Đề cương môi trường doc

Theo luất bảo vệ môi trường của VN: MT bao gồm các yếu tố tự nhiên bao gồm thạchquyển, thủy quyển, khí quyển và các yếu tố vật chất nhân tạo như đồng ruộng, vườn tược,công viên, thành ph

z

Câu 1: Nêu khái niệm môi trường? Phân loại môi trường? Vì sao nói môi trường là nơi giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên? Liệt kê các chức năng cơ bản của MT?

Trả lời:

* Khái niện môi trường:

- Môi trường là tập hợp các vật thể, hoàn cảnh và có a/h bao bọc quanh 1 đối tượng nào đó

- Môi trường là khoảng không gian nhất định có chứa các yếu tố khác nhau, tác động qua lại vớinhau để cùng tồn tại và phát triển

- Môi trường là tất cả tất cả các hoàn cảnh bên ngoài tác động lên một cơ thế sinh vật hoặc một

cơ thể nhất định đang sống; là mọi vật bên ngoài một cơ thể nhất định

Theo luất bảo vệ môi trường của VN: MT bao gồm các yếu tố tự nhiên (bao gồm thạchquyển, thủy quyển, khí quyển) và các yếu tố vật chất nhân tạo (như đồng ruộng, vườn tược,công viên, thành phố, các công trình văn hóa, các nhà máy sx CN ), quan hệ mật thiết vớinhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của conngười và thiên nhiên

* Phân loại môi trường:

MT nói chung bao gồm tập hợp tất cả các thành phần của TG vất chất bao quanh có khả năngt/đ đến sự tồn tại và phát triển của mọi sinh vật

MT sống của con người thường bao gồm các thành phần MT tự nhiên, MT XH, MT nhân tạo

- MT tự nhiên: bao gồm các yếu tố tự nhiên như vật lý, hóa học, sinh học tồn tại khách quanngoài ý muốn con người hoặc ít chịu t/đ chi phối của con người

- MT nhân tạo: bao gồm các yếu tố vật lý, sinh học, XH do con người tạo lên và chịu sự chiphối của con người

- MT XH: gồm các quan hệ giữa con người với con người (con người với tư cách là cá thể, cánhân và nhân cách nghĩa là quan hệ giữa con người với con người, con người với cộng đồng,cộng đồng vời cộng đồng)

Ba thành phân MT này cùng tồn tại, xen lẫn nhau và tương tác chặt chẽ với nhau Các thànhphần MT luôn chuyển hóa và diễn ra theo chu kỳ Thông thường ở dạng cân bằng động Sự cânbằng này đảm bảo cho sự sống trên trái đất phát triển ổn định

* Nói MT là nơi giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên vì:

Trái đất là nơi sinh sống của con người và các sinh vật nhờ các điều kiện MT đặc biệt như : t

không wá cao, nồng độ ôxy và các khí khác tương đối ổn định, Sự phát sih và phát triển sựsống trên trái đất nhờ hoạt động của hệ thống các thành phần of MT trái đất như khí quyển,sinh q, thạch q

+ Khí quyển: giữ cho nhiệt độ trái đất tránh được các bức xạ quá cao, chênh lệch nhiệt độ lớn,

ổn định nhiệt độ trong khả năng chịu đựng của con người

Tầng Ozon ngăn cản các tia bức xạ tự mặt trời, giảm tia có hại đ/v con người và sinh vật

+ Thủy quyển: thực hiện chu trình tuần hoàn nước, giữ cân bằng nhiệt độ, các chất khí, giảmnhẹ tác động có hại của thiên nhiên đến con người và sinh vật

+ Thạch quyển: liên tục cung cấp nl, vất chất cho các quyển khác của trái đất giảm t/đ tiêu cựccủa thiên nhiên tới con người và sinh vật Là nơi cư trú của con người tránh các tác động có hạicủa thiên nhiên như lũ lụt, động đất, núi lửa

* Môi trường có các chức năng cơ bản sau:

- Không gian sống của con người và sinh vật: mỗi một người đều cần một khoảng không giannhất định để phục vụ cho các hoạt động sống như: nhà ở, nơi nghỉ ngoi, đất để sản xuất nôngnghiệp mỗi người mỗi ngày cần 4m3 không khí sạch để thở,2,5l nước để uống,một lượnglương thực thực phẩm tương ứng với 2000-2500calo.

Không gian sống của con người có thể phân loại thành :

+ chức năng xây dựng: cung cấp mặt bằng và nền móng cho các đô thị, khu công nghiệp, kiếntrúc hạ tầng và nông thôn

+ chức năng vận tải: cung cấp mặt bằng, khoảng không gian và nền móng cho gt đường thủy,

bộ, hàng không

+chức năng cung cấp mặt bằng cho sự phân hủy chất thải, chức năng mặt bằng giải trí của conngười, cung cấp mặt bằng và không gian xây dựng các hồ chứa, cung cấp mặt bằng cho các yếu

tố khác của con người

- Mt là nơi cung cấp tài nguyên cần thiết cho đs hoạt động và sản xuất của con người

Mọi sp công, nông, lâm ngiệp của con người đều bắt nguồn từ các dạng vất chất tồn tại trên tráiđất và không gian bao quanh trái đất Nhu cầu của con người về các nguồn tài nguyên khôngngưng tăng lên Chức năng này của mt còn gọi là nhóm chức năng sản xuất tự nhiên gồm:

+ rừng tự nhiên: có chức năng cung cấp nước, bảo tồn tính đa dạng sinh học và độ phì nhiêu củađất, nguồn gỗ củi, dược liệu và điều kiện sinh thái

+ các thủy vực: có chức năng cung cấp nước, chất dinh dưỡng, nơi vui chơi, giải trí và cácnguồn thủy hải sản

+ Động thực vật: cung cấp lương thực, thức phẩm, các nguồn gen quý hiếm

+ không khí, nhiệt đô, năng lượng mặt trời, gió, nước: để chúng ta hít thở, cây cối ra hoa kếttrái

+ các loại quặng, dầu mỏ: cung cấp năng lượng và nguyên liệu cho các hoạt động sản xuất nôngnghiệp

- Mt là nơi chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong cuộc sống và trong hđ sản xuấtcủa chính mình

Có thể phân loại chi tiết chức năng này thành các loại sau:

+chức năng biến đổi lý, hóa học

+chức năng biến đổi sinh hóa

+ chức năng biến đổi sinh học

- Mt là nơi giảm nhẹ tác động có hại của thiên nhiên tới con người và sinh vật trên trái đất

+khí quyển giữ cho nhiệt độ trái đất tránh được các bức xạ quá cao, chênh lệch nhiệt độ lớn, ổnđịnh nhiệt độ trong khả năng chịu đựng của con người

+thủy quyển thực hiện chu trình tuần hoàn nước, giữ cân bằng nhiệt độ,các chất khí, giảm nhẹtác động có hại của thiên nhiên đến con người và các sinh vật

+ thạch quyển liên tục cung cấp năng lượng, vật chất cho các quyển khác của trái đất giảm tácđộng tiêu cực của thiên nhiên tới con người và sinh vật

- Môi trường là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người

+ cung cấp sự ghi chép lưu trữ lịch sử địa chất, lịch sử tiến hóa của vật chất và sinh vật, điềukiện thời tiết, khí hậu, lịch sử xuất hiện và phát triển văn hóa của loài người

+ cung cấp các chỉ thị về không gian và thời gian, từ các thông tin, tín hiệu lưu giữ của quá khứ,nhờ đó có thể dự báo các hiểm họa có thể xảy ra

+ lưu trữ và cung cấp cho con người sự đa dạng các nguồn gen

Câu 2: Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ MT? Em hãy liệt kê các vấn đề MT nông thôn

ở VN hiên nay? Nêu các giải pháp để giải quyết các vấn đề MT nông thôn?

* Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ MT?

Chiên lược Bảo vệ môi trường là bo phan câu thành không the tách rời của Chiên lược phát

trien kinh tê xã hoi, là cơ sở quan trọng bảo đảm phát trien bên vững đất nước Phát trien kinh têphải kêt hợp chặt chẽ, hài hoà vời phát trien xã hoi và bảo ve môi trường Dâu tư bảo ve môitrường là dâu tư cho phát trien bên vững

- Bảo ve môi trường là nhiem vụ của toàn xã hoi, của các câp, các ngành, các tổ chức, congđông và của mọi người dân

- Bảo ve môi trường phải trên cơ sở tăng cường quản lý nhà nước, the chê và pháp luat di dôivới viec nâng cao nhan thức và ý thức trách nhiem của mọi người dân, của toàn xã hoi vê bảo

ve môi Trường

- Bảo ve môi trường là viec làm thường xuyên, lâu dài Coi phòng ngừa là chính, kêt hợp với xử

lý và kiem soát ô nhiem, khac phục suy thoái, cải thien chât lượng môi trường; tiên hành cótrọng tâm, trọng diem; coi khoa học và công nghe là công cụ hữu hieu trong bảo ve môi trường

- Bảo ve môi trường mang tính quôc gia, khu vực và toàn cầu cho nên phải kêt hợp giữa pháthuy noi lực với tang cường hợp tác quôc tê trong bảo ve môi trường và phát trien bên vững

* Em hãy liệt kê các vấn đề MT nông thôn ở VN hiên nay?

Ở nhiều địa phương, nhất là vùng đồng bằng, do đất đai chật hẹp nên đang đối mặt với tìnhtrạng ô nhiễm môi trường nặng nề Chưa bao giờ lượng rác thải sinh hoạt lại nhiều như bây giờ.Rác thải do người dân vứt ra khắp nơi, từ ven nhà, đường làng, ngõ xóm đến kênh mương, aohồ , chỗ nào cũng có rác Trong khi đó, dịch vụ vệ sinh môi trường ở nông thôn chưa pháttriển Nguyên nhân của tình trạng trên một phần là do ý thức người dân chưa cao, mọi ngườiđều mặc nhiên vứt rác bừa bãi ở bất cứ đâu có thể Điều đáng báo động là họ coi việc giữ gìn vệsinh môi trường không phải là việc của cá nhân mà là việc của xã hội, nhiều người còn giữ tưtưởng “sạch nhà ta, mặc nhà hàng xóm” Một vấn đề nữa là đa phần người dân không tự phânloại được rác nên việc chôn lấp, thu gom, xử lý gặp nhiều khó khăn

Ngoài một lượng lớn rác thải sinh hoạt, các chợ nông thôn cũng là nơi sản sinh ra đủ các loạirác mà chưa có biện pháp xử lý, chủ yếu quét dọn lại một chỗ rồi để phân huỷ tự nhiên, gây nênnhững gánh nặng cho công tác bảo vệ môi trường

Đó là chưa kể lượng rác thải trong chăn nuôi Do nhu cầu phát triển kinh tế, người dân đang

mở rộng quy mô chuồng trại nhưng lại không thay đổi phương thức chăn nuôi, đa phần vẫn làmtheo kiểu “chuồng lợn cạnh nhà, chuồng gà cạnh bếp”, phân và nước thải gia súc chưa qua xử lývẫn vô tư thải ra rãnh nước đường làng Nếu gặp trời mưa, nước thải lênh láng, còn trời nắng thìbốc mùi hôi thối nồng nặc Không những thế, đây còn là môi trường thuận lợi để ruồi, muỗi, các

ký sinh trùng gây bệnh phát sinh Thứ nước thải đó còn ngấm vào nguồn nước ngầm, do vậy,nguy cơ phát sinh các loại dịch bệnh là rất cao

Môi trường nông thôn còn bị đe dọa bởi tình trạng lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp nhưphân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và việc sử dụng phân tươi, nhất là trong sản xuất các

loại rau ăn Điều này vừa có hại cho môi trường, vừa ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ conngười

* Nêu các giải pháp để giải quyết các vấn đề MT nông thôn?

- cần tuyên truyền và hướng dẫn người dân hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thu gom vỏbao đúng nơi quy định để xử lý Tăng cường sử dụng phân xanh, phân hữu cơ tại chỗ kết hợpvới phân hoá học, không dùng phân tươi bón trực tiếp cho cây trồng

- Triển khai các cách và các công nghệ nông nghiệp đúng đắn về môi trường để nâng cao sảnlượng cây trồng, duy trì được chất lượng đất, tái quay vòng các chất dinh dưỡng, bảo tồn nguồnnước và năng lượng, kiểm soát được các loại côn trùng và cỏ dại

- Giúp đỡ nông dân chia sẻ kiến thức kinh nghiệm trong bảo vệ các nguồn tài nguyên, đất, nước

và rừng, sử dụng hiệu quả hoá chất và giảm hoặc tái sử dụng các chất thải nông nghiệp

- Khuyến khích các công nghệ tự cung tự cấp ít tiêu hao nguyên liệu đầu vào và ít năng lượng,bao gồm cả canh tác bản địa

- Trợ giúp nghiên cứu về các thiết bị nhằm sử dụng tối ưu sức lao động của con người và độngvật

Để thúc đẩy nông dân quản lý tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững, các chính phủ cầntạo điều kiện cho nhân dân chăm lo mảnh đất của mình bằng việc thừa nhận quyền sở hữu đấtđai, cho vay tín dụng, cung cấp công nghệ, được đào tạo về nông nghiệp Các nhà nghiên cứucũng cần phải phát triển các kỹ thuật canh tác thân thiện về mặt môi trường và các trường caohọc phải đưa bộ môn sinh thái vào chương trình đào tạo nông nghiệp

Câu 3: Trình bầy cấu trúc của khí quyển? Trình bày biểu hiện và các nguồn gây ô nhiễm biển? Việc giải quyết nhu cầu lương thực thực phẩm đã có tđ tiêu cực tới MT như thế nào?

* Cấu trúc khí quyển:

7-10km) và các yếu tố thời tiết, nhiệt độ giảm dần theo độ cao đạt đến -50°C Không khí trongtầng đối lưu chuyển động theo chiều thẳng đứng và nằm ngang rất mạnh làm cho nước thay đổi

cả 3 trạng thái, gây ra hàng loạt quá trình thay đổi vật lý Những hiện tượng mưa, mưa đá, gió,

Tầng bình lưu: từ độ cao trên tầng đối lưu đến khoảng 50 km, nhiệt độ, áp suất tăng theo độcao đạt đến 0°C Ở đây không khí loãng, nước và bụi rất ít, không khí chuyển động theo chiềungang là chính, rất ổn định Tâng bình lưu có chứa ozon (từ km số 18 trở lên) nồng độ ozon đạttrạng thái cao nhất ở 20 – 25 km

Tầng trung lưu: từ khoảng 50 km đến 80-85 km, nhiệt độ giảm theo độ cao đạt đến -75°C.Phần đỉnh tầng có một ít hơi nước, thỉnh thoảng có một vài vệt mây bạc gọi là mây dạ quang Tầng điện li: từ 80–85 km đến khoảng 640 km, nhiệt độ tăng theo độ cao có thể lên đến2.000°C hoặc hơn Ôxy và nitơ ở tầng này ở trạng thái ion, vì thế gọi là tầng điện li Sóng vô

mới truyền đến các nơi trên thế giới Tại đây, do bức xạ môi trường, nhiều phản ứng hóa họcxảy ra đối với ôxy, nitơ, hơi nước, CO2 chúng bị phân tách thành các nguyên tử và sau đó ionhóa thành các ion như NO+, O+, O2+, NO3-, NO2- và nhiều hạt bị ion hóa phát xạ sóng điện từkhi hấp thụ các tia mặt trời vùng tử ngoại xa

Tầng ngoài: từ 500–1.000 km đến 10.000 km, nhiệt độ tăng theo độ cao có thể lên đến2.500°C Đây là vùng quá độ giữa khí quyển Trái Đất với khoảng không vũ trụ Vì không khí ởđây rất loãng, nhiệt độ lại rất cao, một số phân tử và nguyên tử chuyển động với tốc độ cao cố

"vùng vẫy" thoát ra khỏi sự trói buộc của sức hút Trái đất lao ra khoảng không vũ trụ Do đótầng này còn gọi là tầng thoát ly Tuy nhiêt, các nhiệt kế, nếu có thể, lại chỉ các nhiệt độ thấpdưới 0°C do mật độ khí là cực kỳ thấp nên sự truyền nhiệt ở mức độ có thể đo đạc được là rấtkhó xảy ra

- Trình bày biểu hiện và các nguồn gây ô nhiễm biển?

Công ước Luật biển năm 1982 đã chỉ ra 5 nguồn gây ô nhiễm biển: Các hoạt động trên đấtliền, thăm dò và khai thác tài nguyên trên thềm lục địa và đáy đại dương, thải các chất độc hại

ra biển, vận chuyển hàng hoá trên biển và ô nhiễm không khí

Các nguồn ô nhiễm từ lục địa theo sông ngòi mang ra biển như dầu và sản phẩm dầu, nướcthải, phân bón nông nghiệp, thuốc trừ sâu, chất thải công nghiệp, chất thải phóng xạ và nhiềuchất ô nhiễm khác Hàng năm, các chất thải rắn đổ ra biển trên thế giới khoảng 50 triệu tấn,gồm đất, cát, rác thải, phế liệu xây dựng, chất phóng xạ Một số chất thải loại này sẽ lắng tạivùng biển ven bờ Một số chất khác bị phân huỷ và lan truyền trong toàn khối nước biển

Trong tương lai, do khan hiếm nguồn trên lục địa, sản lượng khai thác khoáng sản đáy biển

sẽ gia tăng đáng kể Trong số đó, việc khai thác dầu khí trên biển có tác động mạnh mẽ nhất đếnmôi trường biển Hiện tượng rò rỉ dầu từ giàn khoan, các phương tiện vận chuyển và sự cố tràndầu có xu hướng gia tăng cùng với sản lượng khai thác dầu khí trên biển Vết dầu loang trênnước ngăn cản quá trình hoà tan oxy từ không khí Cặn dầu lắng xuống đáy làm ô nhiễm trầmtích đáy biển Nồng độ dầu cao trong nước có tác động xấu tới hoạt động của các loài sinh vậtbiển Loài người đã và đang thải ra biển rất nhiều chất thải độc hại một cách có ý thức và không

có ý thức Loại hoá chất bền vững như DDT có mặt ở khắp các đại dương Theo tính toán, 2/3lượng DDT (khoảng 1 triệu tấn) do con người sản xuất, hiện đang còn tồn tại trong nước biển.Một lượng lớn các chất thải phóng xạ của các quốc gia trên thế giới được bí mật đổ ra biển.Riêng Mỹ năm 1961 có 4.087 và 1962 có 6.120 thùng phóng xạ được đổ chôn xuống biển Việcnhấn chìm các loại đạn dược, bom mìn, nhiên liệu tên lửa của Mỹ đã được tiến hành từ hơn 50năm nay Riêng năm 1963 có 40.000 tấn thuốc nổ và dụng cụ chiến tranh được hải quân Mỹ đổ

ra biển

Hoạt động vận tải trên biển là một trong các nguyên nhân quan trọng gây ô nhiễm biển Rò rỉdầu, sự cố tràn dầu của các tàu thuyền trên biển thường chiếm 50% nguồn ô nhiễm dầu trênbiển Các tai nạn đắm tàu thuyền đưa vào biển nhiều hàng hoá, phương tiện và hoá chất độc hại.Các khu vực biển gần với đường giao thông trên biển hoặc các cảng là nơi nước biển có nguy

cơ dễ bị ô nhiễm

Ô nhiễm không khí có tác động mạnh mẽ tới ô nhiễm biển Nồng độ CO2 cao trong khôngkhí sẽ làm cho lượng CO2 hoà tan trong nước biển tăng Nhiều chất độc hại và bụi kim loạinặng được không khí mang ra biển Sự gia tăng nhiệt độ của khí quyển trái đất do hiệu ứng nhàkính sẽ kéo theo sự dâng cao mực nước biển và thay đổi môi trường sinh thái biển

Bên cạnh các nguồn ô nhiễm nhân tạo trên, biển có thể bị ô nhiễm bởi các quá trình tự nhiênnhư núi lửa phun, tai biến bão lụt, sự cố rò rỉ dầu tự nhiên v.v

* Việc giải quyết nhu cầu lương thực thực phẩm đã có tđ tiêu cực tới MT như thế nào?

- Thâm canh gối vụ, tăng khả năng sử dụng đất khai thác đất một cách tối đa Trước kia chúng

ta canh tác 1 năm 2 vụ hiên nay 1 năm chúng ta canh tác 3 vụ gây sói mòn, thoái hóa đất, samạc hóa đất ả/h đến chất lượng đất, các loại vi sinh vật có trong đất

Câu 4: Đa dạng sinh học là gì? Nguyên nhân gây ra sự suy giảm đa dạng sinh học? Con người tđ đến các hệ sinh thái tự nhiên như thế nào?

Đa dạng sinh học là khái niệm dùng để chỉ tất cả các giống loài và mối liên hệ giữa chúng

với môi trường tự nhiên, là tập hợp các thông tin di truyền, loài và hệ sinh thái

* Nguyên nhân gây ra sự suy giảm đa dạng sinh học:

Sự suy giảm đa dạng sinh học là một vấn đề đang được các nhà khoa học và các nhà hoạchđịnh chính sách rất quan tâm Các loài đang bị tuyệt chủng với tốc độ nhanh nhất được biết đếntrong lịch sử địa chất và phần lớn những tuyệt chủng này là do các hoạt động của con người.Các nguyên nhân chính:

- Mất và phá huỷ nơi cư trú: thường là kết quả trực tiếp do các hoạt động của con người và sự

tăng trưởng dân số, là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm loài, quần thể và hệ sinh thái

- Sự thay đổi trong thành phần hệ sinh thái: chẳng hạn như mất hoặc suy giảm của một loài

có thể dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học Ví dụ, nỗ lực loại trừ chó sói châu Mỹ ở miềnnam California dẫn đến viêck giảm sút các quần thể chim hót trong vùng Khi quần thể chó sóichâu Mỹ giảm sút, quần thể con mồi của chúng, gấu trúc Mỹ, sẽ tăng lên Do gấu trúc Mỹ ăntrứng chim, nên khi số lượng chó sói ít hơn thì số lượng gấu trúc ăn trứng chim lại nhiều lên,kết quả là số lượng chim hót sẽ ít đi

- Sự nhập nội các loài ngoại lai: có thể phá vỡ toàn bộ hệ sinh thái và ảnh hưởng đến các

quần thể động vật hoặc thực vật bản địa Những kẻ xâm chiếm này có thể ảnh hưởng bất lợi

cho các loài bản địa do quá trình sử dụng các loài bản địa làm thức ăn, làm nhiễm độc chúng,cạnh tranh với chúng hoặc giao phối với chúng.

- Khai thác quá mức (săn bắn quá mức, đánh cá quá mức, hoặc thu hoạch quá mức) một loài

hoặc một quần thể có thể dẫn tới sự suy giảm của loài hoặc quần thể đó

- Gia tăng dân số: Đe dọa lớn nhất đối với đa dạng sinh học là số lượng và tốc độ gia tăngdân số của loài người Ngày lại ngày, ngày càng nhiều nhiều đòi hỏi ngày càng nhiều khônggian sống, tiêu thụ ngày càng nhiều tài nguyên và tạo ra ngày càng nhiều chất thải trong khi dân

số thế giới liên tục gia tăng với tốc độ đáng báo động

- Ô nhiễm do con người gây ra có thể ảnh hưởng đến mọi cấp độ của đa dạng sinh học

- Biến đổi khí hậu toàn cầu có thể làm thay đổi các điều kiện môi trường Các loài và cácquần thể có thể bị suy giảm nều chúng không thể thích nghi được với những điều kiện mới hoặc

sự di cư

* Con người tđ đến các hệ sinh thái tự nhiên như thế nào?

Con người là một thành viên trong các hệ sinh thái tự nhiên quanh mình có quan hệ tương hỗthông qua các mặt xích thức ăn các hoạt động lđ sx nhưng đặc biệt là hành vi cư xử của conngười

Trong quá trình phát triển con người đã tđ vào hệ sinh thái tự nhiên rất nhiều như khai thácsinh vật thủy sinh, chăn nuôi, trồng trọt, khai thác các sp của rừng Ngoài ra con người còn tạo

ra những hệ sinh thái nhân tạo như kết hợp trồng trọt, trồng rừng, chăn nuôi và con người tíchcực tham gia bảo vệ MT chống lại quá trình ô nhiễm MT và quản lý các nguồn tài nguyên tựnhiên và MT Nhưng bên cạnh những tđ tích cực con người đã để lại những tđ xấu đến MT gâynhững hậu quả khác nhau

Mối quan hệ giữa con người – hệ sinh thái:

Phù hợp quy luật sinh thái

Câu 5: Nêu vai trò của đa dạng sinh học? Tại sao chúng ta phải bảo vệ đa dạng sinh học? Liệt kê các hệ sinh thái hiện nay đang có nguy cơ bị suy giảm đa dạng sinh học?

* Tại sao chúng ta phải bảo vệ đa dạng sinh học?

Chuỗi thức ăn

Con người

Hành vi cư xử

Đa dạng sinh học có vai trò quan trọng trong duy trì sự sống Ngoài việc cung cấp nguồnnguyên liệu công nghiệp, lương thực thực phẩm, nhiều loại thuốccho con người, chúng còn cóthể làm ổn định hệ sinh thái nhờ sự tác động qua lại giữa chúng Gần đây, thuốc trị bệnh bạchcầu có thể được trích từ một loại hoa – RosyPeriwrinkle (dừa cạn hồng), chỉ được tìm thấy ởMadagascar, và thuốc điều trị bệnh ung thư vú từ cây Thủy tùng ở Tây Bắc Pacific Các sảnphẩm từ động vật, cá và thực vật được dùng làm thuốc, đồ trang sức, năng lượng, vật liệu xâydựng, lương thực và những vật dụng cần thiết khác v.v…

Về mặt sinh thái, đa dạng sinh học còn có vai trò trong bảo vệ sức khỏe và tính toàn bộ của

hệ sinh thái thế giới Cung cấp lương thực, lọc các chất độc (qua các chu trình sinh địa hóa học),điều hòa khí hậu của trái đất, điều chỉnh cung ứng nước ngọt … Nếu mất những loài hoang dại

sẽ làm mất sự cân bằng sinh thái và ảnh hưởng tới con người, chất lượng của cuộc sống Thayđổi tính đa dạng và nơi cư trú của đa dạng sinh học cũng ảnh hưởng tới sức khỏe và bệnh tậtcủa con người

* Vai trò của đa dạng sinh học:

Đa dạng sinh học có vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống trên hành tinh chúng ta

- Cung cấp lương thực, thực phẩm, dược liệu quý hiếm phục vụ cuộc sống của con người Đadạng sinh học cũng có ý nghĩa then chốt đối với việc duy trì và tăng cường an ninh lương thực.Bảo tồn và duy trì đất không bị ô nhiễm, nước sạch, nhiều nguồn gen khác nhau, và các quátrình sinh thái

- Điều hòa không khi:

+ Rừng: làm sạch ko khí

+ Biển:

- Lọc các chất độc hại: trồng một sô cây hấp thụ chất độc của khói thuốc, khói bụi

- lưu trữ, cung cấp nguồn gen quý hiếm

* Tại sao chúng ta phải bảo vệ đa dạng sinh học?

Đa dạng sinh học có vai trò quan trọng trong duy trì sự sống Ngoài việc cung cấp nguồnnguyên liệu công nghiệp, lương thực thực phẩm, nhiều loại thuốccho con người, chúng còn cóthể làm ổn định hệ sinh thái nhờ sự tác động qua lại giữa chúng Gần đây, thuốc trị bệnh bạchcầu có thể được trích từ một loại hoa – RosyPeriwrinkle (dừa cạn hồng), chỉ được tìm thấy ởMadagascar, và thuốc điều trị bệnh ung thư vú từ cây Thủy tùng ở Tây Bắc Pacific Các sảnphẩm từ động vật, cá và thực vật được dùng làm thuốc, đồ trang sức, năng lượng, vật liệu xâydựng, lương thực và những vật dụng cần thiết khác v.v…

Về mặt sinh thái, đa dạng sinh học còn có vai trò trong bảo vệ sức khỏe và tính toàn bộ của

hệ sinh thái thế giới Cung cấp lương thực, lọc các chất độc (qua các chu trình sinh địa hóa học),điều hòa khí hậu của trái đất, điều chỉnh cung ứng nước ngọt … Nếu mất những loài hoang dại

sẽ làm mất sự cân bằng sinh thái và ảnh hưởng tới con người, chất lượng của cuộc sống Thayđổi tính đa dạng và nơi cư trú của đa dạng sinh học cũng ảnh hưởng tới sức khỏe và bệnh tậtcủa con người

* Liệt kê các hệ sinh thái hiện nay đang có nguy cơ bị suy giảm đa dạng sinh học?

- Hệ động thực vật Rừng tự nhiên đang bị xuống cấp

Hiện nay, độ che phủ rừng tuy tăng nhưng chủ yếu là ở rừng trồng Tuy nhiên, chất lượng củahầu hết các vùng rừng tự nhiên còn lại đều đang bị xuống cấp Diện tích rừng nguyên sinh chưa

bị tác động chỉ còn tồn tại trong các vùng rừng nhỏ, rời rạc tại các khu vực núi cao của miềnBắc và Tây Nguyên

Mất rừng và suy thoái rừng gây nên sa mạc hoá, làm nghèo đất tại nhiều địa phương, như một

số huyện ở tỉnh miền núi phía bắc Lào Cai; gây lũ lụt và hạn hán, đồng thời cũng làm trở việccung ứng lâm sản…

- Hệ sinh thái biển đang bị đe dọa

Tình trạng khai thác, đánh bắt quá mức các nguồn lợi thủy, hải sản đang diễn ra ở nhiều nơi,nhất là khai thác bằng các phương pháp có tính hủy diệt Xu hướng quần thể của nhiều loạiđộng thực vật biển cũng đang suy giảm, ngày càng có nhiều loài hơn phải đối mặt với nguy cơtuyệt chủng

- Diện tích đất ngập nước có chiều hướng suy giảm Môi trường sống và di cư của nhiều loàisinh vật bị phá hủy, các loại chất thải ngày càng gia tăng, nạn chặt phá rừng ngập mặn, sử dụngkhông hợp lý các hóa chất bảo vệ thực vật và phân bón trong sản xuất nông nghiệp

Câu 6: Nêu khái niệm tài nguyên thiên nhiên? Nêu vai trò của tài nguyên rừng? Nêu một

số vấn đề liên quan đến việc khai thác và sử dụng tài nguyên nl? Nêu các dạng nl đang đc

sd ở VN? Việc khai thác khoáng sản có tđ như thế nào đến MT?

* Tài nguyên thiên nhiên là nguồn của cải vật chất nguyên khai đc hình thành và tồn tại trong

tự nhiên mà con người có thể sử dụng để đáp ứng nhu cầu trong cuộc sống Mỗi loại tài nguyên

có đặc điểm riêng nhưng có 2 thuộc tính chung:

- Tài nguyên phân bố ko đồng đều giữa các vùng trên trái đất và trên cùng một lãnh thổ có thểtồn tại nhiều loại tài nguyên tạo ra sự ưu đãi của tự nhiên với từng vùng lãnh thổ, từng quốc gia

- Đại bộ phận các nguồn tài nguyên thiên nhiên có gia trị kinh tế cao được hình thành qua quátrình lâu dài của tự nhiên và lịch sử

* Vai trò của tài nguyên rừng:

Rừng là một hợp phần quan trọng nhất cấu thành nên sinh quyển Ngoài ý nghĩa về tàinguyên động thực vật rừng còn là một yếu tố không thể thiếu đc trong tự nhiên, nó có vai tròcực kỳ quan trọng tạo cảnh quan và có td mạnh mẽ đến các yếu tố khí hậu, đất đai Vì vậy rừng

ko chỉ có chức năng trong phát triển KT – XH mà còn có ý nghĩa đặc biệt trong bảo vệ MT Rừng là lá phổi xanh của trái đất: rừng có ảnh hưởng đến nhiệt độ, độ ẩm, không khí, thànhphần khí quyển và có ý nghĩa điều hòa khí hậu Rừng ko chỉ chắn gió mà còn làm sạch ko khí

và có a/h lớn đến vòng tuần hoàn cacbon trong tự nhiên Là máy lọc bụi khổng lồ trung bình 1năm 1 ha rừngthoong có khả năng hút 36,4 tấn bụi từ ko khí 1 ha rừng hàng năm tạo nên sinhkhối khoảng 300 – 500kg 16 tấn ôxi (rừng thông 30 tấn, rừng trồng 3 – 10 tấn) Mỗi người 1năm cần 4000kg ôxi do 1000 – 3000 m2 cây xanh tọa ra

Rừng là tác nhân chính vá lỗ thủng tầng ozon

Rừng cung cấp tài nguyên cho con người gỗ, đồng thực vật, nguồn gen trong rừng thường

có rất nhiều khoang sản Rừng là nơi cư trú của nhiều dân cư đặc biệt là đồng bảo ít người

Rừng còn tạo ra 1 hoàn cảnh tiêủ khí hậu có td tốt đến sức khỏe con người Rừng làm giảmnhiệt độ (nhiệt độ ko khí đất trồng rừng thường thấp hơn nhiệt độ đất trồng thường từ 3 – 5 oc)

và tăng độ ẩm ko khí Rừng có vai trò bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn Là khochưa các chất dinh dưỡng khoáng mùn và có a/h lớn đến độ phì nhiêu của đất

* Nêu một số vấn đề liên quan đến việc khai thác và sử dụng tài nguyên nl?

- Than đá: Tổng trữ lượng trên 2000 tỷ tấn, tập trung hcur yếu ở các quốc gia: Nga, TQ, Mỹ,

Đức, Ooxxtralia có khả năng đáp ứng nhu cầu cho loài người khoảng 200 năm Khai thác than

đá có tđ đến MT Khai thác lộ thiên: gây mất cảnh quan, làm a/h đến hệ sinh thai xung quanh,a/h đến sinh vật xung quanh mất nơi cư trú, thậm trí gây chết Gây bụi, ô nhiễm MT đất, nước,không khí bởi các nguyên tố kim loại năng, chất phóng xa Khai thác hầm lò: gây sụt lún, mất

cảnh quan MT sử dụng thuốc nổ trong qtr khai thác tạo ra các khí độc hại, tiếng ồn Cả 2phương pháp khai thác đều phá rừng, thay đổi hệ sinh thái rừng, làm suy giảm đa dạng sinh học,một số loài bị mất nơi cư trú

+ Sd chế biến và sàng tuyển than đá tạo ra bụi và nước thải chứa than, kim loại năng Đốt than

đá tạo ra các loại khí độc như bụi SO2, CO2, Nox, Theo tính toán 1 nhà máy nhiệt điện chạythan công suất 1000MW hàng năm thải ra MT 5 triệu tấn CO2, 18000 tấn Nox, 11000 – 68000tấn chất thải rắn

- Dầu mỏ và khí đốt: là loại nl quan trọng đ/v con người, nó chiếm từ 51 – 62% nguồn nl của

các quốc gia

Khai thác và sd dầu mỏ và khí đốt sẽ tạo ra các vấn đề MT như: qtr khai thác gây lún đất, ônhiễm dầu đ/v đất, nước, gây ô nhiễm biển (50% lượng dầu gây ô nhiễm biển là do khai thácdầu trên biển) Chế biến dầu gây ô nhiễm dầu và kim loại nặng kể cả KL phóng xạ Đốt dầu khítạo ra các chất thải khí tương tự như đốt than

- Năng lượng địa nhiệt: tồn tại dưới dạng hơi nước nóng và nhiệt thoát ra từ các vùng có hoạt

động núi lửa như: Italia, Aizolen, Kamchatka (Nga) Nl của suối nước nóng nl của các khối đámacma trong các vùng nền ccor, gradien nhiệt của các lớp đất đá Ưu điểm của chúng là khaithác và sd chúng ko gây ô nhiễm MT, mất ít diện tích và ko gây khi nhà kính

- Năng lượng nguyên tử và nl hạt nhân: nl hạt nhân là nl giải phóng trong qtr phân hủy hạt nhâncác nguyên tố U, Th hoặc tổng hợp nhiệt hạch từ nhiên liệu là các đồng vị H, He, Li Ưu điểm

là ko tạo ra khí nhà kính như CO2, bụi Tuy nhiên các nhà máy điện nguyên tử hiện nay lànguồn gây nguy hiểm lớn đ/v MT bởi sự rò rỉ chất thải phóng xạ khí, rắn, lỏng và các sự cố nổnhà máy

- nl mặt trời: bức xạ mặt trời vô cùng quan trọng đ/v con người và Trái đất Ưu điểm là ko tạo

ra các hiệu ứng tiêu cực đ/v MT sống của con người, nhưng nhược điểm là cường độ yếu và ko

ổn định, khó chuyển hóa thành nl thương mại

- Thủy năng, nl từ gió, nl sinh khối là những nl sạch của con người Tuy nhiên các nhà khoa

học chứng minh rằng thủy điện cũng gây ô nhiễm, biến đổi ko lợi cho MT

* Các dạng năng lượng được sd ở VN:

Trong xã hội văn minh ngày nay, con người không thể sống thiếu năng lượng Nhưng donguồn năng lượng là hữu hạn nên nhân loại phải sử dụng năng lượng một cách hiệu quả khônglãng phí

- Than đá, dầu mỏ, gỗ củi, thủy năng

- Năng lượng sinh khối: bioga, khí thiên nhiên Được chế tạo từ những nguồn nguyên liệu làrác thải của nông nghiệp như phân gia súc, gia cầm, phụ phẩm của cây trồng như rơm rạ, thân lángô,đậu Một thách thức lớn cho nhân loại trong thế kỷ 21 là giảm phát thải khí nhà kính, yếu

tố quyết định gây ra biến đổi khí hậu Vấn đề chính được đặt ra là tìm được một nguồn nănglượng sạch, rẻ, dồi dào để thay thế cho nguồn nhiên liệu hóa thạch, được coi là bẩn và đangđược dự báo là sẽ cạn kiệt trong nay mai Năng lượng sinh học hiện đang là một hướng đi mànhiều quốc gia đã lựa chọn

- Năng lượng mặt trời ở VN có được sd nhưng ít và hầu như không sử dụng đến nl của thủychiều, gió nl mặt trời ở VN vẫn còn dưới dạng tiềm năng chưa được khai thác nhiều Một sốứng dụng nl mặt trời ở Vn như bình nước nóng nl mặt trời, bếp nl mặt trời

* Việc khai thác khoáng sản có tđ như thế nào đến MT?

Hoạt động khai thác khoáng sản nhìn chung rất đa dạng các quá trình trên gây ra các tđ tớihàng loạt các yếu tố MT như: suy thoái chất lượng ko khí, chất lượng nước mặt, lưu lượng và

chất lượng nước ngầm, thay đổi cảnh quan và địa hình khu vực, mất đất rừng và euy giảm đadạng sinh học, tạo tiếng ồn và ả/h tới sức khỏe dân cư địa phương và người lđ

Khai thác khoáng sản làm mất đất, mất rừng, ô nhiễm nước, ô nhiễm bụi, khí độc, lãng phí tàinguyên

Vận chuyển, chế biến khoáng sản gây ô nhiễm bụi, khí, nước và chất thải rắn

Sử dụng khoáng sản gây ra ô nhiễm không khí (SO2, bụi, khí độc ), ô nhiễm nước, chất thảirắn

- Tài nguyên khoáng sản thế giới và khai thác khoáng sản thế giới đang tạo ra các nguy cơđối với con người:

Trữ lượng hạn chế, đang cạn kiệt trong tương lai

Khai thác khoáng sản tàn phá môi trường

Sử dụng khoáng sản gây ô nhiễm không khí, ô nhiễm nước

Câu 7: ô nhiễm không khí là gì? Nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí? Phân tích nguồn nhân tạo gây ô nhiễm ko khí? Mưa axit là gì? Tác hại của mưa axit?

* Nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí

- Nguồn tự nhiên

-núi lửa: núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua, mê tan vànhững loại khí khác

- cháy rừng: các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra do sấm chớp

- bão bụi: gây nên do gió mạnh và bão, mưa bào mòn đất và sa mạc, đất trồng và gió thổi tunglên thành bụi

- nước biển bốc hơi và cùng với sóng biển tung bọt mang theo bụi muối lan truyền vào khôngkhí

- các quá trình phân hủy, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiều chất khí, cácphản ứng hóa học giữa khí tự nhiên hình thành các khí sunfua, nitrit, các muối

Các bụi, khí này đều gây ô nhiễm môi trường

- Nguồn nhân tạo

-hoạt động công nghiệp

- đốt cháy nhiên liệu hóa thạch

-hoạt động của các phương tiện giao thông

- hoạt động nông nghiêp

-hoạt động xây dựng

- từ nước thải, rác thải công nghiệp

* nguồn nhân tạo gây ô nhiễm ko khí:

Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp, đốt cháynhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông

Công nghiệp

Đây là nguồn gây ô nhiễm lớn nhất của con người Các quá trình gây ô nhiễm là quá trình đốtcác nhiên liệu hóa thạch: than, dầu, khí đốt tạo ra: CO2, CO, SO2, NOx, các chất hữu cơ chưacháy hết: muội than, bụi, quá trình thất thoát, rò rỉ trên dây truyền công nghệ, các quá trình vậnchuyển các hóa chất bay hơi, bụi

Đặc điểm: nguồn công nghiệp có nồng độ chất độc hại cao, thường tập trung trong một khônggian nhỏ Tùy thuộc vào quy trình công nghệ, quy mô sản xuất và nhiên liệu sử dụng thì lượngchất độc hại và loại chất độc hại sẽ khác nhau

Giao thông vận tải

Đây là nguồn gây ô nhiễm lớn đối với không khí đặc biệt ở khu đô thị và khu đông dân cư Cácquá trình tạo ra các khí gây ô nhiễm là quá trình đốt nhiên liệu động cơ: CO, CO2, SO2, NOx,

Pb, Các bụi đất đá cuốn theo trong quá trình di chuyển Nếu xét trên từng phương tiện thì nồng

độ ô nhiễm tương đối nhỏ nhưng nếu mật độ giao thông lớn và quy hoạch địa hình, đường xákhông tốt thì sẽ gây ô nhiễm nặng cho hai bên đường

Nguồn ô nhiễm không khí do hoạt động xây dựng

Ở nước ta hiện nay hoạt động xây dựng nhà cửa, đường sá, cầu cống, rất mạnh và diễn ra ởkhắp nơi, đặc biệt là ở các đô thị Các hoạt động xây dựng như đào lấp đất, đập phá công trình

cũ, vật liệu xây dựng bị rơi vãi trong quá trình vận chuyển, thường gây ô nhiễm bụi rất trầmtrọng đối với môi trường không khí xung quanh, đặc biệt là ô nhiễm bụi, nồng độ bụi trongkhông khí ở các nơi có hoạt động xây dựng vượt trị số tiêu chuẩn cho phép tới 10 - 20 lần

Sinh hoạt

Là nguồn gây ô nhiễm tương đối nhỏ, chủ yếu là các hoạt động đun nấu sử dụng nhiên liệunhưng đặc biệt gây ô nhiễm cục bộ trong một hộ gia đình hoặc vài hộ xung quanh Tác nhângây ô nhiễm chủ yếu: CO, bụi

* Mưa axit là hiện tượng mưa mà nước mưa có độ pH dưới 5,6 Đây là hậu quả của quá trình

phát triển sản xuất con người tiêu thụ nhiều than đá, dầu mỏ và các nhiên liệu tự nhiên khác

* Tác hại của mưa axit:

Mưa axit được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1872 tại Anh Người ta đã thấy rằng mưa axitrất nguy hại đến môi trường sống, trong xây dựng, trong bảo tồn di tích lịch sử

Mưa axit ảnh hưởng xấu tới các thuỷ vực (ao, hồ) Các dòng chảy do mưa axit đổ vào hồ, ao

sẽ làm độ pH của hồ giảm xuống, lượng nước trong ao hồ sẽ giảm đi nhanh chóng, các sinh vậttrong hồ, ao suy yếu hoặc chết hoàn toàn Hồ, ao trở thành các thuỷ vực chết

Mưa axit ảnh hưởng xấu tới đất do nước mưa ngấm xuống đất làm tăng độ chua của đất, hoàtan các nguyên tố trong đất cần thiết cho cây như canxi (Ca), magiê (Mg) làm suy thoái đất,

cây cối kém phát triển Lá cây gặp mưa axit sẽ bị "cháy" lấm chấm, mầm sẽ chết khô, làm chokhả năng quang hợp của cây giảm, cho năng suất thấp Mưa axit còn phá huỷ các vật liệu làmbằng kim loại như sắt, đồng, kẽm, làm giảm tuổi thọ các công trình xây dựng, làm lở loét bềmặt bằng đá của các công trình.

Mưa axit gây hư hại các công trình, song cũng đem lại lợi ích đáng kể Các nhà khoa họcvừa phát hiện thấy những cơn mưa chứa axit sunphuaric làm giảm phát thải methane từ nhữngđầm lầy (đầm lầy là nơi sản ra lượng lớn khí methane), nhờ đó hạn chế hiện tượng trái đất nónglên

Một cuộc điều tra toàn cầu mới đây đã cho thấy thành phần sunphua trong các cơn mưa này

có thể ngăn cản trái đất ấm lên, bằng việc tác động vào quá trình sản xuất khí methane tự nhiêncủa vi khuẩn trong đầm lầy Methane chiếm 22% trong các yếu tố gây ra hiệu ứng nhà kính Vàcác vi khuẩn ở đầm lầy là thủ phạm sản xuất chính Chúng tiêu thụ chất nền (gồm hydro vàaxetat) trong than bùn, rồi giải phóng methane vào khí quyển Nhưng trong đầm lầy ngoài vikhuẩn sinh methane, còn có vi khuẩn ăn sunphua cạnh tranh thức ăn với chúng Khi mưa axit đổxuống, nhóm vi khuẩn này sẽ sử dụng sunphua, đồng thời tiêu thụ luôn phần chất nền đáng lýđược dành cho vi khuẩn sinh methane Do vậy, các vi khuẩn sinh methane bị "đói" và sản xuất

ra ít khí nhà kính Nhiều thí nghiệm cho thấy phần sunphua lắng đọng có thể làm giảm quá trìnhsinh methane tới 30%

Câu 8: Hiệu ứng nhà kính là gì? Nêu cơ chế tác nhân gây ra HƯNK? Hậu quả do sự ấm dần lên của trái đất? Em sẽ làm gì để hạn chế sự ấm dần lên của trái đất dô HƯNK?

* Cơ chế gây ra Hiệu ứng nhà kính:

Nhiệt độ bề mặt trái đất được tạo nên do sự cân bằng giữa năng lượng mặt trời đến bề mặttrái đất và năng lượng bức xạ của trái đất vào khoảng không gian giữa các hành tinh Nănglượng mặt trời chủ yếu là các tia sóng ngắn dễ dàng xuyên qua cửa sổ khí quyển Trong khi đo,bức xạ của trái đất với nhiệt độ bề mặt trng bình +16oC là sóng dài có năng lượng thấp, dễ dàng

bị khí quyển giữ lại Các tác nhân gây ra sự hấp thụ bức xạ sóng dài trong khí quyển là khíCO2, bụi , hơi nước, khí mê tan, khí CFC

“kết quả của sự trao đổi không cân bằng về năng lượng giữa trái đất với không gian xungquanh, dẫn đến sự gia tăng nhiệt độ của khí quyển trái đất Hiện tượng này diễn ra theo cơ chếtương tự như nhà kính trồng cây và được gọi là hiệu ứng nhà kính”

Sự gia tăng tiêu thụ nhiên liệu hoá thạch của loài người đang làm cho nồng độ khí CO2 củakhí quyển tăng lên Sự gia tăng khí CO2 và các khí nhà kính kháctrong khí quyển trái đất làmnhiệt độ trái đất tăng lên Theo tính toán của các nhà khoa học, khi nồng độ CO2 trong khíquyển tăng gấp đôi, thì nhiệt độ bề mặt trái đất tăng lên khoảng 3oC Các số liệu nghiên cứu chothấy nhiệt độ trái đất đã tăng 0,5oC trong khoảng thời gian từ 1885 đến 1940 do thay đổi củanồng độ CO2 trong khí quyển từ 0,027% đến 0,035% Dự báo, nếu không có biện pháp khắcphục hiệu ứng nhà kính, nhiệt độ trái đất sẽ tăng lên 1,5 - 4,5oC vào năm 2050

Vai trò gây nên hiệu ứng nhà kính của các chất khí được xếp theo thứ tự sau: CO2 => CFC =>

CH4 => O3 =>NO2 Sự gia tăng nhiệt độ trái đất do hiệu ứng nhà kính có tác động mạnh mẽ tớinhiều mặt của môi trường trái đất

* Hậu quả do sự ấm dần lên của trái đất?

Nhiệt độ trái đất tăng sẽ làm tan băng và dâng cao mực nước biển Như vậy, nhiều vùng sản

của con người bị suy giảm

- Những bệnh như sốt xuất huyết và sốt rét trước đây quan niệm là bệnh ở xứ nhiệt đới sẽ

chuyển lên phía bắc và trở thành phổ biến do nhiệt độ tăng

- Những đợt nắng nóng sẽ làm chết nhiều người hơn ở nhiều vùng hơn trên thế giới (đợt nắngnóng năm 2003 đã làm chết trên 70.000 ở Châu Âu)

- Năng suất mùa màng sẽ giảm, dẫ tới mất an ninh lương thực 800 triệu người phải làm quen

- Nước khan hiếm dẫn tới bệnh viêm loét dạ dày và suy dinh dưỡng tăng gấp bội

- Những thiên tai như lũ lụt rút nhanh do sự thay đổi bản đồ mưa và tan băng sẽ ngăn cản việctiêu thoát nước đến bệnh tiêu chảy và nhiều bệnh tật khác

- Nhiều người ở thành phố sẽ lâm vào cảnh thiếu nhà ở, xuất hiện các khu nhà ổ chuột, nhữngbất công về phúc lợi y tế, đặc biệt nguy hiểm khi có thiên tai, dịch bệnh

* Các biện pháp để hạn chế sự ấm dần lên của trái đất do HƯNK

- Giảm lượng khí thải gậy hiệu ứng nhà kính

- Trồng cây bảo vệ lá phổi xanh của trái đất

- Khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên, trong khi khai thác phải có biện pháp bảo

vệ MT

- Sd các nguôn nl sạch như nl mặt trời, gió, thủy triều

- Đưa ra các chế tài, bộ luật về bảo về MT

- Tìm ra các nguyên vật liệu mới để thay thế cho các nguồn nguyên liệu đang có nguy cơ bị cạnkiệt

- Đầu tư phát triển khoa học công nghệ

- Sử dụng các phường tiện giao thông công cộng trong lưu thông đi lại

Câu 9: Nêu nguyên nhân gây ra suy giảm tầng ozon? Tại sao chúng ta phải bảo vệ tầng ozon? Tại sao nói “Sự suy giảm tầng ozon có tính chất chu kỳ và thường xuất hiện ở 2 đầu cực trái đất”?

*nguyên nhân làm suy giảm?

Cơ chế phá hủy Ozon:

Ôzôn có thể bị phá hủy bởi các nguyên tử clo, flo hay brôm trong bầu khí quyển Các nguyên

tố này có trong một số hợp chất bền nhất định, đặc biệt là chlorofluorocacbon (CFC), đi vàotầng bình lưu và được giải phóng bởi các tia cực tím Như vậy mỗi gốc Cl có thể phá hủy hàngnghìn phân tử O3 trước khi nó bị phân hủy thành chất khác

- các nguyên tử clo được tạo thành như thế sẽ trở thành chất xúc tác hủy diệt các phân tử ôzôntrong một chu kỳ khép kín Trong chu kỳ này, một nguyên tử clo tác dụng với phân tử ôzôn, lấy

đi một nguyên tử ôxy (tạo thành ClO) và để lại một phân tử ôxy bình thường Tiếp theo, mộtôxy nguyên tử tự do sẽ lấy đi ôxy từ ClO và kết quả cuối cùng là một phân tử ôxy và mộtnguyên tử clo, bắt đầu lại chu kỳ Một nguyên tử clo đơn độc sẽ phân hủy ôzôn mãi mãi nếunhư không có các phản ứng khác mang nguyên tử clo ra khỏi chu kỳ này bằng cách tạo nên cácnguồn chứa khác như axít clohydric và clo nitrat (ClONO2)

Phản ứng của nguyên tử clo trong các nguồn chứa này thông thường chậm nhưng được giatăng khi có các đám mây tầng bình lưu ở địa cực, xuất hiện trong mùa Đông ở Nam Cực, dẫnđến chu kỳ tạo thành lỗ thủng ôzôn theo mùa

* Tại sao chúng ta phải bảo vệ tầng ozon?

Vì tầng ozon hấp thụ tia cực tím từ mặt trời, giảm sút tầng ozon dự đoán sẽ cường độ tia cựctím ở bề mặt Trái đất, có thể dẫn đến nhiều thiệt hại bao gồm cả gia tăng bệnh ung thư da

Các tia bức xạ cực tím có nl cao được hấp thụ bởi ozon được công nhận chung là một yếu tốtham gia tạo thành các khối u ác tính (ung thư da) Thí dụ như theo một nghiên cứu, tăng 10%các tia cực tím có nl cao được liên kết với tăng 19% các khối u ác tính ở đàn ông và 16% ở phụnữ

Tăng cường bức xạ tia cực tím có thể cũng ả/h đến mùa màng Thực vật ko chịu nổi nhiều tia

tử ngoại chiếu và sẽ bị mất dần khả năng miễn dịch, các sinh vật dưới biển bị tổn thương vàchết dần Sản lượng nhiều loại cây trồng có tầm quan trọng về kinh tế như lúa phụ thuộc vàoquá trình cố định nito của vi khuẩn lam cộng sinh ở rễ cây Mà vi khuẩn lam rất nhạy cảm vớiá/s cực tím và có thể bị chết khi hàm lượng tia cực tím gia tăng

* Tại sao nói “Sự suy giảm tầng ozon có tính chất chu kỳ và thường xuất hiện ở 2 đầu cực trái đất”?

Tính chu kỳ (theo mùa): người ta đã quan sát thấy cột ôzôn giảm sút rõ rệt trong mùa xuân vàđầu hè ở Nam cực Mùa hè hay có sấm sét đc tạo ra khi mưa rào Mùa đông có cường độ á/sthấp