NGUYÊN NHÂN LÀM CHO CON NGƯỜI SUY ĐỒI docx

Và tôi cũng thừa nhận rằng: Nếu mình không phạm vàonhững cái đó thì mình là người tốt, nhưng dưới cái nhìn của đạo đức Phật giáo trong đó còn cho chúng ta cái nhìn tuyệt vời hơn những đi

NGUYÊN NHÂN LÀM CHO CON NGƯỜI SUY ĐỒI

Tôi nghĩ một người học đạo không phải là học cho biết, học để tò mà, học đểthỏa mãn tính hiếu kỳ Mà học đạo là để nhận biết được chính bản thân mình là ai?Nhận biết được những gì của Đức Phật đã dạy và mình đã làm được những gì? Đúnghay sai như thế nào? Thật ta có những điều nguyên tắc trên cuộc đời này, phần lớnchúng ta làm các việc không sai luật pháp, không ảnh hưởng đến đạo đức thì mình đãxem mình là người tốt rồi Và tôi cũng thừa nhận rằng: Nếu mình không phạm vàonhững cái đó thì mình là người tốt, nhưng dưới cái nhìn của đạo đức Phật giáo trong

đó còn cho chúng ta cái nhìn tuyệt vời hơn những điều đó Có những người sống đến

70 tuổi hay 100 tuổi đi chăng nữa nhưng tôi chắc chắn có những người suốt cả cuộcđời không biết mình là ai? Có thể biết tất cả mọi thứ trên cuộc đời, từ thượng vàng hạcám, chuyện trong ngoài xã hội người đó có thể biết được rất nhiều Nhưng có thểchính mình chưa thể nhận biết được mình Nếu thiếu học tu là như vậy, rồi một ngàynào đó những biến cố của cuộc đời xảy ra từ tình yêu, cuộc sống, danh vọng… thậmchí là tuổi già sức yếu bệnh tật, thì lúc đó mình mới nhận ra được thì mình đã muộnrồi Khi đó mình sẽ cảm thấy hối hận và tiếc nuối cho một chuỗi ngày mà mình đãsống Đó là điều không của riêng ai? Nếu Đức Phật nói ra chỉ nhằm vào một số ngườinào thì điều đó cũng không quan trọng Nhưng vì chính những điều đó xảy ra với tất

cả con người chúng ta, nếu ai đã tồn tại trên cuộc đời này thì chắc chắn sẽ gặp nhữngđiều đó Có thể nhiều hay là ít thôi Cho nên tôi có đọc thấy bản kinh này và thấy cónhiều điều cần thiết cho mọi người và có ứng dụng trong cuộc sống chúng ta nên tôiphân tích ra đây mong mọi người thực tập theo để được hạnh phúc và an lạc

Tình trạng tiến bộ dễ hiểu biết, tình trạng suy đồi dễ hiểu biết Người biết thương Giáo Pháp (Dhamma) là tiến bộ Ghét bỏ Giáo Pháp là suy đồi.

Ở đây Đức Phật muốn dạy là: Chúng ta tiến bộ hay suy đồi dễ hiểu lắm nhìnvào việc ham học tu theo chánh pháp hay là chúng ta ghét bỏ chánh pháp thì sẽ xácđịnh được đạo đức hay sự thoái hóa của một con người Điều này quan trọng lắm, tôi

đã nói điều này trong bài “GIEO TRỒNG HẠT GIỐNG TỐT” trong đó tôi đã nói rồi,

những giới trẻ nào mà con thích đi chùa, nhà thờ hay những nơi tâm linh thì nhữngđứa đó là những con ngoan trò giỏi, con biết nghe lời dạy dỗ của cha mẹ và siêng họchành Con khi nào nó không muốn đến những nơi như vậy nữa thì nó sẽ chán nhữnglời dạy dỗ của cha mẹ và nó chán con đường học hành Chính bản thân những ngườilớn cũng vậy, những ai mà lười biếng đi chùa hay đi nhà thờ, cảm thấy mệt mỏi vớinhững công việc học tu, thì chúng ta đang có khuynh hướng xuống cấp về đạo đức đó.Mình tự xét bản thân mình đi, mình có thể không buông lung trong 5 ngày nhưng 10ngày thì mình tha thứ cho bản thân mình rồi đến một ngày nào đó chúng ta lười biếng.

Ví dụ: Hằng ngày mình đi chùa, mình đi như là một thói quen nhưng hôm nào đó màmình có việc mình không đi thì mình sẽ cảm thấy thiếu điều gì đó Lúc đó mình đang

là người cố gắng và tiến tới trên con đường tốt Tức là lúc nào cũng hiểu biết mìnhcần phải làm gì và lúc nào cũng ngăn chặn bản thân mình rất tuyệt vời Nhưng mộtlúc nào đó công việc bận rộn, bạn bè nhiều, tiệc tùng nhiều, và mình nghĩ rằng: “Hômnay đi đám nên khỏi đi chùa cũng được Hôm nay một bữa, ngày mai một bữa cứ từ

từ như thế và mình sẽ thấy đi đám hay dự tiệc vui hơn đi chùa Lúc đó mình sẽ cách

ly và có tính cách xa rời những gì trong khuôn phép Mình sẽ tự tha thứ mình nhữngđiều nhỏ nhỏ rồi lớn dần lên, khi đó mình không còn là bản thân mình nữa Những giađình bị hư hoại cũng là ở chỗ này, những người hư hoại, cờ bạc, rượu chè cũng rơivào như thế này Lúc nào mình cũng ngụy biện cho bản thân mình: “Một chút nhưvậy đâu có sao đâu?” Rồi khi người nhà mình nhắc thì mình lại nói: “Chơi tí làm gì

mà dữ vậy?” Tất cả những cái đó tự mình tha thứ cho mình và dần dần chúng ta trởlên buông thả mình và mình nghĩ như vậy nên buông thả mình như thế Cho nên trongbài “LÀM CHỦ - LÀM MỚI BẢN THÂN” Tôi đã kể câu chuyện con Đười ươinhững ta vào rượu đó Tức là mình tự tha thứ cho mình bằng câu nói: “Không saođâu” để rồi mình giết mình mà mình không có hay

Con Đười ươi bị những người thợ săn dùng rượu để bắt chung Cho nên conchúa tể của đầu đàn thấy không ổn và đưa đàn đười ươi này vào trong rừng sâu đểtrốn, để tránh sự bắt bớ của đàn thợ săn này Nhưng những người thợ săn lại là những

người tâm lý về thú vật rất tốt Cho nên mọi người biết rằng: Đười ươi vào rừng sâuthì tất khó bắt nó Bây giờ muốn bắt được nó thì phải gọi chúng ra và sau đó chúngchúng uống rượu, sau khi nó uổng rượu say thì nó sẽ đi guốc và sẽ bắt nó dễ dànghơn Biết được điều đó thì những người thợ săn đã để những bình rượu lên cây cao vàgió bay mùi rượu tỏa khắp mọi nơi Khi đó đàn Đười ươi này mới chịu không được,nhưng nó cũng biết rằng: Chính rượu này đã giết bầy đàn của mình Nên ở trong rừng

nó mới chỉ ào hũ rượu mà chửi từ trong rừng ra đến ngoài bìa rừng Nó ra ngoài bìarừng nó vẫn còn chửi và gió cứ thổi hương thơm vào mũi hoài, khi ra ngoài bìa rừng

nó nó vẫn chỉ vào hũ rượu mà chửi Bởi vì nó biết chính rượu này đã giết nó Nhưng

đi ra ngoài khỉ bìa rừng thì vẫn thấy bình thường, không có sao? Khi ra ngoài bìa rừng

nó mới quan sát kỹ và nó tiếp tục nhìn hũ rượu nó chửi, và nó tiến sát tới bình rượu

Nó đứng sát bên hũ rượu, nó vẫn ý thức được rằng: Hũ rượu này sẽ giết mình, vàmình sẽ chết nếu uống nó Nó biết mình đứng đây thì không chết được, vì mình chưauống mà, nếu có người đến thì mình chạy chứ có sao đâu Nhưng khi đến gần thì mùirượu bốc càng nhiều, và nhìn vào hũ rượu nó tiếp tục chửi Sau đó nó kê mũi vào đóngửi, nó nghĩ: “ Hít hơi cũng đâu có sao? Rượu mà.” Cuối cùng có nhìn xung quanh,

nó lấy một ngón tay nó thử Cũng đâu có sao? Có một ngón thôi mà Rượu cũng ngon

mà chẳng thợ săn nào làm gì được mình Bây giờ bầy đười ươi này mới nghĩ: “ Haingón thôi nha, không uống nhiều đâu nha” Hai ngón chấm vào mút cũng không saonữa Sao đó là ba ngón, rồi bốn ngon, năm ngón tò vào vục cả nguyên bàn tay Bầyđười ươi cũng thấy: “ Đâu có sao?” Sau đó chúng ôm cả hũ rượu uống, uống hết hũrượu thì mang guốc, mang guốc xong thì… tự vẫn trước bình mình Sau đó thợ săn rachói từng con rồi mang về”

Câu chuyện đó rất là hay, mình thường bị mắc từ những nỗi nhỏ như vậy đó

Tự tha thứ cho mình chút một mà đi đến sai lầm chứ không ai ập một cái mà sai lầmluôn Cho nên nếu ai ập một cái mà sai lầm luôn thì không bao giờ có Cho nên đôikhi vấp phải sai lầm chúng ta mới nhận ra và nói như thế này như thế khác Cho nên

có câu nói rất hay như thế này: “Không bao giờ có phụ nữ sai lầm, chỉ có đàn ông sai

lầm thôi” Khi đó người phụ nữ sẽ lôi để mọi người ra để bao che cho mình, tại cha,

mẹ, anh em và cuối cùng là ông Trời Qua điều này nói lên điều gì? Tất cả con ngườichúng ta không ai biết đó là sai lầm mà cwes từng chút từng chút một Cũng như việctôi đã nói, đó là việc đi chùa và việc xa rời những điều đúng trên cuộc đời nó cũngtừng chút như vậy Không bao giờ ầm một ngày mà người ta làm như vậy, chắc chắn

là không được những từ từ mình tự tha thứ cho bản thân mình thì mình sẽ làm được.Chúng ta còn học còn hiểu những điều lẽ phải thì chúng ta còn có những hạt giốngthiện, còn có những điều đạo đức quanh tai chúng ta mà đôi khi chúng ta có nhiềuchuyện sai lầm chưa thể khắc phục được Vậy thì thử hỏi là khi ta không có những lờiđạo đức, không còn những điều tội – phước, nhân quả bên tai chúng ta thì chúng ta sẽsai lầm như thế nào? Mỗi một con người hãy tự suy nghĩ về bản thân của mình đi.Cho nên học và tu tôi không mong trở thành Thánh, điều đó có thể thành, những bâygiờ thì chưa hẳn là như vậy Mà tôi chỉ mong là tôi yêu thương Phật Pháp và nhữngđiều đạo đức, lẽ phải trên cuộc đời này thôi Còn biết mình là Phật tử thì tôi tin tưởngrằng: Mình sẽ giữ được những điều đó, sẽ giữ được những thánh thiện bản chất củamình và có thể dạy dỗ được con cái mình sau này Còn nếu một ngày nào đó mà mìnhkhông đến chùa hay những nơi tâm linh nữa thì mình sẽ có tâm trạng chán đạo phápvới một lý do gì đó Có những khi mình đưa ra một điều chán ghét để lấy cái cớ đểmình xa rời chánh pháp thì mình tự hại mình chứ không ai hại mình hết đâu Cái sai

nó đã sai rồi nhưng mình đừng làm cho bản thân mình sai hơn nữa Đây mới là điềuquan trọng Chúng ta ai cũng là điều phàm phu hết, là con người đầy đủ tham, sân, si

và những dục nhiễm hết Nhưng chúng ta biết rằng những điều cám dỗ đó nó khôngtốt cho mình ở hiện tại và tương lai Khi mình đã nhận ra rồi thì mình phải khống chếlại ngay, ở đây là mình không dính mắc nó Cũng giống như là những hũ rượu này đãgiết con Đười ươi Nó uống được rượu, nó biết rượu ngon nhưng những hũ rượu này

sẽ giết chết sau khi uống chứ Như vậy sự cán dỗ trong cuộc đời nó như vậy đó Nó cócái gì đó lôi cuốn đam mê chúng ta Nhưng mà khi mắc vào trong đó thì mình phảichấp nhận cái giá của nó Thật ra chuyện này chúng ta thấy nó rất đơn giản nhưng mà

nó quan trọng lắm Là một người có đạo đức, có nhận biết thì chúng ta không nên đơngiản với những điều này Cho nên tôi chỉ mong rằng: Một ngày nào đó mà mình chánghét đi chùa, đến những nơi dạy dỗ đạo làm người tốt thì hãy khích lệ lại bản thânmình nên đi, nên học tu đi Không biết học gì trong đó, những chắc chắn là nếu mình

đi thì mình sẽ hiểu được mình Đôi khi có những lúc mình không đi mình không nhận

ra được Nếu hôm nay mình không làm được việc đó thì nó rất nguy hiểm cho cuộcđời chúng ta Cho nên mình phải khích lệ mình, đừng chiều sự lười biếng của bảnthân mình mà hãy đọc và gnhe những gì nói về đạo đức, nghệ thuật sống hay đếnnhững nơi tâm linh, chắc chắn hôm đó mình sẽ tỉnh giác ra một điều gì đó trong mộtthời gian qua Như vậy nếu ai thường xuyên đến chùa hay đến nhà thờ để nghe giảng

se giúp cho chúng ta nhiều điều đáng quý lắm Bởi vì không biết mình có làm đượcnhững lời dạy đó hay không thì tôi không biết, nhưng mà nó giúp được mình nhận ranhững điều không đúng để khắc phục lại bản thân mình

Thân thiện với kẻ hư hèn, không thấy gì tốt nơi người đạo đức, người thật lòng vui thú với thói hư tật xấu - đó là nguyên nhân làm cho con người suy đồi.

Bản thân mỗi một con người là khi mình chơi với ai thì có xu hướng là họctheo người đó Một danh nhân đã từng nói như thế này: “Hãy nói cho tôi biết anh chơivới ai? Tôi sẽ biết anh là người như thế nào?” Câu này rất hay Có nghĩa là tôi khôngbiết anh là ai? Anh như thế nào? Nhưng người bạn mà anh chơi thì tôi sẽ biết anh nhưthế nào? Người chuyên gia ăn trộm nó sẽ ngưỡng mộ những người ăn trộm siêu đẳnghơn nó Người chuyên gia uống rượu sẽ tôn vinh những ai uống rượu giỏi hơn nó.Con những người nào chơi bài thì sẽ tôn vĩnh những ai đánh bài thắng nhiều hơn nó…Tức là ở đây nó là như vậy: Còn nếu ai tôn vinh những người học giỏi thì bản thânmình sẽ khích lệ mình phải làm sao để được như vậy Ở trong lớp cũng vậy: Nếutrong lớp nó chơi với một người không ham học thì nó cũng có xu hướng không hamhọc theo để nó đồng tình Đây là những cái rất tự nhiên như vậy Cho nên ở đây ĐứcPhật đã nói như vậy Khi đó mình sẽ làm giảm đi sự trưởng thành của mình, trừtrường hợp những người tự chủ lại mình, người hòan thiện muốn cứu giúp một ai đó

thì hòa mình để chơi rồi cứu người đó ra khỏi cạm bẫy sai lầm này Điều này rất tuyệtvời nhưng điều ngày thì rất ít Có một điều mà Đức Phật đã dạy rằng:

Kẻ si mê nên tránhBậc hiền đức nên gầnCúng kính người đáng kínhĐấy là chân hạnh phúcTrong kinh “Chân Hạnh Phúc” Đức Phật dạy như vậy và trong câu này ĐứcPhật cũng dạy như thế Cho nên chúng ta kết thân với ai thì chúng ta phải thận trọng.Khi chúng ta lười biếng thì sẽ kết giao với những người như vậy, khi chúng ta thamcái gì thì chúng ta sẽ kết giao với người đó, khi chúng ta tham rượu thì chúng ta sẽ cóbạn đó… Cho nên người làm cha làm mẹ mà thấy con cái mình chơi với thằng đó, con

đó và những đứa đó là những người không tốt thì luôn sợ Và điều sợ này rất đúng.Nếu một ngày nào đó mà con ta từ bỏ những điều tốt, những trường lớp giỏi và nhữngđứa bạn ham học hoặc hiếu thảo, thì ngày đó mình hãy coi chừng những đứa con củamình đi Lâu lâu mình hãy trắc nghiệm lại bản thân mình, tại vì có những gì mà mình

đã làm và có thói quen thì cũng giống như chúng ta đang đi trong sương, nó khôngướt ngay đâu nhưng mà nó sẽ thấm lần, rồi đến khi nó ướt thì mình cũng không còncách nào để bỏ Cho nên Nguyễn Bính có câu thơ tình như sau:

Đường êm qua ai đi mà nhớ nóĐến khi hay gai nhọn đã vào xương

Vì thả lỏng không kiềm chế dây cươngNgười ta khổ vì đi không được nữa

Tức là người ta cứ êm đềm như vậy nhưng khi nhận ra thì gai đã vào trongxương Từ những điều này chúng ta thấy được những thói quen của xã hội nó là nhưvậy Những khi mà chúng ta bị những người khác hại cũng bị như vậy Một số ngườinghiện Heroin cũng nói rằng: Họ bị người ta xui khiến họ những gì tốt đẹp lắm,nhưng chỉ cần một lần thôi là không kiềm chế được và sẽ đi vào con đường sai phạm

đó Và khi mình đã nghiện rồi thì mình tự kiếm tiền đi mà mua Trước đây những

người hút thuốc cũng vậy, ở nông thôn đâu có nhiều tiền để mua hút nhưng đi chơivới người lớn thấy người ta xúi mình hút Do sợ cha mẹ mắng nên mình không dámnhưng đi thì được người ta khích lệ, lại còn được mời hút miễn phí nữa nhưng khi đã

nghiện rồi thì tự kiếm tiền đi mua hút Cho nên thân thiện với kẻ hư hèn thì chắc chắn

đến một ngày nào đó chúng ta sẽ hư hỏng đi Điều này dễ dàng lắm, cho nên bạn bèchúng ta phải tránh được những người bạn xấu, đôi khi chúng ta cứ ngại vì có thểngày xưa nó tốt với mình như thế bây giờ mình nói vậy lại sợ nó buồn Nói thật là

“Bạn bè là con mọt đục khoét thời gian” Nếu chúng ta là người chí thú làm ăn và

học hành thì đừng nên có bạn nhiều Càng có bạn nhiều thì càng ngày mình sẽ mất đinhững gì mình đang có Mình càng mất thời giờ Cho nên trên cuộc đời điều quantrọng nhất là hãy tự hoàn thiện lấy chính bản thân mình, kết giao với những người cótrình độ, có đạo đức để tự khích lệ mình, còn những ai mà thế này thế khác quá thìchúng ta nên tránh xa Bây giờ ở Viêt Nam xuất hiện một số người đã có tuổi từ 50 –

60 mới có khuynh hướng đi chùa tu, còn có một số người lại ăn chơi và nhảy đầm.Những người mà đi nhảy đầm mà gặp những người đi chùa thì nói rằng: “Đi chùa là

gì để phí thòi gian vậy? Đi chơi cho nó sướng” Thật ra khi mình đi vào cái hướng đóthì càng ngày mình càng xa sút về tâm đức và tàn tạ hơn chứ không có cái gì khác.Như vậy ngay từ ban đầu mình hay thói quen với những cái đó Vì vậy khi chơi với aimình phải có trí tuệ và bản lĩnh để suy xét và quyết đoán trong vấn đề kết thân với ai,con nếu mình biết mình chơi với người đó mà mình sẽ bị lôi cuốn vào người đó thì từban đầu mình hãy tránh xa đi Ở đây Đức Phật có dạy chúng ta “Thân thiện với kẻ hưhèn, không thấy gì tốt nơi người đạo đức, người thật lòng vui thú với thói hư tật xấu -

đó là nguyên nhân làm cho con người suy đồi” Tại vì khi chúng ta vui thú với nhữngđiều xấu là chúng ta nguy hiểm rồi Chỉ bao giờ xấu thì chúng ta mói yêu quý nhữngcái xấu Cho nên có nhà triết gia có nói rằng: “Sai lầm là con người, khắc phục sailầm là thần thánh, vui đùa với sai lầm là quỷ dữ” Có nghĩa là tất cả mọi người ai cũngsai, bởi vì chúng ta là người bình thường, là người phàm phu mà Những sai lầm phải

có, nhưng khi hiểu được sai lầm thì chúng ta phải biết quay về, phải biết khắc phục,

sửa chữa Nếu mình sai lầm mà lại như vậy thì đúng là quỷ dữ thật Như vậy nếu ai cósai lầm thì ta có thể tha thứ, nhưng để mà bào chữa sai lầm thì mình cũng biết đượcrằng người đó đã đi đến đâu rồi đó Còn nếu mà sai lầm mà mình cứ chỉ trích thìkhông nên Mỗi một con người có một khuynh hướng và sai lầm riêng, họ có sai lầmnày và mình có những sai lầm khác và đôi khi mình chưa nhận ra Cho nên ở đây làđiều quan trọng, sai lầm được sai phép nhưng biết sai lầm thì phải dừng lại ngay Chứ

không được vui đùa hay là trà đạp lên sai lầm để làm vui

Người dể duôi dã dượi, ham vui ở chỗ đông người, không chuyên cần, biếng nhác và nóng nảy - đó là nguyên nhân làm cho con người suy đồi.

Có những người làm thì không có làm nhưng chỗ nào có vui đùa thì cứ nhào

vô, ăn uống nhậu nhoẹt nhào vô, chuyện của người ta bàn tán rất là hay nhưng để làm

gì đó, giúp đỡ cho ai đó thì không có được Nhiều khi bản thân mình không muốn nhưvậy những đôi khi mình thấy bản thân của mình như vậy Có những khi mình xemphim 2-3 tiếng đồng hồ thì mình cảm thấy quá ngắn nhưng nếu nói vào ngồi thiền,đọc kinh thì chỉ 1 phút thì đã ngủ ngục rồi Thường thường mình làm cái gì 2 -3 tiếngđồng hồ để coi phim hay nhậu thì mình không mệt Nhưng khi ngồi đọc kinh một lát

là mệt ngay Sao mà con người ta nó buồn cười như vậy? Tôi không hiểu Cho nêncon người chúng ta luôn ham vui chỗ đông người nó là như vậy Có những người nói

là học đạo lý thì không học được nhưng ngồi mà tán gẫu thì ngồi được ngay, baonhiêu lâu cũng là được hết Cái thói quen của con người mình hay thích những cáinhư vậy, cho nên có một câu nói rất hay là: “Con người chúng ta luôn có xu hướnglàm việc bất thiện nhưng làm một việc thiện dù nhỏ cũng cần phải cố gắng” 10 – 20năm ăn mặn không cố gắng ngày nào hết nhưng khi ăn chay một bữa thì nghe chừngrất là cố gắng Vì vậy mình hãy xét lại bản thân mình, con người mình có thể luyệntập hay siêng năng xem 1 bộ phim 2 -3 tiếng , thì mình cũng phải có sự quyết tâm

“Mỗi một đêm tôi sẽ cố gắng 10 phút niệm phật” Bởi vì thời gian 10 phút này so vớinhững điều đó thì quá ít, nhưng là xem phim thì được nhưng mà ngồi niệm phật thìkhông xong Việc nhỏ nó là như vậy Thông thường ta sắm cho chúng ta từng bộ đồ,

từng dôi dép thì mình không phân vân bao nhiêu cũng được, nhưng mà muốn cho mộtngười ăn mày 1000 đồng thì chúng ta cũng phải cố gắng lắm, rồi coi mình có tiền lẻkhông đã Còn bản thân mình thì làm bao nhiều cũng được Bản thân của mỗi conngười là luôn lười nhác với việc thiện và siêng năng với việc xấu Chuyện xấu khôngphải là giết người hay gì cả, mà chuyện xấu là chuyện không tạo ra được phước báotrên cuộc đời, không mang đến điều gì thánh thiện Vì vậy siêng năng với công việclành gọi là tinh tấn, con siêng năng với những chơi bời thì không gọi là tinh tấn màgọi là phóng giật Câu nà mọi người nên nhớ, làm việc giữa mình và người đừng đểnhững thói quen không tốt nó che đậy tâm của chúng ta Đôi khi mình muốn làm việcphước mình khởi ý là việc tốt, nhưng khi khởi lên rồi thì mình lại có hàng loạt các lýgiải Tự nhiên khi đó thiện tâm của chúng ta ngắn lại Ví dụ: Khi mình định cứu trợđồng bào bão lụt thì mình nghĩ là cứu trợ 1000.000 đồng, nhưng sau đó mình mớinghĩ rằng: 1000.000 đồng này có đến tay người đó không? Tổ chức này có đúngkhông? Thay vì mình cho số tiền này đi mình sẽ mua được 2 bộ quần áo… Khi đómình khép lại lòng từ của mình Như vậy mình dễ dàng tha thứ chuyện đó cho bảnthân mình Một chuyện nhỏ thôi nhưng mình lại suy ra rất nhiều lý do như vậy Nhưvậy mỗi một con người chúng ta dễ bị cho và tha thứ cho bản thân mình bằng nhữngcái như thế Một chuyện rất nhỏ thôi nhưng mà mình suy ra hàng trăm chuyện trêncuộc đời Tất cả chúng ta ai cũng có khuynh hướng như vậy cả Vì vậy bất kỳ một aicũng nên khích lệ mình, tức là phải nỗ lức hàng ngày, còn không chúng ta sẽ bị cácthói quen gây đến phiền não đó lôi kéo và làm trì trệ lại con người mình Ví dụ: Sáng4h dậy học bài nhưng hôm nay là mùa đông, lúc đó đang nằm trong chăn đắp ấm vàngủ ngon vô cùng Lúc đó mình mới nghĩ hay là để 4h30 đi, sau đó thấy vẫn tối quá

“thôi 5h đi”, sau đó thì ngủ tới sáng luôn khỏi học bài Tức là mình tự cho mình nhưvậy, mình hay “trả giá” cho bản thân mình Đây là điều mà mọi người cần phải suynghĩ

Người giàu có mà không cấp dưỡng cha mẹ già đã quá tuổi xuân xanh - đó

là nguyên nhân làm cho con người suy đồi.

Ở đây là sự suy đồi về đạo đức, mà một con người đạo đức suy đồi thì nhữngcái xung quanh sẽ suy đồi theo Thật sự ở các nước Phương Tây tôi không hiểu hếtnhững điều này, bởi vì bên Phương Tây người ta sắp xếp các điều này như: Việndưỡng lão, tiền trợ cấp tuổi già… Con cái có nuôi hay không thì không quan trọngnhưng đã được xã hội lo từ trước Ở Phương Đông đây là điều rất quan trọng Thực sự

ra là tôi không biết phương Đông hay phương Tây, nhưng nếu chúng ta được sốngtrên một nền văn hóa của phương Đông như thế thì chúng ta phải có sự kế thừa Còn

ở Phương Tây là do ông bà cha mẹ từ trước đến nay rồi, tất cả những người sau đều đitheo như vậy Nếu chúng ta đã được những người đi trước bảo bọc và nuôi dưỡng nhưthế nào? Và những người đi sau lo cho người đi trước như thế nào? Thì ở đây nếuchúng ta không làm thì ta sẽ có lỗi với đạo đức Thật sự ra thì ở bên Phương Tây khimình không làm những điều đó thì xã hội cũng sẽ không nói gì hết Nhưng khôngphải ai người ta cũng làm vậy! Nếu mà ai có lòng hiếu thảo và đạo đức thì họ vẫnchăm sóc cha mẹ mình như bình thường Chúng ta hãy đọc những tác phẩm nổi tiếngcủa nước người đi Mình sẽ thấy được tình nghĩa cha con, mẹ con trong một gia đìnhthắm thiết như là người mẫu mực ở Phương Đông vậy Mặc dù văn hóa người ta chophép nhưng mà người ta không cho lương tâm, đạo đức của mình làm như vậy Nhưvậy chúng ta đừng có vui với những thói quen như vậy Cho nên câu nói “Người giàu

có mà không cấp dưỡng cha mẹ già đã quá tuổi xuân xanh - đó là nguyên nhân làmcho con người suy đồi” Đây là câu nói nói lên sự ích kỷ, không hiếu thảo Nếu ai màlàm như vậy là những con người thiếu đạo đức và dẫn đến con người suy đồi Chonên trong kinh “Chân hạnh phúc” Đức Phật cũng nói rằng:

Chăm sóc cha mẹ giàYêu mến vợ và conKhông vướng đến kỳ hàĐây là chân hạnh phúcĐây là đạo đức mà chúng ta cần phải biết Dù Phương Đông hay Phương Tâynhưng chúng ta có hiếu thảo, có lòng tôn kính với cha mẹ, đó là nền tảng phước báo

Cho nên có những người cảm thấy mình bất hạnh quá, hay con cái mình hư hỏng thếnày thế khác Xin nói thật với mọi người rằng: Tất cả mọi điều xảy ra trên cuộc đời làcông bằng Điều đó sẽ được giải quyết trong một đời hay nhiều đời chú không phải tựnhiên nó như vậy Như vậy: Mọi việc chúng ta đã làm như thế nào? Thì cái đó sẽ làcái bóng của chúng ta Vì vậy ai như thế nào thì không biết, xã hội như thế nào là việccủa xã hội nhưng một người đã biết được đạo đức thì đừng nên tôn thờ những cái gì

mà không mang nghĩa đạo đức, hay những cái gì khiến chúng ta xa rời đạo đức vàhiếu thảo, nếu mình có những cái đó thì mình hãy xét lại bản thân mình đi Để nhưvậy mình sống vừa có đạo đức, vừa hòa hợp và có tình người là tốt nhất Chúng ta màsống như chim hay như gà thì nó buồn cười lắm Những người con đủ tuổi có thể đirồi không cần đến cha mẹ nữa Tôi thấy như những con gà lớn rồi tự bỏ mẹ ra đi.Nhưng chúng ta phải biết cái gốc của mình nằm ở đâu chứ, mình có đi làm bốnphương trời thì mình cũng biết nơi đó có gia đình mình chứ, chứ đừng nghĩ rằng: tôi

sẽ đi kiếm thật nhiều tiền rồi mình lao vào những thứ đó Đây là điều vô cùng quantrọng nhưng mà hôm nay vẫn có giá trị, cho dù mình sống ở đâu thì mình vẫn thấyđiều đó rất đáng trân trọng Đời người sống đâu chỉ có sống cho qua ngày đoạn tháng,

ý nghĩa của cuộc đời lớn lắm Giá trị đời người không phải tính theo thời gian màđược tính là đời mình đã làm được gì cho đời và cho xã hội Muốn hiểu thêm về câunói này đọc thêm bài “Đạo làm người”

Người giả dối, gạt gẫm một vị Bà La Môn, một vị đạo sĩ ẩn dật hay một đạo

sĩ du phương hành khất - đó là nguyên nhân làm cho con người suy đồi.

Đức Phật nói ra câu này không phải là để bảo vệ mình hay những sư trongchùa Thường thường những người ăn trộm, ăn cắp thì họ hay vào ngân hàng, tiệmvàng chứ ít khi vào những nơi cúng bái như thế này Nhưng khi nào nó xảy ra ởnhững nơi đạo đức hay gạt gẫm Bà La Môn thì ta phải thấy rằng: Đạo đức con người

đã xuống cấp Con người bần cùng lắm, đạo đức suy thoái lắm thì họ mới như vậy.Cho nên người ta nói rằng: “Bần cùng sinh đạo tặc” “Bần cùng” ở đây là bần cùng vềlương tâm, cho nên khi một con người chấp nhận đi lừa chùa hay các vị thầy tu thì