Ngành Trùng roi động vật (Euglenozoa)-2 pptx

Đặc điểm sinh sản Trùng roi có thể sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính.. 2.1 Sinh sản vô tính Phần lớn chia đôi cơ thể theo chiều dọc, trong quá trình phân chia, con vật vẫn phát tri

Ngành Trùng roi động vật

(Euglenozoa)-2

2 Đặc điểm sinh sản

Trùng roi có thể sinh sản vô tính và sinh sản

hữu tính

2.1 Sinh sản vô tính

Phần lớn chia đôi cơ thể theo chiều dọc, trong quá trình phân chia, con vật vẫn phát triển bình thường Sự phân chia bắt đầu là nhân, sau đến

là nguyên sinh chất và cuối cùng là thể gốc và màng cơ thể Kết quả của quá trình phân chia là một cá thể có roi còn cá thể kia sẽ hình thành roi

từ thể gốc Một số trùng roi sau khi phân chia vô

tính, các cá thể gắn với nhau tạo thành tập

đoàn Có thể là tập đoàn hình cành cây

(Dinobryon) hay hình cầu (Volvox)

2.2 Sinh sản hữu tính

Có sai khác ở các trùng roi khác nhau Trùng roi thuộc các

nhóm Polytoma và Chlamidomonassinh sản

theo kiểu đồng giao, nghĩa là các giao tử giống nhau Các trùng roi tập đoàn thuộc họ

Volvocidae thì sinh sản theo lối dị giao, nghĩa là các giao tử khác nhau về hình dạng và kích

thước Ở tập đoàn Volvox có hàng nghìn tế bào, trong đó có 25 - 30 tế bào sinh dục lớn phát

triển thành giao tử cái, còn có 5 - 10 tế bào sinh dục nhỏ phân chia cho ra 256 tế bào sinh dục đực (giao tử đực) Như vậy ở đây có hiện

tượng các giao tử gần giống với tinh trùng

và noãn châu được hình thành từ các tế bào

riêng biệt của cơ thể Hình thức này gọi là sự sinh sản hữu tính noãn giao (hình 1.15)

3 Phân loại và tầm quan trọng

3.1 Trùng Roi màu (Trùng Roi xanh -

Euglenoidea)

Gồm các trùng roi mà cơ thể của chúng có hạt màu (chromatophora), chúng là động vật có thể dinh dưỡng tự dưỡng hay hỗn dưỡng, sản

phẩm đồng hóa là các á tinh bột, tinh bột hay các chất dinh dưỡng khác Các giống thường gặp là Euglena, Phacus

M ột số dạng trùng roi đơn độc và tập đoàn

(theo Hickman)

3.2 Trùng roi có hạt gốc (Kinetoplastida)

Giống Trypanosoma ký sinh trong máu của người, gây bệnh ngủ "li bì" ở người, phổ biến ở vùng châu Phi xích đạo Vật chủ chứa là sơn dương, vật chủ trung gian truyền bệnh là ruồi txe - txe Người bệnh ban đầu sốt nhẹ, sau đó kiệt sức và buồn ngủ, nếu không chữa thì sẽ

chết dần trong một giấc ngủ mê mệt

Loài Trypanosoma gambiense gây bệnh ở

người, còn ruồi txe - txe truyền bệnh là Glossina

palpilis Cơ chế chống miễn dịch của vật chủ

ở Trypanosomađã được nghiên cứu kỹ trong

những năm gần đây Các thế hệ trùng roi ký

sinh có thể thay đổi bản chất sinh hóa của

kháng nguyên bề mặt để tránh kháng thể của vật chủ Khi thế hệ đầu tiên của trùng roi xâm nhập vào máu của vật chủ có cùng một vỏ

protein bọc ngoài và hệ thống miễn dịch của vật chủ được khởi động để sản sinh các kháng thể chống lại vỏ protein bọc ngoài Sau đó một thời gian, thế hệ trùng roi đầu tiên này bị tiêu diệt, tuy nhiên có một vài cá thể sống sót và ở chúng một gen mới đã được hoạt hóa khi phân chia cho thế hệ mới, tạo được lớp vỏ protein bề mặt mới nằm ngoài mục tiêu tấn công của kháng thể vật chủ đang hoạt động Trong khi hệ thống

miễn dịch của vật chủ chưa kịp sản xuất ra kháng thể mới thì các thế hệ mới

của Trypanosoma xuất hiện và vỏ của chúng hoàn toàn có khả năng miễn dịch, có nghĩa

là Trypanosoma luôn đi trước vật chủ Mỗi

Trypanosoma có trên 100 gen mã hóa cho các

protein bọc ngoài nên khả năng biến đổi của chúng là rất lớn ừ phát hiện này, người ta tập trung nghiên cứu cơ chế phân tử về khả năng

ức chế hay kích hoạt các gen này để áp dụng cho phòng chống ký sinh Leishmania ký sinh trong tế bào Có 2 loài gây bệnh cho người là L

donovano gây bệnh hắc nhiệt (kalaaza), gặp phổ biến ở Nam Á và Trung Á Nơi ký sinh trong người là gan, thận, tủy xương, lá lách, tuyến tinh, gây sưng và thương tổn các bộ phận đó, hoặc có thể gây tử vong

Loài L tropica gây bệnh lở loét ngoài da, gọi là

"mụn phương Đông" Vật chủ trung gian truyền bệnh là muỗi cát (Plebotomus papatasi và P

sergenti) Bệnh nhân mọc những mụn đỏ, sưng

to và chảy nước vàng Bệnh phổ biến ở Trung Đông, Bắc Phi và Bắc Ấn Độ