THCS cha đợc tập huấn, cha đợc hớng dẫn, cha có tài liệu cụ thể về việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trờng trong giảng dạy
Vì vậy, tôi nhận thấy việc cần thiết phải tìm hiểu, nghiên cứu và xây dựng
Trang 3cho mình cũng nh cho các đồng chí đồng nghiệp tham khảo những vấn đề liên quan đến việc giáo dục bảo vệ môi trờng môn Hoá học; từ đó có giải pháp cụ thể để tích hợp trong quá trình giảng dạy môn Hoá học ở trờng THCS
2 Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên:
Tôi lựa chọn đề tài này không ngoài mục đích tìm ra hiệu quả trong công tác giảng dạy nói chung, giáo dục bảo vệ môi trờng nói riêng; giúp các em hiểu
rõ ảnh hởng xấu và tác động rất lớn của việc ô nhiễm môi trờng đối với đời sống sinh hoạt của con ngời, từ đó có ý thức và những hành động thiết thực để bảo vệ môi trờng không bị ô nhiễm
Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi tiến hành điều tra bằng những câu hỏi liên quan đến những vấn đề các em đợc học, đợc thấy ở địa phơng, ở những hành động của những ngời xung quanh (kể cả ở gia đình các em)
và đã vận dụng vào việc giảng dạy trực tiếp trên lớp ở các lớp 8, 9 trờng THCS Yên Thái Tôi đã nhận đợc kết quả là:
a) Kết quả khảo sát trớc khi vận dụng đề tài:
+ Các em có những kiến thức sơ sài về vấn đề ô nhiễm môi trờng thông qua thông tin đại chúng và một số môn khác đã đợc triển khai
+ Phần lớn HS không nắm đợc tầm ảnh hởng của hoá học với ô nhiễm môi tr-ờng
+ Đa số HS xem nhẹ và thờ ơ với các vấn đề liên quan đến ô nhiễm môi trờng, cha có biện pháp cụ thể để bảo vệ môi trờng
b) Kết quả khảo sát sau khi vận dụng đề tài:
Đa số HS hiểu biết và có thái độ tích cực về các vấn đề sau:
+ Nhận biết đợc một số dấu hiệu ô nhiễm môi trờng và một số hoá chất có khả năng gây ô nhiễm đất, nớc, không khí Từ đó biết cách xử lý một vài chất thải
đơn giản trong đời sống sản xuất và học tập hoá học
+ Biết thực hiện một số biện pháp đơn giản để bảo vệ môi trờng sống Có những
đề xuất và giải pháp ngăn chặn những vấn đề mới có thể xảy ra trong tơng lai ở gia đình và địa phơng nơi các em đang học tập và sinh sống, nh: sử dụng một số nhiên liệu, chất đốt, tài nguyên thiên nhiên hợp lý
Trang 4+ Có ý thức trách nhiệm sâu sắc với sự phát triển bền vững của Trái đất và nhắc nhở ngời khác cùng tham gia bảo vệ môi trờng
+ Có khả năng cảm thụ, đánh giá vẻ đẹp của nền tảng đạo lý môi trờng
B- Giải quyết vấn đề:
I- Các giải pháp thực hiện:
1- Xác định hệ thống kiến thức giáo dục bảo vệ môI trờng trong môn hoá học ở THCS:
Môi trờng sống của chúng ta:
+ MôI trờng sống xung quanh chúng ta đều do các chất: Đất, đá, quặng, nớc ((H2O), không khí (O2, N2, CO2, H2O)…tạo nên
+ Tài nguyên thiên nhiên: Gồm các quặng sắt: Fe2O3, Fe3O4 để luyện gang; lu huỳnh; FeS2 để sản xuất H2SO4; phân bón hoá học, than đá; dầu mỏ để làm nhiên liệu và nguyên liệu trong công nghiệp và đời sống…Ngoài ra cón có quặng boxit (Al2O3), quặng đồng, quặng kẽm…Than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên, khí mỏ dầu…
+ Môi trờng cung cấp cho con ngời không khí (O2) để thở, H2O để uống và sinh hoạt, đất để trồng trọt làm nhà cửa; quặng, khoáng sản để chế tạo ra các vật dụng…
- Phân tích bản chất hoá học của sự ô nhiễm môi trờng, bản chất hoá học của hiệu ứng nhà kính, lỗ thủng tầng ozon, khói mù quang học, ma axit, hiệu ứng hoá sinh của NOx , H2S, SOx…, các kim loại nặng và một số độc tố khác tác
động đến môi trờng…Sản xuất hoá chất, khai thác khoáng sản, khai thác nguồn năng lợng tự nhiên nh: gió, nớc, mặt trời…làm cạn kiệt nguồn nhiên liệu,
nguyên vật liệu và năng lợng môi trờng Sản xuất hoá học tạo ra các chất thảI rắn, lỏng, khí làm ô nhiễm môi trờng (tăng nồng độ khí CO2, CH4 gây hiệu ứng nhà kính, tăng nồng độ các khí SO2, NO2… gây hiện tợng ma axit, tăng khí CFC làm thủng tầng ozon…)
- Sự phát triển nền công nghiệp hoá và đô thị hoá nông thôn tạo nên các chất thải, rác thải công nghiệp và rác thải y tế Các chất thải đều thuộc loại các chất
Trang 5vô cơ, hữu cơ đã có tác động xấu tới môi trờng không khí, đất, nớc (biển, hồ, sông ngòi) Các chất thải rắn, lỏng, khí thuộc loại vô cơ và hữu cơ có những tính chất nhất định làm suy thoái môi trờng
2- Xác định các phơng pháp giáo dục bảo vệ môi trờng:
a) Phơng pháp tích hợp:
Tích hợp là cách kết hợp một cách có hệ thống các kiến thức hoá học với kiến thức bảo vệ môi trờng một cách hài hoà, thống nhất Ví dụ: khi giảng dạy kiến thức về lu huỳnh, khí H2S, một số oxit của lu huỳnh; song song với việc giảng dạy về các kiến thức tính chất lí hoá, phơng pháp điều chế , GV cần phải biết khai thác các kiến thức có liên quan đến môi trờng nh việc gây ô nhiễm môi trờng khí quyển Có thể cung cấp cho HS một số thông tin nh: Ngời ta ớc tính các chất hữu cơ trên Trái Đất sinh ra khoảng 31 triệu tấn H2S, mà sự oxi hoá tiếp theo sinh ra SO2 Các hoạt động gây ô nhiễm môi trờng không khí bởi SO2 vẫn giữ vị trớ hàng đầu Qua đó có thể nêu các biện pháp xử lý đơn giản đối với không khí bị ô nhiễm chứa lu huỳnh Hoặc khi dạy bài: “phân bón hoá học” GV nên hình thành cho HS ý thức bảo vệ môi trờng thông qua nội dung bài, cần phân tích cho HS việc sử dụng không hợp lý phân bón quá liều lợng có thể gây ô nhiễm nguồn đất, nguồn nớc, gây nhiễm độc cho nông sản, thực phẩm, ngời và gia súc Với sự kết hợp hài hoà, hợp lý giữa nội dung bài dạy và giáo dục bảo vệ môi trờng thì bài giảng sẽ trở nên sinh động hơn, gây ấn tợng và hững thú cho
HS học tập
b) Phơng pháp lồng ghép:
Lồng ghép thể hiện việc lắp ghép nội dung bài học về mặt cấu trúc để có thể đa vào bài học một đoạn, một mục, một số câu hỏi có nội dung giáo dục bảo
vệ môi trờng Ví dụ: Khi giảng bài “tính chất hoá học chung của kim loại” GV
có thể nêu thêm phần tác hại của một số kim loại nặng: Pb, Cd, Hg, As với cơ thể con ngời Qua đó nêu một số phơng pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời khi bị nhiễm kim loại nặng Tuỳ thuộc điều kiện, mục tiêu bài học, cấu trúc nội dung bài học để có thể lựa chọn hình thức lồng ghép phù hợp để đem lại
hiệu quả giáo dục cao nhất
* Phơng pháp GDBVMT qua giờ học trên lớp và trong phòng thí nghiệm:
Tuỳ từng điều kiện có thể sử dụng một số phơng pháp sau:
- Phơng pháp giảng dạy dùng lời (minh hoạ, giảng giải, kể chuyện, đọc tài liệu)
- hơng pháp thảo luận, nêu và giải quyết vấn đề
- Phơng pháp sử dụng các thí nghiệm, các tài liệu trực quan trong giờ dạy
- Phơng pháp khai thác các kiến thức về GDBVMT
* Phơng pháp GDBVMT thông qua hoạt động ngoài giờ, ngoại khoá:
Hoạt động ngoại khóa để GDBVMT là hình thức rất có hiệu quả, phù hợp với tâm lý HS, sự giáo dục của GV và sự tiếp nhận của HS rất nhẹ nhàng và sâu sắc
- Thông qua tình hình thực tế giúp HS hiểu biết đợc tình hình ,ôi trờng của địa phơng, về tác động của con ngời đến môi trờng Từ đó giáo dục cho HS đạo đức môi trờng và ý thức bảo vệ moi trờng
- Phơng pháp hợp tác và liên kết giữa nhà trờng và cộng đồng địa phơng trong các hoạt động về GDBVMT
- Thông qua hoạt động ngoại khoá cung cấp cho HS một số kỹ năng và phơng pháp tích cực tham gia vào mạng lới giáo dục bảo vệ môi trờng
Nội dung GDBVMT trong chơng trình ngoại khoá có thể thông qua một
số hình thức sau:
+ Câu lạc bộ: câu lạc bộ môi trờng sinh hoạt theo các chủ đề về ăn, uống, sử dụng các năng lợng, rác thải, bệnh tật học đờng
+ Hoạt động tham quan theo chủ đề: tham quan danh lam thắng cảnh, nhà máy, nơi xử lý rác thải, các loại tài nguyên
+ Tổ chức xem phim, băng hình, tranh ảnh về các đề tài bảo vệ môi trờng, các cuộc thi tìm hiểu về môi trờng và ô nhiễm môi trờng
+ Hoạt động trồng xanh hoá học đờng nhân các ngày Lễ, dịp đầu Xuân, ngày môi trờng thế giới hàng năm
+ Hoạt động Đoàn Đội về bảo vệ moi trờng: tổ chức các chiến dịch tuyên truyền
ở nhà trờng và địa phơng
Trang 6II- Các biện pháp tổ chức thực hiện:
Một số nội dung của bài học hay một số phần nhất định của môn học có liên quan trực tiếp với nội dung GDMT Thí dụ: bài 36 Nớc (Trang 121 SGKHH 8) mục III Vai trò của nớc trong đời sống và sản xuất Chống ô nhiễm
nguồn nớc dung GDMT Đối với môn hóa học chủ yếu ở dạng này Thí dụ: bài26: Clo (Chơng 3SGKHH9)
ở một số nội dung của môn học thì các ví dụ, bài tập đợc xem nh là một dạng vật liệu dùng để khai thác các nội dung GDMT
Các nguyên tắc cơ bản khi tích hợp GDMT thông qua môn hóa học ở tr-ờng phổ thông không làm thay đổi tính đặc trng môn học, không biến bài học của bộ môn thành bài GDMT:
- Khai thác nội dung GDMT có chọn lọc, có tính tập trung vào những chơng, bài, mục nhất định
- Phát huy cao độ các hoạt động tích cực nhận thức của học sinh và các kinh nghiệm thực tế các em đã có, vận dụng tối đa mọi khả năng để cho học sinh tiếp xúc trực tiếp với môi trờng
1- Nghiên cứu: (tìm tòi, khám phá hay giải quyết vấn đề)
Đây là phơng pháp hớng các em làm quen với quá trình tìm tòi, sáng tạo dới dạng các bài tập Có nhiều dạng bài tập khác nhau đối với học sinh: bài tập giải quyết nhanh ở lớp; bài tập đòi hỏi có thời gian dài (trong 1 tiết học, 1 tuần hay 1 tháng ở nhà) Các bài tập ở nhà phải đợc tính toán sao cho các tài liệu liên quan mà học sinh sử dụng không chứa đựng những lời giải sẵn, trực tiếp cho các bài tập và phải mang tính thực tiễn
Phơng pháp nghiên cứu đợc tiến hành theo các bớc sau:
1) Đặt vấn đề
2) Tìm các giả thuyết giải quyết vấn đề
3) Thu thập các số liệu thống kê và tài liệu liên quan, xử lý số liệu, tài liệu
và xác minh các giả thuyết
4) Kết luận
Trang 7Một số bài tập minh họa:
1 Khói thoát ra từ lò nung gạch có làm ô nhiễm môi trờng không? Vì sao?
2 KNO3 có thể ứng dụng làm thuốc pháo Một bạn học sinh nói “ Đốt pháo gây nguy hiểm cho con ngời và còn làm ô nhiễm môi trờng” Em có đồng ý với quan
điểm của bạn đó không? Giải thích?
3 Lu huỳnh đioxit là một trong những chất khí chủ yếu gây ra những cơn ma axit gây tổn hại cho những công trình đợc làm bằng thép, đá Hãy giải thích quá trình tạo thành ma axit và quá trình phá huỷ các công trình bằng đá, thép của ma axit và viết các phơng trình phản ứng để minh họa
4 ở làng Đá Non Nớc - Đà Nẵng: Để làm ra một sản phẩm thủ công mĩ nghệ từ
đá (tợng Phật, ) Trong quá trình mài giũa, đánh bóng tợng, những ngời thợ đã hoà axit sunfuric vào nớc rồi đổ trực tiếp lên tợng, nh vậy đã rút ngắn đợc thời gian và công sức một cách đáng kể Nớc axit tràn xuống sân rồi chảy ra ngoài đ-ờng
a Theo em, việc sử dụng axit nh vậy có ảnh hởng nh thế nào đến môi trờng? b
Em hãy đề nghị cách làm giảm lợng axit sunfuric thải ra môi trờng cho từng hộ dân trong làng nghề đó?
5 Có các thí nghiệm sau:
- Thí nghiệm 1: Cho một mảnh đồng nhỏ vào ống nghiệm đựng dung dịch kali nitrat thì không thấy hiện tợng gì xảy ra
- Thí nghiệm 2: Cho một mảnh đồng nhỏ vào ống nghiệm đựng dung dịch kali nitrat rồi nhỏ vài giọt dung dịch axit sunfuric đặc và đậy nút bông lại, lắc đều
a Hãy dự đoán hiện tợng xảy ra trong thí nghiệm
Viết phơng trình phản ứng nếu có?
b Cần lu ý những gì để đảm bảo an toàn khi làm thí nghiệm 2?
c Nút bông cần đợc tẩm hoá chất gì để không gây ô nhiễm môi trờng?
d Dung dịch thải sau khi kết thúc thí nghiệm cần đợc xử lí nh thế nào để đỡ gây
ô nhiễm môi trờng?
6 Rau quả nếu bảo quản trong điều kiện khí quyển bình thờng( 21% O2; 0,03%
CO2 còn lại là N2 và một số khí khác) thì rau quả sẽ chín nẫu sau vài
Trang 8ngày Rau quả tơi nếu đợc bảo quản trong điều kiện hạ thấp hàm lợng oxi xuống dới 21% và tăng hàm lợng cacbon đioxit lên ở nhiệt độ thích hợp thì thời hạn tăng lên đáng kể Trong một kho bảo quản xoài có diện tích 200m2 và có chiều cao 4m, ngời ta rút bớt oxi và tăng cacbon đioxit bằng cách đốt metan trong kho kín rồi hạ nhiệtđộ xuống O0C
a Tính hàm lợng cacbon đioxit trong kho khi hàm lợng oxi đợc rút tới 5%
b Ngời ra vào kho lạnh cần có những thiết bị bảo hộ gì ? Vì sao?
2- Quan sát, phỏng vấn:
Là phơng pháp thờng dùng, có mục đích thu thập các thông tin về vấn đề nào
đó Hoạt động cơ bản là quan sát và phỏng vấn
- Để tiến hành phơng pháp này, GV yêu cầu HS quan sát những vấn đề cụ thể của môi trờng (chặt phá cây, bụi, tiếng ồn, các bãi đổ rác công cộng, nớc hồ bị nhiễm bẩn ) Trong khi quan sát cần phải chú ý nhiều hơn đến những dấu hiệu nổi bật bên ngoài để từ đó đi sâu tìm tòi, khám phá Quan sát phải có ghi chép chính xác địa điểm, thời gian, các tình trạng sự vật vào thời điểm tiến hành quan sát
Ví dụ: Giáo viên yêu cầu HS quan sát lò nung vôi và những dấu hiệu của ô
nhiễm môi trờng từ lò nung,
3- Tranh biện:
- Chia toàn thể số ngời tham gia thành hai bên Mỗi bên cử một nhóm từ 3 đến 5 ngời làm đại diện Cuộc tranh biện sẽ diễn ra giữa hai nhóm này Số còn lại làm
cử tọa gồm các cổ động viên cho nhóm mình Cần một trọng tài công bằng
- Ngời điều khiển đa ra một ý kiến (dới dạng một mệnh đề), viết hẳn lên bảng
Ví dụ: “Không cần tiết kiệm năng lợng, vì con ngời còn có rất nhiều nguồn năng lợng thay thế khác” Bốc thăm để phân công một trong hai nhóm gọi là
“nhóm ủng hộ” (bảo vệ ý kiến trên), còn nhóm kia là “nhóm chống” (phản bác ý kiến trên) Mỗi nhóm có 10 phút hội ý để thống nhất đa ra các lý lẽ chính của nhóm mình (mỗi ngời trong nhóm chịu trách nhiệm biện hộ cho một lý lẽ) Phần tranh biện: nhóm “ủng hộ” cử ngời thứ nhất đa ra lý lẽ thứ nhất
Trang 9Nhóm “chống” cử ngời thứ nhất của mình phản bác lại ý kiến của nhóm kia,
đồng thời đa ra lý lẽ riêng của nhóm mình Lần lợt nh vậy đối với ngời thứ hai, thứ ba… cho đến hết
- Vai trò trọng tài: giữ cho cuộc tranh biện xảy ra đúng luật Vai trò cử tọa: quan sát và bình chọn đội nào có lý lẽ vững vàng và có sức thuyết phục Nguy cơ xin báo trớc: có một nhóm nào cố tình “cớp diễn đàn” một cách thiếu lịch sự, hoặc
cử toạ nhảy lên diễn đàn để cãi!
- Kết thúc ngời dẫn chơng tình nhận xét, đánh giá các nhóm, đánh giá sự tham
dự của cử tọa và rút ra những kết luận, những bài học về MT
4- Tham quan, trò chơi:
Các hình thức này rất thuận lợi để phối hợp nhiều hoạt động GDMT có quan hệ liên kết với nhau Chỉ nên chọn tối đa hai đến ba chủ đề để thiết kế toàn
bộ chơng trình hoạt động Nh vậy, có thể hình dung chơng trình cho một ngày tham quan, hoặc cho bốn giờ trò chơi… sẽ là tập hợp các hoạt động
Ví dụ:GV có thể tổ chức cho HS tham quan nhà máy sản xuất xi măng, nhà máy sản xuất phân lân, phân đạm, các lò nung vôi
5- Kiểu bài lí thuyết trên lớp:
Kiểu bài này thờng chiếm số lợng lớn nội dung chơng trình của từng khối, từng chơng, từng bài Thờng thì giáo viên vận dụng kiểu này Nó đợc thể hiện ở từng bài trong chơng trình và có bố cục bài soạn nh sau:
a) Làm việc theo nhóm:
Đây là PPDH có nhiều khả năng tốt trong GDMT vì nó đề cao sự hợp tác trên cơ sở hoạt động tích cực của từng cá nhân
Trong thảo luận nhóm, cần chú ý:
- Vai trò của nhóm trởng cần phải đợc xác định rõ
- GV phải chuẩn bị chu đáo nội dung (hệ thống câu hỏi) cũng nh tiến trình
- Nếu thấy HS thảo luận đi xa vấn đề thì cần phải uốn nắn ngay
- Cần khuyến khích các em tranh luận
- Hình dung trớc những ý kiến và thái độ của HS để khi tổng kết, HS nào cũng
Trang 10Ví dụ: Mục III- bài: Nớc (SGK hoá học 8) Giáo viên phát phiếu học tập cho học
sinh các nhóm thảo luận: Nguồn nớc có vai trò nh thế nào đối với đời sống và sản xuất Nêu biện pháp chống ô nhiễm nguồn nớc?
b) Lồng ghép các câu hỏi vấn đáp:
Dạng này vận dụng ở các bài dạy cụ thể và thờng có bố cục nh sau:
I- Xác định mục tiêu bài học:
Mục tiêu về kiến thức, kĩ năng, thái độ
II- Chuẩn bị đồ dùng: Đồ dùng, thiết bị phục vụ cho giảng dạy bài học của GV
và HS
III- Phơng pháp: Những phơng pháp chủ đạo cho bài dạy
IV- Tiến trình bài dạy:
Gồm có các hoạt động: 1, 2,
V- Củng cố: Những kiến thức kỹ năng trọng tâm của bài
VI- Hớng dẫn về nhà: Phục vụ cho việc nắm những kiến thức kỹ năng trọng tâm
và vận dụng
Sau đây là giáo án minh hoạ cho kiểu bài dạy trên:
Tiết 50: Bài 40: Dầu mỏ và khí thiên nhiên (Lớp 9)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Học sinh nắm đợc:
- Tính chất vật lý, trạng thái thiên nhiên, thành phần , cách khai thác, chế biến
và ứng dụng của dầu mỏ, khí thiên nhiên
- Biết crăckinh là phơng pháp quan trọng để chế biến dầu mỏ
- Nắm đợc đặc điểm cơ bản của dầu mỏ Việt Nam, vị trí số mỏ dầu, mỏ khí và tình hình khai thác dầu khí ở nớc ta
- Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trờng
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trờng
3 Tình cảm, thái độ:
Từ những hiểu biết về dầu mỏ làm cho HS biết quý trọng và sử dụng tiết kiệm
nguồn dầu mỏ và khí thiên nhiên, bảo vệ nguồn tài nguyên quốc gia tránh ô nhiễm môi trờng do dầu mỏ và khí thiên nhiên có thể gây ra
II Chuẩn bị của thầy và trò:
- Bảng phụ
- Mẫu: Đầu mỏ, các sản phẩm trng cất dầu mỏ
- Tranh vẽ: + Mỏ dầu và cách khai thác
+ Sơ đồ chng cất dầu mỏ
III Phơng pháp:
- Hoạt động nhóm, thảo luận, trao đổi thông tin
- Quan sát tranh hình, liên hệ thực tế
- Hỏi và đáp
IV Tiến trình giờ dạy:
A ổn định lớp: (1') Lớp: 9A Sĩ số: vắng:
Lớp: 9B Sĩ số: vắng:
B Kiểm tra bài cũ: 7'
1 Viết công thức cấu tạo, nêu đặc điểm cấu tạo tính chất hóa học của benzen?
2 Làm bài tập số 4 SGK
C Bài mới:
Hoạt động 1: Dầu mỏ.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV: Cho HS quan sát mẫu dầu mỏ
? Hãy nhận xét về trạng thái, màu sắc
và tính tan…của dầu mỏ?
- Cho HS quan sát hình 4-16 phóng
to: “Mỏ dầu và cách khai thác “
? Hãy cho biết: Dầu mỏ có ở đâu?
? Hãy nêu cấu tạo và thành phần túi
dầu?
? Liên hệ thực tế và nêu cách khai
thác dầu mỏ?
1 Tính chất vật lý: 6'
Dầu mỏ là chất lỏng, sánh, màu nâu
đen, không tan trong nớc, nhẹ hơn n-ớc
2 Trạng thái tự nhiên, thành phần của dầu mỏ: 9'
- Lớp khí dầu mỏ (khí đồng hành) Thành phần chính của khí dầu mỏ là metan: CH4
- Lớp dầu lỏng: Là hỗn hợp phức tạp của nhiều hiđrocacbon và những