Hóa học 8 HKI

Kiến thức: - Các chất thường tồn tại ở 3 trạng thái: Rắn, lỏng, khí- Đơn chất là những chất do 1 nguyên tố hóa học cấu tạo nên - Hợp chất là những chất được cấu tạo từ hai nguyên tố hóa

Trang 1

Ngày 15/08/09Tiết: 01 – Tuần: 01 §1 MỞ ĐẦU MÔN HÓA HỌC

+ Giáo viên: 05 ống nghiệm, ống hút, các dung dịch NaOH, CuSO4, HCl, đinh sắt, giá gỗ

+ Học sinh: Dụng cụ học tập

III Tiến trình tiết dạy:

1 Ổn định: (01’) Điểm danh, làm quen với lớp, …

2 Kiểm tra: (03’) Bỏ qua Thay bằng việc giới thiệu, làm quen với học sinh, nêu quy định về sách, vở, cách nghiên cứu, học tập bộ môn Hóa

3 Bài mới: (35’)

Hoạt động 1: Nghiên cứu mục I

- Giáo viên làm thí nghiệm, học

sinh quan sát, nhận xét

- Vừa rồi ta đã tìm hiểu hóc học

nghiên cứu gì Qua nhứng điều

quan sát được, hãy cho biết hóa

học nghiên cứu gì?

- Các em đã nắm đối tượng nghiên

cứu của Hóa học Vậy hóa học có

vai trò quan trọng như thế nào

trong cuộc sống?

- Quan sát thí nghiệm

- Cho dung dịch đồng sunfat vào dung dịch natrihidroit

- Tạo chất mới không tan trong nước

Có sự biến đổi chất

- Cho dung dịch

axitclohidri

c vào sắt

- Tạo ra chất khí sủi bọt

* Hóa học là khoa học nghiên cứu các chất, sự biến đổi và ứng dụng của chúng

Hoạt động 2: Nghiên cứu mục II

- Cho học sinh nghiên cứu sách

giáo khoa, trả lời câu hỏi ở mục II

- Hóa học có vai trò quan trọng

như thế nào trong cuộc sống của

chúng ta?

- Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi

II Hóa học có vai trò như thế nào trong cuộc sống?

Nhờ có hóa học, con người đã chế tạo nhiều chất cần thiết cho cuộc sống

Hóa học có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta

Trang 2

Hoát ñoông cụa GV Hoát ñoông cụa HS Noôi dung

Hoùa hóc coù vai troø quan tróng nhö

theâ Vaôy caùc em phại laø gì ñeơ coù

theơ hóc toât mođn hoùa hóc Ñađy cuõng

chính laø noôi dung cụa múc III

Chuùng ta sang phaăn III

Hoát ñoông 3:Nghieđn cöùu múc III

- Qua caùc phaăn ñaõ nghieđn cöùu, em

haõy cho bieât khi hóc taôp mođn hoùa

hóc caăn thöïc hieôn nhöõng hoát ñoông

naøo?

- Giaùo vieđn cho hóc sinh khaùc boơ

sung cho hoaøn chưnh

- Theâ naøo laø hóc toât mođn hoùa hóc?

- Ñeơ hóc toât mođn hoùa hóc caăn phại

Khi hóc taôp mođn hoùa hóc, caăn thöïc hieôn caùc hoát ñoông sau: Töï thu thaôp tìm kieâm kieân thöùc, xöû lí thođng tin, vaôn dúng vaø ghi nhôù

Hóc toât mođn hoùa hóc laø naĩm vöõng vaø coù khạ naíng vaôn dúng kieân thöùc ñaõ hóc

4 Cụng coẩ: (04’)

* Ñaùnh daâu “P” vaøo ođ troâng ( ođ 0 ) tröôùc moêi cađu trạ lôøi ñuùng nhaât (Cađu 1 vaø 2)

1/ Hoùa hóc laø khoa hóc nghieđn cöùu:

ođ 0 a) Hieôn töôïng töï nhieđn vaø xaõ hoôi

ođ 0 b) Ñoông vaôt, thöïc vaôt vaø con ngöôøi

ođ 0 c) Caùc chaât, söï bieân ñoơi vaø öùng dúng cụa chuùng

ođ 0 d) Moôt ñaùp aùn khaùc

2/ Caùc em caăn hieơu bieât veă hoùa hóc vì:

ođ 0 a) Nhôø hoùa hóc, con ngöôøi táo ñöôïc nhöõng chaât nhö yù muoân

ođ 0 b) Nhôø hoùa hóc, em bieât ñöôïc caùch thöùc sạn xuaât vaø söû dúng hoùa chaât khoûi gađy ođ nhieêm mođi tröôøng

ođ 0 c) Hoùa hóc coù moôt vai troø raât quan tróng trong cuoôc soâng chuùng ta

ođ 0 d) Taât cạ caùc cađu tređn ñeău ñuùng

3/ Ñeơ hóc toât mođnhoùa hóc caăn phại laøm gì?

5 Daịn doø - Höôùng daên veă nhaø: (02’)

- Hóc baøi, thuoôc noôi dung ghi nhôù tređn neăn xanh saùch giaùo khoa trang 5

- Xem lái thí nghieôm vaø hieôn töôïng xạy ra Töï ruùt ra nhaôn xeùt

- Tìm hieơu baøi 2: Múc I, II, trạ lôøi cađu hoûi 1; 2; 3 trang 11 saùch giaùo khoa

IV Ruùt kinh nghieôm – Boơ sung

a&b

Trang 3

Ngày soạn:17/08/09Chương I: CHẤT – NGUYÊN TỬ – PHÂN TỬ

Tiết 02 –Bài 2: CHẤT

I Mục tiêu:

- Học sinh biết phân biệt vật thể (tự nhiên và nhân tạo) vật liệu và chất Biết được chất có ở đâu? Hiểu được mỗi chất có tính chất vật lí và tính chất hóa học nhất định

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét

- Gây hứng thú học tập bộ môn thông qua việc phân biệt chất này với chất khác, cách sử dụng chất và hiểu biết về ứng dụng của chất

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Một số mẫu chất: Lưu huỳnh, phốt pho đỏ, đồng, nhôm, đường, nước Dụng cụ: gái đỡ, ống nghiệm, nhiệt kế, dụng cụ thử điện và một số vật thể: Cốc thủy tinh, ca nhựa, …

+ Học sinh: Phần dặn dò ở tiết trước

1 Ổn định: (01’)

2 Kiểm tra: (04’)

+ Phần trắc nghiệm ở mục củng cố của tiết trước

+ Để học tốt môn hóa học cần phải làm gì ?

3 Bài mới: (38’)

Hoạt động 1: Chất có ở đâu?

- Em hãy quan sát và kể những vật

cụ thể quanh ta?

- Sau khi học sinh kể xong, giáo

viên bổ sung và chỉ ra hai loại vật

thể

- Từ những hiểu biết trên, các em

hãy thảo luận và trả lời câu hỏi

sau: Chất có ở đâu?

* Củng cố: Giải bài tập 1, 2, 3

trang 11 sách giáo khoa

Người, động vật, cây cỏ, sách, vở, công cụ sản xuất như cày, bừa, cuốc, …

- Thảo luận và trả lời câu hỏi Chất có ở đâu?

Đọc đề và trả lời nhanh

I Chất có ở dâu?

Vật thể

Vật thể tự nhiênVật thể nhân tạo

⇓ ⇓(gồm một (Được làm ra số chất) từ chất hay

hổn hợp một số chất)

* Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất

Hoạt động 2: Nghiên cứu mục II

Chất có ở khắp nơi Vậy mỗi chất

có những tính chất như thế nào?

- Giới thiệu một số mẫu chất

- Làm thí nghiệm về tính tan của

lưu huỳnh, của đường

- Làm thí nghiệm đo nhiệt độ nóng

chảy của lưu huỳnh, đồng, nhôm

- Làm thí nghiệm tính dẫn điện của

lưu huỳnh, đồng, nhôm

- Qua các thí nghiệm trên, em có

nhận xét gì về tính chất của mỗi

chất?

- Quan sát thể, màu, so sánh và nêu nhận xét

- Đọc kết quả

- Quan sát, so sánh và nêu nhận xét

II Tính chất của chất

1 Mỗi chất có những tính chất nhất định

Trang 4

- Muoân bieât tính chaât ta laøm theâ

naøo?

- Neđu nhöõng bieơu hieôn cụa tính

chaât vaôt lí? Tính chaât hoùa hóc

* Cụng coâ:

- Qua caùc thí nghieôm tređn haõy neđu

tính chaât vaôt lí cụa löu huyønh?

- Giại baøi taôp 4 trang 11 sgk

- Höôùng daên ñeơ hóc sinh ñieăn vaøo

maêu:

- Giại baøi taôp 5 trang 11 saùch giaùo

khoa

- Cho hóc sinh ñóc ñeă vaø trạ lôøi

nhanh caùc cúm töø ñieăn vaøo choê

troâng

- Trạ lôøi: …

- Tìm hieơu saùch giaùo khoa múc II.1 trang 8 Trạ lôøi: …

- Löu huyønh laø chaât raĩn, maøu vaøng töôi, khođng tan trong nöôùc, khođng daên ñieôn, nhieôt ñoô noùng chạy (t0nc =1130C).

* Tính chaât vaôt lí: Theơ (raĩn, loûng,

…), maøu, muøi vò, tính tan, nhieôt ñoô noùng chạy, khoâi löôïng rieđng, tính daên ñieôn, nhieôt, …

* Tính chaât hoùa hóc: Tính chaùy ñöôïc, khạ naíng bò phađn hụy, …

Hoát ñoông 3: Vieôc hieơu bieât tính

chaât cụa chaât coù lôïi gì?

- Coù theơ phađn bieôt ñöôïc ñöôøng vaø

muoâi; nöôùc vaø röôïu khođng? Neâu coù

thì döïa vaøo ñađu?

- Hieơu bieât tính chaât cụa chaât coøn

lôïi gì nöõa? Cho ví dú?

* Cụng coâ: Giại baøi taôp 6/11 sgk

- Coù theơ phađn bieôt ñöôïc chaât naøy vôùi chaât khaùc döïa vaøo tính chaât cụa chaât

- Söû dúng tính chaât vaø söû dúng chaât thích hôïp

2 Vieôc hieơu bieât tính chaât cụa chaât coù lôïi gì?

Hieơu bieât tính chaât cụa chaât giuùp phađn bieôt chaât naøy vôùi chaât khaùc, bieât caùch söû dúng chaât vaø öùng dúng chaât thích hôïp

4 Cụng coẩ: Ñaõ cụng coâ töøng phaăn

- Hóc baøi, laøm caùc baøi taôp töø 1 ñeân 6 /11 sgk Phađn bieôt chaât tinh khieât vaø hoên hôïp

- Tìm hieơu caùch taùch chaât ra khoûi hoên hôïp

a&b

-Chaât

Tính chaât

Muoâi aín Ñöôøng ThanMaøu

Vò

Tính tan

Tính chaùy ñöôïc

Trang 5

- Biết dựa vào tính chất vật lí khác nhau của các chất để tách riêng mỗi chất ra khỏi hỗn hợp.

- Biết quan sát thí nghiệm, nhận xét Qua đó thêm phần hứng thú học tập bộ môn

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Dụng cụ thí nghiệm chưng cất nước (nếu có), dụng cụ thí nghiệm tách muối ra khỏi dung dịch nước muối, ống thủy tinh đựng nước cất, chai đựng nước khoáng

Hoạt động 4: Chất tinh khiết

+ HĐ4.1:

- Đưa hai ống nghiệm nước cất và chai

nước khoáng yêu cầu học sinh quan sát và

nhận xét

- Cho học sinh đọc thành phần của chai

nước khoáng và hỏi: Trong nước khoáng

có những chất nào? Vì sao nước cất được

dùng để pha chế thuốc tiêm và sử dụng

trong phòng thí nghiệm còn nước khoáng

thì không?

- Người ta bảo nước khoáng là một hỗn

hợp Tương tự, nước tự nhiên như: nước

biển, sông, suối, ao, hồ, giếng, … đều có

lẫn một số chất khác và chúng đều được

gọi là hỗn hợp Vậy thế nào là hỗn hợp?

- Hãy nêu một số ví dụ về hỗn hợp mà em

biết

Khi chất không lẫn chất nào khác thì gọi là

gì? Chúng ta sang vấn đề thứ hai

- Nêu ví dụ về hỗn hợp: …

III Chất tinh khiết

1 Hỗn hợp

Hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau gọi là hỗn hợp

Trang 6

+ HÑ4.2:

- Giôùi thieôu thí nghieôm chöng caât nöôùc (neâu

coù) vaø laøm thí nghieôm

- Tieân haønh laøm caùc thí nghieôm ño nhieôt ñoô

sođi, khoâi löôïng rieđng, … ⇒ t/chaât nhaât ñònh, vôùi

nöôùc töï nhieđn thì caùc giaù trò ño ñöôïc ñeău sai

khaùc

- Vaôt chaât nhö theâ naøo môùi coù tính chaât nhaât

ñònh?

* Cụng coâ: Baøi taôp 7/11 saùch giaùo khoa

Trong töï nhieđn ta gaịp raât nhieău hoên hôïp Vaôt

coù theơ taùch chaât ra khoûi hoên hôïp khođng? Baỉng

caùch naøo? Ta nghieđn cöùu tieâp

- Quan saùt, nhaôt xeùt:

rieđng löôïng Khoâi

C 0 100 Sođi caât Nöôùc

- Chaât tinh khieât

2 Chaât tinh khieât

- Nöôùc caât chư goăm coù nöôùc khođng laên chaât naøo khaùc Nöôùc caât laø chaât tinh khieât

- Chaât tinh khieât môùi coù nhöõng tính chaât vaôt

lí vaø hoùa hóc nhaât ñònh

+ HÑ4.3

- Laøm thí nghieôm hoøa tan muoâi aín vaøo nöôùc

Ñun nöôùc muoâi ñeân khi bay hôi heât

- Coù theơ taùch muoâi aín ra khoûi dung dòch (hoên

hôïp) nöôùc muoâi khođng? Vì sao?

- Töông töï ta cuõng coù theơ táo ra nöôùc caât töø

nöôùc töï nhieđn baỉng phöông phaùp chöng caât

- Vaôy döïa vaøo ñađu ta coù theơ taùch moôt chaât ra

khoûi hoơn hôïp baỉng caùch chöng caât?

- Neđu moôt soâ ví dú cú theơ veă phöông phaùp taùch

chaât ra khoûi hoên hôïp döïa vaøo söï khaùc nhau veă

caùc tính chaât vaôt lí khaùc nhö khoâi löôïng rieđng,

tính tan

- Coù theơ taùch moôt chaât ra khoûi hoên hôïp döïa

vaøo ñađu?

- Quan saùt, trạ lôøi cađu hoûi

- Coù Vì muoâi aín coù nhieôt ñoô sođi (14500C) cao hôn nöôùc (1000C)

- Tính chaât vaôt lí khaùc nhau

3 Taùch chaât ra khoûi hoên hôïp

- Taùch muoâi ra khoûi nöôùc muoâi (phöông phaùp bay hôi)

- Chöng caât nöôùc töï nhieđn thu ñöôïc nöôùc caât

- Coù theơ taùch moôt chaât

ra khoûi hoên hôïp döïa vaøo söï khaùc nhau veă tính chaât vaôt lí cụa caùc chaât

4 Cụng coẩ: Caùc cađu sau ñađy laø ñuùng hay sai?

a) Khođng khí, ñöôøng, nöôùc caât laø nhöõng chaât tinh khieât

b) Söõa, nöôùc chanh laø caùc hoên hôïp

c) Coù theơ taùch hoên hôïp boôt saĩt vaø boôt löu huyønh baỉng caùch duøng nam chađm

- Hóc baøi, laøm caùc baøi taôp töø 7; 8 /11 sgk Tìm ví dú veă söï taùch chaât ra khoûi hoên hôïp

- Chuaơn bò thöïc haønh Xem phaăn phú lúc 1/154 sgk Tìm hieơu moôt soâ quy taĩc an toaøn vaø caùch söû dúng hoùa chaât trong phoøng thí nghieôm

- Moêi nhoùm goăm 4 hóc sinh chuaơn bò ñeøn caăy, moôt ít muoâi coù laên caùt

a&b

Trang 7

Ngày soạn: 25/08/09

Tiết 04:BÀI THỰC HÀNH SỐ 01

§3 TÍNH CHẤT NÓNG CHẢY CỦA CHẤT – TÁCH CHẤT TỪ HỖN HỢP

I Mục tiêu:

- Học sinh nắm được một số quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm, làm quen và biết cách sử dụng một số dụng cụ trong phòng thí nghiệm

- Thực hành thí nghiệm về tính nóng chảy của chất và tách chất khỏi hổn hợp

- Giáo dục tính cẩn thận, kiên trì, chính xác

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Dụng cụ thí nghiệm cho mỗi nhóm: 01 cốc thủy tinh, 01 đèn cồn, 01 đũa thủy tinh, 01 phiểu,

01 đũa, 01 kẹp ống nghiệm, 01 giá thí nghiệm, 01 nhiệt kế, 03 ống nghiệm, giấy lọc, lưới amiăng; hóa chất cho mỗi nhóm: Lưu huỳnh, parafin, muối ăn có cắt, nước

1 Ổn định: (01’)

+ Dựa vào đâu có thể tách chất ra khỏi hỗn hợp

+ Aùp dụng: Theo em, làm thế nào có thể tách riêng chất từ hỗn hợp muối ăn là cát

3 Thực hành: (38’)

HĐ1:

- Giới thiệu cho học sinh một số dụng cụ và

thao tác lấy hóa chất, sử dụng đèn cồn, đun

hóa chất trong ống nghiệm, … Đồng thời giới

thiệu một số kí hiệu nhãn đặc biệt ghi trên lọ

hóa chất như: độc, dễ cháy, dễ nổ, …

- Tiến hành thí nghiệm

- Hướng dẫn học sinh lấy hóa chất: lưu

huỳnh, parafin bằng hạt lạc, lần lượt cho vào

2 ống nghiệm riêng biệt đặt đứng trong cốc

(cốc chứa nước cao khoảng 2 cm) Cắm nhiệt

kế thẳng đứng vào cốc (mặt số quay ra phía

thành cốc), đặt cốc lên giá và cách đun

- Yêu cầu học sinh quan sát và ghi nhiệt của

nhiệt kế khi parafin bắt đầu nóng chảy

- Khi nước sôi thì lưu huỳnh đã nóng chảy

chưa? Có suy nghĩ gì về nhiệt độ nóng chảy

của lưu huỳnh?

Đọc bảng phụ lục1/154 sgk đểnắm một số quy tắc an toàn và cách sử dụng hóa chất

Điền mục đích thí nghiệm vào bảng tường trình

- Mỗi nhóm thực hiện theo sự hướng dẫn của giáo viên

- Quan sát, ghi lại hiện tượng quan sát được vào tường trình

I Tiến hành thí nghiệm

HĐ2:

- Lưu ý cho học sinh thao tác khuấy, rót chất

lỏng, lọc, đun ống nghiệm

- Yêu cầu học sinh quan sát …

Thực hiện thí nghiệm giống như phần hướng dẫn trong sách giáo khoa

- Dung dịch trước khi lọc …

- Dung dịch sau khi lọc …

- Chất nào bị giữ lại trên giấy lọc? Vì sao?

- Cho nước lọc được ở trên

2 Thí nghiệm 2

Trang 8

bay hôi thu ñöôïc chaât naøo?

Vì sao?

HÑ3:

- Sau khi tieân haønh thí nghieôm Yeđu caău hóc

sinh röûa dúng cú, hoaøn thaønh bạng töôøng

trình

- Thu bạng töôøng trình, ñaùnh giaù keât quạ

thöïc haønh cụa moêi nhoùm

II Töôøng trình

+ Muoân bieât tính chaât cụa chaât coù theơ laøm gì?

+ Tái sao coù theơ taùch chaât ra khoûi hoên hôïp

+ Saĩp xeâp lái dúng cú ñuùng, vò trí

+ Xem baøi nguyeđn töû Tìm hieơu phađn töû laø gì? Goăm nhöõng hát naøo?

+ (Höôùng daên xem lái phaăn sô löôïc veă caâu táo phađn töû, nguyeđn töû cụa chöông trình vaôt lí 7)

Trang 9

- Các nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ, trung hòa về điện, gồm hạt nhân mang điện tích dương và vỏ nguyên tử là các e mang điện tích âm.

- Hạt nhân gồm p mang điện tích dương và n mang không mang điện tích

- Vỏ nguyên tử gồm các e luôn chuyển động rất nhanh xung quanh hạt nhânvà được sắp xếp thành từng lớp

- Trong nguyên tử, số p bằng số e và điện tích của 1p bằng điện tích của 1e về giá trị tuyệt đối nhưng trái dấu, nên nguyên tử trung hòa về điện

2 Kĩ năng: Xác định được số đơn vị điện tích hạt nhân, sô p, số e, số lớp e, số e trong mỗi lớp dựa vào sơ đồ cấu tạo nguyên tử của một vài nguyên tố cụ thể(C, Cl, H,…)

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Sơ đồ mẫu nguyên tử Hidrô, Oxi, Natri

* Đặt vấn đề: (01’): Ta biết mọi vật thể tự nhiên cũng như nhân tạo đều được tạo ra từ chất này hay chất

khác Thế còn các chất được tạo ra từ đâu? Câu hỏi đó đã được đặt ra cách đây mấy nghìn năm Ngày nay, khoa học đã có câu trả lời rõ ràng và các em sẽ biết được trong bài này

Hoạt động 1: Nghiên cứu mục 1

- Nguyên tử là gì?

- Có khoảng bao nhiêu chất và bao

nhiêu loại nguyên tử ?

- Giới thiệu cho học sinh bài đọc thêm

ở cuối bài học để hình dung kích thước

nguyên tử

- Nguyên tử gồm những loại hạt nào?

Chúng mang điện tích gì?

- Cho biết tên, kí hiệu của hạt có điện

tích âm nhỏ nhất

* Củng cố: Giải bài tập 1/15 sgk

-Nghiên cứu mục 1/14 sgk

-Hạt vô cùng nhỏ, trung hòa về điện

-Chất : hàng chục triệu

- Nguyên tử: trên 100 loại

-Hạt nhân: mang điện tích +-Vỏ tạo bởi electron:

-Hạt electron (e) mang điện tích –

-Trả lời nhanh bài 1/15 sgk

1 Nguyên tử là gì?

Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ, trung hòa về điện

Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích dương và vỏ tạo bởi một hay nhiều electron mang điện tích âm

Electron, kí hiệu: e, có điện tích âm nhỏ nhất và quy ước ghi bằng dấu âm (–)

Hoạt động 2:

- Hạt nhân nguyên tử tạo bởi những

loại hạt nào?

- Trong hạt nhân, loại hạt nào mang

điện, loại hạt nào không mang

-Nghiên cứu mục 1/14 sgk

-Proton và nơtron

-Proton: (p), điện tích + -Nơtron: (n), không mang điện

2 Hạt nhân nguyên tử

Hạt nhân tạo bởi proton và nơtron

Proton, kí hiệu (p), mang điện tích dương

điện? Cho biết kí hiệu của chúng?

- Những nguyên tử cùng loại thì có cùng số - Proton

Nơtron, kí hiệu (n), không mang điện

Các nguyên tử cùng

Trang 10

hát naøo?

- Soâ proton baỉng vôùi soâ hát naøo?

- Tái sao soâ löôïng hát nhađn ñöôïc coi laø soâ

löôïng nguyeđn töû?

* Cụng coâ: Giại baøi taôp 2 + 3/15 sgk

- soâ p = soâ e-Vì khoâi löôïng e raât beù so vôùi khoâi löôïng p vaø n-Trạ lôøi: …

loái ñeău coù cuøng soâ proton

soâ p = soâ eKhoâi löôïng cụa hát nhađn ñöôïc coi laø khoâi löôïng nguyeđn töû

+ Hoát ñoông 3

- Voû nguyeđn töû ñöôïc táo bôûi moôt hay nhieău

electron? Caùc electron chuùng saĩp xeâp ra sao?

Chuyeơn ñoông nhö theâ naøo?

- Treo sô ñoă veă thaønh phaăn caâu táo caùc

nguyeđn töû hiñrođ, oxi, natri, heđli, cacbon

Höôùng daên hóc sinh ghi ñieôn tích hát nhađn vaø

caùc lôùp electron, …

- Cho bieât soâ proton, soâ electron, soâ lôùp

electron vaø lôùp electron ngoaøi cuøng cụa moêi

nguyeđn töû

- Trong nguyeđn töû electron chuyeơn ñoông vaø

saĩp xeâp nhö theâ naøo?

- Nhôø electron maø nguyeđn töû coù khạ naíng lieđn

keât vôùi nhau

-Thạo luaôn nhoùm

-Quan saùt sô ñoă caâu táo moôt soâ nguyeđn töû

-Trạ lôøi: …

3 Lôùp electron

Electron luođn chuyeơn ñoông quanh hát nhađn vaø saĩp xeâp thaønh töøng lôùp

a) Nguyeđn töû laø hát vođ cuøng nhoû vaø trung hoøa veă ñieôn; nguyeđn töû goăm hát nhađn mang ñieôn tích ađm (–) vaø lôùp voû ñöôïc táo bôûi moôt hay nhieău electron mang ñieôn tích döông

b) Trong nguyeđn töû soâ hát proton baỉng soâ hát electron

c) Electron vaø nôtron coù cuøng khoâi löôïng, coøn proton coù khoâi löôïng raât beù

d) Nguyeđn töû coù khạ naíng lieđn keât vôùi nhau nhôø electron

- Hóc baøi, toùm taĩt saùch giaùo khoa Laøm caùc baøi 4.1; 4.1; 4.3 vaø 4.4 trang 4, 5 sbt

- Tìm hieơu ñònh nghóa nguyeđn toâ hoùa hóc

- Giaùo vieđn giôùi thieôu caùch kí hieôu moôt soâ nguyeđn toâ hoùa hóc (bạng 1 trang 42 saùch giaùo khoa, höôùng daên hóc sinh laøm quen vôùi moôt soâ caùch ghi kí hieôu hoùa hóc (KHHH)

- Moêi nhoùm goăm 4 hóc sinh chuaơn bò ñeøn caăy, moôt ít muoâi coù laên caùt

a&b

Ngăy soạn:5/09/09

Tieât 06 –§5: NGUYEĐN TOÂ HOAÙ HÓC

I Múc tieđu:

1 Kieân thöùc: Caăn naĩm: -Nhöõng nguyeđn töû coù cuøng soâ p trong hát nhađn thuoôc cuøng moôt nguyeđn toâ hoùa hóc

- KHHH bieêu dieên nguyeđn toâ hoùa hóc

- Khoâi löôïng nguyeđn töû vaø nguyeđn töû khoâi

2 Kó naíng: - Ñóc ñöôïc teđn moôt soâ nguyeđn toâ khi bieât KHHH vaø ngöôïc lái

Trang 11

- Rèn luyện kĩ năng viết KHHH, dựa vào bảng 1 để tìm tên khi biết KHHH và ngược lại.

3 Thái độ:- Hiểu vai trò của KHHH trong vấn đề giao lưu văn hoá, KH trên TG

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Bảng ghi tên và kí hiệu hóa học các nguyên tố ở bài 4,;5

1 Ổn định: (01’)

+ HS1: Nguyên tử là gì? Nguyên tử gồm những thành phần nào cấu tạo nên? Giải bài tập 5/16 sgk (với nguyên tử cacbon)

+ Đúng ghi Đ, sai ghi S vào mỗi câu sau:

a) Nguyên tử có khả năng liên kết với nhau nhờ proton mm

b) Các nguyên tử cùng loại có cùng số proton trong hạt nhân

c) Khối lượng của electron được coi là khối lượng nguyên tử

3 Bài mới: (33’)

* Đặt vấn đề: (01’): Trong các quảng cáo về sữa trên tivi, các em thường nghe sữa bột không béo, hàm

lượng canxi cao, chống loảng xương, giúp trẻ mau lớn, … Thực ra phải nói: Trong thành phần của sửa có nguyên tố hóa học canxi Bài học hôm nay sẽ giúp các em một số hiểu biết về nguyên tố hóa học

Hoạt động 1: Nghiên cứu mục I

- Phân tích chứng tỏ trong thực tế chỉ đề

cập đến những lượng nguyên tử vô cùng

lớn Chẳng hạn: để tạo ra 1g nước cũng

cần tới hơn ba vạn tỉ tỉ nguyên tử oxi và số

nguyên tử hiđro thì gấp đôi Nên đáng lẽ

nói những nguyên tử loại này, những

nguyên tử loại kia, người ta nói nguyên tố

hóa học này, nguyên tố hóa học kia

- Nguyên tố hóa học là gì?

- Từ định nghĩa trên, cho biết số p, số n

hay số e là số đặt trưng của một nguyên tố

hóa học

- Các nguyên tử cùng một nguyên tố hóa

học có tính chất hóa học như thế nào?

-Trả lời: …

-Tham khảo sách giáo khoa câu cuối mục 1

-Tính chất hóa học như nhau

I Nguyên tố hóa học là gì ?

Số p là số đặc trưng của một nguyên tố hóa học

Các nguyên tử cùng một nguyên tố hóa học có tính chất hóa học như nhau

Hoạt động 2: Để thuận tiện trong việc trao

đổi về KH hóa học giữa các quốc gia ⇒

Cần biểu diễn biến ngắn gọn các nguyên

tố ⇒ KHHH

2 Kí hiệu hóa hoc

Trang 12

- Treo bạng teđn + KHHH moôt soâ nguyeđn toâ

Yeđu caău hóc sinh thạo luaôn

- Gôïi yù: Moêi nguyeđn toâ hoùa hóc ñöôïc bieơu dieên

baỉng maây chöõ caùi? Neâu baỉng moôt chöõ caùi thì

vieât theo kieơu gì? Neâu hai chöõ caùi thì vieât nhö

theâ naøo?

- KHHH duøng ñeơ laøm gì?

- Cho hóc sinh xem bạng 1/42 sgk

- Theo qui öôùc, moêi KHHH coøn chư bao nhieđu

nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ ñoù?

* Cụng coâ: baøi taôp 3/20 saùch giaùo khoa.

a) 2 C: hai nguyeđn töû cacbon

5 O : naím nguyeđn töû oxi

3 Ca : ba nguyeđn töû canxi

- Coù bao nhieđu nguyeđn toâ hoùa hóc ?

-Quan saùt, thạo luaôn, trạ lôøi cađu hoûi

* Ví dú:

- Hai nguyeđn töû cacbon: 2 C

- Naím nguyeđn töû oxi:5 O

Hoát ñoông 3: Nghieđn cöùu múc II

- Ñeân nay ñaõ bieât ñöôïc bao nhieđu nguyeđn toâ?

- Boơ sung: 114 nguyeđn toâ

- Coù bao nhieđu nguyeđn toâ töï nhieđn? Bao nhieđu

nguyeđn toâ nhađn táo?

- Yeđu caău hóc sinh quan saùt hình 1.8/19 sgk

Coù nhaôn xeùt gì veă tư leô % caùc nguyeđn toâ trong

töï nhieđn

- Trong 4 nguyeđn toâ thieât yeâu nhaât cho sinh vaôt

laø C; H; O; N thì nguyeđn toâ naøo coù khaù ít?

- Ñóc saùch giaùo khoa múc III trang 19

a) Cho hóc sinh ñóc baøi taôp 1/20 sgk roăi trạ lôøi nhanh

b) Ñuùng ghi Ñ, sai ghi S vaøo cuoâi cađu sau:

+ Nguyeđn toâ hoùa hóc laø taôp hôïp nhöõng nguyeđn töû cuøng loái, coù cuøng soâ nôtron trong hát nhađn (oo)+ Kí hieôu hoùa hóc bieơu dieên nguyeđn toâ vaø chư moôt nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ (oo)

c) Ñieăn vaøo choê coù daâu … cho phuø hôïp

@ 3 nguyeđn töû kali: @ 6 nguyeđn töû nhođm:

* Baøi taôp daønh cho hóc sinh Gioûi: Vieât Co vaø CO coù gioâng nhau khođng? Vì sao?

- Hóc baøi, laøm caùc baøi taôp töø 1; 2; 3 /11 sgk Ñóc baøi ñóc theđm trang 21 sgk

- Cheùp bạng 1 (phaăn teđn nguyeđn toâ vaø KHHH vaøo vôû); hóc thuoôc teđn + KHHH caùc nguyeđn toâ ôû baøi 4 + 5

- Tìm hieơu múc II vaø trạ lôøi cađu hoûi: Khoâi löôïng nguyeđn töû tính baỉng ñôn vò naøo?

Trang 13

Tiết 07 -§5 NGUYÊN TỐ HÓA HỌC (tt)

I Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần:

- Hiểu được nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử tính bằng đ.v.C

- Biết được 1 đ.v.C = 112khối lượng của nguyên tử C

- Biết được mỗi nguyên tố có một nguyên tử khối riêng biệt ⇒ Có thể tìm KHHH và tên nguyên tố khi biết nguyên tử khối (dựa vào bảng 1/42 sgk) và ngược lại

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Bảng ghi tên, KHHH và nguyên tử khối một số nguyên tố thường gặp

1 Ổn định: (01’)

+ Nguyên tố hóa học là gì? Viết tên và KHHH của 10 nguyên tố mà em đã học

3 Bài mới: (38’)

* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết nguyên tố hóa học là gì và biết mỗi nguyên tố có một KHHH Hôm

nay, các em còn biết thêm rằng mỗi nguyên tố có nguyên tử khối riêng biệt Vậy nguyên tử khối là gì? Tính bằng đơn vị nào? Các vấn đề đó các em sẽ được hiểu trong tiết học hôm nay

Hoạt động 4:

- Nếu tính bằng gam thì khối lượng 1

nguyên tử cacbon bằng bao nhiêu?

- Có nhận xét gì về khối lượng nguyên tử

nếu tính bằng đơn vị gam?

- Theo quy ước, người ta lấy bao nhiêu

phần khối lượng nguyên tử cacbon làm đơn

vị khối lượng nguyên tử Đơn vị này là gì?

- Từ quy ước trên ⇒ cho biết nguyên tử

cacbon có khoảng bao nhiêu đ.v.C?

- Cho biết: H = ? đ.v.C

O = ? đ.v.C

Ca = ? đ.v.C

(về khối lượng nguyên tử O có thể cho học

sinh xem hình vẽ để xác định)

- Nguyên tử nào nhẹ nhất ?

- Một nguyên tử có khối lượng bằng bao

nhiêu đ.v.C thì bằng bấy nhiêu lần nguyên

tử hiđro

- Muốn biết giữa hai nguyên tử A và B

nguyên tử nào nặng (hay nhẹ hơn bao

nhiêu lần thì làm thế nào?)

⇒ Khối lượng tính bằng đ.v.C chỉ là

Khối

A tửnguyênlượng

- 1 đ.v.C = 112khối lượng nguyên tử C

* Ví dụ :

H = 1 đ.v.C

O = 16 đ.v.C

C = 12 đ.v.C

Trang 14

khoâi löôïng töông ñoâi

* Cụng coâ: Baøi taôp 4; 5/20 sgk

- Höôùng daên baøi taôp 5/20 saùch giaùo khoa

Cho hóc sinh bieât:

+ S = 32 ñ.v.C; Al = 27 ñ.v.C

- Ngöôøi ta gói khoâi löôïng cụa nguyeđn töû laø

nguyeđn töû khoâi Vaôy nguyeđn töû khoâi laø gì?

- Moêi nguyeđn toâ coù nguyeđn töû khoâi rieđng bieôt

* Treo bạng teđn, KHHH vaø nguyeđn töû khoâi

moôt soâ nguyeđn toâ thöôøng gaịp

+ Ñóc teđn nguyeđn toâ?

+ Neđu soâ trò nguyeđn töû khoâi?

- Töø nhöõng ví dú tređn, em ruùt ra ñöôïc keât luaôn

⇒ Xaùc ñònh teđn ng.toâ

Teđn ng.toâ⇔ng.töû khoâi

* Moêi nguyeđn toâ coù nguyeđn töû khoâi rieđng bieôt

* Bieât nguyeđn töû khoâi

ta seõ bieât ñöôïc teđn nguyeđn toâ vaø ngöôïc lái

a) Tính khoâi löôïng baỉng ñ.v.C cụa 5 K; 10 Mg vaø 6 Cl

b) Hai nguyeđn töû magieđ naịng baỉng maây nguyeđn töû oxi?

- Hóc baøi theo saùch giaùo khoa + bạng 1 trang 42

- Laøm caùc baøi taôp töø 7; 8 /20 sgk

- Ñóc baøi ñóc theđm trang 21 saùch giaùo khoa

- Tìm hieơu baøi 6 Phađn bieôt ñôn chaât vaø hôïp chaât

Tieât 08 – §6 ÑÔN CHAÂT VAØ HÔÏP CHAÂT – PHAĐN TÖÛ Ngăy soạn:08/09/09

I Múc tieđu: Sau khi hóc xong tieât naøy hóc sinh caăn:

Trang 15

1 Kiến thức: - Các chất thường tồn tại ở 3 trạng thái: Rắn, lỏng, khí

- Đơn chất là những chất do 1 nguyên tố hóa học cấu tạo nên

- Hợp chất là những chất được cấu tạo từ hai nguyên tố hóa học trở lên

2 Kĩ năng: - Quan sát mo hình, hình ảnh minh họa về 3 trạng thái của chất

- Vận dụng khái niệm để xác định chất nào là đơn chất, chất nào là hợp chất khi biết nguyên tố tạo nên chúng

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Một số sơ đồ mẫu đơn chất, hợp chất

* Đặt vấn đề: (01’): Có hàng chục triệu chất khác nhau Làm sao mà học hết được Các em không phải băn

khoăn về điều này, vì các nhà hoa học đã phân chia các chất thành từng loại để tiện lợi cho học tập, nghiên cứu Các chất được phân chia thành mấyloại, dựa vào đâu để phân chia Các em sẽ biết qua tiết học hôm nay

Hoạt động 1:

- Chất được chia thành 2 loại: Đơn

chất và hợp chất ⇒ Yêu cầu học sinh

tìm hiểu về đơn chất

- Treo sơ đồ mẫu đơn chất hiđro, oxi,

đồng

- Đơn chất do mấy nguyên tố hóa học

tạo nên?

- Người ta gọi các chất trên là đơn

chất Vậy đơn chất là gì?

- Từ các ví dụ trên, các em có nhận

xét gì về tên của đơn chất và tên của

nguyên tố tạo nên chất

- Nêu thêm các ví dụ than chì, kim

cương, than gỗ đều do nguyên tố

cacbon tạo nên

- Một nguyên tố chỉ tạo nên một đơn

chất hay có thể tạo 2; 3 đơn chất?

- Cho học sinh đọc sách giáo khoa

đoạn cuối, cho biết đơn chất phân

chia ra những loại nào?

- Nêu tính chất vật lí của đơn chất kim

loại, phi kim

- Quan sát, nhận xét về số nguyên tố tạo nên đơn chất

- 1 nguyên tố hóa học

- Tên của đơn chất trùng với tên nguyên tố tạo nên chúng

- 1 nguyên tố có thể tạo 2; 3 đơn chất

* Ví dụ: Đơn chất hiđro do nguyên tố H tạo nên

b) Đơn chất

Đơn chất kim loạiĐơn chất phi kim Có ánh kim, dẫn nhiệt, dẫn điện.Không có tính chất đó, trừ than chì có tính dẫn điện Ví dụ: Đơn đồng, đơn chất nhôm, …Ví dụ: Khí hiđro, than, …

Trang 16

- Ñôn chaât coù ñaịc ñieơm caâu táo

nhö theâ naøo?

- Chia lôùp thaønh 2 nhoùm:

+ N1: Tìm hieơu söï saĩp xeâp caùc

nguyeđn töû trong ñôn chaât kim loái

+ N2: Tìm hieơu söï saĩp xeâp caùc

nguyeđn töû trong ñôn chaât phi kim

- Yeđu caău hóc sinh nhaôn xeùt

- Treo sô ñoă maêu ñôn chaât hiñro vaø

oxi vaø neđu cađu hoûi: Trong ñôn chaât

hiñro, oxi coù maây nguyeđn töû lieđn keât

vôùi nhau?

Hoát ñoông nhoùm, ñái dieôn nhoùm trạ lôøi, boơ sung (neâu caăn)

N1: Ñôn chaât kim loái:

………

N2: Ñôn chaât phi kim:

………

2 Ñaịc ñieơm caâu táo

* Ñôn chaât kim loái: Caùc nguyeđn töû saĩp xeâp khít nhau vaø theo traôt töï xaùc ñònh

* Ñôn chaât phi kim: Caùc nguyeđn töû lieđn keât vôùi nhau theo moôt soâ nhaât ñònh

Hoát ñoông 2:

- Loái chaât thöù hai do bao nhieđu

nguyeđn toâ táo neđn?

- Tieân haønh töông töï nhö múc I

- Treo sô ñoă maêu hôïp chaât nöôùc, muoâi

aín

- Hôïp chaât laø chaât táo neđn töø bao

nhieđu nguyeđn toâ hoùa hóc?

- Hôïp chaât chia thaønh nhöõng loái naøo?

- Hôïp chaât coù caâu táo nhö theâ naøo?

- Giại thích töø Hình 1.12 vaø Hình 1.13

trang 23 saùch giaùo khoa

- Quan saùt, nhaôn xeùt soâ nguyeđn toâ táo neđn hôïp chaât, trạ lôøi

- Ñóc ñoán cuoâi múc II.1

- Hôïp chaât vođ cô vaø hôïp chaât höõu cô

- Quan saùt hình veõ, suy nghó trạ lôøi cađu hoûi

II Hôïp chaât

1 Hôïp chaât laø gì?

a) Ñònh nghóa: Hôïp chaât laø chaât táo neđn töø hai nguyeđn toâ hoùa hóc trôû leđn

* Ví dú:

- Nöôùc (táo neđn töø H vaø O)

- Axitsunfuric (táo neđn töø H; S vaø O)

2 Ñaịc ñieơm caâu táo

Caùc nguyeđn töû trong hôïp chaât lieđn keât theo moôt tư leô vaø moôt thöù töï nhaât ñònh

a) Baøi taôp 1; 2 trang 25 saùch giaùo khoa

b) Baøi taôp 3 trang 26 saùch giaùo khoa

- Hóc baøi theo saùch giaùo khoa Laøm caùc baøi taôp 1; 2; 3 /25 sgk

- Xem phaăn “Phađn töû” Tìm hieơu ñònh nghóa vaø tìm hieơu caùch tính phađn töû khoâi

Ngăy soạn: 10/09/09

Tieât 09 – §6 ÑÔN CHAÂT VAØ HÔÏP CHAÂT – PHAĐN TÖÛ (tt)

Trang 17

I Mục tiêu: Sau khi học xong tiết này học sinh cần:

1 Kiến thức: - Phân tử là hạt đại diệnï cho chất, gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện nay đủ tính chất hóa học của chất đó

- Phân tử khối bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên tử trong phân tử

2 Kĩ năng: - Tính phân tử khối của 1 số phân tử đơn chất, hợp chất- Hiểu và tính được phân tử khối của một chất

- Biết một chất có thể ở ba trạng thái: rắn, lỏng, khí

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Sơ đồ mô hình các phân tử khí hiđro, khí oxi, nước và muối ăn

1 Ổn định: (01’)

+ Thế nào là đơn chất, hợp chất Aùp dụng giải bài tập 3 trang 26 sách giáo khoa

+ Giải bài tập 2 trang 25 sách giáo khoa

3 Bài mới: (33’)

* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết, trong đơn chất phi kim các nguyên tử thường liên kết với nhau theo

một số nhất định, trong hợp chất các nguyên tử cũng liên kết với nhau theo một tỉ lệ và thứ tự nhất định tạo nên các hạt hợp thành của chất Đó là phân tử Trong tiết học này, các em sẽ nghiên cứu về phân tử, phân tử khối và trạng thái của chât

Hoạt động 3:

- Treo sơ đồ mẫu đơn chất hiđro, oxi;

hợp chất nước, muối ăn

- Hạt hợp thành của các đơn chất

hiđro, oxi là những nguyên tử như thế

nào?

- Tương tự với hạt hợp thành của hợp

chất nước và muối ăn

- Có nhận xét gì về thành phần và

hình dạng của các hạt hợp thành của

một chất?

- Tính chất hóa học của chất là tính

chất của từng hạt Mỗi hạt thể hiện

đầy đủ tính chất hóa học của chất là

đại diện của chất về mặt hóa học gọi

là phân tử Vậy p.tử là gì?

- Từ các sơ đồ trên, hãy cho ví dụ về

- Nguyên tử cùng loại

- Các nguyên tử khác loại

- Đồng nhất như nhau về thành phần và hình dạng

* Ví dụ:

Phân tử khí hiđro gồm 2 nguyên tử H liên kết

P.tử nước gồm 2 H và 1 O

* Lưu ý : Với đơn chất kim loại, nguyên tử là hợp thành, có vai trò như phân tử

Trang 18

- Nguyeđn töû coù khoâi löôïng tính baỉng

ñ.v.C coøn phađn töû thì coù khoâi löôïng

tính baỉng ñôn vò naøo?

- Theâ naøo laø phađn töû khoâi

- Thöïc hieôn tính phađn töû khoâi cụa

hiñro vaø nöôùc

- Phađn töû khoâi cụa moôt chaât ñöôïc tính

nhö theâ naøo?

- Loái chaât thöù hai do bao nhieđu

nguyeđn toâ táo neđn?

- Tieân haønh töông töï nhö múc I

- Treo sô ñoă maêu hôïp chaât nöôùc, muoâi

aín

- Hôïp chaât laø chaât táo neđn töø bao

nhieđu nguyeđn toâ hoùa hóc?

* Cụng coâ: Baøi taôp 6/26 sgk

- Caùc chaât coù theơ toăn tái ôû nhöõng

tráng thaùi naøo?

- Tham khạo saùch giaùo khoa

- Quan saùt, nhaôn xeùt soâ nguyeđn toâ táo neđn hôïp chaât, trạ lôøi

- Xem bạng trang 42

* Ví dú: Phađn töû khoâi cụa oxi =

16 2 = 32 ñ.v.C

P.töû khoâi cụa nöôùc = 2 1 + 16

= 18 ñ.v.C

Hoát ñoông 4:

- Moêi chaât coù theơ toăn tái ôû nhöõng

tráng thaùi naøo?

- ÔÛ tráng thaùi naøo caùc phađn töû saĩp

xeâp khít nhau vaø giao ñoông tái choê

- ÔÛ tráng thaùi naøo caùc hát ôû gaăn saùt

nhau, chuyeơn ñoông tröôït leđn nhau?

- ÔÛ tráng thaùi naøo caùc hát ôû raât xa

nhau, chuyeơn ñoông hoên ñoôn?

- Giại thích töø Hình 1.12 vaø Hình 1.13

trang 23 saùch giaùo khoa

* Cụng coâ: Giại baøi taôp 8/26 sgk

- Ñóc sgk múc IV, thạo luaôn

- Raĩn

- Loûng

- Khí (hôi bay)

IV Tráng thaùi cụa chaât

Moêi maêu chaât laø moôt taôp hôïp vođ cuøng lôùn nhöõng hát laø phađn töû hay nguyeđn töû

Moêi chaât coù theơ toăn tái ôû ba tráng thaùi khaùc nhau: Raĩn, loûng, khí

choê tái ñoông Dao -

nhau khít xeâp saĩp hát Caùc -

Raĩn

nhau leđn tröôït ñoông Chuyeơn -

nhau saùt gaăn ôû hát Caùc -

Loûng

ñoôn hoên ñoông Chuyeơn -

nhau xa hát raât Caùc -

Khí

a) Baøi taôp 4 trang 26 saùch giaùo khoa

- Hóc baøi theo saùch giaùo khoa Laøm caùc baøi taôp 6.1 ÷ 6.6 saùch baøi taôp

- Chuaơn bò: Tìm hieơu phaăn tieân haønh thí nghieôm 1 vaø thí nghieôm 2 cụa baøi 7

- Ñóc phaăn môû ñaău baøi thöïc haønh

- Chuaơn bò maêu töôøng trình (nhö tieât thöïc haønh tröôùc)

BAØI THÖÏC HAØNH SOÂ 02

Trang 19

O C

Tiết: 10 – §7 SỰ LAN TỎA CỦA CHẤT

- Nhận biết phântử là hạt hợp thành của chất qua các thiư nghiệm về sự lan tỏa của chất

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng một số dụng cụ, hóa chất trong phòng thí nghiệm, kĩ năng quan sát, nhận xét

- Giáo dục tính cẩn thận

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Hóa chất, dụng cụ thực hành cho nhóm (nếu có) 01 ống nghiệm có nút đậy, bông, giấy quỳ tím, nước, 02 cốc thủy tinh, 01 đũa thủy tinh, dung dịch amôniac đặc, tinh thể thuốc tím

1 Ổn định: (01’)

+ Phân tử là gì? Phân tử khối là gì?

+ Khí cacbonic Tính phân tử khối của khí cacbonic

- Trước khi tiến hành thí nghiệm, yêu

cầu học sinh đọc hiểu và trao đổi về

phần mở đầu bài thực hành

- Mở lọ nước hoa (nếu có)

⇒ Các phần tử thơm chuyển động lan

tỏa ra xung quanh

- Các em sẽ tiến hành thí nghiệm về

sự lan tỏa của các chất qua các thí

nghiệm

- Mục đích của thí nghiệm 1?

- Hướng dẫn học sinh dùng đũa thủy

tinh lấy dung dịch amoniac chấm vào

quỳ tím

- Hướng dẫn học sinh thí nghiệm về

sự lan tỏa của amoniac

- Quan thí nghiệm trên, chứng tỏ điều

gì?

-Đọc, trao đổi về phần mở đầu bài thực hành

⇒ Cảm nhận, nhận xét

-Làm thí nghiệm, quan sát nêu hiện tuợng

-Quỳ tím ⇒ Xanh-Quan sát sự đổi màu của giấy quỳ

-Các phần tử amoniac chuyển động lan tỏa ra xung quanh

I Tiến hành thí nghiệm

1 Thí nghiệm 1: Sự lan tỏa của amoniac

Amoniac làm giấy quỳ tím tẩm nước chuyển sang xanh

Hoạt động 2:

- Nêu mục đích thí nghiệm 2?

- Yêu cầu học sinh tiến hành thí

nghiệm như hướng dẫn ở sgk

-Thí nghiệm, quan sát hiện tượng

1 Thí nghiệm 2: Sự lan tỏa của kali pemanganat (thuốc tím) trong nước

Trang 20

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- Qua hiện tượng trên, em rút ra điều

gì?

- Với những gì quan sát được, hãy ghi

vào bảng tường trình

-Thuốc tím lan tỏa trong nước làm cho nước có màu tím

Hoạt động 3: Hoàn thành bảng tường

Qua các thí nghiệm về sự lan tỏa của chất, chứng tỏ hợp chất có hạt hợp thành là hạt nào?

5 Dặn dò - Hướng dẫn về nhà: (02’)

- Học bài và có thể làm thí nghiệm với chất khác Chẳng hạn: hòa mực vào nước

- Chuẩn bị những kiến thức cần nhớ vào vở để tiết sau thực hành luyện tập

* Kiến thức cần nhớ:

- Sơ đồ về mối quan hệ giữa các khái niệm

- Tổng kết về chất, nguyên tử và phân tử

- Làm các bài tập: 1; 2 ; 3 ; 4 ; 5 trang 30 + 31 sgk ; chép bài 4 ; 5 vào vở bài tập

IV Rút kinh nghiệm – Bổ sung

a&b

-Mục đích Thí nghiệm

Hiện tượng quan sát

Giải thích

Trang 21

Ngày soạn: 18/09/09

Tiết: 11 –§8 BÀI LUYỆN TẬP 1

- Hệ thống hóa kiến thức về các khái niệm chất, đơn chất, hợp chất, nguyên tử, nguyên tố hóa học, phân tử

- Rèn luyện kĩ năng phân biệt chất và vật thể, tách chất ra khỏi hỗn hợp, trình bày những hiểu biết về nguyên tử qua sơ đồ, tìm kí hiệu, nguyên tử khối khi biết tên nguyên tố (ở bảng 1 trang 42) và ngược lại, tính phân tử khối

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Sơ đồ về mối quan hệ giũa các khái niệm (sgk/29) Bảng phụ

1 Ổn định: (01’)

2 Kiểm tra: (02’) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh cho tiết luyện tập

3 Bài mới: (33’)

* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã có những hiểu biết về chất, nguyên tử, nguyên tố hóa học, phân tử, đơn

chất, hợp chất Các khái niệm đó có mối quan hệ với nhau như thế nào? Vận dụng khái niệm đó để giải các bài tập ra sao? Các em sẽ được thực hiện trong tiết học hôm nay

Hoạt động 1:

- Treo sơ đồ câm về quan hệ giữa vật

thể, chất, đơn chất, hợp chất, …

- Chất được tạo nên từ đâu

- Đơn chất được tạo nên từ bao nhiêu

nguyên tố hóa học?

- Chất được tạo nên từ nguyên tố hóa

học trở lên gọi là gì?

- Đơn chất chia ra thành những loại

nào?

- Hợp chất chia ra thành những loại

nào? Hạt hợp thành của hợp chất là

hạt nào?

- Nêu một số ví dụ về đơn chất kim

loại, đơn chất phi kim, hợp chất vô cơ,

hợp chất hữu cơ

- Quan sát sơ đồ, đọc lên mối quan hệ giữa các khái niệm

- Nguyên tử hóa học

- 1 nguyên tố hóa học

- Trả lời: …

- Hợp chất vô cơ và hợp chất hữu cơ Hạt hợp thành của hợp chất là phân tử

I Kiến thức cần nhớ

1 Sơ đồ về mối quan hệ giữa các khái niệm (sgk)

* Ví dụ: (sgk)

Hoạt động 2:

- Gọi học sinh đọc mục 2a/30 sgk Rút

ra kiến thức cần nhớ

- Yêu cầu học sinh đọc mục 2b/30

sách giáo khoa

-Đọc mục 2a/30 sgk

- Rút ra kiến thức cần nhớ

Trang 22

- Em haõy trình baøy nhöõng hieơu bieât veă

nguyeđn töû

- Nhöõng nguyeđn töû cuøng loái coù cuøng

soâ p trong hát nhađn gói laø gì?

- Yeđu caău hóc sinh ñóc múc 2c/30

saùch giaùo khoa

- Hát hôïp thaønh cụa hôïp chaât laø hát

naøo?

- Phađn töû hôïp chaât khaùc vôùi phađn töû

ñôn chaât nhö theâ naøo?

Caùc em ñaõ ođn lái nhöõng kieân thöùc caân

nhôù Bađy giôø caùc em seõ vaôn dúng

chuùng ñeơ giại baøi taôp

- Trạ lôøi cađu hoûi

- Nguyeđn toâ hoùa hóc

- Cađu a) höôùng daên hóc sinh trạ lôøi

baỉng bạng sau :

- Baøi taôp 2/31 sgk

- Gói 1 hóc sinh ñóc ñeă, 1 hóc sinh

khaùc leđn bạng giại, cạ lôùp töï giại sau

ñoù ñoâi chieâu keât quạ

- Gói hóc sinh ñóc ñeă, cho hóc sinh

thạo luaôn nhoùm

-Treo bạng phú ghi noôi dung baøi taôp 4

- Ñóc ñeă ôû sgk vaø trạ lôøi

- Ñóc ñeă ôû sgk

- Giại:

- Thạo luaôn nhoùm Ñái dieôn nhoùm leđn bạng trình baøy,

- Nhaôn xeùt, boơ sung

- Ñieăn vaøo choê troâng trong bạng phú

II Baøi taôp

1 Baøi taôp 1/30 sgk

a)b) Ñaău tieđn duøng … taùch ñöôïc

… Sau ñoù cho hoên hôïp coøn lái vaøo nöôùc thì … chìm trong nöôùc, coøn … noơi tređn maịt nöôùc Gán, lóc taùch rieđng chuùng

a) Soâ p = 12; Soâ e = 12; Soâ lôùp

e = 3; Soâ e lôùp ngoaøi cuøng: 2.b) Nguyeđn töû Mg vaø Ca gioâng nhau ôû soâ e lôùp ngoaøi cuøng; khaùc nhau veă soâ p, soâ e vaø soâ lôùp e

a) Phađn töû khoâi cụa hôïp chaât:

31 2 = 62b) Gói x laø nguyeđn töû khoâi cụa X: 2x + 16 = 62 ⇒ x = 23.Vaôy X laø Natri; Kí hieôu: Na

4 Cụng coẩ: (04’) Ñuùng ghi Ñ, sai ghi S vaøo cuoâi moêi cađu sau:

1 Phađn töû hôïp chaât goăm caùc nguyeđn töû cuøng loái lieđn keât vôùi nhau

2 Ñôn chaât kim loái coù hát hôïp thaønh laø nguyeđn töû

3 Caùch ghi 2 S; 3 N laăn löôït chư 2 nguyeđn töû saĩt, 3 nguyeđn töû ni tô

4 Phađn töû khoâi cụa axit clohidric laø 36,5 Bieât phađn töû axit clohidric goăm 1 H vaø 1 Cl oo

- Hóc baøi theo saùch giaùo khoa Laøm caùc baøi taôp

- Xem tröôùc baøi: Cođngthöùc hoùa hóc ôn lái teđn + KHHH caùc nguyeđn toâ

Vaôt töï nhieđn Vaôt töï nhađn táo Chaât

Chaôu Nhođm, chaât dẹo

Trang 23

Ngày soạn:20/09/09

Tiết 12 –§9 CÔNG THỨC HÓA HỌC

1 Kiến thức: - CTHH biểu diễn thành phần phân tử của chất

- CTHH của đơn chất chỉ gồm KHHH của 1 nguyên tố hóa học(kèm theo chỉ số nếu có)

- CTHH của hợp chất gồm KHHH của hai hay nhiều nguyên tố tạo ra chất kèm theo chỉ số nguyên tử của mỗi nguyên tố tuơng ứng

- Biết cách ghi công thức hóa học (CTHH) của đơn chất và hơpï chất

- CTHH cho biết: Nguyên tố nào tạo ra chất, số nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong phân tử và PTK

2 Kĩ năng: - Quan sát CTHH cụ thể, rút ra cách viếtCTHH của đơn chất và hợp chất

- Viết được CTHH của chất cụ thể khi biết tên của các nguyên tố và số nguyên tử của mỗi nguyên tố tạo nên phân tử và ngược lại

- Nêu được ý ngghĩa của CTHH cụ thể

II Chuẩn bị:

+ GV: Sơ đồ mẫu các đơn chất hiđro, khí oxi, hợp chất nước và muối ăn, khí cacbonic

+ Học sinh: Ôn lại KHHH các nguyên tố

- Chất được chia thành mấy loại Đó

là những loại nào?

- Trước hết ta nghiên cứu CTHH của

đơn chất

- CTHH của đơn chất gồm mấy

KHHH?

- Với hợp chất kim loại KHHH được

coi là CTHH vì sao?

- Treo sơ đồ mẫu đơn chất khí hidro,

- Rút ra nhận xét

CÔNG THỨC HÓA HỌC DÙNG ĐỂ BIỂU DIỄN THÀMH PHẦN PHÂN TỬ CỦA CHẤT

I Công thức hóa học của đơn chất

* CTHH của đơn chất gồm 1 KHHH và chỉ số ở chân của kí hiệu

* Ví dụ:

KẽmKhí hiđroThan

ZnH2CHoạt động 2:

- CTHH của hợp chất được ghi như

thế nào?

- Treo sơ đồ mẫu hợp chất nước, natri

clorua, khí cacbonic

- Canxicacbonat có phân tử gồm 1 Ca;

1 C và 3 O Hãy viết CTHH của hợp

- Xem sơ đồ cho biết số n.tử của mỗi nguyên tố trong phân tử

- Thảo luận, viết CTHH

H2ONaClCaCO3

* CTHH của hợp chất gồm hai,

Trang 24

chất đó - CaCO3 ba, … kí hiệu và chỉ số ở chân

mỗi kí hiệu

* Cách ghi: AxBy; AxByCz

- Nếu chỉ số bằng 1 thì không ghi

* Củng cố: Bài tập 1/33 sgk - Điền vào chỗ trống

Trong đó: A, B, C, … là kí hiệu nguyên tố; x, y, z, … là các chỉ số

Hoạt động 3:

- Đưa ví dụ, hướng dẫn học sinh khai

thác kiến thức từ ví dụ

- Mỗi CTHH chỉ gì?

- CTHH của một chất cho ta biết

những ý nghĩa nào?

- Nêu những gì em biết từ các CTHH

sau: N2; Cl2; CaCO3; H2SO4

- Cách viết H2 và 2 H có gì khác

nhau?

- CTHH của nước là H2O Nói phântử

nước gồm phân tử hiđro và nguyên tử

oxi đúng hay sai? Vì sao?

- Muốn chỉ 3 phân tử nước thì ta viết

như thế nào?

* Củng cố: Bài tập 2/33 sgk

- Đọc câu dầu mục III

- Tiếp tục đọc sgk, thảo luận, trả lời câu hỏi

- Thảo luận theo nhóm

+ Nhóm 1: N2; CaCO3N2 = 14 2 = 28 đ.v.CCaCO3 = 40 + 12 + 16

3 = 100 đ.v.C+ Nhóm 2: Cl2; H2SO4+ Trả lời

III Ý nghĩa của CTHH

- Mỗi CTHH chỉ một phân tử của chất (trừ đơn chất kim loại)

- CTHH cho biết: Nguyên tố nào tạo ra chất; số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong một phân tử; phân tử khối

Trang 25

- Hóc baøi theo saùch giaùo khoa Laøm caùc baøi taôp 3; 4 saùch giaùo khoa trang 34

- Ñóc baøi ñóc theđm trang 34 saùch giaùo khoa

- Tìm hieơu caùch xaùc ñònh hoùa trò cụa moôt nguyeđn toâ vaø quy taĩc veă hoùa trò

a&b

Trang 26

Tiết 13 –§10 HÓA TRỊ

1 Kiến thức: - Hóa trị biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử nguyên tố này với nguyên tử của nguyên tố khác hay nhóm nguyên tử khác

- Qui ước: Hóa trị của H là I, O là II; cách xác định hóa trị của 1 nguyên tố trong hợp chất theo hóa trị của

H và O

- Nắm được qui tắc hóa trị

2 Kĩ năng: - Tính được hóa trị của nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử theo CTHH

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Bảng phụ, bài ca hóa trị

1 Ổn định: (01’)

- Khí amoniac: Có phân tử gồm 1 N và 3 H

- Axit clohidric: Có phân tử gồm 1 H và 1 Cl

- Khí clohđrosunfua: Có phân tử gồm 2 H và 1 S

- Natrioxit: Có phân tử gồm 2 Na và 1 O

3 Bài mới: (33’)

* Đặt vấn đề: (01’): Như các em đã biết, nguyên tử có khả năng liên kết với nhau Hóa trị là con số biểu thị

khả năng đó Vậy hóa trị một nguyên tố được xác định bằng cách nào? Các em se tìm hiểu vấn đề đó trong bài học hôm nay

Hoạt động 1:

- Quy ước H có hóa trị bao nhiêu?

- Hóa trị của nguyên tố nào làm đơn

vị?

- Trong hợp chất với H, hóa trị của

nguyên tố được xác định bằng cách

nào?

- Vận dụng, nêu hóa trị các nguyên tố

trong hợp chất: HF; H2S; PH3

- Vì thực tế hợp chất của oxi phổ biến

hơn nên việc xác định hóa trị của

nguyên tố còn dựa vào nguyên tố oxi

hóa trị II

- Từ các ví dụ trên hãy cho biết hóa

trị của oxi bằng bao nhiêu đơn vị hóa

trị?

- Tìm hóa trị của Na, Cu, S trong các

hợp chất: Na2O, CuO và SO2

- Yêu cầu học sinh đọc bốn dòng cuối

của mục I

- Từ công thức hóa học H2SO4 suy ra

nhóm SO4 hóa trị bao nhiêu?

* Ví dụ:

H2O: Oxi hóa trị II

HCl: Clo hóa trị I

H2S: Lưu huỳnh hóa trị II

CH4: Cacbôn hóa trị IV

* Dựa vào khả năng liên kết của nguyên tử nguyên tố khác với oxi

- Hóa trị của O là hai đơn vị

* Ví dụ:

Na2O: Natri hóa trị I

CuO: Đồng hóa trị II

SO2: Lưu huỳnh hóa trị IV

Trang 27

- Töø cođng thöùc hoùa hóc HOH suy ra

nhoùm OH hoùa trò bao nhieđu?

- Treo bạng phú ghi hoùa trò cụa moôt

soâ nhoùm nguyeđn töû

- Töø caùch xaùc ñònh tređn haõy cho bieât:

Hoùa trò cụa nguyeđn toâ hay nhoùm

nguyeđn töû laø gì?

- Hoùa trò cụa nguyeđn toâ (hay nhoùm

nguyeđn töû) ñöôïc xaùc ñònh theo nhöõng

nguyeđn toâ naøo?

* Cụng soâ: Baøi taôp 2/37 sgk

- Vôùi hôïp chaât hai nguyeđn toâ ta coù

quy taĩc veă hoùa trò

- Nhoùm SO4 hoùa trò IV

- Nhoùm OH hoùa trò I

- Quan saùt, nhaôn xeùt hoùa trò cụa nguyeđn toâ , nhoùm nguyeđn töû, trạ lôøi

- Trạ lôøi : …

* Hoùa trò cụa nhoùm nguyeđn töû

* Ví dú:

- H2SO4: Nhoùm (SO4) hoùa trò II

- HOH: Nhoùm (OH) hoùa trò I

2 Keât luaôn: Hoùa trò cụa moôt nguyeđn toâ (hay nhoùm nguyeđn töû laø con soâ bieơu thò khạ naíng lieđn keât cụa nguyeđn töû (hay nhoùm nguyeđn töû) ñöôïc xaùc ñònh theo hoùa trò cụa H chón laøm ñôn vò vaø hoùa trò cụa O laø hai ñôn vò

Hoát ñoông 2:

- Cho ví dú: 3

I III

H

N ; 3

II VI

OS

- Höôùng daên hóc sinh nhađn chư soâ vaø

hoùa trò cụa moêi nguyeđn toâ roăi so saùnh

keât quạ

- T.quaùt: Neâu coù hôïp chaât y

b x

a

B

coù theơ suy ra ñöôïc ñieău gì?

- Löu yù hóc sinh: Quy taĩc naøy ñuùng

cạ khi A hoaịc B laø moôt nhoùm nguyeđn

töû

- Nhađn chư soâ vaø hoùa trò cụa moêi nguyeđn toâ roăi so saùnh keât qụa, nhaôn xeùt

y

b x

* T.quaùt : y

b x

III

)OH(Al

4 Cụng coẩ: Cụng coâ töøng phaăn.

5 Daịn doø - Höôùng daên veă nhaø: (02’)

- Hóc baøi theo saùch giaùo khoa Xem lái caùc baøi taôp ñaõ giại Xem bạng 1/41 vaø bạng 2/43 saùch giaùo khoa Nhôù hoùa trò cụa moôt soâ nguyeđn toâ vaø nhoùm nguyeđn töû Giaùo vieđn giao baøi ca hoùa trò cho hóc sinh, yeđu caău hóc sinh hóc thuoôc Ñóc baøi ñóc theđm trang 39 saùch giaùo khoa

IV Ruùt kinh nghieôm – Boơ sung.

Tieât 14 –§10 HOÙA TRÒ (tt)

Trang 28

1 Kiến thức: - Biết tính hĩa trị của nguyên tố dựa vào cơng thức hĩa học

- Biết cách lập đúng CTHH của hợp chất khi biết hóa trị và biết xác định CTHH đúng hay sai khi biết hóa trị của cả 2 nguyên tố (hay nhóm nguyên tử)

2 Kĩ năng: - Rèn luyện kĩ năng viết đúng công thức hóa học khi biết hóa trị của nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử

3 Thái độ- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: bảng hóa trị của một số nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử

+ Học sinh: Phần dặn dò ở tiết trước, học thuộc bài ca hóa trị

* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết hóa trị, hôm nay chúng ta vận dụng quy tắc đó để lập công thức hóa

học của hợp chất

- Hệ thống hóa các tiểu mục đã học ở

tiết trước Giới thiệu tiếp mục tiếp

mục tiêu của tiết học này

Giải bài tập 3/37 sgk

Dựa quy tắc trên, ta có thể tính hóa trị

của một nguyên tố

- Từ x.a = y.b Suy ra : Nếu

* Biết x ; y và a ⇒ Tính được b

* Biết x ; y và b ⇒ Tính được a

* Củng cố : Bài tập 4/38 sgk.

- Cho học sinh tìm hiểu thí dụ 1

Gợi ý:

- Viết công thức dạng chung?

- Hóa trị của S và O bằng bao nhiêu?

- Theo quy tắc hóa trị, em có đẳng

thức nào?

- Chuyển các ẩn số x; y về 1 vế

* Củng cố: Tương tự yêu cầu học sinh

lập công thức hợp chất của hai

nguyên tố C(IV) và S (II); Al (III) và

O

- Lập công thức hóa học của hợp chất

- Giải bài tập 3/37 sgk

- Ta có: 3

II 2

I

S

Fe biết S hóa trị II

Ví dụ 2: Tính hóa trị của sắt trong hợp chất 2

I a

Cl

Fe biết Clo hóa trị I

b) lập công thức hóa học của hợp chất theo hóa trị

* Thí dụ 1: Lập công thức hóa học của hợp chất tạo bởi lưu huỳnh hóa trị VI và oxi

Giải

- Theo đề bào ta công thức dạng chung: y

II x

VI

OS

- Theo quy tắc hóa trị ta có đẳng thức: VI.x = II.y

- Chuyển thành tỉ lệ:

Trang 29

coù nhoùm nguyeđn töû nhö theâ naøo?

VI.x = II.y ⇒ y

x =VI

II

= 31

- Laây x; y laø hai soâ nguyeđn ñôn giạn nhaât, ta ñöôïc: x = 1; y = 3.Vaôy CTHH: SO3

* Thí dú 2: Laôp cođng thöùc hoùa hóc cụa hôïp chaât táo bôûi K (I) vaø nhoùm SO4 (II)

Giại

- Neâu chư coù 1 nhoùm nguyeđn töû

thì boû daâu ngoaịc ñôn

- Töông töï yeđu caău hóc sinh

laôp CTHH cụa hôïp chaât táo

bôûi Ca (II) vaø PO4 (III)

- Qua caùc thí dú tređn, haõy ruùt

ra caùc böôùc laôp CTHH

- Höôùng daên caùch xaùc ñònh

nhanh

Aùp dúng

- Yeđu caău hóc sinh giại caùc baøi

taôp 5; 6; 7 vaø 8 trang 38

- Cho hóc sinh laøm baøi taôp

cháy ñeơ chaâm ñieơm

- Trạ lôøi: …

- Bieât hoùa trò a; b thì tìm ñöôïc caùc chư soâ x; y

- Laøm baøi taôp

- Cođng thöùc dáng chung:

II y 4 x

I

)SO(K

- Theo quy taĩc hoùa trò: x.I = y.II

- Chuyeơn thaønh tư leô: I

IIy

x =

- Chón x = 2; y = 1

- CTHH cụa hôïp chaât: K2SO4

* Bieât hoùa trò a; b thì tìm ñöôïc caùc chư soâ x; y:

'a

'ba

by

x

=

=Laây x = b (hay b’); y = a (hay a’)(neâu a’; b’ laø nhöõng soâ nguyeđn ñôn giạn hôn a; b)

III Baøi taôp

1 Baøi taôp 5/38 saùch giaùo khoa

4 Cụng coẩ: Töøng phaăn

- Hóc baøi theo saùch giaùo khoa Laøm caùc baøi taôp 10.4 ÷ 10.8 saùch baøi taôp

- Chuaơn bò vaøo vôû hóc nhöõng kieân thöùc caăn nhôù ñeơ tieât sau luyeôn taôp

IV Ruùt kinh nghieôm – Boơ sun

Trang 30

Tiết 15 –§11 BÀI LUYỆN TẬP 2

I Mục tiêu:

- Củng cố cách ghi CTHH, ý nghĩa của CTHH, khái niệm hóa trị và quy tắc hóa trị

- Rèn luyện kĩ năng tính hóa trị của nguyên tố, lập CTHH khi biết hóa trị, xác định được một CTHH đúng hay sai

- Giáo dục tính cẩn trọng

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Bảng phụ về kiến thức cần nhớ để học sinh điền

+ Học sinh: Oân những kiến thức cần nhớ về cách ghi CTHH

1 Ổn định: (01’)

2 Kiểm tra: Kiểm tra trong quá trình luyện tập

3 Luyện tập: Các em đã có những hiểu biết về CTHH, về hóa trị và quy tắc hóa trị Hôm nay các em luyện tập để củng cố lại những kiến thức đó

Hoạt động 1: Gọi từng học sinh vấn

đáp và điểm

- Cách biểu diễn đơn chất kim loại?

Đơn chất phi kim? Cho ví dụ

- Cách ghi tổng quát CTHH của hợp

chất?

- Viết CTHH của hợp chất mà em đã

học Nêu ý nghĩa của CT đó

Mỗi CTHH chỉ bao nhiêu phân tử?

- Muốn viết đúng CTHH cần biết hóa

trị Vậy hóa trị là gì?

- Nếu có hợp chất y

b x

?

a

)SO

IV

II y 4 x

I

OSi

)SO(Cu

- Đơn chất A (hay Ax)

?x

I Kiến thức cần nhớ

1 Các chất được biểu diễn bằng CTHH

a) Đơn chất: A (hay Ax)

* Ví dụ: Cu; Zn; C; S; P; Cl2; Fe; Br2; I2; …

b) Hợp chất: AxBy; AxByCz

* Ví dụ: H2SO4 Chất này do

ba n.tố là H; S và O tạo nên

Có 2 H; 1 H và 4 O trong phân tử H2SO4 = 98 đ.v.C

Mỗi CTHH chỉ có một phân tử (trừ đơn chất A) và và biết ba

ý về chất

2 Hóa trị là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử hay nhóm nguyên tử

Với hợp chất y

b x

a

B

A ta luôn có a.x = b.y

* Vận dụng:

a) Tính hóa trị chưa biết

* Thí dụ: (sgk)

b) Lập CTHH

Trang 31

* Khi a = b thì x = y = 1.

* Khi a ≠ b thì x = b; y = a.

(Với a ; b ∈ đơn giản nhất).

III

I y 3 x

III

)SO(Al

)NO(Fe

- Hướng dẫn học sinh xem xét các chỉ

số trong trường hợp: Hai hóa trị bằng

nhau; hai hóa trị khác nhau; hai hóa trị

chia hết cho nhau

?

Hoạt động 2 :

- Gọi học sinh giải bài tập 1 trang 41

sách giáo khoa Cả lớp làm vào vở

nháp Đối chiếu kết quả

- Bài tập 2 trang 41 sgk

- Hướng dẫn:

Từ CT: XO ⇒ XII ; XH3 ⇒ YIII

Suy ra công thức : 2

III 3

II

YX

-Cho biết hóa trị của Fe trong Fe2O3

- Hóa trị nhóm SO4 ⇒ CT viết đúng

- Gọi 3 học sinh lên bảng, mỗi học sinh

lập một CTHH của một chất và tính

phân tử khối của chất đó

A y b x a

II

YX

3 Bài tập 3/31 sgk

3

II 2

a

O

Fe ⇒ a = III

⇒ Nhóm SO4 có hóa trị II

CT viết đúng: Fe2(SO4)3

4 Bài tập 4/31 sgk

KCl = 39 + 35,5 = 74,5

K2SO4 =39.2+32+16.4= 174BaCl2 137+35,5.2 = 208BaSO4 = 137+32+16.4= 233AlCl3 =27.2+35,5.3 =133,5

VI

O

II x

II

S

Mg Tính phân tử khối

- Xem lại các kiến thức cần nhớ ở 2 tiết luyện tập (Tiết 11 và tiết 15)

- Làm các bài tập tương tự Chuẩn bị kiến thức về lí thuyết + vận dụng; giấy kiểm tra

- Tiết sau kiểm tra viết

Trang 32

Tiết: 15 – Tuần: 08 KIỂM TRA VIẾT

I Mục tiêu:

- Kiểm tra việc chiếm lĩnh và vận dụng kiến thức, kĩ năng về các khái niệm hóa học, quy tắc hóa trị, lập CTHH, tính phân tử khối, …

- Phù hợp với ba đối tượng học sinh

- Qua kiểm tra đánh giá, giáo viên điều chỉnh phương pháp dạy học sau này phù hợp hơn

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Đề + Đáp án, biểu điểm

+ Học sinh: Ôn lại các khái niệm hóa học, nhớ lại hiện tượng trong thí nghiệm thực hành, vận dụng quy tắc hóa trị tính hóa trị, lập CTHH Tính phân tử khối

1 Ổn định: (01’)

2 Kiểm tra: (42’) Giáo viên giao đề

* Đề bài: (Đã photocopy, đính kèm giáo án)

* Đáp án – Biểu điểm:

Câu 1: Ghi đúng tên và kí hiệu hóa học 8 nguyên tố 1,0 điểm

- (Nếu KHHH không đúng với tên hoặc KHHH ghi không chính xác thì không ghi điểm)

- (Cứ đúng được 2 KHHH và tên được: 0,25 điểm)

Câu 2: Ghi đúng:

Số proton trong hạt nhân: 13 0,5 điểm

Số electron trong nguyên tử: 13 0,5 điểm

Số lớp electron: 3 0,5 điểm

Số electron lớp ngoài cùng: 3 0,5 điểm

Câu 3: Nêu đúng quy tắc hóa trị 1,0 điểm

Xác định đúng trong hợp chất Fe2O3; Fe có hóa trị III 1,0 điểm

Lập đúng CTHH: Fe2(SO4)3 1,0 điểm

Tính đúng phân tử khối: 400 đ.v.C 1,0 điểm

3 Giáo viên thu bài, nhận xét sơ bộ quá trình làm bài

- Phần kiểm tra nào các em chưa làm được, phải xem lại kiến thức đó

- Xem bài: Sự biến đổi chất, phân biệt hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa học

- Tập quan sát hiện tượng xảy ra khi: Nước đá để ngoài không khí; đun nước; hòa tan muối ăn vào nước; …

a&b

Trang 33

-TRƯỜNG THCS BÌNH NGUYÊN ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT (Tiết 16)

TỔ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN Môn: HÓA HỌC – LỚP 8

ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian: 45 phút (Không kể thời gian giao đề)

Họ và tên: ……….……… Lớp 8/…… …

Điểm Lời phê của giáo viên

Phần I: TRẮC NGHIỆM: (3,0 điểm)

Câu 1: (1,0 điểm) Đúng ghi Đ, sai ghi S vào ô oo trước mỗi ý sau:

a) oo Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ và mang điện tích dương

b) oo Nguyên tố hóa học là tập hợp những nguyên tử cùng loại, có cùng số proton trong hạt nhân

c) oo Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hóa học của chất

d) oo Nước cất là hỗn hợp vì có hai nguyên tố hóa học là H và O tạo nên

Câu 2: (1,0 điểm) Cho các chất có công thức hóa học sau: Cu; H2S; H2; CuO; S; Na2SO4 hãy đánh dấu P vào ô oo trước ý em cho là đúng

a) oo Cu; S là các đơn chất; H2S; H2; CaO; Na2SO4 là các hợp chất

b) oo Cu; H2 và S là các đơn chất còn H2S; CaO và Na2SO4 là các hợp chất

Câu 3: (1,0 điểm) Lấy một ít parafin và lưu huỳnh cho vào hai ống nghiệm riêng biệt Đặt hai ống nghiệm vào cốc nước và đun đến khi nước sôi Em hãy khoanh tròn vào một trong các chữ cái A; B; C; D trước hiện tượng xãy ra mà em cho là đúng

A Cả parafin và lưu huỳnh đều nóng chảy

B Chỉ có parafin nóng chảy

C Chỉ có lưu huỳnh nóng chảy

D Parafin và lưu huỳnh không có chất nào nóng chảy

Phần II: TỰ LUẬN: (7,0 điểm)

Câu 1: (1,0 điểm) Ghi tên và kí hiệu hóa học của 8 nguyên tố hóa học

Câu 2: (2,0 điểm) Cho sơ đồ mẫu nguyên tử nhôm như sau:

Hãy nêu rõ:

- Số proton trong hạt nhân

- Số electron trong nguyên tử

- Số lớp electron

- Số electron lớp ngoài cùng

Câu 3: (4,0 điểm)

a) Nêu quy tắc về hóa trị với hợp chất hai nguyên tố

b) Theo hóa trị của sắt trong hợp chất Fe2O3, hãy lập công thức hóa học và tính phân tử khối của hợp chất tạo bởi Fe và nhóm (SO4) Biết nhóm (SO4) có hóa trị II Cho Fe = 56; S = 32; O = 16

13+

Trang 34

Chương II: PHẢN ỨNG HÓA HỌCTiết 17 –§12 SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

1 Kiến thức: - Hiện tượng vật lí là hiện tượng trong đó không có sự biến đổi chất này thành chất khác

- Hiện tượng hóahọc trong đó có sự biến đổi chất này thành chất khác

2 Kĩ năng: - Quan sát một số hiện tượng cụ thể, rút ra nhận xét về hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa học

- Phân biệt được hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa học

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Hóa chất: Bột Fe, bột S, đường trắng; Dụng cụ: Nam châm, thìa nhựa, thìa thủy tinh, ống nghiệm, kẹp ống nghiệm, đế sứ giá thí nghiệm

Hoạt động 1:

- Cho học sinh đọc sách giáo khoa và

nhớ lại hiện tượng quan sát được ở

thực tế, thào luận, trả lời câu hỏi

- Nước từ trạng thái rắn chuyển sang

lỏng, hơi và ngược lại có giữ nguyên

là chất ban đầu không?

- Muối ăn hòa tan vào nước đựoc

nước muối Đun thì nước bay hơi còn

lại muối ăn Vậy nước và muối ăn có

giữ nguyên là chất ban đầu không?

- Hiện tượng như thế gọi là hiện

tượng vật lý

- Vậy thế nào gọi là hiện tượng vật

lý?

- Hãy cho 1 ví dụ về hiện tượng vật lí

xảy ra ở thực tế?

- Nếu có hiện tượng chất biến đổi tạo

ra chất khác thì gọi là gì?

- Đọc sách giáo khoa và nhớ lại hiện tượng quan sát được ở thực tế, thảo luận, trả lời câu hỏi

Nước Nước Nước

Muối ăn nước muối

Hòa vào nước (dạng hạt)

Bay hơi (dạng hạt)

Trang 35

Hoát ñoông 2:

- Tieân haønh thí nghieôm 1: Trón boôt saĩt

vaø boôt löu huyønh:

+ Duøng nam chađm huùt saĩt

+ Ñun hoên hôïp, thöû tính chaât

- Höôùng daên hóc sinh quan saùt, nhaôn

xeùt

- ÔÛ thí nghieôm 1.a xạy ra hieôn töôïng

gì? Vì sao em bieât?

- ÔÛ thí nghieôm 1.b, löu huyønh vaø saĩt

coù bieân ñoơi thaønh chaât khaùc khođng?

Döïa vaøo daâu hieôu naøo maø em bieât

- Caùc em quan saùt tieâp thí nghieôm 2,

ñun noùng ñöøng

- Laøm thí nghieôm nhö saùch giaùo khoa

- Trong thí nghieôm 1 vaø 2 coù söï bieân

ñoơi thaønh chaât khaùc khođng?

- Nhöõng hieôn töôïng nhö theâ gói laø

hieôn töôïng hoùa hóc Vaôy hieôn töôïng

hoùa hóc laø gì?

- Haõy cho moôt ví dú thöïc teâ veă hieôn

töôïng hoùa hóc?

- Quan saùt, nhaôn xeùt soâ, trạ lôøi

-Hieôn töôïng vaôt lí Vì caùc chaât vaên giöõ nguyeđn

- Ñun noùng, löu huyønh taùc dúng vôùi saĩt táo ra chaât môùi (Coù tính chaât khaùc chaât ban ñaău)

- Quan saùt, so saùnh vôùi ñöôøng ban ñaău Nhaôn xeùt: …

- Hóc baøi, thuoôc ghi nhôù Laøm caùc baøi taôp 1; 2; 3/47 sgk; baøi 12.4/15 sbt

- Tieât sau nghieđn cöùu baøi:”Phạn öùng hoùa hóc” Caùc em tìm hieơu vaø trạ lôøi: Phạn öùng hoùa hóc laø gì? Chaât naøo gói laø chaât tham gia? Chaât naøo gói laø sạn phaơm

a&b

Trang 36

Tiết 18 –§13 PHẢN ỨNG HÓA HỌC

1 Kiến thức: -Phản ứng hóa học là quá trình biến đổi chất này thành chất khác

- Để xảy ra phản ứng hó học, các chất ban đầu phải tiếp xúc vơi nhau, hoặc can thêm nhiệt độ cao, áp suất cao hoặc chất xúc tác - Biết ghi phương trình chữ của phản ứng hóa học

2 Kĩ năng: - Biết cách nhận biết phản ứng hóa học dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo ra có tính chất khác

so với chất ban đầu

- Rèn luyện kĩ năng quan sát thí nghiệm và rút ra nhận xét

- Viết được PTHH bằng chữ để biễu diễn phản ứng hóa học

- Xác định được chất tham gia(phản ứng) và sản phẩm(chất tạo thành)

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Hóa chất: Sơ đồ hình H 2.5; kẽm, axit clohđric, ống nghiệm, kẹp ống nghiệm

1 Ổn định: (01’)

+ Thế nào là hiện tượng vật lí; Hiện tượng hóa học Cho ví dụ

+ Giải bài tập 3/47 sách giáo khoa

3 Bài mới: (33’)

* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết, chất có thể biến đổi thành chất khác Quá trình đó gọi là gì? Diễn biến

ra sao và khi nào thì xảy ra Đó là ba nội dung cơ bản mà các em cần nắm trong tiết học này

Hoạt động 1:

- Phản ứng hóa học là gì?

- Chất nào gọi là chất phản ứng? Chất

nào gọi là sản phẩm?

- Trong quá trình phản ứng, lượng

chất nào giảm dần? Lượng chất nào

tăng dần?

- Thông báo cách ghi phương trình

chữ

- Xác định các chất tham gia, các chất

sản phẩm? Đọc các phản ứng đó?

* C.cố: Ghi phương trình chữ của

phản ứng hóa học sau: Khí hiđro tác

dụng với ôxi tạo thành nước

- Đọc sách giáo khoa, thảo luận, trả lời câu hỏi

+ Chất ban đầu gọi là chất phản ứng (hay chats tham gia)

+ Chất mới sinh ra là sản phẩm

+ Trong quá trình phản ứng lượng chất phản ứng giảm dần, lượng sản phẩm tăng dần

* Phản ứng hóa học ghi theo phương trình chữ như sau: Tên các chất phản ứng → Tên các sản phẩm

* Thí dụ (sgk)

Trang 37

Trong phạn öùng hoùa hóc, caùi gì thay

ñoơi laøm cho chaât naøy bieân ñoơi thaønh

chaât khaùc?

Hoát ñoông 2:

- Töø ñònh nghóa tređn, haõy cho bieât vì

sao coù theơ noùi khi caùc chaât phạn öùng

chính laø caùc phađn töû phạn öùng vôùi

nhau?

- Treo sô ñoă H 2.5/48 sgk

- Thođng qua phaăn hóc sinh trạ lôøi, yeđu

caău moôt hóc sinh ruùt ra keât luaôn:

“Trong phạn öùng hoùa hóc, caùi gì thay

ñoơi laøm cho chaât naøy bieân ñoơi thaønh

chaât khaùc?”

- Neâu coù ñôn chaât kim loái tham gia

phạn öùng thì sau phạn öùng nguyeđn töû

kim loái phại lieđn keât vôùi nguyeđn töû

cụa nguyeđn toâ khaùc

- Quan saùt, trạ lôøi cađu hoûi: …

- Trạ lôøi : Lieđn keât giöõa caùc nguyeđn töû thay ñoơi

II Dieõn bieân cụa phạn öùng hoùa hóc

* Trong phạn öùng hoùa hóc, chư coù lieđn keât giöõa caùc nguyeđn töû thay ñoơi laøm cho phađn töû naøy bieân ñoơi thaønh chaât khaùc

Hoát ñoông 3:

Phạn öùng hoùa hóc xạy ra khi naøo?

- Theâ naøo laø chaât xuùc taùc? (Neâu coù

ñieău kieôn, laøm thí nghieôm giöõa Zn +

HCl ñeơ hóc sinh thaây roõ: Nhaât thieât

caùc chaât phạn öùng phại tieâp xuùc vôùi

nhau nhöng veă nhieôt ñoô hay chaât xuùc

taùc coù theơ coù coù theơ khođng)

- Nghieđn cöùu sgk

- Khi: Caùc chaât tieâp xuùc, coù tröôøng hôïp phại ñun, coù tröôøng hôïp caăn chaât xuùc taùc

II Khi naøo phạn öùng hoùa hóc xạy ra?

* Phạn öùng hoùa hóc chư xạy ra ñöôïc khi caùc chaât tham gia tieâp xuùc vôùi nhau, coù tröôøng hôïp phại ñun noùng, coù tröôøng hôïp caăn chaât xuùc taùc, …

- Ghi lái phöông trình chöõ cụa phạn öùng xạy ra khi parafin chaùy trong khođng khí, bieât raỉng trong phạn öùng naøy parafin taùc dúng vôùi oxi sinh ra khí cacbonñioxit vaø hôi nöôùc

- Trong phạn öùng hoùa hóc chư xạy ra söïu thay ñoơi gì? Keât quạ cụa söï thay ñoơi ñoù

- Vì sao khi duøng than ñeơ ñun naâu caăn ñaôp vöøa nhoû than tröôùc khi cho vaøo loø?

- Hóc baøi Laøm caùc baøi taôp 1; 2; 3; 4/50 sgk; baøi 6/51 vaø baøi taôp 13.4/17 sbt

- Xem tröôùc múc IV trang 50 + 51 saùch giaùo khoa

- Xem lái thí nghieôm nung ñöôøng vaø nung hoên hôïp boôt saĩt vôùi boôt löu huyønh

a&b

Trang 38

Tiết 19 –§13 PHẢN ỨNG HÓA HỌC (tt)

1 Kiến thức: - Biết được cách nhận biết phản ứng hóa học dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo ra, có tính chất khác so với chất ban đầu (như màu sắc, trạng thái, …) biết nhiệt và ánh sáng cũng có thể là dấu hiệu của phản ứng hóa học

2 Kĩ năng: - Rèn luyện kĩ năng quan sát thí nghiệm, rút ra nhận xét

II Chuẩn bị:

+ Giáo viên: Ống nghiệm, kẹp ống nghiệm, nhôm (hoặc sắt) axit clohric, giấy quỳ tím (hoặc dây đồng, đèn cồn)

1 Ổn định: (01’)

+ Phản ứng hóa học là gì? Viết phương trình chữ của các phản ứng sau:

a) Đồng tác dụng với khí oxi tạo ra đồng (II) oxit

b) Khí hiđro và muối nhôm clorua được tạo ra khi cho nhôm tác dụng với axit clohđric

+ Treo hình 2.5/48 sách giáo khoa: Cho biết trong phản ứng hóa học chỉ xảy ra sự thay đổi gì? Số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố có giữ nguyên trước và sau phản ứng không?

3 Bài mới: (32’)

* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết, phản ứng hóa học là quá trình biến đổi chất này thành chất khác Vậy làm thế nào để nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra? Thắc mắc đó sẽ được giải đáp trong tiết học hôm nay

Hoạt động 4:

- Hệ thống lại kiến thức đã học ở tiết

trước

- Trong tiết học hôm nay các em sẽ

tìm hiểu mục IV và giải một số bài

tập

- Hãy nhớ lại phản ứng giữa lưu

huỳnh và sắt tạo ra sắt (II) sunfua,

nhận xét

- Sắt (II) sunfua có tính chất như thế

nào?

- Dựa vào dấu hiệu nào để nhận biết

phản ứng hóa học xảy ra?

- Để hiểu rõ hơn về cách nhận biết

phản ứng hóa học, các em theo dõi thí

- Quan sát thí nghiệm: …

IV Làm thế nào nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra?

* Nhận biết phản ứng xảy ra dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo thành có tính chất khác với chất phản ứng

Định dạng
Số trang	77
Dung lượng	915,5 KB