Trong hai Công ước Viên về quyền kế thừa của quốc gia do Ủy ban luật quốc tế của LHQ soạn thảo và vừa được ký kết mới đây, có định nghĩa: “Sự kế thừa của quốc gia là thuật ngữ dùng để
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ VẤN ĐỀ KẾ THỪA QUỐC GIA
I. LÍ LUẬN CHUNG VỀ KẾ THỪA QUỐC GIA
1. Khái niệm và giải thích một số thuật ngữ
2. Các điều ước quốc tế điều chỉnh
II. SỰ KẾ THỪA QUỐC GIA DO KẾT QUẢ CỦA GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
1. Vấn đề kế thừa quốc gia sau khi giả phóng dân tộc
IV SỰ KẾ THỪA QUỐC GIA KHI MỘT QUỐC GIA TÁCH
THÀNH NHIỀU QUỐC GIA.
1 Vấn đề đặt ra khi một quốc gia tách ra thành nhiều quốc gia
• Kế thừa quốc gia khi Liên bang tách thành quốc gia độc lập
• Kế thừa quốc gia khi một bộ phận của quốc gia tách thành quốc gia độc lập
2 Một số ví dụ về việc tách quốc gia thành nhiều quốc gia
Trang 2V SỰ KẾ THỪA QUỐC GIA SAU KHI HỢP NHẤT, SÁP NHẬP
Trang 3Trong lý luận cũng như trong thực tiễn luật pháp quốc tế, vấn đề kế thừa bao gồm một số bộ phận khá phức tạp và thường làm phát sinh nhiều cuộc tranh luận sôi nổi, nhiều phần của vấn đề đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt khoát Chế định
kế thừa bao gồm kế thừa chính phủ, kế thừa của tổ chức quốc tế, kế thừa quốc gia, trong đó bộ phận quan trọng nhất được nghiên cứu là sự kế thừa của quốc gia.
Trong phạm vi của đề tài, chúng tôi chỉ nghiên cứu vấn đề kế thừa của quốc gia trong luật quốc tế hiện đại.
Ý NGHĨA ĐỀ TÀI:
-Với sự nghiên cứu vấn đề này, chúng tôi mong muốn giúp cho những ai
muốn tìm hiểu về vấn đề kế thừa quốc gia trong môn học Luật quốc tế có cái nhìn bao quát và toàn diện hơn vấn đề này Để từ đó hiểu được sự cần thiết như thế nào trong việc kế thừa qua sự phân tích về các nước đã áp dụng chế định kế thừa
• Phân tích và làm rõ các vấn đề liên quan giúp các nhà lập pháp hoàn thiện vấn đề này hơn
• Đồng thời qua sự nghiên cứu tìm tòi tài liệu và phân tich các tài liệu đã tìm được, thì hơn ai hết chúng tôi đã tự trang bị, bổ sung cho mình một lượng kiến thức không nhỏ về “vấn đề kế thừa quốc gia” nhằm hoàn thiện khối kiến thức cho môn hoc Luật quốc tế để chuẩn bị cho các kì thi cuối kì và
có thể vận dụng tốt những kiến thức đó phục vụ cho công việc sau này Bên cạnh đó cũng giúp bản thân tự rèn luyện các kĩ năng tìm kiếm, chọn
Trang 4chọc tài liệu và đăc biệt là kĩ năng viết bài luận phục vụ cho các đề tài tiếp theo.
CHƯƠNG I KHÁI QUÁT VỀ VẤN ĐỀ KẾ THỪA QUỐC GIA
I LÍ LUẬN CHUNG VỀ KẾ THỪA QUỐC GIA.
1.Khái niệm và giải thích một số thuật ngữ:
Kế thừa : theo từ điển Từ và Ngữ tiếng Việt của GS.Nguyễn Lân thì kế nghĩa
là kết nối, thừa nghĩa là tiếp theo Vì vậy, kế thừa có nghĩa là thừa hưởng những gì
mà chủ thể trước để lại cho thế hệ sau Cần phân biệt kế thừa với thừa kế trong luật dân sự, thừa kế là sự dịch chuyển tài sản từ người chết sang người sống.
Quốc gia: cho tới thời điểm hiện nay, chưa có định nghĩa thống nhất trên bình diện quốc tế về quốc gia Tuy vậy, có những tiêu chí được thừa nhận rộng rãi hiện nay được quy định ở điều 1, Công ước Montevideo 1993 về quyền và nghĩa vụ quốc gia thì một thực thể được coi là quốc gia theo pháp luật quốc tế phải có bốn yếu tố cơ bản sau: dân cư thường xuyên, lãnh thổ được xác định, chính phủ, năng lực tham gia vào các quan hệ với các chủ thể quốc tế khác ( Giáo trình luật quốc tế
ĐH luật quốc gia Hà Nội)
Trong khoa học luật quốc tế đã có nhiều định nghĩa không hoàn toàn giống nhau về sự kế thừa trong luật quốc tế Trong hai Công ước Viên về quyền kế thừa của quốc gia do Ủy ban luật quốc tế của LHQ soạn thảo và vừa được ký kết mới đây, có định nghĩa:
“Sự kế thừa của quốc gia là thuật ngữ dùng để chỉ sự thay thế của quốc gia này cho một quốc gia khác trong việc gánh chịu trách nhiệm về quan hệ quốc tế đối với lãnh thổ nào đó” Hiểu một cách đơn giản thì kế thừa quốc gia là sự dịch chuyển quyền và nghĩa vụ từ quốc gia này sang quốc gia khác.
Định nghĩa này không bao gồm sự kế thừa về tài sản quốc gia, quốc tịch, điều ước quốc tế hay quy chế thành viên của tổ chức quốc tế của quốc gia để lại kế thừa…
Trong từ điển ngoại giao của Liên Xô cũ xuất bản năm 1973, có định nghĩa:
“Sự kế thừa quốc gia là sự dịch chuyển các quyền và nghĩa vụ của một quốc gia
Trang 5này cho một quốc gia khác” Trong nhiều tài liệu nghiên cứu về kế thừa của quốc gia cũng có những định nghĩa mang nội dung tương tự.
Những cơ sở làm phát sinh sự kế thừa :Sự xuất hiện trên trường quốc tế những quốc gia mới, có sự chuyển một bộ phận lãnh thổ từ quốc gia này cho một quốc gia khác.
Các yếu tố của quan hệ kế thừa quốc gia
• Chủ thể tham gia quan hệ kế thừa: là các quốc gia, các quốc gia này được phân thành quốc gia để lại kế thừa và quốc gia kế thừa.
• Đối tượng kế thừa (khách thể của kế thừa): là các quyền và nghĩa vụ quốc tế, trong đó bao gồm những đối tượng quan trọng là lãnh thổ, tài sản quốc gia, quốc tịch, điều ước quốc tế, quy chế thành viên tại các tổ chức quốc tế.
• Sự kiện pháp lý làm phát sinh, thay đổi quyền kế thừa quốc gia: đó là những biến cố chính trị lớn lao xảy ra hợp với quy luật khách quan của xã hội, đáp ứng những yêu cầu của luật quốc tế hiện đại, đặc biệt là nguyên tắc dân tộc
tự quyết.các sự kiện đó bao gồm cuộc cách mạng xã hội; phong trào giải phóng dân tộc; khi có sự chia, tách của một quốc gia hoặc nhiều quốc gia hợp nhất, sáp nhập thành một quốc gia.
2.Các điều ước quốc tế điều chỉnh quan hệ kế thừa quốc gia: Ủy ban pháp luật quốc tế (ILC) thỏa thuận về kế thừa quốc gia theo bốn nhóm:
• Công ước Viên 1978 về kế thừa của các quốc gia đối với các điều ước quốc tế.
• Công ước Viên 1983 về kế thừa tài sản, hồ sơ lưu trữ và công nợ quốc gia.
• Thành viên tổ chức quốc tế: Báo cáo viên của ILC kết luận rằng vấn đề này không thích hợp cho việc xây dựng luật Các báo cáo viên đề nghị một bản báo cáo cung cấp những minh họa về việc giải quyết các loại khác nhau của vấn đề.
• Về quốc tịch: các báo cáo viên cũng không tìm thấy bất cứ triển vọng nào về việc soạn thảo luật và đề nghị bản báo cáo hoặc dự thảo luật Đại hội đồng LHQ tuyên bố thiết lập các tiêu chuẩn tối thiểu.
Trang 6II SỰ KẾ THỪA QUỐC GIA DO KẾT QUẢ CỦA GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
1.Vấn đề kế thừa quốc gia sau khi giải phóng dân tộc
Sau cách mạng giải phóng dân tộc, quốc gia mới thành lập trước đây vốn là thuộc địa hoặc lãnh thổ lệ thuộc của quốc gia khác giờ
là một quốc gia độc lập Quốc gia để lại kế thừa vẫn tồn tại và vẫn
là chủ thể của luật quốc tế, các quyền và nghĩa vụ quốc tế của quốc gia này vẫn được duy trì tại quốc gia mới thành lập trong một thời gian nhất định trừ những quyền và nghĩa vụ có liên quan đến địa vị pháp lý của chính quốc gia để lại kế thừa trong quan hệ qua lại với quốc gia kế thừa Trong quan hệ quốc tế, quốc gia kế thừa có địa vị pháp lý bình đẳng với quốc gia để lại kế thừa
• Về lãnh thổ, tài sản:
Quốc gia kế thừa sẽ kế thừa toàn bộ lãnh thổ và tài sản của mình, bao gồm tài sản ở nước ngoài có được từ nguồn gốc của tài sản trong nước mà trong quá trình xâm lược quốc gia để lại kế thừa
có được
• Về điều ước quốc tế:
Theo luật quốc tế, quốc gia mới thành lập không nhất thiết phải tôn trọng các điều ước quốc tế đang có hiệu lực vào thời điểm kế thừa tại lãnh thổ quốc gia mới, vì quốc gia độc lập không tham gia vào việc ký kết điều ước quốc tế, quốc gia để lại kế tha mới là chủ thể phải thực hiện điều ước đó.Vấn đề này được quy định ở phần III điều 15,16, 30, trong Công ước Viên 1978 Đối với điều ước
Trang 7quốc tế chưa có hiệu lực thì không nhất thiết phải thực hiện nếu cảm thấy bất lợi cho quốc gia mình.
Nếu quốc gia kế thừa muốn tham gia vào điều ước quốc tế nhiều bên không hạn chế số lượng thành viên thì có thể thiết lập quy chế quốc gia để tham gia vào điều ước đó Đối với điều ước quốc tế nhiều bên có hạn chế số lượng thành viên thì quốc gia kế thừa được tham gia khi tất cả các quốc gia thành viên của điều ước
đó đồng ý
Đối với điều ước song phương đang có hiệu lực tại thời điểm kế thừa có thể có hiệu lực với quốc gia mới nếu các bên có thỏa thuận với nhau về điều ước đó một cách cụ thể
Trong một số trường hợp, quốc gia kế thừa đã ký kết những điều ước đặc biệt với quốc gia để lại kế thừa để giải quyết vấn đề cụ thể
về kế thừa giữa hai quốc gia.Trong nhiều điều ước loại này có ghi nhận việc quốc gia mới thành lập sẽ kế thừa tất cả những điều ước còn hiệu lực thi hành do quốc gia để lại quyền kế thừa đã ký kết với nước khác về lãnh thổ vốn là thuộc địa hoặc lệ thuộc đó
• Về quốc tịch: công dân của quốc gia sẽ kế thừa sẽ mang quốc tịch củaquốc gia mình
• Về quy chế thành viên: Hiện nay chưa có điều ước nào quy định cụ thể vấn đề này.Thực tế hiện nay LHQ đã chấp nhận kết nạp các quốc gia mới giành được độc lập làm thành viên như Zimbabue (25-08-1980), Đông Timor (2002), Serbia (2000), Montenegro (2006), Lithuania (1991)…
Ý nghĩa của kế thừa quốc gia sau cách mạng giải phóng dân tộc: tạo điều kiện tốt về chính trị, ngoại giao, kinh tế cho quốc gia kế thừa Tạo ra
sự công bằng, bình đẳng giữa các quốc gia Đây là bước đệm quan
Trang 8trọng để quốc gia mới thành lập được gia nhập các tổ chức quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển sau này của quốc gia đó.
2.Ví dụ tiêu biểu: như trường hợp giữa Anh và Xri Lanca Sau khi giành được độc lập từ tay thực dân Anh, XriLanca đã ký hiệp định với Anh vào ngày 11/11/1947 thỏa thuận
+ Về điều ước quốc te như sau: “ Tất cả những nghĩa vụ và trách nhiệm từ trước tới nay thuộc chính phủ Liên hiệp Vương quốc Anh phát sinh từ bất kỳ điều ước quốc tế hiện hành nào, từ nay trở đi sẽ chuyển cho chính phủ XriLanca bởi lẽ chúng có thể áp dụng cho XriLanca Những quyền và ưu đãi tương trợ nhau từ trước đến nay
đã được Chính Phủ Vương Quốc liên hiệp sử dụng sẽ được Chính phủ Xri Lanca sử dụng từ nay trở đi nhờ có sự áp dụng bất cứ điều ước quốc tế nào nói trên” (theo Hiệp định ngày 11-11-1947 giữa Anh và Xri Lanca)
+ Về quy chế thành viên: sau khi giành độc lập thì Xri Lanca trở thành thành viên của Liên Hợp Quốc ngày 14/12/1955
III. KẾ THỪA QUỐC GIA SAU CÁCH MẠNG XÃ HỘI
1.Khái quát chung về tình hình kế thừa quốc gia sau cách mạng xã
hội:
Một tiền đề nữa của kế thừa quốc gia đó là cách mạng xã hội Cách mạng là phá cái cũ đổi ra cái mới, phá cái xấu đổi ra cái tốt ( Hồ Chí Minh) hay cách mạng là cuộc đấu tranh của giai cấp bị áp bức nhằm lật
đổ nền thống trị của giai cấp áp bức, phá vỡ quan hệ sản xuất cũ, xây dựng một chế độ mới tiến bộ hơn ( Nguyễn Lân-Từ điển Từ và Ngữ Tiếng Việt) Vậy có thể hiểu cuộc cách mạng xã hội là cuộc cách mạng làm thay đổi chính quyền nhà nước từ tay giai cấp thống trị lỗi thời sang tay giai cấp cách mạng.Cách mạng xã hội tại các nước không phải là
Trang 9thuộc địa thường giữ lại được đơn vị lãnh thổ-dân cư đó với những đặc tính giai cấp của một kiểu quốc gia khác với kiểu quốc gia đã tồn tại trước cách mạng.Vậy nên nhà nước mới ra đời sau cuộc cách mang xã hội không những tồn tại và phát triển trên cái mới mà còn có sự kế thừa những cái tốt và những thành quả của nhà nước cũ Để hiểu kĩ hơn về vấn đề này, chúng ta sẽ xét một vài cuộc cách mang trên trên thế giới để thấy được sự kế thừa quốc gia.Điển hình là cuộc cách mạng tháng 10 Nga, cuộc cách mạng xã hội của các nước Hồi Giáo,Cách mạng Minh Trị ở Nhật Bản…
2.Một số quốc gia trên thế giới áp dụng kế thừa quốc gia sau cách mạng
xã hội:
2.1.Cuộc cách mạng tháng 10 Nga năm 1917:
Đến cuối thế kỉ 17, nước Nga Sa Hoàng vẫn còn rất lạc hậu so với các nước phương Tây khác Không kể Hà Lan và Anh đã thực hiện cách mạng tư sản mà các nước quân chủ chuyên chế phương Tây khác nhất là Pháp, đã và đang là những quốc gia hùng cường
Còn nước Nga thì chỉ đầu thế kỷ 18 , khi Piotr I lên ngôi Hoàng đế, trước những đòi hỏi bức xúc từ nhu cầu phát triển của đất nước, bắt đầu
đề ra và thực hiện thanh công một số cải cách trong đường lối chính sách đối nội, đối ngoại, mới bước ra vũ đài quốc tế với tư cách một cường quốc Từ đó cho đến nửa đầu thế kỷ 19, nước Nga tuy không giữ địa vị thống soái ở châu Âu, nhưng là một trong những quốc gia có tiếng nói quyết định trong các vấn đề quan hệ quốc tế
Tuy nhiên, về kinh tế, nhìn chung nước Nga vẫn còn rất lạc hậu Cho đến trước Thế chiến I, nước Nga với diện tích và dân số lớn nhất trong
số 8 cường quốc thế giới: Anh, Pháp, Nga, Đức, Áo, Hung, Italia, Mỹ và Nhật, lại chỉ chiếm vị trí cuối cùng về tỷ lệ dân số thành thị trong tổng dân số và mức độ công nghiệp hóa tính theo đầu người Năm 1861, nước
Trang 10Nga mới xóa bỏ chế độ nông nô, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển cả ở thành thị lẫn nông thôn Song về tổng quan, nếu như phần lãnh thổ thuộc châu Âu của nước Nga đã chuyển mạnh sang con đường phát triển TBCN, thì phần lãnh thổ rộng lớn thuộc châu A', ngoại trừ các thành phố lớn vẫn duy trì quan hệ sản xuất phong kiến với nền kinh tế
du mục Do vậy, nước Nga trước cách mạng tháng Mười là mắt xích yếu nhất trong hệ thống đế quốc chủ nghĩa thế giới , trong khi chế độ quân chủ chuyên chế Sa hoàng vẫn là thành luỹ của các thế lực quí tộc phong kiến
Cách mạng tháng Mười năm 1917 thành công Đối với nước Nga, đó là cuộc cách mạng vô sản, nhưng đối với dân tộc thuộc địa trong đế quốc Nga thì đó còn là cuộc Cách mạng giải phóng dân tộc Cách mạng tháng
10 thành công đã dẫn đến sự ra đời của liên Bang Cộng hoà xã hội Xô Viết (1922), đã nêu tấm gương sáng về sự giải phóng dân tộc bi áp bức
và làm cho phong trào cách mạng vô sản ở các nước tư bản chủ nghĩa phương tây và ở các nước phương đông có quan hệ mật thiết với nhau trong việc chống lại kẻ thù chung là chủ nghia đế quốc.Vậy sau cuộc cách mạng, nước Nga đã kế thừa những gì?
+ về điều ước quốc tế: Chính phủ Xô viết đã gửi cho nhân dân Mông Cổ và Chính phủ Ngoại Mông một bức công hàm với nội dung:
"Chính phủ Xô viết một lần nữa trịnh trọng tuyên bố rằng: nhân dân Nga
từ bỏ mọi hiệp ước mà Nga hoàng trước đây đã ký kết với chính phủ Nhật và Trung Hoa về Mông Cổ Mông Cổ ngày nay là một nước độc lập Đối với bọn cố vấn, bọn lãnh sự của Nga hoàng, bọn tài phiệt Nga, phải đuổi cổ chúng ra khỏi đất Mông Cổ Mọi quyền bính ở Mông Cổ đều phải thuộc về tay nhân dân Mông Cổ Không một nước ngoài nào được can thiệp vào nội trị của Mông Cổ Hiệp ước Nga - Mông năm
1913 đã bị thủ tiêu Mông Cổ, một quốc gia độc lập, có quyền ngoại giao trực tiếp với tất cả các nước khác, không cần có sự đỡ đầu hay trung gian nào của Bắc Kinh hay Pêtơrơgrát."
Trang 11Bên cạnh đó Chính phủ Nga xô viêt lại tôn trọng tất cả các quy định trong các điều ước quốc tế về biên giới,các công ước nhân đạo, công ước toàn thế giới về thư tín, viễn thông năm 1874.
+về lãnh thổ và dân cư: kế thừa toàn bộ lãnh thổ dân cư của chế độ
cũ nhưng mang những đặc tính khác của chế độ mới thành lập Hay nói cách khác thì phần lãnh thổ, dân cư không thay đổi sau cuộc cách mạng
+ Về tài sản: Nhà nước xô viết đã tuyên bố quyền kế thừa tất yếu của mình đối với tất cả tài sản của nước Nga cũ, không kể tài sản đó đang ở đâu và kế thừa tất cả những thành quả lao động của nhân dân nước mình làm ra
+Về quy chế thành viên: nước Nga là thành viên của hội đồng bảo an liên hợp quốc, sau cách mạng vẫn giữ nguyên tư cách thành viên 2.2 Cuộc cách mạng Hồi giáo Iran:
Là cuộc cách mạng đưa Iran từ chế độ quân chủ do Shah mohammad Reza Pahlavi đứng đầu thành quốc gia cộng hoà Hồi Giáo(1/4/1979) dưới sự lãnh đạo của Ayatollah Ruhollah Khomeini Nó được coi là cuộc cách mạng vĩ đại thứ ba sau cuộc cách mạng Pháp và Cách Mạng Tháng 10 Nga.Vậy Iran đã kế thừa những gì sau cuôc cách mạng vĩ đại ấy?
+ về lãnh thổ:Trước đây đã có sự tranh cãi về nguồn gốc các tên gọi của thực thể -Iran và Persia(Ba Tư).Ngày 21 tháng 3 năm 1935, Reza Shah Pahlavi đưa ra một nghị định yêu cầu các phái đoàn nước ngoài phải sử dung thuật ngữ Iran trong các văn bản ngoại giao Nhưng sau khi bị phản đối thì năm 1959 lại đưa ra thông báo là cả hai cái tên Iran và Persia(Ba Tư) đều sử dụng thay thế cho nhau được Cuộc Cách mạng
1979 dẫn tới việc thành lập Nhà nước thần quyền Hồi giáo Iran.Như vật
Trang 12cái tên Iran tiếp tục được sử dụng và toàn bộ lãnh thổ được kế thừa, cụ thể:
Iran có chung biên giói với Azerbaijan và Armenia ở phía tây bắc, với biển Caspia ở phía bắc, Pakistan và Afghanistan ở phía đông, Thổ Nhĩ
Kì và Iraq ó phía Tây và cuối cùng là giáp với vịnh Pec xích và Vịnh Oman ở phía nam
+ Về tài sản:
Những công trình từ triều đại Pahlavi được cộng hoà Iran kế thừa, bảo
vệ và phát triển chẳng hạn: đường sắt, ngân hàng Ba Tư, trường dại học Tehran, các nhà máy: xi măng, đường, dệt
+ Về quy chế thành viên:
Gia nhập Liên Hiệp Quốc vào 24/10/1945 và là thành viên đồng sáng lập Vi trí áy tiếp tục được duy trì sau Cách mạng 1979 và cho đến ngày nay
Iran lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam ngày 4/8/1973.Cách mạng Thành công, quan hệ song phương hai nước vẫn phát triển tốt đẹp bền vững cho đến ngày nay thông qua các hiệp định, thoả thuận về kinh tế, văn hoá, lãnh sự…
3 Đánh giá:
Như vậy xét về mặt lãnh thổ, tài sản quốc gia mới kế thừa toàn bộ của quốc gia cũ, quốc tịch của công dân không thay đổi Còn lại điều ước quốc tế và quy chế thành viên, có hai quan điểm Cuộc cách mạng xã hội trong một quốc gia chỉ làm thay đổi căn bản trong đời sống kinh tế xã hội của quốc gia đó, không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ quốc gia trên trường quốc tế nên vấn đề kế thừa quốc gia không đặt ra Quan điểm thứ
Trang 13hai cho rằng cách mạng xã hội cho ra đời quốc gia mới là chủ thể của luật quốc tế khác về chất so với chủ thể cũ, do đó sẽ có kế thừa quốc gia.
Chúng tôi ủng hộ quan điểm thứ hai, vì quốc gia mới với thiết chế chính trị mới lên cầm quyền khác với thiết chế chính trị cũ về đương lối, chính sách đối nội đối ngoại và mong muốn làm cho quốc gia mình sẽ phát triển, tiến bộ nên quốc gia đó không có nghĩa vụ phải công nhận những quyền và nghĩa vụ của quốc gia cũ gây cản trở cho sự phát triển của quốc gia của mình , đồng thời có quyền quyết định việc quốc gia đó
có tiếp tục là thành viên của tổ chức quốc tế nào đó nữa hay không hoặc
có tiếp tục tham gia điều ước hay không mà không phải chịu sự ràng buộc của các chủ thể còn lại khi không ảnh hưởng lớn đến lợi ích các chủ thể đó
THÀNH NHIỀU QUỐC GIA.
1. Vấn đề đặt ra khi một quốc gia tách ra thành nhiều quốc gia
Trong quá trình tồn tại và phát triển của liên bang không tránh khỏi những mâu thuẫn, xung đột ý chí giữa các quốc gia thành viên trong việc phân chia lợi ích, về đường lối phát triển của liên bang, các thành viên trong liên bang hoặc muốn lợi ích nghiêng về mình nhiều hơn hoặc
do phân biệt đối xử, xung đột sắc tộc, thiếu dân chủ…và gây ra những cuộc tranh cãi lớn giữa các thành viên dẫn đến việc tách Liên Bang thành các quốc gia độc lập
• Về lãnh thổ : Khi quốc gia kế thừa được tách từ quốc gia Liên bang thì lãnh thổ của quốc gia kế thừa là toàn bộ lãnh thổ của quốc gia
đó trước khi hợp nhất Trường hợp tách quốc gia từ một bộ phận của quốc gia độc lập thì thông qua Điều ước quốc tế của quốc gia
Trang 14để lại kế thừa và quốc gia nhận kế thừa để xác định biên giới lãnh thổ.
• Về quốc tịch : trường hợp chia quốc gia thì trở về quốc tịch ban đầu trước khi hợp nhất; trường hợp tách quốc gia từ một bộ phận của quốc gia khác thì người dân của quốc gia nhận kế thừa có quyền lựa chọn quốc tịch mới của quốc gia đó hoặc giữ nguyên quốc tịch của quốc gia để lại kế thừa
• Về tài sản : thường chia theo tỷ lệ được ghi nhận trong văn kiện Thông thường các vấn đề cụ thể trong giải quyết khối tài sản của quốc gia Liên Bang phải được đặt ra tại Hội nghị các quốc gia thành viên liên quan và phải được ấn định rõ trong văn kiện chính thức giữa các quốc gia thành viên liên bang trên cơ sở cân nhắc đến tỷ lệ dân cư, hoàn cảnh địa lí, điều kiện phát triển kinh tế và một số cơ sở khác.Tài sản là bất động sản đang ở lãnh thổ nào thì thuộc quốc gia đó, những tài sản nằm ngoài lãnh thổ của quốc gia
kế thừa được phân chia theo tỷ lệ hợp lí
• Về điều ước quốc tế : khi một quốc gia liên bang tách thành nhiều quốc gia thì các điều ước quốc tế do quốc gia liên bang ký kết với nước ngoài, nếu chúng đang có hiệu lực và nếu các quốc gia có thỏa thuận như vậy thì vẫn tiếp tục có hiêu lực thi hành đối với các quốc gia có quyền kế thừa điều ước nói trên
*Trường hợp tách quốc gia thì quốc gia nhận kế thừa có quyền thực hiện hoặc không thực hiện Ngoại lệ cho cả hai trường hợp này là các điều ước quốc tế mâu thuẫn với mục đích, nguyên tắc cơ bản của quốc gia mới thành lập hoặc những điều kiện, hoàn cảnh thiết để các điều ước nói trên có hiệu lực đã thay đổi hoàn toàn
• Quy chế thành viên thành viên tại tổ chức quốc tế: Đương nhiên trở thành thành viên của các tổ chức đó Tách quốc gia thì không