SÁCH LINH KHU - THIÊN 45: NGOẠI SỦY potx

Ta biết rằng nó hợp với sự biến hóa của Thiên Đạo, của nhân sự, của tứ thời, tuy nhiên, ta muốn gom nó lại, cột nó lại như những sợi lông mao để rồi nó sẽ thành 1 thể nhất được không ?”[

SÁCH LINH KHU

THIÊN 45: NGOẠI SỦY

Hoàng Đế hỏi: “Ta đã nghe nói về 9 thiên của Cửu châm, ta đã tự nắm

được những pháp độ của nó, ta cũng đã nắm rất đầy đủ về ý nghĩa của nó, Ôi

! Cửu châm bắt đầu ở nhất mà chấm dứt ở cửu[1] Tuy nhiên, ta vẫn chưa

hiểu được cái đạo quan yếu của nó Ôi ! Chín loại kim này, nếu nhỏ thì nó

nhỏ cho đến nỗi không gì có thể nhỏ hơn bên trong nó, nếu to thì nó to cho

đến nỗi không gì có thể to hơn bên ngoài nó, nếu sâu thì nó sâu cho đến nỗi

không gì có thể sâu hơn bên dưới nó, nếu cao thì nó cao cho đến nỗi không

gì có thể cao hơn trên đỉnh nó, nó biểu hiện được trạng thái hoảng hốt vô

cùng, nó hiện diện tràn ngập đến nơi không bờ bến[2] Ta biết rằng nó hợp

với sự biến hóa của Thiên Đạo, của nhân sự, của tứ thời, tuy nhiên, ta muốn

gom nó lại, cột nó lại như những sợi lông mao để rồi nó sẽ thành 1 thể nhất

được không ?”[3]

Kỳ Bá đáp : “Thật là 1 câu hỏi hết sức sáng suốt, đây không phải chỉ

là cái Đạo của những cây kim châm mà thôi[4] Ôi ! Cái Đạo trị quốc cũng

như thế”[5]

Hoàng Đế nói: “Ta mong được nghe về cái Đạo của những cây kim

chứ không phải về vấn đề quốc sự”[6]

Kỳ Bá đáp : “Ôi ! Vấn đề trị quốc cũng chỉ là cái Đạo mà thôi, nếu

không dùng Đạo thì làm sao có thể tập hợp tất cả những gì nhỏ nhất, lớn

nhất, sâu nhất và cạn nhất vào cái nhất được ?”[7]

Hoàng Đế đáp: “Mặt trời và mặt trăng đấy ! Mặt nước và mặt gương

đấy ! Ôi ! Ánh sáng của mặt trời và mặt trăng không làm mất cái ảnh của

mình, sự quan sát trên mặt nước và mặt gương không làm mất cái hình của

mình, sự ứng của cái trống và tiếng vang không làm sai lệch âm thanh mình;

Khi có dao động là có ứng và có họa, luôn luôn bộc lộ được cái tình của

nó”[8]

Hoàng Đế hỏi: “Thật là hoàn chỉnh thay ! Đây là ánh sáng rực rỡ

không thể che dấu được; cái không thể che dấu đó không mất đi lẽ Âm

Dương tham hợp, lẽ (Âm Dương) để xét rõ hơn, từ lẽ thiết yếu của Âm

Dương để nghiệm chứng, thấy được lẽ Âm Dương để biết được, như ta đang

nhìn vào mặt nước trong, nhìn vào mặt gương sáng, không mất đi hình dáng

của nó[9] Ngũ âm không vang rõ, ngũ sắc không sáng rõ, ngũ tạng bị dao

động (không an), như vậy tức là ngoại và nội không cùng nối tiếp nhau[10]

Nếu tiếng trống ứng với dùi trống, tiếng vang ứng với âm thanh phát ra, ảnh

giống với hình, do đó, từ xa ta có thể nắm được bên ngoài để suy đoán bên

trong, từ chỗ gần ta có thể nắm được bên trong để suy đoán bên ngoài, ta gọi

đây là chỗ cực vi diệu của Âm Dương, là chỗ cao nhất của Thiên địa

vậy[11] Nay xin tàng giữ nơi phòng Linh Lan, không dám để lọt ra ngoài

vậy”[12]

THIÊN 46: NGŨ BIẾN

Hoàng Đế hỏi Thiếu Du: “Ta nghe rằng trăm bệnh xảy ra, ắt phải sinh

ra từ khí Phong, Vu, Hàn, Thử, chúng đi dọc theo lớp lông hào mao để nhập

vào đến tấu lý rồi hoặc quay trở ra, hoặc lưu lại, hoặc thành chứng Phong

thũng, mồ hôi xuất ra, hoặc thành chứng Tiêu đơn, hoặc thành chứng Hàn

nhiệt, hoặc thành chứng Lưu tý, hoặc thành chứng Tích tụ, kỳ tà tràn ngập

nhiều không kể xiết[1] Ta mong được nghe về nguyên nhân nào đã khiến

nên như thế ? [2]Ôi ! Cũng đồng thời bị bệnh, hoặc bệnh như thế này, hoặc

bệnh như thế kia[3] Có ý cho rằng chính Trời đã sinh ra Phong tà dành cho

con người ư ? Vấn đề khác nhau thế nào ?”[4]

Thiếu Du đáp: “Ôi ! Phong khí của Trời không sinh ra riêng cho trăm

họ[5] Sự vận hành của nó rất công bình, chính trực[6] Người nào phạm đến

mới bị bệnh ( còn ) người nào khéo tránh thì không bị hại gì[7] Nó không

cần gì ở người, chỉ có con người tự phạm phải nó mà thôi”[8]

Hoàng Đế hỏi: “Trong 1 lúc nào đó bị ngộ độc bởi Phong tà, đồng

thời bị bệnh, nhưng bệnh lại xảy ra 1 cách khác nhau, Ta mong được nghe

về nguyên nhân đó”[9]

Thiếu Du đáp: “Câu hỏi đúng vậy thay ! Thần xin lý luận với sự so

sánh với công việc của người thợ[10] Người thợ mài búa rìu, mài dao, gọt

đẽo cây gỗ, cành thân da thịt của gỗ cây còn có sự khác nhau về cứng và

mềm[11] Phần cứng thì khó chạm vào, phần mềm thì da nó nhũn, khi đến

phần giao nhau giữa nhánh và thân, nó sẽ làm khuyết mẻ cái búa cái rìu[12]

Trong mỗi thân cây thì phần cứng và phần mềm cũng khác nhau, phần cứng

thì rắn chắc, phần mềm thì dễ bị chạm vào, huống chi sự khác nhau trong

thân cây, khác nhau giữa sự dày mỏng của da, khác nhau giữa chất trấp ít

hay nhiều, tất cả đều khác nhau[13] Ôi ! Có những loại cây ra hoa sớm, mọc

lá sớm, có khi gặp phải sương của mùa xuân, gió ác liệt thì hoa cũng sẽ

rụng, lá cũng bị héo[14] Nếu bị phơi nắng lâu, bị đại hạn thì các loại cây

mềm, da mỏng sẽ bị héo cành, bớt nhựa và héo lá[15] Nếu bị mưa lâu, trời

âm u, các loại cây da mỏng, nhiều nhựa, sẽ bị mềm da và kiệt dần[16] Nếu

gặp gió to thổi mạnh thình lình thì các loại cây thân cứng cáp cành lá sẽ bị

gãy, bị tổn hại nhanh chóng[17] Nếu gặp sương mùa thu hoặc gió thổi

nhanh thì các thân cây cứng cáp sẽ bị lung lay rễ và rụng lá[18] Phàm trong

5 trường hợp nói trên, mỗi loại cây đều có cách bị hủy thương khác nhau,

huống chi là con người ! “[19]

Hoàng Đế hỏi: “Người ứng với cây như thế nào ?”[20]

Thiếu Du đáp: “Cây gỗ khi bị thương, đều bị thương ở cành lá, sự

cứng mềm của cành (dễ bị thương), còn phần rắn chắc của cây chưa bị

thương[21] Con người thường bị bệnh đều do ở sự kiên thiếu cố của xương

khớp (cốt tiết), của bì phu, của tấu lý, do đó mà tà khí đến tạm trú, cho nên

thường gây nên bệnh”[22]

Hoàng Đế hỏi: “Có người thường bị bệnh Phong quyết, mồ hôi chảy

đầm đìa, chứng bệnh này được biểu hiện như thế nào ?”[23]

Thiếu Du đáp: “Cơ nhục không rắn chắc, tấu lý hở thì sẽ dễ bị bệnh

Phong”[24]

Hoàng Đế hỏi: "Dựa vào sự biểu hiện nào để biết cơ nhục không rắn

chắc ?”[25]

Thiếu Du đáp: “Khối cơ nhục ở kheo chân không rắn chắc và không

có phận lý, lý có nghĩa là vùng da bị nhăn nheo, da bị nhăn nheo thì tấu lý bị

thưa hở, ta gọi đây là hình dáng phẳng trơn vậy”[26]

Hoàng Đế hỏi: "Có người bị chứng bệnh Tiêu đơn, bệnh này biểu hiện

ra như thế nào ?”[27]

Thiếu Du đáp: “Khi ngũ tạng bị nhu nhược thì hay bị bệnh Tiêu

đơn”[28]

Hoàng Đế hỏi: "Làm thế nào để biết được ngũ tạng là nhu nhược

?”[29]

Thiếu Du đáp: “Khi nói đến nhu nhược ắt phải có cương cường,

cương cường thì hay giận (nộ) nhiều, nhu nhược thì dễ bị làm thương”[30]

Hoàng Đế hỏi: "Dựa vào sự biểu hiện nào để biết nhu nhược và cương

cường ?”[31]

Thiếu Du đáp: “Những người này thường có làn da mỏng, nhưng

vùng mắt cứng chắc mà sâu, khí của họ làm cho đôi mày thẳng, đôi mắt nhìn

xa[32] Tâm khí họ cứng rắn, mà cứng rắn thì hay giận dữ, giận lên thì khí sẽ

nghịch lên trên làm cho lồng ngực bị súc tích, huyết khí bị nghịch và lưu lại

tán rộng ra làn da, sung vào cơ nhục, huyết mạch không còn lưu hành,

chuyển sang bị nhiệt, mà nhiệt sẽ làm tiêu hao cơ nhục và bì phu, gây thành

chứng Tiêu đơn[33] Đây nói về những người nóng dữ, cứng rắn và cơ nhục

nhược vậy”[34]

Hoàng Đế hỏi: "Người ta thường hay bị bệnh Hàn nhiệt, lấy gì để biểu

hiện được chứng bệnh này ?”[35]

Thiếu Du đáp: “Người nào mà xương nhỏ, thịt mềm thì thường hay bị

bệnh Hàn nhiệt”[36]

Hoàng Đế hỏi: "Lấy gì để biểu hiện được sự lớn nhỏ của xương, được

sự cứng mềm củathịt, được sự bất nhất của sắc (diện) ?”[37]

Thiếu Du đáp: “Quyền cốt (xương gò má) là cái gốc của xương (trong

người): khi mà quyền cốt to thì xương to, quyền cốt nhỏ thì xương nhỏ, bì

phu mỏng mà khối thịt ở mông không có, bắp tay yếu mềm[38] Sắc ở vùng

Địa các rất xấu, không đồng sắc với vùng Thiên đình, nghĩa là màu sắc dơ

bẩn khác với Thiên đình, đó là những biểu hiện của bệnh này[39] Sau đó

nếu da ở bắp tay mỏng, đó là tủy không đầy, vì thế thường hay bị bệnh Hàn

nhiệt”[40]

Hoàng Đế hỏi: "Lấy gì để biểu hiện được 1 người thường bị bệnh Tý

?”[41]

Thiếu Du đáp: “Nếu người mà những nếp nhăn nheo không kín đáo và

bắp thịt không cứng rắn thì thường hay bị bệnh Tý”[42]

Hoàng Đế hỏi: "Bộ vị của chứng Tý có định vùng cao thấp hay không

?”[43]

Thiếu Du đáp: “Muốn biết được sự cao thấp, nên xem rõ bộ vị của

nó”[44]

Hoàng Đế hỏi: "Có người thường hay bị bệnh Trường trung tích tụ,

lấy gì để biểu hiện chứng bệnh này ?”[45]

Thiếu Du đáp: “Bì phu mỏng mà không tươi nhuận, bắp thịt không

rắn chắc và mềm nhão, như vậy là Trường Vị bị ngăn, bị ngăn thì tà khí bị

lưu trệ, ngưng trệ thành tích tụ và làm thương đến Tỳ Vị[46] Trong khoảng

Tỳ Vị, nếu bị những khí ấm lạnh không điều hòa thì tà khí sẽ đến để làm cho

bị súc tích ngưng trệ, thế nào khí đại tụ sẽ khởi lên”[47]

Hoàng Đế hỏi: "Ta nghe nói về bệnh hình, và ta cũng đã hiểu rồi, Ta

mong được nghe về cái thời của nó”[48]

Thiếu Du đáp: “Trước hết phải lập ra vấn đề niên để biết được vấn đề

thời[49] Thời mà khí vượng cao thì khỏi bệnh, thời mà khí suy khắc thì

bệnh sẽ nguy[50] Tuy chưa bị hãm hạ, nhưng năm ấy vận khí có thông được

ra ngoài, thì bệnh ắt khỏi, đây gọi là nhân vào hình mà sinh ra bệnh, đây là ý

nghĩa của ngũ biến vậy” [51]