- GV yêu cầu HS lên bảng chỉ trên bản đồ tự nhiên Việt Nam vị trí của khu vực Tây Nguyên & các cao nguyên theo thứ tự từ Bắc xuống Nam Hoạt động 2: Thảo luận nhóm -GV chia lớp thành 4 n
Trang 1Ngày: / /
Địa lý
Tiết: 1 LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ
I MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Biết bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu vực hay toàn bộ bề mặt Trái Đất theo một tỉ lệ nhất định
- Biết một số yếu tố cuả bản đồ : tên bản đồ, phương hướng, kí hiệu bản đồ
II.CHUẨN BỊ:
- SGK
- Một số loại bản đồ: thế giới, châu lục, Việt Nam
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động1: Hoạt động cả lớp
- GV treo các loại bản đồ lên bảng theo thứ tự lãnh thổ
từ lớn đến nhỏ (thế giới, châu lục, Việt Nam…)
- GV yêu cầu HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng
- Các bản đồ này là hình vẽ hay ảnh chụp?
- Nhận xét về phạm vi lãnh thổ được thể hiện trên mỗi
bản đồ?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện câu trả lời
GV kết luận: Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu vực hay
toàn bộ bề mặt của Trái Đất theo cách nhìn từ trên xuống
Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân
Muốn vẽ bản đồ, chúng ta thường phải làm như thế nào?
Tại sao cùng vẽ về Việt Nam mà bản đồ trong SGK lại
nhỏ hơn bản đồ treo tường?
- GV giúp HS sửa chữa để hoàn thiện câu trả lời
Hoạt động 3: Hoạt động nhóm
* GV yêu cầu các nhóm đọc SGK, quan sát bản đồ trên
bảng & thảo luận theo các gợi ý sau:
Tên của bản đồ có ý nghĩa gì?
- Trên bản đồ, người ta thường quy định các hướng Bắc,
- HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng
- Hình vẽ thu nhỏ
Bản đồ thế giới thể hiện toàn bộ bề mặt Trái Đất, bản đồ châu lục thể hiện một bộ phận lớn của bề mặt Trái Đất các châu lục, bản đồ Việt Nam thể hiện một bộ phận nhỏ hơn của bề mặt Trái Đất
- nước Việt Nam
- HS quan sát hình 1, 2 rồi chỉ vị trí của Hồ Gươm & đền Ngọc Sơn theo từng tranh
- Đại diện HS trả lời trước lớp
- HS đọc SGK, quan sát bản đồ trên bảng & thảo luận theo nhóm
- Đại diện các nhóm lên 1
Trang 2Nam, Đông, Tây như thế nào?
- Chỉ các hướng B, N, Đ, T trên bản đồ tự nhiên Việt
Nam?
- Tỉ lệ bản đồ cho em biết điều gì?
- Đọc tỉ lệ bản đồ ở hình 3 & cho biết 3 cm trên bản đồ
ứng với bao nhiêu km trên thực địa?
- Bảng chú giải ở hình 3 có những kí hiệu nào? Bảng chú
giải có tác dụng gì?
- Hoàn thiện bảng
- GV giải thích thêm cho HS: tỉ lệ là một phân số luôn có
tử số là 1 Mẫu số càng lớn thì tỉ lệ càng nhỏ & ngược lại
- GV kết luận: Một số yếu tố của bản đồ mà các em vừa
tìm hiểu đó là tên của bản đồ, phương hướng, tỉ lệ & bảng
chú giải.
Hoạt động 4: Thực hành vẽ một số kí hiệu bản đồ.
trình bày kết quả làm việc của nhóm trước lớp
- Các nhóm khác bổ sung
& hoàn thiện
- HS quan sát bảng chú giải ở hình 3 & một số bản đồ khác
& vẽ kí hiệu của một số đối tượng địa lí như: đường biên giới quốc gia, núi, sông, thành phố, thủ đô…
- 2 em thi đố cùng nhau: 1
em vẽ kí hiệu, 1 em nói kí hiệu đó thể hiện cái gì
4 Củng cố
- Bản đồ là gì? Kể tên một số yếu tố của bản đồ?
- Kể một vài đối tượng địa lí được thể hiện trên bản đồ hình 3
5 Dặn dò:
- Nhận xét tiết học
Trang 3Ngày: / /
Địa lý
Tiết: 2 DÃY HOÀNG LIÊN SƠN
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số đặc điểm về địa hình, khí hậu cuả dãy Hoàng Liên Sơn :
+ Dãy núi cao và đồ sộ nhất Việt Nam : có nhiều đỉnh nhọn, sườn núi rất dốc, thung lũng sườn hẹp và sâu
+ Khí hậu ở những nơi cao lạnh quanh năm
- Chỉ được dãy Hoàng Liên Sơn trên bản đồ tự nhiên Việt Nam
- Sử dụng bảng số liệu để nêu đặc điểm khí hậu ở mức độ đơn giản : dựa vào bảng số liệu cho sẵn để nhận xét về nhiệt độ của Sa Pa vào tháng 1 và tháng 7
II.CHUẨN BỊ:
SGK
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
Tranh ảnh về dãy núi Hoàng Liên Sơn & đỉnh núi Phan-xi-păng
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động1: Hoạt động cá nhân
- GV chỉ trên bản đồ Việt Nam vị trí của dãy
Hoàng Liên Sơn
+ Dãy núi Hoàng Liên Sơn nằm ở phía nào của
sông Hồng & sông Đà?
+ Dãy núi Hoàng Liên Sơn dài bao nhiêu km?
+ Đỉnh núi, sườn & thung lũng ở dãy núi
Hoàng Liên Sơn như thế nào?
+ Tại sao đỉnh núi Phan-xi-păng được gọi là
nóc nhà của Tổ quốc?
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn chỉnh phần trình
bày
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
- Dựa vào lược đồ hình 1, hãy đọc tên các đỉnh
núi & cho biết độ cao của chúng
- Quan sát hình 2 (hoặc tranh ảnh về đỉnh núi
Phan-xi-păng), mô tả đỉnh núi Phan-xi-păng
- GV giúp HS hoàn chỉnh phần trình bày
Hoạt động 3: Làm việc cả lớp
- GV yêu cầu HS đọc thầm mục 2 trong SGK &
cho biết khí hậu ở vùng núi cao Hoàng Liên
- HS dựa vào kí hiệu để tìm vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn ở lược đồ hình 1
- HS dựa vào kênh hình & kênh chữ ở trong SGK để trả lời các câu hỏi
- HS trình bày kết quả làm việc trước lớp
- HS chỉ trên bản đồ Việt Nam vị trí dãy núi Hoàng Liên Sơn & mô tả dãy núi Hoàng Liên Sơn (vị trí, chiều dài, độ cao, đỉnh, sườn & thung lũng của dãy núi Hoàng Liên Sơn)
- HS làm việc trong nhóm theo các gợi ý
- Đại diện nhóm trình bày kết quả làm việc trước lớp
- HS các nhóm nhận xét, bổ sung
+ Khí hậu lạnh quanh năm3
Trang 4HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Sơn như thế nào?
- GV gọi 1 HS lên chỉ vị trí của Sa Pa trên bản
đồ
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả
lời
GV tổng kết: Sa Pa có khí hậu mát mẻ
quanh năm, phong cảnh đẹp nên đã trở thành
một nơi du lịch, nghỉ mát lí tưởng của vùng núi
5 Dặn dò:
Chuẩn bị bài: Một số dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn
Trang 5Ngày: / /
Địa lý
Tiết:3 MỘT SỐ DÂN TỘC Ở HOÀNG LIÊN SƠN
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
-Nêu được tên một số dân tộc ít người ở Hoàng Liên Sơn: Thái, Mông, Dao
- Biết Hoàng Liên Sơn là nơi dân cư thưa thớt
- Sử dụng được tranh ảnh để mô tả nhà sàn và trang phục của một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn :
+ Trang phục : mỗi dân tộc có một cách ăn mặt riêng, trang phục của các dân tộc được may, thêu, trang trí rất công phu và thường có màu sắc sặc sỡ
+ Nhà sàn : được làm bằng các vật liệu tự nhiên như, gỗ, tre, nưá
Bài cũ: Dãy núi Hoàng Liên Sơn
Hãy chỉ vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn trên bản đồ tự nhiên Việt Nam & cho biết nó có đặc điểm gì?
Khí hậu ở vùng núi cao Hoàng Liên Sơn như thế nào?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động cá nhân
+ Dân cư ở vùng núi Hoàng Liên Sơn đông đúc
hơn hay thưa thớt hơn so với vùng đồng bằng?
+ Kể tên các dân tộc ít người ở vùng núi Hoàng
Liên Sơn
- Xếp thứ tự các dân tộc (Dao, Thái, Mông) theo
địa bàn cư trú từ nơi thấp đến nơi cao
- Hãy giải thích vì sao các dân tộc nêu trên được
gọi là các dân tộc ít người?
- Người dân ở khu vực núi cao thường đi bằng
phương tiện gì? Vì sao?
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả lời
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
+ Bản làng thường nằm ở đâu?
+ Bản có nhiều nhà hay ít nhà?
+ Nhà sàn được làm bằng vật liệu gì?
- HS trả lời kết quả trước lớp
- HS hoạt động nhóm
- Đại diện nhóm trình bày kết quả làm việc trước lớp
5
Trang 6HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
+ Hiện nay nhà sàn ở vùng núi đã có gì thay đổi
so với trước đây?
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả lời
Hoạt động 3: Làm việc cả lớp
+ Chợ phiên là gì? Nêu những hoạt động trong
chợ phiên?
+ Kể tên một số hàng hoá bán ở chợ? Tại sao chợ
lại bán nhiều hàng hoá này? (dựa vào hình 3)
+ Lễ hội của các dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên
Sơn được tổ chức vào mùa nào? Trong lễ hội có
những hoạt động gì?
+ Mô tả trang phục truyền thống của các dân tộc
trong hình 4, 5, 6
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- HS trình bày lại những đặc điểm tiêu biểu về dân cư, sinh hoạt, trang phục, lễ hội… của một số dân tộc vùng núi Hoàng Liên Sơn
Trang 7Ngày: / /
Địa lý
DÂN
Ở HOÀNG LIÊN SƠN
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Hoàng Liên Sơn :
+ Trồng trọt : trồng lúa, ngô, chè, trồng rau và cây ăn quả trên nương rẫy, ruộng bậc thang
+ Làm các nghề thủ công : dệt, thêu, đan, rèn, đúc,
+ Khai thác khoáng sản : a – pa – tit, đồng, chì, kẽm,
+- Sử dụng tranh ảnh để nhận biết một số hoạt động sản xuất của người dân : làm ruộng bậc thang, nghề thủ công truyền thống, khai thác khoáng sảng
- Nhận biết được khó khăn cuả giao thông miền núi : đường nhiều dốc cao, quanh co, thường bị sụt, lỡ vào mùa mưa
II.CHUẨN BỊ:
SGK
Tranh ảnh một số mặt hàng thủ công, khai thác khoáng sản
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Một số dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn
Kể tên một số dân tộc ít người ở vùng núi Hoàng Liên Sơn?
Mô tả nhà sàn & giải thích tại sao người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn thường làm nhà sàn để ở?
Người dân ở vùng núi cao thường đi lại & chuyên chở bằng phương tiện gì? Tại sao?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động cả lớp
- GV yêu cầu HS tìm vị trí của địa điểm ghi ở
hình 1 trên bản đồ tự nhiên Việt Nam
+ Ruộng bậc thang thường được làm ở đâu?
+ Tại sao phải làm ruộng bậc thang?
+ Người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn trồng gì
trên ruộng bậc thang?
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
- Kể tên một số sản phẩm thủ công nổi tiếng của
một số dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn
Nhận xét về hoa văn & màu sắc của hàng thổ
- HS tìm vị trí của địa điểm ghi ở hình 1 trên bản đồ tự nhiên của Việt Nam
- HS quan sát hình 1 & trả lời các câu hỏi
- Giúp cho việc lưu giữ nước, chống xói mòn
- HS dựa vào tranh ảnh, vốn hiểu 7
Trang 8HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
cẩm
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả lời
Hoạt động 3: Hoạt động cá nhân
+ Kể tên một số khoáng sản có ở vùng núi Hoàng
Liên Sơn?
+ Tại sao chúng ta phải bảo vệ, gìn giữ & khai
thác khoáng sản hợp lí?
+ Ở vùng núi Hoàng Liên Sơn, hiện nay khoáng
sản nào được khai thác nhiều nhất?
+ Mô tả quá trình sản xuất ra phân lân
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả lời
biết thảo luận trong nhóm theo các gợi ý
- Đại diện nhóm báo cáo
- HS bổ sung, nhận xét
- HS quan sát hình 3, đọc mục 3, trả lời các câu hỏi
- Quặng a-pa-tit được khai thác ở mỏ, sau đó được chuyển đến nhà máy a-pa-tit để làm giàu quặng (loại bỏ bớt đất đá), quặng được làm giàu đạt tiêu chuẩn sẽ được đưa vào nhà máy sản xuất phân lân để sản xuất ra phân lân phục vụ nông nghiệp
Trang 9Ngày: / /
Địa lý
Tiết:5 TRUNG DU BẮC BO Ä
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình của trung du Bắc Bộ : vùng đồi với đỉnh tròn, sườn thoải, xếp cạnh nhau như bát úp
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân trung du Bắc Bộ :
+ Trồng chè và cây ăn quả là những thế mạnh của vùng trung du
+ Trồng rừng được đẩy mạnh
- Nêu tác dụng cuả việc trồng rừng ở trung du Bắc Bộ : che phủ đồi, ngăn cản tình trạng đất đang bị xấu đi
II.CHUẨN BỊ:
SGK
Bản đồ hành chính Việt Nam
Tranh ảnh vùng trung du Bắc Bộ
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Hoạt động sản xuất của người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn
Người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn làm những nghề gì? Nghề nào là nghề chính?Ruộng bậc thang thường được làm ở đâu? Tác dụng của ruộng bậc thang?
Kể tên một số sản phẩm thủ công nổi tiếng ở vùng núi Hoàng Liên Sơn
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động cá nhân
+ Vùng trung du là vùng núi, vùng đồi hay đồng
bằng?
+ Các đồi ở đây như thế nào (nhận xét về đỉnh,
sườn, cách sắp xếp các đồi)?
+ Mô tả bằng lời hoặc vẽ sơ lược vùng trung du
+ Nêu những nét riêng biệt của vùng trung du
Bắc Bộ?
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- GV bổ sung: ngoài 3 tỉnh trên, vùng trung du
Bắc Bộ còn bao gồm một số huyện khác của các
tỉnh như Thái Nguyên
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
Kể tên những cây trồng ở trung du Bắc Bộ
Tại sao ở vùng trung du Bắc Bộ lại thích hợp cho
việc trồng chè & cây ăn quả ?
- HS đọc mục 1, quan sát tranh ảnh vùng trung du Bắc Bộ & trả lời các câu hỏi
- Một vài HS trả lời
- HS chỉ trên bản đồ hành chính Việt Nam các tỉnh Bắc Giang, Phú Thọ, Vĩnh Phúc…
9
Trang 10HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
- Quan sát hình 1 & chỉ vị trí của Thái
Nguyên trên bản đồ hành chính Việt Nam
+ Em có nhận xét gì về chè của Thái
Nguyên?
- Dựa vào bảng số liệu, nhận xét về sản lượng
chè của Thái Nguyên trong những năm qua
- Quan sát hình 2 & cho biết từ chè hái ở đồi
đến sản phẩm chè phải trải qua những khâu
nào?
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả
lời
Hoạt động 3: Làm việc cả lớp
- GV cho HS quan sát ảnh đồi trọc
+ Vì sao vùng trung du Bắc Bộ nhiều nơi đồi
bị trọc hoàn toàn?
+ Để khắc phục tình trạng này, người dân nơi
đây đã làm gì?
- Dựa vào bảng số liệu, nhận xét về diện tích
trồng rừng ở Bắc Giang trong những năm gần
đây
- Nêu tác dụng của việc trồng rừng ở vùng
trung du Bắc Bộ
- GV liên hệ thực tế để giáo dục HS ý thức
bảo vệ rừng & tham gia trồng rừng
- HS thảo luận trong nhóm theo các câu hỏi gợi ý
- Đại diện nhóm HS trình bày
Trang 11Ngày: / /
Địa lý
Tiết:6 TÂY NGUYÊN
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, khí hậu của Tây Nguyên :
+ Các cao nguyên xếp tầng cao, thấp khác nhau Kom Tum, Đắk Lăk, Lâm Viên, Di Linh.+ Khí hậu có hai mùa rõ rệt : muà khô, muà mưa
-Chỉ được các cao nguyên ở Tây Nguyên trên bản đồ (lược đồ) tự nhiên Việt Nam : Kom Tum, Plây Ku, ĐắK LắK, Lâm Viên, Di Linh
II.CHUẨN BỊ:
SGK
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
Tranh ảnh & tư liệu về các cao nguyên ở Tây Nguyên
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Trung du Bắc Bộ
Mô tả vùng trung du Bắc Bộ?
Tại sao trung du Bắc Bộ thích hợp cho việc trồng chè & cây ăn quả?
Nêu tác dụng của việc trồng rừng ở vùng trung du Bắc Bộ?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động cả lớp
- GV chỉ trên bản đồ tự nhiên Việt Nam vị trí của
khu vực Tây Nguyên
+ Tây Nguyên nằm ở phía nào của dãy Trường
Sơn Nam?
- GV yêu cầu HS lên bảng chỉ trên bản đồ tự nhiên
Việt Nam vị trí của khu vực Tây Nguyên & các cao
nguyên (theo thứ tự từ Bắc xuống Nam)
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
-GV chia lớp thành 4 nhóm, phát cho mỗi nhóm
một số tranh ảnh & tư liệu về một cao nguyên
Nhóm 1: cao nguyên Đắc Lắc
Nhóm 2: cao nguyên Kon Tum
- HS dựa vào kí hiệu tìm vị trí của khu vực Tây Nguyên & các cao nguyên ở lược đồ hình 1
- HS lên bảng chỉ bản đồ tự nhiên Việt Nam vị trí của khu vực Tây Nguyên & các cao nguyên (theo thứ tự từ Bắc xuống Nam)
Nhóm 1: Cao nguyên Đắc Lắc là cao
nguyên thấp nhất trong các cao nguyên
ở Tây Nguyên, bề mặt khá bằng phẳng, nhiều sông suối & đồng cỏ Đây là nơi đất đai phì nhiêu nhất, đông dân nhất ở Tây Nguyên
Nhóm 2: Cao nguyên Kon Tum là một
cao nguyên rộng lớn Bề mặt cao 11
Trang 12Nhóm 3: cao nguyên Di Linh.
Nhóm 4: cao nguyên Lâm Đồng
GV gợi ý:
+ Dựa vào bảng số liệu ở mục 1, xếp thứ tự các cao
nguyên theo độ cao từ thấp đến cao
+ Trình bày một số đặc điểm tiêu biểu của cao
nguyên (mà nhóm được phân công tìm hiểu)
GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện phần trình bày
Hoạt động 3: Làm việc cá nhân
+ Ở Buôn Ma Thuột mùa mưa vào những tháng
nào? Mùa khô vào những tháng nào?
Khí hậu ở Tây Nguyên như thế nào?
- GV sửa chữa & giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- GV giúp HS mô tả cảnh mùa mưa & mùa khô ở
Tây Nguyên
nguyên khá bằng phẳng, có chỗ giống như đồng bằng Trước đây, toàn vùng được phủ đầy rừng rậm nhiệt đới nhưng hiện nay rừng còn rất ít, thực vật chủ yếu là các loại cỏ ngắn do việc phá rừng bừa bãi
Nhóm 3: Cao nguyên Di Linh gồm
những đồi lượn sóng dọc theo những dòng sông Bề mặt cao nguyên tương đối bằng phẳng được phủ bởi một lớp đất đỏ ba-dan dày, tuy không phì nhiêu bằng ở Buôn Ma Thuột Mùa khô ở đây không khắc nghiệt lắm, vẫn có mưa đều đặn ngay trong những tháng hạn nhất nên cao nguyên lúc nào cũng có màu xanh
Nhóm 4: Cao nguyên Lâm Viên có địa
hình phức tạp, nhiều núi cao, thung lũng sâu; sông, suối có nhiều thác ghềnh Cao nguyên có khí hậu mát quanh năm nên đây là nơi có nhiều rừng thông nhất Tây Nguyên
- HS dựa vào mục 2 & bảng số liệu ở mục 2, từng HS trả lời các câu hỏi
- HS mô tả cảnh mùa mưa & mùa khô ở Tây Nguyên
Trang 13Ngày: / /
Địa lý
Tiết:7 MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY
NGUYÊN
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
-Biết Tây Nguyên có nhiều dân tộc cùng sinh sống ( Gia – rai, Ê – đê, Ba – na, Kinh…… ) nhưng lại là nơi thưa dân nhất nước ta
- Sử dụng được tranh ảnh để mô tả trang phục của một số dân tộc Tây Nguyên : Trang phục truyền thống : nam thường đống khố, nữ thường quấn váy
Bài cũ: Tây Nguyên
Tây Nguyên có những cao nguyên nào? Chỉ vị trí các cao nguyên trên bản đồ Việt Nam?Khí hậu ở Tây Nguyên có mấy mùa? Đó là những mùa nào?
Chỉ & nêu tên những cao nguyên khác của nước ta trên bản đồ Việt Nam?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động cá nhân
Quan sát hình 1 & kể tên một số dân tộc sống
ở Tây Nguyên?
Trong các dân tộc kể trên, những dân tộc nào
sống lâu đời ở Tây Nguyên?
Những dân tộc nào từ nơi khác mới đến sống
ở Tây Nguyên? Họ đến Tây Nguyên để làm
gì?
Mỗi dân tộc ở Tây Nguyên có những đặc
điểm gì riêng biệt?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trả lời
GV kết luận: Tây Nguyên tuy có nhiều dân
tộc cùng chung sống nhưng đây lại là nơi thưa
dân nhất nước ta
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
Làng của các dân tộc ở Tây Nguyên gọi là
gì?
Làng ở Tây Nguyên có nhiều nhà hay ít nhà?
Nhà rông được dùng để làm gì? Hãy mô tả về
HS đọc mục 1 để trả lời các câu hỏi.Vài HS trả lời câu hỏi trước lớp
Các nhóm dựa vào mục 2 trong SGK & tranh ảnh về nhà ở, buôn làng, nhà rông của các dân tộc ở Tây Nguyên để thảo luận theo gợi ý của GV
Đại diện nhóm báo cáo kết quả làm việc trước lớp
13
Trang 14HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
nhà rông? (nhà to hay nhỏ? Làm bằng vật
liệu gì? Mái nhà cao hay thấp?)
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
Hoạt động 3: Thảo luận nhóm đôi
Trang phục của các dân tộc ở Tây Nguyên có
đặc điểm gì khác với các dân tộc ở vùng núi
Hoàng Liên Sơn?
Lễ hội ở Tây Nguyên thường được tổ chức
khi nào? Ở đâu?
Kể các hoạt động lễ hội của người dân ở Tây
Nguyên?
Đồng bào ở Tây Nguyên có những loại nhạc
cụ độc đáo nào?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
Các nhóm dựa vào mục 3 trong SGK & tranh ảnh về trang phục, lễ hội & nhạc cụ của các dân tộc ở Tây Nguyên để thảo luận theo các gợi ý
Đại diện nhóm báo cáo kết quả làm việc trước lớp
Trang 15Ngày: / /
Địa lý
Tiết:8 HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CỦA
NGƯỜI DÂN
Ở TÂY NGUYÊN
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Tây Nguyên :
+ Trồng cây công nghiệp lâu năm (cao su, cà phê, hồ tiêu, chè ) trên đất ba dan.+ Chăn nuôi trâu, bò trên đồng cỏ
- Dựa vào các bảng số liệu biết loại cây công nghiệp và vật nuôi được nuôi, trồng nhiều nhất ở Tây Nguyên
- Quan sát hình, nhận xét về vùng trồng cà phê ở Buôn Mê Thuộc
II.CHUẨN BỊ:
SGK
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
Tranh ảnh về vùng trồng cây cà phê, một số sản phẩm cà phê Buôn Ma Thuột
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Một số dân tộc ở Tây Nguyên
Hãy kể tên một số dân tộc đã sống lâu đời ở Tây Nguyên? Họ có đặc điểm gì về trang phục & sinh hoạt?
Mô tả nhà rông? Nhà rông được dùng để làm gì?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động nhóm
Ở Tây Nguyên trồng những loại cây công
nghiệp lâu năm nào?
Cây công nghiệp nào được trồng nhiều nhất ở
đây?
Tại sao ở Tây Nguyên lại thích hợp cho việc
trồng cây công nghiệp?
Đất ba-dan được hình thành như thế nào?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
GV giải thích thêm cho HS biết về sự hình
thành đất đỏ ba-dan: Xưa kia nơi này đã từng có
núi lửa hoạt động Đó là hiện tượng đá bị nóng
chảy, từ lòng đất phun trào ra ngoài Sau khi
những núi lửa này ngừng hoạt động, các lớp đá
HS trong nhóm thảo luận theo câu hỏi gợi ý
Quan sát lược đồ hình 1Quan sát bảng số liệuĐọc mục 1, SGK
Đọc mục 1, SGKĐại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp
15
Trang 16nóng chảy nguội dần, đông đặc lại Dưới tác
dụng của nắng mưa kéo dài hàng triệu năm, các
lớp đá trên bề mặt vụn bở tạo thành đất đỏ
ba-dan
Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp
GV yêu cầu HS quan sát tranh ảnh vùng trồng
cây cà phê ở Buôn Ma Thuột
GV yêu cầu HS chỉ vị trí của Buôn Ma Thuột
trên bản đồ tự nhiên Việt Nam
GV giới thiệu cho HS xem một số tranh ảnh về
sản phẩm cà phê của Buôn Ma Thuột (cà phê
hạt, cà phê bột…)
Hiện nay, khó khăn lớn nhất trong việc trồng
cây cà phê ở Tây Nguyên là gì?
Người dân ở Tây Nguyên đã làm gì để khắc
phục tình trạng khó khăn này?
Hoạt động 3: Làm việc cá nhân
Hãy kể tên các vật nuôi ở Tây Nguyên?
Con vật nào được nuôi nhiều nhất ở Tây
Nguyên?
Tại sao ở Tây Nguyên lại thuận lợi để phát
triển chăn nuôi gia súc có sừng?
Ở Tây Nguyên voi được nuôi để làm gì?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
HS xem tranh ảnh
Tình trạng thiếu nước vào mùa khô
HS dựa vào hình 1, bảng số liệu, mục 2 để trả lời các câu hỏi
Vài HS trả lời
Trang 17Ngày: / /
Địa lý
DÂN
Ở TÂY NGUYÊN ( TT )
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Tây Nguyên :
+ Sử dụng sức nước sản xuất điện
+ Khai thác gỗ và lâm sản
- Nêu được vai trò của rừng đối với đời sống và sản xuất : cung cấp gỗ, lâm sản, nhiều thú quý
- Biết được sự cần thiết phải bảo vệ rừng
- Mô tả sơ lược đặc điểm sông ở Tây Nguyên : có nhiều thác ,ghềnh
- Mô tả sơ lược rừng rậm nhiệt đới : (rừng rậm, nhiều loại cây, tạo thành nhiều tầng …) ,rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô )
- Chỉ trên bản đồ và chỉ tên các con sông bắt nguồn từ Tây Nguyên : sông Xê Xan, sông Xree Pôk, Đồng Nai
II.CHUẨN BỊ:
Giống tiết 1
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Hoạt động sản xuất của người dân ở Tây Nguyên
Kể tên những loại cây trồng & vật nuôi ở Tây Nguyên?
Dựa vào điều kiện đất đai & khí hậu, hãy cho biết việc trồng cây công nghiệp ở Tây Nguyên có thuận lợi & khó khăn gì?
Tại sao ở Tây Nguyên lại thuận lợi để phát triển chăn nuôi gia súc có sừng?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động nhóm
Kể tên một số con sông ở Tây Nguyên?
Những con sông này bắt nguồn từ đâu & chảy
ra đâu? (dành cho HS khá, giỏi)
Tại sao sông ở Tây Nguyên khúc khuỷu, lắm
thác ghềnh?
Người dân Tây Nguyên khai thác sức nước để
làm gì?
Việc đắp đập thủy điện có tác dụng gì?
Chỉ vị trí các nhà máy thủy điện Ya-li & Đa
Nhim trên lược đồ hình 4 & cho biết chúng nằm
trên con sông nào?
HS quan sát lược đồ hình 4 rồi thảo luận theo nhóm theo các gợi ý của GV
HS chỉ 3 con sông (Xê Xan, Đà Rằng, Đồng Nai) & 2 nhà máy thủy điện (Ya-li,
Đa Nhim) trên bản đồ tự nhiên Việt Nam
17
Trang 18HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
Hoạt động 2: Hoạt động nhóm đôi
GV yêu cầu HS quan sát hình 6, 7
Tây Nguyên có những loại rừng nào? Vì sao ở
Tây Nguyên lại có các loại rừng khác nhau?
Mô tả rừng rậm nhiệt đới & rừng khộp dựa vào
quan sát tranh ảnh & các từ gợi ý sau: rừng rậm
rạp, rừng thưa, một loại cây, nhiều loại cây với
nhiều tầng, rừng rụng lá mùa khô, xanh quanh
năm
Lập bảng so sánh 2 loại rừng: rừng rậm nhiệt
đới & rừng khộp
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
GV giúp HS xác lập mối quan hệ địa lí giữa khí
hậu & thực vật: Nơi có lượng mưa khá thì rừng
rậm nhiệt đới phát triển Nơi mùa khô kéo dài
thì xuất hiện loại rừng rụng lá mùakhô gọi là
rừng khộp
Hoạt động 3: Làm việc cả lớp
Rừng ở Tây Nguyên có giá trị gì?
Gỗ, tre, nứa được dùng làm gì?
Kể các công việc cần phải làm trong quá trình
sản xuất ra các sản phẩm đồ gỗ?
Nêu nguyên nhân & hậu quả của việc mất rừng
ở Tây Nguyên?
Thế nào là du canh, du cư?
Chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ rừng?
HS quan sát hình 6, 7 & trả lời các câu hỏi
Đại diện nhóm báo cáo kết quả làm việc trước lớp
HS đọc mục 2, quan sát hình 8, 9, 10 trong SGK & vốn hiểu biết của bản thân để trả lời các câu hỏi
Trang 19Ngày: / /
Địa lý
Tiết:10 THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số đặc điểm chủ yếu của thành phố Đà Lạt :
+ Vị trí : nằm trên cao nguyên Lâm Viên
+ Thành phố có khí hậu trong lành, mát mẻ, có nhiều phong cảnh đẹp : như rừng thông, thác nước,…
+ Thành phố có nhiều công trình phục vụ nghỉ ngơi và du lịch
+ Đà Lạt là nơi trồng nhiều loại rau, quả xứ lạnh và nhiều loài hoa
- Chỉ được vị trí của thầnh phố Đà Lạt trên bản đồ
II.CHUẨN BỊ:
SGK
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
Tranh ảnh về Đà Lạt
Phiếu luyện tập
Họ và tên: ………
Lớp: Bốn
Môn: Địa lí
PHIẾU HỌC TẬP
Em hãy hoàn thiện sơ đồ sau:
Đà Lạt
Khí hậu Thiên nhiên Các công trình
quanh năm tươi đẹp phục vụ nghỉ
mát mẻ ngơi, du lịch biệt thự,
khách sạn
Thành phố: nghỉ mát, du lịch,
nhiều loại hoa trái
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Hoạt động sản xuất của người dân ở Tây Nguyên
Sông ở Tây Nguyên có tiềm năng gì? Vì sao?
Mô tả hai loại rừng: rừng rậm nhiệt đới & rừng khộp ở Tây Nguyên?
Tại sao cần phải bảo vệ rừng & trồng lại rừng?
19
Trang 20GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động cá nhân
Đà Lạt nằm ở cao nguyên nào?
Đà Lạt ở độ cao bao nhiêu?
Với độ cao đó, Đà Lạt sẽ có khí hậu như thế
nào?
Quan sát hình 1, 2 rồi đánh dấu bằng bút chì địa
điểm ghi ở hình vào lược đồ hình 3
Mô tả một cảnh đẹp của Đà Lạt?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện câu trả lời
GV giải thích thêm: Nhìn chung càng lên cao thì
nhiệt độ không khí càng giảm Trung bình cứ lên
cao 1000 m thì nhiệt độ không khí lại giảm đi
khoảng 5 đến 6 độ C Vì vậy, vào mùa hạ nóng
bức, người ta thường đi nghỉ mát ở vùng núi Đà
Lạt ở độ cao 1500 m so với mặt biển nên quanh
năm mát mẻ Vào mùa đông, Đà Lạt cũng lạnh
nhưng không có gió mùa đông bắc nên không rét
buốt như ở miền Bắc
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
Tại sao Đà Lạt lại được chọn làm nơi du lịch,
nghỉ mát?
Đà Lạt có những công trình kiến trúc nào phục
vụ cho việc nghỉ mát, du lịch?
Kể tên một số khách sạn ở Đà Lạt?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình bày
Hoạt động 3: Hoạt động nhóm
Tại sao Đà Lạt được gọi là thành phố của hoa,
trái & rau xanh?
Kể tên các loại hoa, trái & rau xanh ở Đà Lạt?
Tại sao ở Đà Lạt lại trồng được nhiều loại hoa,
trái & rau xanh xứ lạnh?
Hoa & rau của Đà Lạt có giá trị như thế nào?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình bày
Dựa vào lược đồ Tây Nguyên, tranh ảnh, mục 1 trang 93 & kiến thức bài trước, trả lời các câu hỏi
Dựa vào vốn hiểu biết, hình 3 & mục 2, các nhóm thảo luận theo gợi ý của GV
Đại diện nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm trước lớp
HS trình bày tranh ảnh về Đà Lạt mà mình sưu tầm được
Quan sát tranh ảnh về hoa, trái, rau xanh của Đà Lạt, các nhóm thảo luận theo gợi ý của GV
Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp
Trang 22Ngày: / /
Địa lý
Tiết: 11 ÔN TẬP
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Chỉ được dãy Hoàng Liên Sơn, đỉnh Phan – xi – păng, các cao nguyên ở Tây
Nguyên, thành phố Đà Lạt trên bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam
- Hệ thống lại những đặc điểm tiêu biểu về thiên nhiên, địa hình, khí hậu, sông ngòi, dân tộc, trang phục và hoạt động sản xuất chính của Hoàng Liên Sơn, Tây Nguyên, Trung du Bắc Bộ
II.CHUẨN BỊ:
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
Phiếu học tập (Lược đồ trong SGK)
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động cá nhân
GV phát phiếu học tập cho HS
GV điều chỉnh lại phần làm việc của HS cho
đúng
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
GV yêu cầu HS thảo luận & hoàn thành câu 4,
5
GV kẻ sẵn bảng thống kê để HS lên bảng điền
HS tô màu da cam vào vị trí miền núi
& trung du trên lược đồ
HS điền tên dãy núi Hoàng Liên Sơn, các cao nguyên ở Tây Nguyên & thành phố Đà Lạt
HS các nhóm thảo luậnĐại diện các nhóm báo cáo kết quả làm việc trước lớp
HS lên bảng điền đúng các kiến thức vào bảng thống kê
Dặn dò:
Chuẩn bị bài: Đồng bằng Bắc Bộ
Trang 23Ngày: / /
Địa lý
Tiết:12 ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, sông ngòi của đồng bằng Bắc Bộ :
+ Đồng bằng Bắc Bộ do phù sa của sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp nên, đây là đồng bằng lớn thư hai nước ta
+ Đồng bằng Bắc Bộ có dạng hìng tam giác, với đỉnh ở Việt Trì, cạnh đáy là đường bờ biển
+ Đồng bằng Bắc Bộ có bề mặt khá bằng phẳng, nhiều sông ngòi, có hệ thống đê
ngăn lũ
- Nhận biết được vị trí của đồng bằng Bắc Bộ trên bản đồ tự nhiên Việt Nam
- - chỉ một số chính trên bản đồ (lược đồ) : sông Hồng, sông Thái Bình
II.CHUẨN BỊ:
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
Tranh ảnh về đồng bằng Bắc Bộ, sông Hồng, đê ven sông
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài mới:
Giới thiệu:
Các tiết Địa lí trước, chúng ta đã tìm hiểu về vùng
núi Hoàng Liên Sơn, Tây Nguyên Chúng ta sẽ
tìm hiểu về đồng bằng Bắc Bộ, nơi có Thủ đô của
cả nước, xem đồng bằng này có những đặc điểm
gì về mặt tự nhiên, về các hoạt động sản xuất &
việc cải tạo tự nhiên của người dân nơi đây
Hoạt động1: Hoạt động cả lớp
GV chỉ trên bản đồ Việt Nam vị trí của đồng bằng
Bắc Bộ
GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi ở mục 1, sau
đó lên bảng chỉ vị trí của đồng bằng Bắc Bộ trên
bản đồ
GV chỉ bản đồ cho HS biết đỉnh & cạnh đáy tam
giác của đồng bằng Bắc Bộ
Hoạt động 2: Hoạt động nhóm
Đồng bằng Bắc Bộ đã được hình thành như thế
nào?
Đồng bằng có diện tích là bao nhiêu km vuông,
có đặc điểm gì về diện tích?
Địa hình (bề mặt) của đồng bằng có đặc điểm gì?
HS dựa vào kí hiệu tìm vị trí đồng bằng Bắc Bộ ở lược đồ trong SGK
HS trả lời các câu hỏi của mục 1, sau đó lên bảng chỉ vị trí của đồng bằng Bắc Bộ trên bản đồ
HS dựa vào kênh chữ trong SGK để trả lời câu hỏi
HS chỉ trên bản đồ Việt Nam vị trí, giới hạn & mô tả tổng hợp về hình dạng, diện tích, nguồn gốc hình thành & đặc điểm địa hình đồng bằng Bắc Bộ
23
Trang 24Hoạt động 3: Làm việc cá nhân
GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi ở mục 2, sau đó
lên bảng chỉ trên bản đồ tự nhiên Việt Nam các
sông của đồng bằng Bắc Bộ
Em đã nhìn thấy sông Hồng, sông Thái Bình bao
giờ chưa? Khi nào? Ở đâu?
Sông Hồng có đặc điểm gì?
GV chỉ trên bản đồ Việt Nam sông Hồng & sông
Thái Bình, đồng thời mô tả sơ lược về sông Hồng:
Đây là con sông lớn nhất miền Bắc, bắt nguồn từ
Trung Quốc, đoạn sông chảy qua đồng bằng Bắc
Bộ chia thành nhiều nhánh đổ ra biển bằng nhiều
cửa, có nhánh đổ sang sông Thái Bình như sông
Đuống, sông Luộc; vì có nhiều phù sa (cát, bùn
trong nước) nên nước sông quanh năm có màu đỏ,
do đó sông có tên là sông Hồng Sông Thái Bình
do ba sông: sông Thương, sông Cầu, sông Lục
Nam hợp thành Đoạn cuối sông cũng chia thành
nhiều nhánh & đổ ra biển bằng nhiều cửa
Khi mưa nhiều, nước sông ngòi, ao, hồ, thường
dâng lên hay hạ xuống?
Mùa mưa của đồng bằng Bắc Bộ trùng với mùa
nào trong năm?
Vào mùa mưa, nước các sông ở đây như thế nào?
GV nói thêm về hiện tượng lũ lụt ở đồng bằng
Bắc Bộ khi chưa có đê, khi đê vỡ: nước các sông
lên rất nhanh, cuồn cuộn tràn về làm ngập lụt cả
đồng bằng, cuốn trôi nhà cửa, phá hoại mùa
màng, gây nguy hiểm cho tính mạng của người
dân…
Hoạt động 4: Thảo luận nhóm
Người dân đồng bằng Bắc Bộ đắp đê để làm gì?
Hệ thống đê ở đồng bằng Bắc Bộ có đặc điểm gì?
Trả lời các câu hỏi tiếp theo ở mục 2, SGK
Ngoài việc đắp đê, người dân còn làm gì để sử
dụng nước các sông cho sản xuất?
GV nói thêm về vai trò của hệ thống đê, ảnh
hưởng của hệ thống đối với việc bồi đắp đồng
bằng, sự cần thiết phải bảo vệ đê ven sông ở đồng
bằng Bắc Bộ
HS trả lời câu hỏi của mục 2, sau đó lên bảng chỉ trên bản đồ tự nhiên Việt Nam các sông của đồng bằng Bắc Bộ
Dâng lên
HS dựa vào SGK để trả lời các câu hỏi
HS dựa vào việc quan sát hình ảnh, kênh chữ trong SGK, vốn hiểu biết của bản thân để thảo luận theo gợi ý
Củng cố: GV yêu cầu HS lên chỉ bản đồ & mô tả về đồng bằng sông Hồng, sông ngòi &
hệ thống đê ven sông
Dặn dò: Chuẩn bị bài: Người dân ở đồng bằng Bắc Bộ.
Trang 25Sưu tầm tranh ảnh về trang phục, lễ hội của người dân đồng bằng Bắc Bộ để chuẩn bị cho buổi thuyết trình
Ngày: / /
Địa lý
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Biết đồng bằng Bắc Bộ là dân cư tập trung đông đúc nhất cả nước, người dân sống
ở đồng bằnng Bắc Bộ chủ yếu là người Kinh
- Sử dụng tranh ảnh mô tả nhà ở, trang phục truyền thống của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ
+ Nhà thường được xây dựng chắc chắn, xung quanh có sân, vườn, ao,…
+ Trang phục truyền thống của nam là quần trắng, áo dài the, đầu đội khăn xếp đen, của nũ là váy đen, áo dài tứ thân bên trong mặc yếm đỏ, lưng thắt khăn lụa dài, đầu vắn tóc và chít khăn mỏ quạ
II.CHUẨN BỊ:
Tranh ảnh về nhà ở truyền thống & hiện nay, làng quê, trang phục, lễ hội của
người dân ở đồng bằng Bắc Bộ
SGK
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Đồng bằng Bắc Bộ
Chỉ trên bản đồ & nêu vị trí, hình dạng của đồng bằng Bắc Bộ?
Trình bày đặc điểm của địa hình & sông ngòi của đồng bằng Bắc Bộ?
Đê ven sông có tác dụng gì?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Sau khi KT bài cũ, GV chuyển ý: Người dân ở
đồng bằng Bắc Bộ thuộc dân tộc nào? Nhà ở,
trang phục của người dân nơi đây có đặc điểm
gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài học:
Người dân ở đồng bằng Bắc Bộ
Hoạt động1: Hoạt động cả lớp
Người dân ở đồng bằng Bắc Bộ chủ yếu là người
thuộc dân tộc nào?
Nơi đây có đặc điểm gì về mật độ dân số? Vì
sao?
Hoạt động 2: Hoạt động nhóm
Làng của người Kinh ở đồng bằng Bắc Bộ có
đặc điểm gì? (nhiều nhà hay ít nhà, làng được
HS trả lời
HS thảo luận theo nhómĐại diện nhóm lần lượt trình bày kết quả thảo luận trước lớp
25
Trang 26HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
xây dựng ở đâu?)
Nêu các đặc điểm về nhà ở của người Kinh (nhà
được làm bằng những vật liệu gì? Chắc chắn hay
đơn sơ? Cửa chính có hướng gì?)? Vì sao nhà ở
có những đặc điểm đó?
Làng Việt cổ có đặc điểm như thế nào?
Ngày nay, nhà ở & làng xóm của người dân đồng
bằng Bắc Bộ có thay đổi như thế nào?
GV kết luận: Trong một năm, đồng bằng Bắc
Bộ có hai mùa nóng, lạnh khác nhau Mùa đông
thường có gió mùa Đông Bắc mang theo khí lạnh
từ phương Bắc thổi về, trời ít nắng; mùa hạ nóng,
có gió mát từ biển thổi vào… Vì vậy, người ta
thường làm nhà cửa có cửa chính quay về hướng
Nam để tránh gió rét vào mùa đông & đón ánh
nắng vào mùa đông; đón gió biển thổi vào mùa
hạ Đây là nơi hay có bão (gió rất mạnh & mưa
rất lớn) hay làm đổ nhà cửa, cây cối nên người
dân phải làm nhà kiên cố, có sức chịu đựng được
bão…
Hoạt động 3: Thi thuyết trình theo nhóm
GV yêu cầu HS thi thuyết trình dựa theo sự gợi ý
sau:
Hãy nói về trang phục truyền thống của người
Kinh ở đồng bằng Bắc Bộ?
Người dân ở đồng bằng Bắc Bộ thường tổ chức
lễ hội vào thời gian nào? Nhằm mục đích gì?
Trong lễ hội, người dân thường tổ chức những
hoạt động gì? Kể tên một số hoạt động trong lễ
hội mà em biết?
Kể tên một số lễ hội nổi tiếng của người dân
đồng bằng Bắc Bộ?
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình bày
GV kể thêm một số lễ hội của người dân đồng
bằng Bắc Bộ
HS trong nhóm lựa chọn tranh ảnh sưu tầm được, kênh chữ trong SGK để thuyết trình về trang phục & lễ hội của người dân đồng bằng Bắc Bộ
Trang 27Ngày: / /
Địa lý
Tiết:14 HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT
CỦA NGƯỜI DÂN Ở ĐỒNG BẰNG BẮC
BO Ä
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
-Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ :+ Trồng lúa, là vựa lúa lớn thứ hai cả nước
+ Trồng nhiều ngô, khoai, cây ăn quả, rau xứ lạnh, nuôi nhiều lợn và gia cầm
- Nhận biết nhiệt độ của Hà Nội : tháng lạnh, tháng 1, 2, 3 nhiệt độ dưới 20 o C, từ
đó biết đồng bằng Bắc Bộ có mùa đông lạnh
II.CHUẨN BỊ:
Bản đồ nông nghiệp Việt Nam
Tranh ảnh về trồng trọt, chăn nuôi, nghề thủ công, chợ phiên ở đồng bằng Bắc Bộ
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
TIẾT 1
Khởi động:
Bài cũ: Người dân ở đồng bằng Bắc Bộ.
Nêu những đặc điểm về nhà ở, làng xóm của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ?
Mức độ tập trung dân số cao ảnh hưởng như thế nào tới môi trường?
Lễ hội của người dân đồng bằng Bắc Bộ được tổ chức vào thời gian nào? Nhằm mục đích gì?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Chúng ta đã biết về nhà ở, làng xóm, trang phục,
lễ hội của người dân đồng bằng Bắc Bộ Bài học
này sẽ giúp các em biết hoạt động sản xuất của
người dân nơi đây có gì khác với người dân miền
núi
Trồng lúa gạo là công việc chính của người dân
đồng bằng Bắc Bộ Nhờ có nhiều thuận lợi nên
đồng bằng Bắc Bộ đã trở thành vựa lúa (nơi trồng
nhiều lúa) thứ hai của cả nước
Hoạt động1: Hoạt động cá nhân
Đồng bằng Bắc Bộ có những thuận lợi nào để trở
thành vựa lụa lớn thứ hai của đất nước?
Nêu tên các công việc cần phải làm trong quá trình
HS dựa vào SGK, tranh ảnh & vốn hiểu biết, trả lời theo các câu hỏi gợi ý
27
Trang 28HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
sản xuất lúa gạo, từ đó em rút ra nhận xét gì về
việc trồng lúa gạo của người nông dân?
GV giải thích thêm về đặc điểm sinh thái sinh thái
của cây lúa nước, về một số công việc trong quá
trình sản xuất ra lúa gạo để HS hiểu rõ về nguyên
nhân giúp cho đồng bằng Bắc Bộ trồng được nhiều
lúa gạo, sự công phu, vất vả của những người nông
dân trong việc sản xuất ra lúa gạo
Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp
GV yêu cầu nêu tên các cây trồng, vật nuôi khác
của đồng bằng Bắc Bộ
GV giải thích: Do ở đây có sẵn nguồn thức ăn là
lúa gạo & các sản phẩm phụ của lúa gạo nên nơi
đây nuôi nhiều lợn, gà, vịt
Hoạt động 3: Làm việc nhóm
Mùa đông của đồng bằng Bắc Bộ dài bao nhiêu
tháng? Khi đó nhiệt độ có đặc điểm gì? Vì sao?
Quan sát bảng số liệu & trả lời câu hỏi trong SGK
Nhiệt độ thấp vào mùa đông có thuận lợi & khó
khăn gì cho sản xuất nông nghiệp?
Kể tên các loại rau xứ lạnh được trồng ở đồng bằng
Bắc Bộ? (GV gợi ý: Hãy nhớ lại xem Đà Lạt có
những loại rau xứ lạnh nào? Các loại rau đó cũng
được trồng ở đồng bằng Bắc Bộ)
GV giải thích thêm ảnh hưởng của gió mùa Đông
Bắc đối với thời tiết của đồng bằng Bắc Bộ
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình bày
HS dựa vào SGK, tranh ảnh nêu tên các cây trồng, vật nuôi khác của đồng bằng Bắc Bộ
HS dựa vào SGK, thảo luận theo gợi ý.Đại diện nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét & bổ sung
Trang 29Ngày: / /
Địa lý
Tiết:15 HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT
CỦA NGƯỜI DÂN Ở ĐỒNG BẰNG BẮC
BỘ
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Biết đồng bằng Bắc Bộ có hàng trăm nghề thủ công truyền thống : dệt lụa, sản xuất đồ gốm, chiếu cói, chạm bạc, đồ gỗ,…
- Dựa vào ảnh mô tả về cảnh chợ phiên
II.CHUẨN BỊ:
Xem giáo án sáng thứ
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
TIẾT 2
Khởi động:
Bài cũ: Hoạt động sản xuất của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ.
Kể tên những cây trồng, vật nuôi của đồng bằng Bắc Bộ?
Vì sao ở đồng bằng Bắc Bộ sản xuất được nhiều lúa gạo?
Em hãy mô tả quá trình sản xuất lúa gạo của người dân đồng bằng Bắc Bộ?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Hoạt động1: Hoạt động nhóm
Em biết gì về nghề thủ công của người dân
đồng bằng Bắc Bộ (số lượng nghề, trình độ
tay nghề, các mặt hàng nổi tiếng, thời gian
làm nghề thủ công, vai trò của nghề thủ
công)
Khi nào một làng trở thành làng nghề? Kể
tên các làng nghề thủ công nổi tiếng mà
em biết?
Thế nào là nghệ nhân của nghề thủ công?
GV nói thêm về một số làng nghề & sản
phẩm thủ công nổi tiếng của đồng bằng
Bắc Bộ
GV chuyển ý: để tạo nên một sản phẩm thủ
công có giá trị, những người thợ thủ công
phải lao động rất chuyên cần & trải qua
nhiều công đoạn sản xuất khác nhau theo
một trình tự nhất định
HS các nhóm dựa vào tranh ảnh, SGK, vốn hiểu biết thảo luận theo gợi ý của GV.Đại diện nhóm lên trình bày kết quả thảo luận trước lớp
HS quan sát các hình về sản xuất gốm ở Bát 29
Trang 30HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân
Quan sát các hình về sản xuất gốm ở Bát
Tràng, nêu các công việc trong quá trình
tạo ra sản phẩm gốm của người dân ở Bát
Tràng?
GV có thể yêu cầu HS sắp xếp lại các hình
theo đúng trình tự công việc trong quá trình
tạo ra sản phẩm rồi mới nêu quá trình tạo
ra sản phẩm
GV nói thêm một công đoạn quan trọng
trong quá trình sản xuất gốm là tráng men
cho gốm Tất cả các sản phẩm gốm có độ
bóng đẹp là nhờ việc tráng men
GV yêu cầu HS nói về các công việc của
một nghề thủ công điển hình của địa
phương nơi HS sinh sống
Hoạt động 3: Hoạt động cả lớp
Chợ phiên ở đồng bằng Bắc Bộ có đặc
điểm gì? (hoạt động mua bán, ngày họp
chợ, hàng hoá bán ở chợ)
Mô tả về chợ theo tranh ảnh: Chợ nhiều
người hay ít người? Trong chợ có những
loại hàng hoá nào? Loại hàng hoá nào có
nhiều? Vì sao?
GV: Ngoài các sản phẩm sản xuất ở địa
phương, trong chợ còn có những mặt hàng
được mang từ các nơi khác đến để phục vụ
cho đời sống, sản xuất của người dân như
quần áo, giày dép, cày cuốc…
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
Tràng & trả lời câu hỏi
HS dựa vào tranh ảnh, SGK, vốn hiểu biết để trả lời các câu hỏi
Trang 31Ngày: / /
Địa lý
Tiết:16 THỦ ĐÔ HÀ NỘI
I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
- Nêu được một số đặc điểm chủ yếu của thành phố Hà Nội :
+Thành phố lớn ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ
+ Hà Nội là trung tâm chính trị, văn hóa, khoa học và kinh tế lớn của đất nước
- Chỉ được thủ đô Hà Nội trên bản đồ (lược đồ )
II.CHUẨN BỊ:
Bản đồ hành chính, giao thông, công nghiệp Việt Nam
Bản đồ Hà Nội
Tranh ảnh về Hà Nội
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động:
Bài cũ: Hoạt động sản xuất của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ.
Nghề thủ công của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ có những đặc điểm gì?
Chợ phiên ở đồng bằng Bắc Bộ có đặc điểm gì?
Dựa vào tranh ảnh, nêu thứ tự các công việc trong quá trình làm đồ gốm của người dân Bát Tràng?
GV nhận xét
Bài mới:
Giới thiệu:
Mỗi quốc gia đều có một thủ đô Đó là nơi ở
& làm việc của các nhà lãnh đạo đất nước, các
cơ quan đứng đầu của cả nước Thủ đô của
nước ta có tên là gì? Ở đâu? Thủ đô của nước
ta có đặc điểm gì? Chúng ta cùng tìm hiểu qua
bài học ngày hôm nay
Hoạt động1: Hoạt động cả lớp
Diện tích, dân số của Hà Nội?
GV kết luận: Đây là thành phố lớn nhất miền
Bắc
GV treo bản đồ hành chính Việt Nam
Vị trí của Hà Nội ở đâu?
GV treo bản đồ giao thông Việt Nam
Từ Hà Nội có thể đi tới các nơi khác (tỉnh khác
& nước ngoài) bằng các phương tiện & đường
giao thông nào?
Từ tỉnh (thành phố) em có thể đến Hà Nội
bằng những phương tiện nào?
Hoạt động 2: Hoạt động nhóm đôi
HS đọc SGK & trả lời
HS quan sát bản đồ hành chính & trả lời
HS quan sát bản đồ giao thông & trả lời
ác nhóm HS thảo luận theo gợi ý của 31
Trang 32Hà Nội được chọn làm kinh đô nước ta vào
năm nào? Khi đó kinh đô có tên là gì? Tới nay
Hà Nội được bao nhiêu tuổi?
Khu phố cổ có đặc điểm gì? (Ở đâu? Tên phố
có đặc điểm gì? Nhà cửa, đường phố?)
Khu phố mới có đặc điểm gì? (nhà cửa, đường
phố…)
Kể tên những danh lam thắng cảnh, di tích lịch
sử của Hà Nội
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
GV kể thêm về các danh lam thắng cảnh, di
tích lịch sử của Hà Nội (Văn miếu Quốc tử
giám, chùa Một Cột…)
GV treo bản đồ Hà Nội
Hoạt động 3: Hoạt động nhóm
Nêu những dẫn chứng thể hiện Hà Nội là:
+ Trung tâm chính trị
+ Trung tâm kinh tế lớn
+ Trung tâm văn hoá, khoa học
Kể tên một số trường đại học, viện bảo tàng
của Hà Nội
GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện phần trình
bày
GV
Đại diện nhóm trình bày kết quả trước lớp
HS xem vị trí khu phố cổ, khu phố mới
Các nhóm HS thảo luận theo gợi ý của GV
Đại diện nhóm trình bày kết quả trước lớp
Củng cố
GV treo bản đồ Hà Nội
(HS tìm vị trí một số di tích lịch sử, trường đại học, bảo tàng, chợ, khu vui chơi giải trí… & gắn các ảnh đã sưu tầm được vào vị trí của chúng trên bản đồ.)
Dặn dò:
Chuẩn bị bài: Oân tập HKI
Trang 33Ngày: / /
Địa lý
Tiết:17 ÔN TẬP HỌC KÌ I
33