SÁCH LINH KHU - THIÊN 72: THÔNG THIÊN potx

thuộc Thiếu Dương, có những người thuộc Âm Dương hòa bình, phàm tất cả 5 loại người này, hình thái của họ bất đồng, cân cốt và khí huyết cũng không giống nhau”[4].. Những người thuộc Thi

SÁCH LINH KHU

THIÊN 72: THÔNG THIÊN

Hoàng Đế hỏi Thiếu Sư: "Ta thường nghe nói về con người, có người

thuộc Âm, có người thuộc Dương, Người như thế nào thì thuộc Âm ? Người

như thế nào thuộc Dương ?”[1]

Thiếu Sư đáp: “Trong khoảng Thiên Địa, bên trong lục hợp, tất cả

không tách khỏi ngũ hành, con người cũng ứng theo đó, nhưng cũng không

phải chỉ có 1 mẫu người Âm, 1 mẫu người Dương mà thôi, nó chỉ được nói

1 cách giản lược mà thôi, lời nói không thể diễn tả rõ rệt được”[2]

Hoàng Đế hỏi: "Ta mong được nghe giảng 1 cách sơ lược về ý nghĩa

của vấn đề con người Âm Dương ấy[3] Các bậc hiền nhân, thánh nhân, nội

tâm của họ có phải kiêm cả Âm Dương và có thể biểu hiện ra bằng hành vi

hay không ?”[3]

Thiếu Sư đáp: “Nói chung, có những người thuộc Thái âm, có những

người thuộc Thiếu âm, có những người thuộc Thái Dương, có những người

thuộc Thiếu Dương, có những người thuộc Âm Dương hòa bình, phàm tất cả

5 loại người này, hình thái của họ bất đồng, cân cốt và khí huyết cũng không

giống nhau”[4]

Hoàng Đế hỏi: "Sự không giống nhau đó, ta có thể nghe giải thích

được không ?”[5]

Thiếu sư đáp: “Những người thuộc Thái âm, tính tình của họ là

tham lam mà bất nhân, bề ngoài có vẻ khiêm cung, chu đáo, nhưng bên

trong chất chứa những điều âm hiểm, chỉ biết lấy về phần mình là vui thích,

mà rất ghét khi bị thua thiệt mất mát[6] Tâm địa của họ như rất nhu hòa,

hình sắc không để lộ ra ngoài, có việc gì xảy ra họ không phản ứng và biểu

lộ ý mình kịp thời, động tác của họ thường biểu lộ chậm hơn người khác, đó

chính là tâm tính, thái độ ) của những người thuộc Thái âm[7]

Những người thuộc Thiếu Âm, tính tình của họ là tham lam

những điều nhỏ mọn, thường có ý hại người, mỗi khi thấy người khác có

những tổn thất nào đó, họ thường tỏ vẻ vui mừng như đang được 1 cái gì đó;

Họ thích làm thương tổn đến người khác, khi thấy người khác có chút gì

vinh quang, họ thường tỏ ra nổi giận; Tính khí của họ tàn ác, vô ân; Đây

chính là tâm tính, thái độ của người thuộc Thiếu âm[8]

Những người thuộc Thái dương, tính tình của họ là không chú trọng,

để ý lắm về chỗ ở của mình, họ thích bàn chuyện đại sự, không có tài năng

nhưng hay nói chuyện rỗng tuếch, chí hướng của họ thường khoe rộng ra

khắp bốn phương, cử chỉ và hành động của họ không đếm xỉa đến lẽ phải

trái, việc làm của họ thì tầm thường nhưng lại rất tự tin, khi việc họ làm bị

thất bại, nhưng họ không bao giờ hối hận; Đó là tâm tính, thái độ của

những người thuộc Thái Dương[9]

Những người thuộc Thiếu dương, tính tình của họ thường tỉ mỉ, cẩn

thận tự cho là người có tài giỏi hơn người, nếu họ chỉ làm được 1 chức quan

nhỏ nào đó, họ rất tự cao, tự đắc ý, họ có tài về ngoại giao, nhưng không thể

làm những việc bên trong; Đó chính là tính tình, thái độ của những người

thuộc Thiếu Dương[10]

Những người thuộc Âm Dương hòa bình, tính tình của họ là có 1 nếp

sống an tĩnh, họ không có những nỗi lo sợ vu vơ, họ không có những thái độ

ham muốn vui mừng quá trớn, hành động của họ thường thuần tùng với quy

luật sự vật, họ không tranh chấp kỳ kèo gì đến những gì có ích lợi cho họ, họ

chỉ sống thuận với sự biến hóa của thời lệnh (khí hậu); Họ có thể có địa vị

tôn qúy, nhưng thái độ rất khiêm tốn, Lời nói của họ là dùng đức để cảm hóa

người khác chứ không dùng đến quyền bính, đó gọi là phương pháp xử lý sự

việc tốt nhất[11]

Ngày xưa, người thầy thuốc khéo dùng kim châm và ngải cứu để trị

bệnh, họ thường quan sát biết được 5 dạng người như nói trên để phân biệt

ra mà trị liệu: Khi nào thịnh thì dùng phép tả, khi nào hư thì dùng phép

bổ”[12]

Hoàng Đế hỏi: "Nguyên tắc trị liệu cho 5 loại hình thái người như trên

thế nào ?”[13]

Thiếu Sư đáp: “Những người thuộc hình thái Thái âm, nhiều Âm mà

không Dương, Âm huyết của họ trọc, vệ khí vận hành sắc trệ không trơn

tru[14] Âm và Dương không điều hòa, cân khí hoãn, bì phu dầy, đối với

dạng người huyết trọc và bì phu dầy như vậy, nếu không áp dụng phương

pháp châm tả nhanh thì không thể làm cho bệnh tình giảm nhẹ được[5]

Những người thuộc hình thái Thiếu âm, nhiều Âm mà ít Dương, Vị

của họ nhỏ mà Trường Vị lại to công năng của lục phủ không điều hòa[6]

Mạch khí của kinh Dương minh Vị kém trong lúc đó mạch khí của Thái

dương nhiều (to), vậy nên thẩm xét 1 cách thận trọng trước khi tiến hành

điều trị, nếu không, do ở khí kém không giữ được huyệt sẽ làm cho huyết dễ

bị thoát, còn nguyên khí cũng dễ bị bại[7]

Những người thuộc hình thái Thái dương, nhiều Dương mà ít Âm, ta

nên thận trọng trước khi điều trị, vì Âm khí ít ta không nên làm cho thoát

Âm, chỉ có thể châm tả Dương khí mà thôi, nhưng nếu Dương khí bị thoát

nhiều lần sẽ đưa đến cuồng bệnh, và nếu Âm lẫn Dương đều bị thoát sẽ bị

chết 1 cách đột ngột, hoặc sẽ bất tri nhân sự[8]

Những người thuộc hình thái Thiếu dương, nhiều Dương ít Âm, kinh

mạch nhỏ nhưng lạc mạch lớn, huyết ở bên trong còn khí ở bên ngoài, trong

khi điều trị phải làm sao làm cho Âm kinh được thực, và tả bớt khí của

Dương lạc bên ngoài[9]; Nhưng nếu chỉ tả có lạc mạch, đó là ta đã cưỡng

bức Dương khí hao tán, thoát tiết ra ngoài, như vậy là trung khí sẽ bất túc,

bệnh khó có thể lành được[10]

Những người thuộc hình thái Âm Dương hòa bình, khí của Âm và

Dương được điều hòa, huyết mạch cũng được điều hòa[11] Trong lúc trị

liệu nên cẩn thận chẩn đoán sự biến hóa của Âm Dương, xét được sự thịnh

suy của tà khí và chính khí, dáng điệu của người thầy phải thung dung, xét

đoán được sự hữu dư và bất túc của khí huyết, nếu tà khí thịnh thì nên dùng

phép tả, nếu chính khí suy nên dùng phép bổ, nếu bệnh thuộc không thịnh

không hư thì dựa vào kinh đã bị bệnh mà chọn huyệt châm[12] Phương

pháp này gọi là điều hòa Âm Dương, cũng là tiêu chuẩn để phân biệt được 5

dạng hình thái của con người trong việc trị liệu”[13]

Hoàng Đế hỏi: "Ôi ! Những người thuộc hình thái 5 loại khác nhau ấy,

có khi chúng ta chưa bao giờ sống chung, hoặc quan hệ với họ, vậy khi gặp

họ 1 cách thình lình, ta không thể biết được hành vi hàng ngày của họ, ta

làm sao phân biệt được họ thuộc dạng người nào ?”[14]

Thiếu Sư đáp: “Đa số người có những loại hình khác nhau, thường

không biết, hoặc không giống với những người thuộc 5 loại hình thái Âm

Dương như kể trên, nhất là đối với ngũ ngũ nhị thập ngũ nhân thuộc ngũ âm,

ngũ hành, thì 5 loại hình thuộc Âm Dương lại càng không thể so và giống

nhau được[15] Năm loại hình thái người thuộc Âm Dương lại càng không

giống với quần chúng bình thường”[16]

Hoàng Đế hỏi: "Vậy làm cách nào để phân biệt được 5 loại hình thái

của những người này ?”[17]

Thiếu Sư đáp: "Những người thuộc loại hình thái của Thiếu Âm, dáng

người của họ có nước da đen xạm, ý niệm tư tưởng của họ bộc lộ như 1

người thấp kém, tầm thường, đôi mắt của họ thường nhìn xuống như thể là 1

người cao lớn phải nhìn xuống mới thấy được mọi vật, tuy họ không phải là

người có tật gù lưng, nhưng gối và kheo chân của họ cong lại không đứng

thẳng lên được; Đó chính là hình thái của người thuộc Thái âm vậy[18]

Những người thuộc hình thái của Thiếu âm, dáng bề ngoài của họ

giống như thanh cao, nhưng lại có thái độ lén lút, lấm lét, rình mò 1 cái gì,

lòng của họ thật âm hiểm, tặc hại 1 cách không lay chuyển, khi họ đứng thì

lúc nào cũng bộp chộp không yên, biểu lộ 1 tâm địa nham hiểm, lúc họ hành

động thì người họ khom xuống, chịu đựng sự trầm tư đầy phản trắc; Đó là

hình thái của người thuộc Thiếu âm[19]

Những người thuộc loại hình thái của Thái dương, dáng điệu của họ

rất kiêu căng, tự đắc, họ thường nẩy ngực, co bụng, và cũng thường co gối

lại Đó là hình thái của nghiên thuộc Thái dương[20]

Những người thuộc loại hình thái Thiếu dương, dáng đứng của họ

thường nghểnh đầu và mặt lên, lúc đi, thân hình của họ thường lắc lư, 2 vai

cũng như 2 cánh chỏ của họ thường hướng ra phía sau lưng; Đó là hình thái

của người thuộc Thiếu dương[21]

Những người thuộc loại hình thái Âm Dương hòa bình, dáng điệu của

họ lúc nào cũng ung dung, tự tại, lúc nào cũng sẵn sàng thích ứng với hoàn

cảnh, nét mặt lúc nào cũng có vẻ nghiêm nghị, đứng đắn, tươi vui, đôi mắt

biểu lộ cái nhìn hiền lành, dịu dàng, cử chỉ và hành động không bộp chộp

mà phân minh và đứng đắn, mọi người gọi họ là bậc quân tử; Đó là hình thái

của người thuộc Âm Dương hòa bình”[22]