Biện pháp nâng cao hiệu quả thí nghiệm trong dạy môn Hóa Học trường THCS Hoàn Long - Yên Mỹ - Hưng Yên

Cùng với vốn kinh nghiệm tích luỹ được trong quá trình dạy học kết hợp vớinhận thức về nhiệm vụ năm học 2012-2013trong đó có nhiệm vụ đẩy mạnh công tác sửdụng các thí nghiệm trong dạy họ

Trang 1

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

B – NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ.

I - LỊCH SỬ VẤN ĐỀ:

II - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG:

1 Hướng dẫn sử dụng các phương tiện dạy học.

2 Mục đích sử dụng các thí nghiệm hoá học trong giảng dạy môn hoá học

3 Hoạt động của giáo viên và học sinh khi sử dụng các thí nghiệm hoá học

III - SỬ DỤNG CÁC THÍ NGHIỆM TRONG DẠY HỌC HOÁ HỌC

1-Sử dụng các thí nghiệm hoá học trong khâu kiểm tra bài cũ

2- Sử dụng thí nghiệm hoá học trong dạy bài mới

2.1: Thí nghiệm của học sinh

2.1.1: Thí nghiệm đồng loạt của HS

2.1.1.1: Thí nghiệm của học sinh chứng minh tính chất hoá học của chất

2.1.1.2: Thí nghiệm nghiên cứu của học sinh

2.1.2 : Thí nghiệm trong phòng thí nghiệm

2.1.3: Thí nghiệm ở nhà

2.2 Thí nghiệm biểu diễn của giáo viên

2.2.1 Thí nghiệm nghiên cứu của giáo viên

2.2.2 Sử dụng TN đối chứng của giáo viên

2.2.3 Sử dụng thí nghiệm nêu vấn đề

3 Sử dụng bài tập thực nghiệm trong khâu củng cố kiến thức

3.1 Các bước giải bài tập thực nghiệm

3.2 Sử dụng bài tập thực nghiệm khi luyện tập, thực hành, rèn luyện kĩ

năng, kĩ xảo cho HS:

3.3.Tăng cường sử dụng TN và các bài tập thực nghiệm trong kiểm tra

đánh giá kiến thức, kĩ năng của học sinh.

Giáo viên : Lê Thị Thuỳ Giang - Trường THCS Hoàn Long Trang 1

Trang 2

Hóa học là môn khoa học thực nghiệm ,vì vậy thí nghiệm hoá học đóng một vai tròquan trọng và có ý nghĩa to lớn trong dạy học hóa học Vậy thí nghiệm hoá học có vaitrò và ý nghĩa như thế nào trong dạy học hóa học?

Thí nghiệm hoá học có ý nghĩa to lớn trong dạy học hoá học, nó giữ vai trò cơ bảntrong việc thực hiện những nhiệm vụ của việc dạy học hoá học vì những lí do sau đây:

- Thí nghiệm hoá học giúp học sinh dễ hiểu bài và hiểu bài sâu sắc Thí nghiệmhoá học là cơ sở, điểm xuất phát cho quá trình học tập - nhận thức của học sinh Từ đâyxuất phát quá trình nhận thức cảm tính của học sinh, để sau đó diễn ra sự trừu tượng hóa

và tiến lên đến cụ thể trong tư duy

- Thí nghiệm hoá học giúp nâng cao lòng tin của học sinh vào khoa học và pháttriển tư duy của học sinh, thí nghiệm là cầu nối giữa lí thuyết và thực tiễn, là tiêu chuẩnđánh giá tính chân thực của kiến thức, hỗ trợ đắc lực cho tư duy sáng tạo Nó là phươngtiện duy nhất giúp hình thành ở học sinh kĩ năng kĩ xảo thực hành và tư duy kĩ thuật

- Thí nghiệm hoá học do tự tay giáo viên làm sẽ là khuôn mẫu về thao tác cho họctrò học tập và bắt chước, để rồi sau khi học sinh làm thí nghiệm , các em sẽ học được cảcách thức làm thí nghiệm Do đó có thể nói thí nghiệm hoá học do giáo viên trình bày

sẽ giúp cho việc hình thành những kĩ năng thí nghiệm đầu tiên ở học sinh một cáchchính xác

- Thông qua thí nghiệm hoá học, học sinh nắm kiến thức một các hứng thú, vữngchắc Thí nghiệm hoá học được sử dụng với tư cách là nguồn gốc, là xuất xứ của kiếnthức để dẫn đến lí thuyết hoặc với tư cách kiểm tra lí thuyết

- Thí nghiệm hoá học có thể được sử dụng trong tất cả các khâu của quá trình dạyhọc Thí nghiệm biểu diễn của giáo viên được dùng trong nghiên cứu tài liệu mới,

Trang 3

trong khâu hoàn thiện kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo Thí nghiệm hoá học của học sinh cũngđược sử dụng trong tất cả các khâu của quá trình dạy học nói trên.

Như vậy, thí nghiệm hoá học là dạng phương tiện trực quan chủ yếu, có vai tròquyết định trong quá trình dạy học hoá học

Trước tất cả các vấn đề nêu trên và qua thực tế khi giảng dậy trên lớp tôi thấy rằngcần phải xây dựng một số biện pháp để khai thác triệt để các thí nghiệm hoá học nhằmgóp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và nâng cao khả năng vận dụng những kiếnthức đã học vào thực tế nên tôi đã chọn đề tài“ các biện pháp nâng cao hiệu quả các thí nghiệm trong dạy học hoá học „

2 Cơ sở thực tiễn

Sách giáo khoa hoá học với thông tin kênh chữ và kênh hình trình bày với màusắc đẹp mắt hấp dẫn đã thu hút sự chú ý tìm tòi của học sinh , đồng thời học sinh cũng

có thể tìm tòi các lĩnh vực này trong đời sống

Song kênh hình và kênh chữ chưa đủ để giúp học sinh nhớ lâu , nhớ sâu vàhiểu rõ bản chất của các hiện tượng hoá học Việc đổi mới phương pháp dạy và họcmôn hoá học đang đi vào chiều sâu đòi hỏi người giáo viên ngoài kĩ năng sư phạm cònphải tổ chức tốt các thí nghiệm cho học sinh và biểu diễn tốt các thí nghiệm do chínhgiáo viên thao tác

Trên thực tế học sinh rất ít được tham gia làm các thí nghiệm hoá học Bảnthân giáo viên cũng ngại làm thí nghiệm Các thí nghiệm khó giáo viên còn lảng tránhkhông làm mà chỉ giới thiệu điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả giảng dạy vàchất lượng học tập môn hoá học Bên cạnh đó vẫn có không ít giáo viên tích cực làmthí nghiệm nhưng lại chưa có cách sử dụng hợp lí các thí nghiệm do đó cũng chưa đemlại những hiệu quả đích thực trong dạy học hoá học

Đã hơn 10 năm tôi đứng trên dục giảng giảng dạy bộ môn hoá học , thời giantuy chưa dài song cũng giúp tôi tích luỹ được một số kinh nghiệm sử dụng thí nghiệmtrong dạy học hoá học

Cùng với vốn kinh nghiệm tích luỹ được trong quá trình dạy học kết hợp vớinhận thức về nhiệm vụ năm học 2012-2013trong đó có nhiệm vụ đẩy mạnh công tác sửdụng các thí nghiệm trong dạy học hoá học tôi mạnh dạn viết sáng kiến “Biện phápnâng cao hiệu quả các thí nghiệm trong dạy học hoá học“ Hi vọng rằng sáng kiến kinhnghiệm của tôi có sức lan toả để mang lại hiệu quả của dạy và học môn hoá học nóiriêng và góp phần nâng cao hiệu quả của dạy học THCS nói chung

Trang 4

+ Rèn luyện và phát triển kĩ năng cho học sinh Đó là :

Làm thí nghiệm -> Quan sát -> nhận xét -> kết luận

+ HS biết sử dụng thí nghiệm hoá học trong việc hiểu và nhớ bài đồng thời giảithích một số hiện tượng thực tế

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh khối lớp 8 và lớp 9 trường THCS Hoàn Long

- Các thí nghiệm hoá học trong chương trình hoá 8 , 9

Trang 5

học Chính vì lí do đó tôi đã mạnh viết sáng kiến “Các biện pháp nâng cao hiệu quả cácthí nghiệm trong dạy học hoá học“ Hi vọng rằng sáng kiến của tôi sẽ góp thêm 1 tiếngnói làm phong phú thêm các thí nghiệm trong dạy học hoá học cũng như nâng cao chấtlượng dạy và học hoá học

Phương tiện dạy học rất đa dạng , nhiều chủng loại Song thành phần khôngthể thiếu được trong tiến trình tổ chức tiết học đặc biệt là tiết học có sự chủ động củangười học , ở đây chúng ta nói đến phương tiện học tập của học sinh , phương tiện nàychủ yếu là sách giáo khoa , sách bài tập hoá học và các thí nghiệm hoá học Để kết quảhọc tập đạt kết quả cao đòi hỏi học sinh phải nắm được cách thức , yêu cầu của tài liệu

sử dụng do đó học sinh cần nắm được một số kí hiệu dùng trong sách giáo khoa Đó là :

: Các thí nghiệm học sinh làm

: Thí nghiệm biểu diễn của giáo viên

2 Mục đích sử dụng các thí nghiệm hoá học trong giảng dạy môn hoá học

*Giáo viên sử dụng các thí nghiệm hoá học trong giảng dạy để :

- Minh hoạ lời nói

- Khai thác các thông tin ( kiến thức cần biết )

- Vừa chứng minh , vừa khai thác kiến thức

*Hoạt động của giáo viên

- Nêu mục đích của việc làm các thí nghiệm hoá học

- Định hướng cho học sinh nội dung cần quan sát , nhận xét và rút ra kết luận

- Giáo viên làm các thí nghiệm hoá học

*Hoạt động của học sinh

- Nghiên cứu trước nội dung bài học cũng nghư nội dung các thí nghiệm hoá học

- Nắm được mục đích yêu cầu của các thí nghiệm hoá học

- HS tiến hành thao tác với các thí nghiệm hoá học ( khi có sự chỉ dẫn của giáoviên)

-Quan sát hiện tượng , nhận xét và rút ra kết luận

4 Phân loại thí nghiệm trong quá trình giảng dạy môn hoá học

Trong quá trình giảng dạy môn hoá học , mỗi thí nghiệm hoá học có 1 mục đíchriêng , cần phải khai thác đúng mục đích của thí nghiệm để đạt hiệu quả cao nhất Do

Trang 6

đó để làm tăng hiệu quả của các thí nghiệm hoá học việc sử dụng các thí nghiệm hoáhọc nên thực sự đa dạng trong các lĩnh vực sau :

- Sử dụng các thí nghiệm hoá học trong khâu kiểm tra bài cũ

- Sử dụng các thí nghiệm hoá học trong khâu giảng bài mới

- Sử dụng các thí nghiệm hoá học trong khâu củng cố kiến thức

- Sử dụng các thí nghiệm hoá học trong các tiết ngoại khoá

III SỬ DỤNG CÁC THÍ NGHIỆM TRONG DẠY HỌC HOÁ HỌC

1 Sử dụng các thí nghiệm hoá học trong khâu kiểm tra bài cũ

Việc kiểm tra bài cũ , giáo viên thường tiến hành đầu tiết dạy Khi kiểm tra giáoviên cần hạn chế việc bắt buộc HS học thuộc lòng nội dung bài học 1 cách máy móc màcần kiểm tra kiến trức thông qua việc phân tích , hoặc giải thích hiện tượng Việc kiểmtra bài cũ có thể sử dụng các thí nghiệm hoá học để nêu và giải thích hiện tượng Muốntrả lời được những câu hỏi này đòi hỏi trong quá trình học tập học sinh phải suy nghĩ ,chú ý quan sát lắng nghe thầy cô giảng bài , điều đó cũng có nghĩa là chất lượng dạy vàhọc được nâng cao

Song không phải bài nào bạn cũng có thể dùng các thí nghiệm trong phần kiểm tra bài

cũ Việc dùng các thí nghiệm trong phần kiểm tra bài cũ chỉ áp dụng đối với các bài màcác thí nghiệm trong phần kiểm tra bài cũ có liên quan hoặc phục vụ cho bài mới thìhiệu quả của việc dùng thí nghiệm được nâng lên

VD1 : Trong chương trình hoá 8 : Tiết 55 - Bài 37 : Axit –bazơ - muối Giáo viên có thể dùng 2 thí nghiệm sau để kiểm tra bài cũ:

Thí nghiệm 1 : Cho 1 mẩu Na bằng hạt đậu xanh vào nước Nhỏ dd thu được vào

VD2 :Trong chương trình hoá 9 : Tiết 5 - Bài 4 : Một số axit quan trọng Giáo viên có thể dùng 4 thí nghiệm sau để kiểm tra bài cũ:

Thí nghiệm 1 : Nhỏ 1 vài giọt dd H2SO4 loãng vào quỳ tím

Thí nghiệm 2 :Nhỏ 1 vài giọt dd H2SO4 loãng vào ống nghiệm có chứa 1 mảnh Zn

Thí nghiệm 3 : Nhỏ 1 vài giọt dd H2SO4 loãng ống nghiệm có chứa Cu(OH)2

Trang 7

Thí nghiệm 4 :Nhỏ 1 vài giọt dd H2SO4 loãng vào ống nghiệm có chứa CuO

Quan sát hiện tượng trong 4 thí nghiệm , Nhận xét và viết các PTHH ( nếu có )

Trước khi tiến hành thí nghiệm

Kết quả thí nghiệm

Sau phần trả lời của học sinh chúng ta sẽ sử dụng các thí nghiệm trên như thếnào cho hiệu quả đó là vấn đề mà tôi muốn đề cập Vì trong tiết này các em được nghiêncứu về 1 số axit quan trọng cụ thể là axit sunfuric nên tôi sử dụng các thí nghiệm trênvừa là phương tiện kiểm tra bài cũ đồng thời đó cũng là các thí nghiệm chứng minh axitsunfuric loãng mang đầy đủ tính chất hoá học của axit

Trang 8

Các bạn thấy đấy việc sử dụng các thí nghiệm hoá học trong khâu kiểm tra bài cũ

đã mang lại những hiệu quả đáng kể Với cách kiểm tra này chúng tra đã làm mới phầnkiểm tra bài cũ và tạo cho học sinh hứng thú học tập ngay từ những phút giây đầu tiêncủa tiết học và hiệu quả của tiết học được nâng lên

2 Sử dụng thí nghiệm hoá học trong dạy bài mới

Trong quá trình dạy bài mới các thí nghiệm hoá học có thể được chia như sau:

2.1: Thí nghiệm của học sinh

Thí nghiệm của học sinh là thí nghiệm do học sinh tự làm Tùy theo mục đích củaviệc sử dụng trong quá trình học tập (để nghiên cứu tài liệu mới, để củng cố, hoàn thiệnkiến thức hay kiểm tra kiến thức kĩ năng kĩ xảo) mà thí nghiệm hoá học của HS chiathành 3 dạng:

+ Thí nghiệm đồng loạt

+ Thí nghiệm ở PTN

+ Thí nghiệm ở nhà

- Thí nghiệm hoá học đồng loạt : Tùy theo mục đích của việc sử dụng trong quá

trình học tập (để nghiên cứu tài liệu mới, để củng cố, hoàn thiện kiến thức hay kiểm tra

kiến thức kĩ năng kĩ xảo) thí nghiệm đồng loạt của học sinh khi học bài mới ở trên lớp

để nghiên cứu sâu một vài nội dung của bài học.Thí nghiệm hoá học được làm với tất cảcác học sinh trong lớp hoặc theo nhóm hoặc một vài học sinh do giáo viên chỉ định,điều này tuỳ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất và nội dung bài học.Thí nghiệm đồngloạt gồm :

+ Thí nghiệm chứng minh

+ Thí nghiệm nghiên cứu

Trang 9

- Thí ngiệm thực hành ở phòng thí nghiệm nhằm củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ

năng, kĩ xảo và kĩ thuật tiến hành thí nghiệm, thí nghiệm thường được tổ chức sau một

số bài hoặc cuối học kì

- Thí nghiệm ở nhà: ở dạng thí nghiệm này, học sinh tự kiếm dụng cụ, nguyên vật

liệu, hóa chất cần thiết, giáo viên hướng dẫn đề tài

2.1.1: Thí nghiệm đồng loạt của HS

2.1.1.1: Thí nghiệm của học sinh chứng minh tính chất hoá học của chất

Thí nghiệm này chúng ta nên sử dụng khi học sinh đã biết tính chất hoá học củachất và các thí nghiệm hoá học được đưa ra nhằm chứng minh cho những nhận định( những tính chất hoá học) mà các em đã biết Do đặc thù của thí nghiệm này nên trongchương trình hoá 8 chúng ta không nên sử dụng thí nghiệm chứng minh vì các em mớiđược làm quen với hoá học Trong chương trình hoá 9 việc sử dụng thí nghiệm chứngminh có thể áp dụng cho nhiều bài do các em đã được nghiên cứu nhiều hơn Sau đâytôi xin đưa ra 1 ví dụ trong chương trình hoá 9

VD : Tiết 55 Bài 45 : Axit axetic Trong tiết học này chúng ta sử dụng thí nghiệm chứng minh khi nghiên cứu tínhchất hoá học của axit axetic ( cụ thể phần axit axetic có tính chất hoá học của axitkhông?)

Để dạy phần này giáo viên đưa ra các câu hỏi để học sinh trả lời

- Axitaxetic có là axit không ? Vậy axit axetic có tính chất hoá học của axit không?

Đó là các tính chất nào ? Hãy làm các thí nghiệm chứng minh?

- Giáo viên chia lớp thành nhóm và cho các em làm các thí nghiệm chứng minh axitaxetic tính chất hoá học của axit với các thí nghiệm : Cho dung dịch axitaxetic lần lượtvào các ống nghiệm đựng các chất sau : Quỳ tím , dung dịch NaOH có phenolphtalein,CuO, Zn, Na2CO3

Trang 10

Để thí nghiệm nghiên cứu của các em được thành công giáo viên cần:

+ Chuẩn bị đầy đủ các bộ thí nghiệm để nhóm nào cũng được thực hành

+ Trước khi làm thí nghiệm giáo viên cần định hướng các vấn đề các em cần quansát khi làm thí nghiệm hoặc giải thích một số vấn đề khó trong khi làm thí nghiệm Nhưtrong các thí nghiệm trên cần giúp các em hiểu vì sao phải cho phenolphtalein vào ddNaOH trước khi cho axitaxetic

+ HS trực tiếp làm thí nghiệm , quan sát , nhận xét và rút ra kết luận

Như vậy bằng việc sử dụng các thí nghiệm trong bài này học sinh đóng vai trò

là chủ thể trong việc lĩnh hội tri thức Yếu tố tập thể được đẩy lên Tính sáng tạo củacác em được phát huy và tôi tin tưởng rằng bằng việc được trực tiếp làm các thí nghiệm

Trang 11

HS sẽ nhớ lâu và nhớ sâu tính chất hoá học của axit nói chung và tính chất hoá học củaaxit axetic nói riêng.

2.1.1.2: Thí nghiệm nghiên cứu của học sinh

Trong dạy học hoá học, phương pháp sử dụng thí nghiệm nghiên cứu được đánhgiá là phương pháp dạy học tích cực vì nó dạy học sinh cách tư duy độc lập, tự lực sángtạo và có kĩ năng nghiên cứu tìm tòi Khi sử dụng phương pháp này học sinh trực tiếptác động vào đối tượng, đề xuất các giả thuyết khoa học, những dự đoán, những phương

án giải quyết vấn đề và lập kế hoạch giải ứng với từng giả thuyết.Thí nghiệm hoá họcđược dùng như là nguồn kiến thức để học sinh nghiên cứu tìm tòi, như là phương tiệnxác nhận tính đúng đắn của các giả thuyết, dự đoán khoa học đưa ra Người giáo viêncần hướng dẫn các hoạt động của học sinh như:

-Học sinh hiểu và nắm vững vấn đề cần nghiên cứu

-Nêu ra các giả thuyết, dự đoán khoa học trên cơ sở kiến thức đã có

-Lập kế hoạch giải ứng với từng giả thuyết

- Chuẩn bị hoá chất, dụng cụ, thiết bị, quan sát trạng thái các chất trước khi làm thínghiệm hoá học

-Tiến hành thí nghiệm quan sát, mô tả đầy đủ các hiện tượng thí nghiệm

-Xác nhận giả thuyết, dự đoán đúng qua kết quả của thí nghiệm

-Giải thích hiện tượng, viết phương trình phản ứng và rút ra kết luận

Thí nghiệm nghiên cứu tính chất hoá học của chất chúng ta nên sử dụng khi họcsinh chưa biết tính chất hoá học của chất và các thí nghiệm hoá học được đưa ra nhằmnghiên cứu tính chất hoá học của chất Do đặc thù của thí nghiệm này nên trongchương trình hoá 8 và trình hoá 9 chúng ta đều có thể sử dụng thí nghiệm này Sau đâytôi xin đưa ra ví dụ trong chương trình hoá 9

VD: Tiết 14.Bài 9 Tính chất hoá học của muối (Hoá 9)

Khi nghiên cứu về tính chất hoá học của muối học sinh chỉ mới được giớithiệu 2 tính chất hoá học đó là muối tác dụng với axit và muối tác dụng với bazơ nhưngchưa được biết sản phẩm sinh ra của các phản ứng trên là gì và các tính chất hoá họckhác của muối như thế nào do đó trong tiết này việc lựa chọn thí nghiệm nghiên cứucho học sinh là phù hợp vì khi được làm thí nghiệm nghiên cứu học sinh đóng vai trò làchủ thể nghiên cứu tính chất hoá học của muối , chủ động chiếm lĩnh kiến thức thôngqua việc trực tiếp làm thí nghiệm quan sát các hiện tượng của thí nghiệm để rút ra kếtluận về tính chất hoá học của muối

Trang 12

2.1.2 : Thí nghiệm của HS trong phòng thí nghiệm

Để thí nghiệm thực hành đạt được nhiệm vụ và mục đích đề ra, cần đảm bảo nhữngyêu cầu sau đây:

- Cần chuẩn bị thật tốt cho giờ thực hành:

Giáo viên tổ chức cho học sinh nghiên cứu trước bản hướng dẫn làm thí nghiệmthực hành, giáo viên cần làm trước các thí nghiệm để hướng dẫn học sinh viết bản tườngtrình được cụ thể, chính xác, phù hợp với thực tế, điều kiện thiết bị của phòng thínghiệm Cần cố gắng chuẩn bị những phòng dành riêng cho các giờ thực hành

Tất cả hoá chất, dụng cụ cần dùng phải được xếp đặt trước trên bàn để các emkhông phải đi lại tìm kiếm trong quá trình làm thí nghiệm

Đối với những lớp lần đầu vào phòng thí nghiệm, giáo viên cần giới thiệu nhữngđiểm chính của nội quy phòng thí nghiệm như:

+ HS phải chuẩn bị trước ở nhà

+ Phải thực hiện đúng các qui tắc phòng độc, phòng cháy nổ

+ Không được để đồ dùng riêng trên bàn làm thí nghiệm như: cặp, mũ, sách vở + Không được nói chuyện riêng, đi lại lấy hoá chất và dụng cụ ở bàn khác

+ Phải tiết kiệm hoá chất khi làm thí nghiệm hoá học

+ Khi làm xong thí nghiệm , phải rửa sạch dụng cụ thí nghiệm và xếp vào đúng nơi

đã lấy

- Phải đảm bảo an toàn:

Trang 13

Những thí nghiệm với các chất độc, dễ nổ, gây bỏng thì không nên cho HS làm;nếu cho làm thì giáo viên phải chú ý theo dõi, nhắc nhở để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

- Thí nghiệm và dụng cụ phải đơn giản nhưng phải rõ ràng, chính xác và đảm bảo

mĩ thuật.

Cần cố gắng dùng một lượng nhỏ hoá chất sẽ giáo dục được học sinh tính cẩn thận,chính xác trong công việc và tinh thần tiết kiệm của công Ngoài ra nếu dùng lượng hoáchất nhỏ sẽ an toàn hơn

- Khi chọn các thí nghiệm thực hành thì giáo viên phải tính đến tác dụng của các thí nghiệm đó tới việc hình thành kĩ năng, kĩ xảo cho học sinh.

- Đảm bảo và duy trì được trật tự của lớp trong quá trình làm thí nghiệm hoá học :

Giờ thí nghiệm sẽ không có kết quả tốt nếu học sinh mất tập trung, gây ồn, khôngnghe thấy những chỉ dẫn, nhận xét của giáo viên Các nguyên nhân gây mất trật tự là dokhông đủ hoá chất, dụng cụ, lớp đông

- Giáo viên cần theo dõi và hướng dẫn kĩ thuật cho học sinh:

Không nên để học sinh làm thí nghiệm một cách tự do, cũng không nên hỏi các emnhững câu hỏi không cần thiết hoặc làm thay các em giáo viên nên chỉ dẫn cho các emnhững sai lầm hay thiếu sót

VD; Tiết 19- Bài 14 : Thực hành : Tính chất hoá học của bazơ và muối ( Hoá 9)

Để tổ chức tốt tiết thực hành này giáo viên cần chuẩn bị 4 bộ dụng cụ mỗi bộ gồm ;

HS thực hành theo nhóm 5 thí nghiệm sau :

+ Thí nghiệm 1 : Natrihidroxit tác dụng với muối

+ Thí nghiệm 2 : Đồng (II)hidroxit tác dụng với axit

+ Thí nghiệm 3 : Đồng (II)sunfat tác dụng với kim loại

+ Thí nghiệm 4 : Bariclorua tác dụng với muối

Trang 14

+ Thí nghiệm 5 : Bariclorua tác dụng với axit

Trong quá trình học sinh tiến hành làm thí nghiệm giáo viên giám sát giúp đỡ khicần thiết Học sinh tiến hành làm thí nghiệm phải tuân thủ theo hướng dẫn , đảm bảo antoàn và chính xác

Trang 15

Một số thí nghiệm đơn giản không độc hại , thí nghiệm dễ làm giáo viên có thểgiao cho học sinh tự tiến hành ở nhà sẽ kích thích tính chủ động sáng tạo của học sinhđồng thời giáo viên cũng có thể sử dụng các thí nghiệm đó trong bài giảng của mình

VD 1 : Sau khi học xong tiết 41- Bài 27 : Điều chế oxi phản ứng phân huỷ (hoá 8)

giáo viên có thể yêu cầu học sinh về nhà tự làm thí nhiệm sau : Lấy 1 thanh sắt ( hoặccái dầm, cái liềm ) để ra ngoài vườn vài ngày sau đó quan sát thanh sắt ( hoặc cái dầm,cái liềm ) có sự thay đổi như thế nào so với ban đầu Thí nghiệm này rất đơn giản dễlàm song cũng đủ sức hấp dẫn để các em học sinh lớp 8 giành thời gian cho nó đồngthời thí nghiệm này giáo viên sẽ sử dụng ngay sau tiết học khi các em nghiên cứu về sựcháy và sự oxi hoá chậm

VD2: Học xong tiết 60- Bài 40 Dung dịch tôi yêu cầu học sinh làm 2 thínghiệm ở nhà như sau :

+ Thí nghiệm 1: Lấy 1 mẩu canxicacbonat sạch( CaCO3 ) cho vào nước cất , lắc mạnh Lọc lấy nước lọc Nhỏ vài giọt lên tấm kính sạch , làm bay hơi nước từ từ cho đến hết + Thí nghiệm 2 : Thay muối CaCO3 bằng muối ăn NaCl rồi làm thí nghiệm như trên Quan sát và ghi lại kết quả thí nghiệm ?

Và đến tiết 61 – Bài 41 : Độ tan Tôi sử dụng kết quả thí nghiệm các em báo cáo đểtìm hiểu phần I- Chất tan và chất không tan

Bằng việc trực tiếp nghiên cứu về chất tan và chất không tan thông qua làm thínghiệm HS thấy được có chất tan (NaCl) và có những chất không tan (CaCO3) trongnước

Như vậy bằng 1 thao tác nhỏ là giao cho học sinh tự làm 1 thí nghiệm ở nhà họcsinh vừa hứng thú say mê đồng thời các em lại có thể hiểu sâu hơn bài học hôm sau

2.2 Thí nghiệm biểu diễn của giáo viên

Thí nghiệm trong dạy học hoá học sẽ được coi là tích cực khi thí nghiệm hoá họcđược dùng làm nguồn kiến thức để học sinh khai thác, tìm kiếm kiến thức hoặc đượcdùng để kiểm chứng, kiểm tra những dự đoán, suy luận lí thuyết, hình thành khái niệm.Các thí nghiệm hoá học phức tạp được giáo viên biểu diễn và cũng được thực hiện theohướng nghiên cứu

Những yêu cầu sư phạm về kĩ thuật biểu diễn thí nghiệm

Trong khi biểu diễn thí nghiệm hoá học, người giáo viên nhất thiết phải tuân theonhững yêu cầu sau đây:

*Đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	4,58 MB