Phu dao HS yen van lop 7

- Nghĩa của từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập có gì khác nhau?. Nghĩa của từ nghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính VD: cá thu là chỉ một loài cá nghĩa hẹp hơn nghĩa của cá

Ngày soạn ………

Ngày giảng:…… Bài1 : ôn tập từ ghép

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

Kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của học sinh

Thế nào là từ ghép ? cho ví dụ?

*Hoạt động 3: Bài mới

- Từ ghép có mấy loại?

- em hãy nêu lại đặc điểm của từ

ghép chính phụ?

- Từ ghép đẳng lập có gì khác so

với từ ghép chính phụ? Cho ví dụ?

- Nghĩa của từ ghép chính phụ và

từ ghép đẳng lập có gì khác nhau?

HS phân loại

I.Nội dung kiến thức cần nắm:

1 Các loại từ ghép:

Đại bộ phận từ ghép tiếng Việt đợc chia làm hai loại

a)Từ ghép chính phụ

- Từ ghép chính phụ là loại từ ghép có tiếng chính và tiếng phụ bổ xung ý nghĩa cho tiếng chính

VD: xe đạp  xe: chính, đạp  phụ

Rau muống  rau chính, muống  phụ

- Trong ghép chính phụ thuần việt, tiếng chính đứng trớc, tiếng phụ đứng sau VD: máy bay, xe bò, cũ rích

b) Từ ghép đẳng lập

- Từ ghép đẳng lập có các tiếng bình

đẳng với nhau về mặt ngữ pháp

VD: Quần áo, nhà cửa, âu lo

- Trật tự giữa các tiếng trong từ ghép

đẳng lập có thể đổi chỗ cho nhau(VD: Quần áo, nhà cửa, âu lo

Có thể đổi thành áo quần, cửa nhà, lo

âu) nhng không phải là phổ biến

- Các tiếng trong từ ghép đẳng lập phải cùng phạm trù từ loại

VD: cùng phạm trù danh từ: nhà cửa, trâu bò, bàn ghế

Cùng phạm trù động từ: ăn uống,

đi đứng, tắm giặt

2 Nghĩa của từ ghép

* Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa Nghĩa của từ nghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính

VD: cá thu là chỉ một loài cá ( nghĩa

hẹp hơn nghĩa của cá)

*Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa Nhgiã của từ ghép đẳng lập khái

* HĐ 4: H ớng dẫn về nhà:

quát hơn nghĩa các tiếng tạo nên nó

VD: nghĩa của từ nhà cửa khái quát hơn nghĩa của nhà và cửa

II Luyện tập:

*Bài 1: Em hãy điền thêm vào sau các

tiếng dới đây để tạo từ ghép chính phụ:

Cá……… Hoa………

Xanh…… Nắng……

Xe……… Làm………

* b ài 2: Điền thêm vào các tiếng dới đây để tạo từ ghép đẳng lập: Bàn…… Ông…

Quần… Sách… Học…… Tơi… *Bài tập 3 : Cho các từ đơn : xanh, trắng, vàng a, Em hãy tạo các từ láy và từ ghép ? b,Tìm những câu thơ có các từ :

xanh, trắng, vàng ? - Ôn tập các kiến thức về từ ghép + Khái niệm + Các loại từ ghép + Nghĩa của từ ghép - Viết một đoạn văn với chủ đề học tập-chỉ ra những từ ghép và phân loại từ ghép trong đoạn văn đó Ngày soạn : ………

Ngày giảng:……… Bài 2: ôn tập từ láy

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

Kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của học sinh

Thế nào là từ láy ? cho ví dụ?

*Hoạt động 3: Bài mới

- Từ láy có mấy loại? đặc

điểm của từng loại? cho ví dụ

cụ thể?

I Nội dung kiến thức cần nắm

1 Các loại từ láy

a Từ láy toàn bộ

- Từ láy toàn bộ đợc tạo thành bằng cách láy lại tiếng gốc

VD: róc rách, đùng đùng, xanh xanh.

- Trong từ láy toàn bộ nghĩa

của nó có những sắc thái gì so

với tiếng gốc?

- So sánh nghĩa của từ láy bộ

phận so với tiếng gốc?

- HS tự phát hiện và phân loại

- GV nhận xét, bổ xung

- Viết theo yêu cầu- trình bày

trớc lớp

- Để có sự hài hoà về âm điệu, tiếng láy lại tiếng gốc có sự thay đổi về thanh điệu hoặc phụ âm cuối

VD: trắng trắng  trăng trắng khẽ khẽ  khe khẽ

nợp nợp  nờm nợp

b Từ láy bộ phận

- Từ láy bộ phận là từ láy có sự lặp lại phụ

âm đầu hoặc lặp lại phần vần

VD: gồ ghề, ngông nghênh, mù mờ, vênh váo

Lắt nhắt, lỉnh kỉnh, càu nhàu, co ro.

2 Nghĩa của từ láy

a Nghĩa của từ láy toàn bộ có những sắc thái nghĩa sau so với nghĩa của tiếng gốc:

- Nghĩa giảm nhẹ VD: đo đỏ, xanh xanh, khe khẽ.

- Nghĩa nhấn mạnh, tăng cờng VD: mây mẩy, thăm thẳm.

- Nghĩa liên tục VD: lắc cắc, gõ gõ, gật gật.

b Nghĩa của từ láy bộ phận có sắc thái riêng

so với tiếng gốc

VD : khờ khác với khờ khạo, dễ khác với dễ dãi, tối khác với tối tăm…

- Nghĩa thu hẹp: xanh khác với xanh xao, lạnh khác với lạnh lùng

- Một số vần và âm đàu trong từ láy có giá trị ngữ nghĩa

+ Vần um thể hiện trạng thái thu hẹp: chúm chím, túm tụm.

+ Vần ấp diễn tả trạng thái không ổn định:

thập thò, mấp mô, gập ghềnh.

+ Âm đầu tr diễn tả trạng thái không hài hoà, êm dịu: trằn trọc, trúc trắc, trệu trạo.

II Luyện tập Bài 1:Em hãy tìm những từ láy có trong văn

bản cuộc chia tay của những con búp bê của tác giả Khánh Hoài? Phân loại các từ láy đã tìm đợc?

Bài 2: Điền các tiếng vào trớc hoặc sau các

tiếng gốc để tạo từ láy:

.trắng, xinh, nhức , thấp, chếch,

.đỏ, phồng, bềnh,

nhẹ……

Bài 3: Viết một đoạn văn trong đó có sử

dụng ít nhất hai từ láy

Ngày soạn :………

Ngày giảng:………

Bài 3: rèn kỹ năng làm bài vă biểu cảm

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

Thế nào là văn biểu cảm? cho một ví dụ về đề văn biểu cảm?

* Hoạt động 3: Bài mới:

- Học sinh nhắc lại khái niệm

về văn biểu cảm?

- Nêu các đặc điểm của văn

biểu cảm?

I Nội dung kiến thức:

1.Thế nào là văn biểu cảm?

- Văn biểu cảm là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con ngời đối với thế giới xung quanh

và khêu gợi lòng đồng cảm nơi ngời đọc

- văn biểu cảm còn gọi là văn bản trữ tình; bao gồm các thể loại văn học nh thơ trũ tình, ca dao trữ tình, tuỳ bút…

- Tình cảm trong văn biểu cảm thờng là những tình cảm đẹp, thấm nhuần t tởng nhân văn nh yêu con ngời, yêu thiên nhiên yêu tổ quốc, ghét những thói tầm thờng

đọc ác…

2 Đặc điểm của văn biểu cảm:

- Văn bản biểu cảm chủ yếu tập trung vào việc thể hiện tình cảm của con ngời.Đó là những tình cảm chân thục nảy sinh từ cuộc sốngvốn rất đa dạng và phong phú của con ngờiđã đợc nâng lên thành những tình cảm cao đẹp

- Văn biểu cảm dễ tạo nên sự đồng cảm giữa con ngời với con ngời

Chẳng hạn nh đến với ca dao Việt Nam,

ta bắt gặp thế giới tinh thần của ngời lao

động với những khúc ca trữ tình thắm thiết

- Văn biểu cảm có những phơng

thứ biểu đạt nào?

- Thế nào là biểu cảm trực tiếp?

- Thế nào là biểu cảm gián tiếp?

- Học sinh lên bảng lựa chọn?

( b, d, e)

HS lập dàn ý

* Hoạt động 4: HDVN

ca ngợi tình cảm gia đình, tình yêu quê

h-ơng đất nớc, tình yêu lứa đôi tình yêu lao

động… thái độ mỉa mai, phẫn nộ trớc cái

ác, cái xấu trong xã hội

- Phơng thức biểu hiện: có hai phơng thức + Biểu cảm trực tiếp: bằng những từ ngữ trực tiếp gợi ra tình cảm

+ Biểu cảm gián tiếp: thông qua miêu tả một hình ảnh, kể một câu chuyện nào đó

để khơi gợi tình cảm

- Nh vậy khi viết văn biểu cảm cần vận dụng văn tự sự và văn miêu tả

II Luyên tập Bài 1:Những trờng hợp sau đây trờng hợp

nào cần sử dụng văn biểu cảm ? a) Giới thiệu về ngôi trờng của mình b) Lời từ biệt khi chia tay với trờng cũ c) Bản thông báo về kế hoạch tổ chức

lễ khai giảng năm học mới d) Nỗi niềm cảm xúc trớc khi vào năm học mới

e) Lòng biết ơn đối với công lao của cha mẹ

f) Kể lại kỉ niêm về ngời cha

Bài 2: Cho đề bài: “ Loài cây em yêu”

Hãy lập dàn ý a) Mở bài:

Nêu loài cây và lí do em yêu thích loài cây ấy

b) Thân bài

- Các đặc điểm gợi cảm của cây

- Loài cây… trong cuộc sống của con ngời

- Loài cây… trong cuộc sống của em c) Kết bài:

Tình cảm của em với loài cây đó

- Ôn kiến thức chung về văn biểu cảm

- Su tầm các đề văn biểu cảm

Ngày soạn:………

Ngày giảng:………

Bài 4: Ôn tập nghĩa của từ

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

So sánh từ đồng nghĩa với từ đồng âm? Cho ví dụ

* Hoạt động 3: Bài mới:

HS nhắc lại khái niệm

HS thực hiện các bài tập

*Họạt động 4 : HDVN :

I- Kiến thức cơ bản

1 Từ đồng nghĩa

- Khái niệm: Từ đồng nghĩa là từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau

- Các loại: hai loại +Đồng nghĩa hoàn toàn + Đồng nghĩa không hoàn toàn

Ví dụ…

2 Từ trái nghĩa

- Khái niệm: là những từ có nghĩa trái ngợc nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều nhóm từ trái nghĩa khác nhau

- Sử dụng từ trái nghĩa:

+ Sử dụng trong thể đối + Tạo những hình tợng tơng phản + Gây ấn tợng mạnh…

3 Từ đồng âm:

- Khái niệm: là những từ giống nhau về âm thanh nhng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì đến nhau

II Luyện tập:

*Bài 1:Tìm từ đồng nghĩa thay thế các từ in

đậm trong những câu sau đây:

- Món quà chị gửi, tôi đã đa tận tay anh ấy rồi.

- Mẹ tôi đa khách ra tận cổng rồi mới trở về.

- Cụ ốm nặng đã đi hôm qua rồi.

- Em hái vào một rổ những trái na thơm phức

* Bài 2: Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau Bàn( danh từ)- Bàn ( động từ)

Ba ( danh từ)- Ba ( động từ) Sâu ( danh từ)- Sâu ( tính từ)

Ôn tập- nắm vững kiến thức về nghĩa của từ

Ngày soạn:………

Ngày giảng:………

Bài 5: Ôn tập về tục ngữ

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

Đọc thuộc lòng một số câu tục mà em yêu thích? Nêu nội dung chính

* Hoạt động 3: Bài mới:

HS nêu lại khái niệm

Em đã học những chủ đề

nào?

Nêu nội dung theo từng chủ

đề?

HS lựa chọn- phân tích

I Tục ngữ là gì?

*Khái niệm: Tục ngữ là những câo nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt…Đây là một thể loại của văn học dân gian

- Những câu tục ngữ là “ túi khôn” của nhân dân

II Các chủ đề:

- Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Tục ngữ về con ngời và xã hội

III Nội dung

- Nội dung theo chủ đề + Chủ đề 1: Phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tợng thiên nhiên và trong lao động sản xuất

+ Chủ đề 2: Tôn vinh những giá trị con ngời,

đ-a rđ-a nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất,

đa ra nhận xét, lời khuyên về phẩm chất và lối sống

IV Thực hành

*Bài 1:

- Đọc thuộc lòng các bài tục ngữ đã học

*Bài 2:

Em hãy chọn và phân tích 2 câu tục ngữ mà em thích nhất

* Hoạt động 4: HDVN

- Trình bày trớc lớp

Su tầm các câu tục ngữ theo hai chủ đề đã học

Ngày soạn:………

Ngày giảng:………

Bài 6 : Ôn tập về câu

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

Em đã học các kiểu câu nào? cho ví dụ

* Hoạt động 3: Bài mới:

Học sinh nhắc lại khái niệm?

Mục đích của việc rút gọn

câu?

HS phát hiện câu rút gọn?

Thế nào là câu đặc biệt?

1 Rút gọn câu

* Khái niệm:

- Khi nói hoặc viết có thể lợc bớt một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn Việc lợc bỏ một số thành phần câu nhằm những mục đích:

+ Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh, vừa tránh những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trớc

+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu

là của chung mọi ngời( lợc bỏ chủ ngữ)

* Cách dùng câu rút gọn:

- Tránh ngời đọc, ngời nghe hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ

- Không biến câu nói thành cộ lốc, khiếm nhã

*Bài tập Trong những câu sau câu nào là câu rút gọn:

- Ngời ta là hoa đất

- Uống nớc nhớ nguồn

- Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng

- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây ->Câu 2,3,4

2 Câu đặc biệt:

Tác dụng của câu đặc biệt?

HS tìm?

* Hoạt động 4: HDVN

*Khái niệm:

Là loại câu không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ- vị ngữ

*Tác dụng:

- Xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc

đợc nói đến trong đoạn

- Liệt kê thông báo sự tồn tại của sự vật, hiện tợng

- Bộc lộ cảm xúc

- Gọi đáp

*Bài tập: Tìm câu đặc biệt- nêu tác dụng:

- Một đêm mùa xuân.Trên dòng sông êm ả,

cái đò cũ của bác Tài Phán từ từ trôi -> Xác định thời gian

- Đoàn ngời nhốn nháo Tiếng reo Tiếng vỗ tay.

-> Thông báo sự tồn tại của sự vật, hiện tợng

- Trời ơi, cô giáo tái mặt và nớc mắt giàn

giụa Lũ nhỏ khóc mỗi lúc một to hơn

-> Bộc lộ cảm xúc

- Viết một đoạn văn chủ đề về quê hơng trong đó có sử dụng câu đặc biệt

Ngày soạn:………

Ngày giảng:………

Bài 7 : Ôn tập về phép lập luận chứng minh

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

Thế nào là phép lập luận chứng minh?

* Hoạt động 3: Bài mới:

Ngời ta chứng minh bằng

cách nào?

1 Mục đích và ph ơng pháp chứng minh.

a Trong đời sống.

a, Mục đích c.m: để ngời khác tin lời mình là thật

b, Phơng pháp c.m: đa ra những bằng chứng để thuyết phục

- Bằng chứng gồm: nhân chứng, vật chứng, sự việc, số liệu

-> Chứng minh là đa ra những bằng chứng để chứng tỏ một ý kiến nào đó là chân thực

b Trong văn bản nghị luận.

* Phân tích vb: Đừng sợ vấp ngã “ ”

HS đọc văn bản? Nêu luận

điểm chính?

thế nào là lập luận chứng

minh trong văn nghị luận?

HS nhắc lại nội dung từng

phần

+ Luận điểm chính: Đừng sợ vấp ngã

(Câu mang luận điểm: 2 câu cuối)

Luận điểm phụ:

- Đã nhiều lần bạn vấp ngã

- Chớ lo sợ thất bại

+ Phơng pháp lập luận: lập luận theo 2 vấn đề +Vấp ngã là thờng: (3 d/c)

- Lần đầu tiên chập chững

- Lần đầu tiên tập bơi

- Lần đầu tiên chơi bóng bàn

+ Những nguời nổi tiếng từng vấp ngã: (5 d/c)

- Oan Đi-nây từng bị sa thải, phá sản

- Lu-i Pa- xtơ chỉ là hs trung bình, hạng 15

- Lep Tôn-xtôi bị đình chỉ đại học

- Hen-ri Pho thất bại, cháy túi tới 5 lần

- En-ri-cô Ca-ru-xô bị thầy cho là thiếu chất giọng

* Nhận xét:

- Bài viết dùng lí lẽ, dẫn chứng (d/c là chủ yếu)

- Dẫn chứng đều tiêu biểu, có thật, đã đợc thừa nhận

- Chứng minh từ gần đến xa, từ bản thân đến ngời khác

-> Lập luận chặt chẽ

* Kết luận:

Phép lập luận chứng minh là dùng lí lẽ, bằng chứng chân thật đã đợc công nhận để chứng tỏ luận điểm cần đợc chứng minh là đáng tin cậy

2 Dàn ý một bài văn lập luận chứng minh

*3 phần:

Mở bài Thân bài Kết bài Ngày soạn:………

Ngày giảng:………

Bài 8 : luyện đề

*Hoạt động 1: Tổ chức:

* Hoạt động 2: Kiểm tra :

Dàn ý một bài văn lập luận chứng minh?

* Hoạt động 3: Bài mới:

Nêu yêu cầu đề?

I Đề bài.

Nhân dân ta từ xa đến nay có truyền thống

đạo lý; “ ăn quả nhớ kẻ trồng cây” Hãy chứng minh câu tục ngữ trên

* Yêu cầu.

Lập dàn ý?

HS viết bài

- Thể loại văn chứng minh

- Vấn đề cần NL: lòng biết ơn

- Triển khai luận điểm hợp lí: đa d/c để CM

- Dẫn chứng có lựa chọn, đảm bảo: toàn diện, tiêu biểu, chính xác

- Cách lập luận chặt chẽ, khoa học

II.Dàn ý:

1 Mở bài:

- Chịu ơn và biết ơn là truyền thống đạo lý làm ngời Dân tộc Việt Nam từ xa đến nay luôn sống theo đạo lý: “ Ăn quả nhớ kẻ trồmg cây”

2 Thân bài:

*Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ: ngời đợc h-ởng thành quả luôn biết ơn ngời làm ra thành quả ấy

- Chứng minh bằng các luận cứ:

+Từ xa đến nay dân tộc Việt nam luôn sống theo đạo lý đó: con cháu biết ơn, kính yêu

ông bà, cha mẹ

Thờ cúng tổ tiên Phong tục giỗ tết, tổ chức mừng thọ… + Biết ơn các anh hùng liệt sỹ, những ngời có công với cách mạng: lao động Trần Quốc Toản, các hoạt động nhân ngày ngày 27-

7….chăm sóc bà mẹ Việt Nam anh hùng, ủng

hộ nạn nhân chất độc da cam…

+ Biết ơn các vua Hùng đã có công dựng nớc: ngày 10- 3 giỗ tổ Hùng Vơng

+ Biết ơn các thầy cô giáo- ngời đã dạt giỗ chúng ta khôn lớn trởng thành…ngày 20- 11 + Biết ơn những ngời đã giúp đỡ mình…

*Kết bài

- Khẳng định truyền thống của dân tộc

- Chúng ta ngày nay phải giữ gìn và phát huy…

III Viết bài