Nhiều bài thơ tình trong tập Người làm vườn và Tặng phẩm của người yêu, ơng đều dành cho vợi “Khi Ta- go cĩ nỗi buồn, ơng đã viết những bài thơ đẹp nhất trong ngơn ngữ của chúng tơi”..
Trang 1Tuần 27- Tiết 95
Ngày
BÀI THƠ SỐ 28
- R Ta- go –
A MỤC TIÊU: Giúp HS:
-Cảm nhận được thông điệp tình yêu qua bài số 28 ( Tập Người làm vườn) và đôi nét về vẻ đẹp thơ Tago ,một phong càch thơ kết hợp chất trữt ình tha thiết ,nồng nàn với triết lí trầm tư ,sâu sắc
- Góp phần hiểu biết và trân trọng tình yêu trong cuộc sống
B PHƯƠNG PHÁP :đọc diễn cảm, giảng giải, vấn đáp, lµm viƯc c¸ nh©n ởù các câu hỏi trong sgk
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
I-Oån định lớp : Kiểm tra sĩ số
II Kiểm tra:
T×nh c¶m cao thỵng cđa nh©n vËt tr÷ t×nh trong bµi th¬ t«i yªu em?
III- Tiến trình bài dạy
Phần tiểu dẫn trình bày những nội dung gì? Em hãy
nêu tĩm tắt những điểm cơ bản.?
-Ra- bin- đra- nát Ta- go sinh năm 1861 và mất 1941,
hưởng thọ 80 tuổi, trong một gia đình quý tộc Bà Lan
Mơn nổi tiếng, Ta- go ra đời tại thành phố Can- cút- ta,
thuộc bang Ben- gan Cha là Đệ- ven- đra- nát Ta- go,
lãnh tụ của hội Bra- ma Xơ- ma – giơ
+ Do theo hướng cải cách tơn giáo của cha, cả gia đình
bị đuổi ra khỏi đẳng cấp Ở Ấn Độ những người này
bị khinh rẻ và ngược đãi Song gia đình Ta- go cĩ
nhiều nhân tài nên vẫn được kính trọng
- Ta- go khơng tin là cĩ Thượng đế Ơng cho rằng
thượng đế chỉ là khái niệm Thượng đế chính ở trong
cuộc sống của con người Với Ta- go “Thượng đế là
lao động” Ơng tuyên bố ơng chẳng thuộc tơn giáo nào
ngồi “tơn giáo của con người”
- Ta- go cịn là người cĩ lịng nhân đạo đĩ là lịng yêu
thương những người nghèo khổ (Pa- ri) rất chân thành
và thiết thực Ta- go đã lập trường San- ti- ni- kê- tan
trong trang trại nhà mình để nuơi con em nơng dân
Ơng đã vượt qua thành kiến gia đình để lấy một người
vợ thuộc giai cấp nghèo khổ
- Điểm đáng quý của Ta- go là tinh thần tự học Ơng đã
tự học tiếng Anh, dịch Mác- bét của Sếch- xpia ra tiếng
Blu- gan, tự dịch Thơ Dâng ra tiếng Anh Nhân dân
Ấn Độ gọi ơng là Thánh sư
Sự nghiệp? Hoạt động trên nhiều lĩnh vực văn học
(sgk)
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Ta-go (1861-1941) là nhà văn, nhà văn hóa lớn của Ấn Độ
- Ông góp phần to lớn vào sự nghiệp phục hưng văn hóa Ấn Độ, giải phóng Ấn Độ khỏi ách thực dân, vào cuộc đấu tranh của nhân loại vì độc lập, hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc
- Ông là người Châu Á đầu tiên được nhận
giải Nô-ben văn học (1913) với tập Thơ
dâng.1961 ông được UNESCO công nhận là
Danh nhân văn hóa thế giới
Trang 2Nổi bật nhất là thơ ca Năm 1913 Ra- bin- đra- nát Ta-
go là người châu á đầu tiên được nhận Giải thưởng Nơ-
ben về văn học với tập Thơ Dâng Tập thơ gồm 103
bài, sáng tác từ 1890 đến 1912 tự dịch ra tiếng Anh
Đây là khúc ca Ta- go muốn dâng cho cuộc đời Về thơ
cần chú ý:
* Ta- go viết Thơ Dâng đã làm cho sự nghiệp sáng tác
của ơng thêm vẻ vang Ở Ấn Độ người ta xem Thơ
Dâng là kì cơng thứ hai tỏng lịch sr văn học sau tác
phẩm Sơ- kum- ta- la của Ka-li- đa- sa- ra đời mười
lăm thế kỉ trước đĩ
- Bài thơ số 28
+ Làm thơ tình khi tuổi đã ngồi năm mươi sau khi
người vợ yêu dấu Mri- na- li- ni Đê- vi qua đời Nhiều
bài thơ tình trong tập Người làm vườn và Tặng phẩm
của người yêu, ơng đều dành cho vợi “Khi Ta- go cĩ
nỗi buồn, ơng đã viết những bài thơ đẹp nhất trong
ngơn ngữ của chúng tơi” I-li- a Ê- ren- bua nhà thơ
Nga đã nĩi: Thanh niên Ấn Độ khi yêu nhau hay đọc
thơ ơng bởi ơng đã viết về tình yêu rất hay Ơng hiểu
tất cả những gì mới mẻ, tất cả những gì thuộc về con
người
Bài thơ số 28 trích trong tập Người làm vườn Thơ
Ta-go thường khơng cĩ đầu đề Thơ tình của ơng giàu chất
trí tuệ của một tâm hồn đa cảm Ta- go qua thơ như
một hoạ sĩ, nhạc sĩ, triết gia vĩ đại
Xác định bố cục bài thơ và ý mỗi đoạn
- Bài thơ chia làm ba đoạn:
+ đoạn 1 từ đầu đến “biết gì tất cả về anh” Tình yêu
là sự hiểu biết hồ điệu giữa hai tâm hồn con người
+ Đoạn 2 tiếp đĩ đến: “biên giới của nĩ đâu: Tình
yêu là sự hiến dâng và đĩn nhận”
+ Đoạn 3 cịn lại những nghịch lí để diễn tả sự đa
dạng, phong phú của tình yêu, của cuộc đời con người
Xác định chủ đề bàithơ
Bài thơ như một quan niệm về tình yêu Tình yêu là sự
hiểu biết hồ điệu giữa hai con người Tình yêu là sự
hiến dâng và tự nguyện Tình yêu là sự đa dạng, phong
phú, tình yêu là cuộc sống
Đơi mắt mở đầu bài thơ cĩ ý nghĩa gì?
- Đơi mắt là sự biểu đạt của tâm hồn em Tâm hồn ấy
băn khoăn dị hỏi khao khát muốn thấu hiểu người
mình yêu:
Đơi mắt băn khoăn của em buồn
Đơi mắt em muốn nhìn vào tâm tưởgn của anh.
2 Tác phẩm
-Ta-go để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ và có nhiều giá trị
* Tập Thơ dâng -Khúc ca Ta-go muốn dâng cho cuộc đời, con người thể hiện niềm khát vọng tự do của mình
* Tập Người làm vườn
- Với tập thơ này, Ta-go nguyện làm người chăm sóc vườn hoa cuộc đời
- Tập thơ tiêu biểu cho giọng thơ giàu chất trữ tình và chất triết lí của Ta-go, vừa thể hiện tâm hồn Ấn Độ, vừa bao quát tinh thần nhân loại
-Bài thơ số 28 được trích trong tập Người
làm vườn, là một trong những bài thơ tình hay nhất thế giới.
II Đọc hiểu văn bản 1-Khát vọng khám phá tình yêu và nghịch lí của tình yêu.
Trang 3Đơi mắt dị hỏi, đơi mắt của sự khao khát muốn thấu
hiểu người mà mình yêu
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để làm rõ
ý tưởng?
Tâm hồn tìm đến một tâm hồn Đơi mắt ấy được so
sánh;
Như trăng kia muốn vào sâu biển cả
Vầng trăng muốn lặn dị chiều sâu đáy biển Bĩng
trăng lồng đầy bĩng nước, biến thành biển trăng Trăng
và biển đã trở nên đồng nhất Trăng hiển biển, biển
hiểu trăng Cả hai hiểu biết về nhau như hiểu chính bản
thân mình
Hình ảnh đơi mắt em và giãi bày của nhân vật trữ tình:
“Anh đã để cuộc đời anh trần trụi dưới mắt em
Anh khơng giấu em một điều gì”
Một sự giãi bày chân thành, mãnh liệt Anh và em cùng
hướng về nhau như thế Tình yêu giữa anh và em địi
hỏi phải cĩ sự hiểu biết và hồ điệu giữa hai tâm hồn
Nếu khơng cĩ sự hồ điệu ấy thì:
“Dẫu cĩ được chung một đường một hướng
Anh là anh mà em vẫn là em”
(Xa cách- Xuân Diệu)
Đoạn thơ này cĩ cấu trúc như thế nào?
- Một kiểu cấu trúc rất đặc biệt
+ Tác giả đưa ra một giả định khơng thực:
Anh khơng chỉ là B mà lại là C
“ Nếu đời anh chỉ là viên ngọc… cổ em
Nếu đời anh chỉ là một đố hoa… mái tĩc em
Nhưng em ơi, đời anh là một trái tim”
Cấu trúc và sử dụng hình ảnh trong thơ cĩ tác dụng
gì?
Kiểu cấu trúc của câu thơ sĩng đơi cĩ tác dụng nhấn
mạnh nội dung Đĩ là sự tự nguyện hiến dâng trong
tình yêu của nhân vật trữ tình Chàng trai đã tỏ ra hết
lịng chăm sĩc người mình yêu:
“Nếu đời anh chỉ là viên ngọc
anh sẽ đạp vỡ ra thành trăm mảnh
và xâu thành một chuỗi
quàng vào cổ em
Nếu đời anh chỉ một đố hoat
trịn trịa, dịu dàng và bé bỏng
anh sẽ hái nĩ ra để đặt lên mái tĩc em”
Tình yêu của anh, đời anh khơng phải dựa vào vật chất,
lấy vật chất để mang lại hạnh phúc cho mình Tình yêu
dựa vào vật chất đơn thuần, tình yêu dựa trên cái nền
- Hình tượng so sánh :
Đôi mắt em muốn nhìn sâu tâm tưởng của anh
Như trăng kia muốn vào sâu biển cả
thể hiện niềm khát khao hòa hợp tâm hồn , chan hòa, thấu hiểu người mình yêu.
- Cách nói nghịch lí của tình yêu : Anh :
-để cuộc đời trần trụi dưới mắt em
- không giấu em một điều gì
><
Em:
-không biết gì tất cả về anh
=> Tình yêu vốn huyền bí & ø vô biên con người luôn có khát vọng tìm hiểu ù nhưng không thể nào hiểu hết bến bờ của nó.
2 Tình yêu là sự hiến dâng và tự nguyện
-Nghệ thuật : +Điệp từ“ Nếu chỉ là”giả thiết
+ So sánh “cuộc đời “ với viên
ngọc ,đoá hoa là so sánh với vật chất hiện
thực đẹp và quý hiếm để dành cho người yêu tấm lòng hiến dâng và tự nguyện của chàng trai cho tình yêu
Trang 4tẳng của vật chất sẽ khơng thể nào đứng vững được Ca
dao cổ truyền Việt Nam đã nĩi rất nhiều:
“Chẳng tham nhà ngõi, bức bàn
Trái duyên coi tựa ban gian chuồng gà
Một gian nhà lá lồ xồ
Hợp duyện coi tựa chín tồ nhà lim”.
“Đời anh là một trái tim”, trái tim anh là tình yêu
Phải chưng tình yêu phải xây dựng trên nền tảng của
tình yêu thương, hiểu biết, giữa hai mặt tâm hồn đồng
điệu
Mặt khác hình ảnh “trái tim” vừa cụ thể, vừa trìu
tượng, vừa hữu hình, vừa vơ hình, vừa nhỏ bé vừa lớn
lao, vừa hữu hạn vừa vơ hạn Điều đĩ cĩ nghĩa là dẫu
em cĩ là vương quốc của trái tim tình yêu, em cũng
khơng thể nào hiểu được nĩ Tình yêu khơng thể hiểu
như một tri thức, khơng thể hiển trọn vẹn tình yêu qua
quan hệ, quan sát, phân tích Quả là thơ của Ta- go như
đem đến cho ta tài năng một hoạ sĩ, nhạc sĩ và sự sâu
sắc của một triết gia
Đoạn thơ cĩ cấu trúc như thế nào? Tác dụng của nĩ?
Hãy chỉ ra nội dung, ý nghĩa của đoạn thơ?
- Cũng như đoạn thơ trên, đoạn thơ cĩ cấu trúc sĩng
đơi
A khơng chỉ là B mà là C:
“Nếu trái tim anh chỉ là một phút giây lạc thú
Nĩ sẽ trở ra thành một nụ cười nhẹ nhõm
Và em thấu suốt rất nhanh
Nếu trái tim anh chỉ là khổ đau
Nĩ sẽ tan thành lệ trong
Và lặng im phản chiếu nỗi niềm u ẩn
Nhưng em ơi, trái tim anh lại là tình yêu
Nỗi vui sướng, khổ đau của nĩ là vơ biên
Những địi hỏi và sự giàu sang của nĩ là trường cửu”.
Niềm vui, nỗi đau là những trạng thái của tình cảm đều
thuộc về phản ứng tâm lí của con người Nĩ đối lập
nhau như giam màu xanh/đỏ, tím/ vàng, như ánh sáng/
bĩng tối Phải chăng Ta- go muốn nĩi với chúng ta
những gì đầy triết lí sâu sắc Tình yêu chẳng dễ tỏ bày,
chẳng dễ phải phản ánh và bộc lộ
- Học xong bài này chúng ta hiểu Ta- go nĩi gì với bạn
đọc?
Học xong bài này, chúng ta hiểu Ta- go muốn nĩi
với bạn đọc, với cuộc đời?
+ Tình yêu địi hỏi ở sự hiểu biết, hiến dâng và tự
nguyện ở cả hai phía
+ Song qua cách nĩi nghịch lí, ta nhận ra tình yêu
-Lập luận:
Đời anh = trái tim Trái tim = tình yêu
Chàng trai đã hiến dâng trái tim của mình – một thế giới thần bí ,vô biên mà em là nữ hoàng –người làm chủ
Tình yêu huyền bí nhưng cũng rất mực giản
dị ,gần gũi như chính cuộc đời ,đòi hỏi sự chân thành ,dâng hiến Khát vọng của con người trong tình yêu là vô cùng
3 Tình yêu là sự đa dạng phong phú, là cuộc sống
- Niềm vui, nỗi đau là những trạng thái của tình cảm đều thuộc về phản ứng tâm lí của con người
Trái tim anh cũng ở gần em như chính đời em vậy
Nhưng chẳng bao giờ em biết trọn nó đâu
-Tình yêu giữa anh và em khăng khít ,gắn bó như máu thịt nhưng em vẫn chưa hiểu hết được anh một cách trọn vẹn
Trang 5khơng phải là tri thức ai cũng cĩ thể hiểu được Tuy
tình yêu khơng giấu mà bộc lộ nhưng thế giới của tình
yêu là thế giới cảu sự vơ bờ, thiêng liêng và nhiều bí
ẩn
+ Tình yêu chính là cuộc sống Bản chất và sự tồn tại
của cuộc sống là tình yêu Nĩ làm cho lồi người tồn
tại, phát triển và là cơ sở tạo ra sự hướng thiện cho con
người và làm đẹp cho con người Qua đây ta rút ra cho
mình những nhận thức sâu sắc: Tình yêu cũng là đời
sống Nĩ làm thay đổi cuộc sống con người Nĩ sưởi
ấm lịng người khi mùa đơng giá lạnh Nĩ quạt mát
lịng người khi nắng lửa trưa hè
III- Kết luận:
*Nghệ thuật -Kết cấu trùng điệp ,lời thơ sôi nỗi ,thiết tha
…
-Hình ảnh so sánh ,ẩn dụ đặc sắc ,giàu triết lí
*Nội dung : -Lời bày tỏ tình yêu chân thành nồng cháy -Khát vọng truy tìm khám phá nhựng điều huyền bí của tình yêu
IV- CỦNG CỐ :
Trong ba dòng thơ đầu của bài thơ, cô gái thể hiện một khao khát Đó là điều gì ?
A Thấu hiểu được tình yêu và bản ngã của “anh” B Chỉ thấu hiểu được tình yêu của “anh”.
C Chỉ thấu hiểu được bản ngã của “anh” D Mong muốn được đồng cảm, chia sẻ
nỗi buồn Hai dòng thơ: “Em là nữ hoàng của vương quốc đó
Ấy thế mà em có biết gì biên giới của nó đâu” thể hiện
A Sự nông cạn trong tình yêu của em B Sự trừu tượng, khó hiểu của tình yêu
C Sự trách móc, hờn dỗi của “anh” với “em” D Sự mênh mông, bất tận không bến bờ của
tình yêu
V-CHUẨN BỊ BÀI MỚI:
-Học bài thơ, bài giảng bài thơ số 28
-Soạn bài : “Luyện tập viết Tiểu Sử Tóm Tắt”
+ Xem lại bài viết “Tiểu Sử Tóm Tắt”
+ Viết tiểu sử tóm tắt của một tác giả văn học mà em yêu thích