Hệ tiêu hóa ở người (khoang miệng – 2) ppt

Thức ăn được trộn đều với nước bọt rồi tạo thành các viên nhỏ, trơn dễ nuốt.. Nuốt là một hoạt động phản xạ phức tạp, được thực hiện qua các giai đoạn - Giai đoạn miệng: thức ăn sau khi

Hệ tiêu hóa ở người (khoang miệng – 2)

2 Sự tiêu hoá cơ học

Tiêu hoá cơ học chủ yếu do răng

đảm nhiệm Răng cửa cắt thức ăn, răng nanh xé thức ăn, răng hàm

nghiền thức ăn Các chức năng này được thực hiện bằng sự nâng lên hạ

xuống của hàm dưới, làm cho 2

hàm răng ép sát vào nhau Thức ăn được trộn đều với nước bọt rồi tạo thành các viên nhỏ, trơn dễ nuốt

Nuốt là một hoạt động phản xạ

phức tạp, được thực hiện qua các giai đoạn

- Giai đoạn miệng: thức ăn sau khi

được nhai và trộn đều với nước bọt

và tạo viên trên mặt lưỡi, lưỡi sẽ

thụt lại đẩy viên thức ăn về phía

sau Đây là giai đoạn có ý thức hay phản xạ tuỳ ý

- Giai đoạn hầu: Hầu là đoạn

thông giữa khoang miệng với thực quản, thanh quản và khí quản Đây

là giai đoạn không có ý thức hay

phản xạ tự động: Khi viên thức ăn chạm vào thành hầu, kéo theo 1

loạt các cử động: gốc lưỡi cong lên đóng kín đường trở lại khoang

miêng, môi ngậm lại, màng khẩu

cái nâng lên che kín đường thông lên mũi Lưỡi thụt về phía sau,

thanh quản nhô lên che kín đường vào thanh quản Sụn thanh - thiệt ngả về phía sau đậy kín khí quản và thanh quản

- Giai đoạn thực quản: các cử

động nhu động của thực quản đẩy viên thức ăn xuống dạ dày Nếu

người ta đứng ăn thì thức ăn sẽ

được chuyển nhanh hơn do tác

dụng của trọng lực

3 Sự tiêu hóa hoá học

- Các thành phần có trong nước

bọt:

+ Nước: giúp hoà tan các chất có

trong thức ăn Do đó đẩy nhanh sự cảm nhận vị giác của các gai vị

giác trên lưỡi

+ Chất nhày muxin: giúp bôi

trơn khối thức ăn để dễ nuốt và còn

giúp lưỡi chuyển động dễ dàng hơn

+ Enzim amilaza (còn

gọi ptyalin): đóng vai trò quan

trọng trong việc thủy phân tinh bột thành đường mantozơ Amilaza

hoạt động trong pH = 6.0 ~ 7.4

Ngay cả khi vào dạ dày amilaza

vẫn hoạt động trước khi axit ngấm vào khối thức ăn ức chế amilaza

+ Lyzozim: là 1 enzim phá huỷ

thành tế bào của vi khuẩn Lyzozim giúp cho khoang miệng luôn sach

và tránh nguy cơ nhiễm trùng

- Ở khoang miệng chủ yếu xảy

ra tiêu hoá cơ học Sự tiêu hoá hoá học diễn ra chỉ gồm quá trình thuỷ phân tinh bột thành mantozơ (là 1 đường đôi)

4 Điều hoà tiết nước bọt

- Lượng nước bọt tiết ra phụ thuộc vào

+ Độ khô: thức ăn càng khô,

nước bọt tiết ra càng nhiều

+ pH của thức ăn: thức ăn càng chua, pH càng thấp, nước bọt càng tiết nhiều

- Phản xạ tiết nước bọt không điều kiện xuất hiện khi thụ quan ở niêm mạc miệng được kích thích Xung thần kinh hướng tâm truyền về

trung khu tiết nước bọt, sau đó trả lời bằng các xung ly tâm theo dây thần kinh VII và IX đến các tuyến nước bọt, kích thích tiết nước bọt

- Phản xạ tiết nước bọt có đìêu

kiện: khi nhìn, nghe tên thức ăn,

hình dáng, máu sắc, mùi vị, quang cảnh bữa ăn… cũng gây phản xạ tiết nước bọt, đó là phản xạ có đìêu kiện