Sản xuất bột giấy Gỗ có thể được xử lý cơ học hay hóa học Xử lý cơ học Sơ đồ máy mài gỗ Bột gỗ mài trắng: được mài từ gỗ đã được bóc vỏ trong các máy mài gỗ.. Bột gỗ mài nâu: hìn
Trang 1Sản xuất bột giấy
Gỗ có thể được xử lý
cơ học hay hóa học
Xử lý cơ học
Sơ đồ máy mài gỗ
Bột gỗ mài trắng:
được mài từ gỗ đã
được bóc vỏ trong
các máy mài gỗ
Bột gỗ mài nâu: hình thành khi các cuống cây được thấm ướt trong các nồi nấu
trước khi được mài
Bột nhiệt cơ: được sản xuất từ phế liệu gỗ
Trang 2được băm nhỏ và vỏ bào của các xưởng cưa Theo phương
thức TMP (thermo-mechanical pulp),
hay "bột nhiệt cơ", chúng được làm thấm ướt ở 130 °C Các
liên kết linhin (lignin) nhờ vậy bị yếu đi
Sau đó nước được
thêm vào và các
miếng gỗ này được nghiền trong các máy
nghiền (refiner) Nếu
hóa chất được sử
dụng thêm vào trong lúc thấm ướt phương pháp này được gọi là phương pháp CTMP
(chemo-thermo-
mechanical pulp),
Trang 3hay "bột hóa nhiệt
cơ"
Nếu chỉ dùng các
phương thức cơ để sản xuất, thành phần của bột gỗ không phải là các sợi cellulose mà là các liên kết sợi đã được mài và nghiềm nhỏ ra
Để có thể lấy được sợi nguyên thủy phải dùng đến các biện pháp xử lý
gỗ bằng hóa học
Xử lý hóa học
Các mảnh gỗ được xử
nấu Sau khi nấu 12
đến 15 tiếng các sợi sẽ được tách ra khỏi các thành phần cứng đi
cùng với cellulose
Trang 4Nhìn theo phương diện hóa học, gỗ bao gồm:
40% - 50% cellulose
10% -
55% hemicellulose
20% - 30% linhin
(lignin)
6% - 12% các hợp
chất hữu cơ khác
0,3% - 0,8% hợp
chất vô cơ
Tùy theo hóa chất được dùng để nấu, người ta phân biệt ra các
phương pháp kiềm,
sunfit (sulfit) và sunfat (sulfat) Phần linhin
còn sót lại sau khi nấu
sẽ làm cho bột giấy có màu vàng hay nâu vì thế mà phải rửa sạch và tẩy bột giấy
Trang 5Sản lượng sản xuất bột giấy theo phương pháp hóa học ít hơn là sản xuất bột gỗ Các sợi cellulose có ưu điểm là dài hơn, bền và mềm mại hơn Các sợi
cellulose từ cáccây lá kim thường dài khoảng 2,5 cho đến 4 mm, sợi
từ các cây lá rộng dài khoảng 1 mm
Bột giấy sunfat so với bột giấy sunfit thì dài hơn và bền hơn vì thế chủ yếu được sử dụng
để làm giấy in và giấy viết có độ trắng cao Bột giấy sunfit đa số được dùng để sản xuất các loại giấy vệ
sinh mềm
Trang 6Bột giấy cần phải được tẩy để làm giấy trắng Bột giấy sunfat thông thường được tẩy bằng clo, vì thế mà
nước thải sẽ nhiễm các hợp chất
cácbon của clo
Cl2 + H2O → H+ + Cl- + HClO
2 NaOH + Cl2 → NaOCl + NaCl +
H2O
Bột sunfit được tẩy bằng hiđrô
bằng ôxy Kỹ
hơn với môi trường, thay thế tẩy sử dụng clo bằng sử dụng ôxy
và điôxít clo
Trang 72 NaClO3 + H2SO4 + SO2 → 2
ClO2 + 2 NaHSO4
Bột giấy tẩy không có clo có
độ bền của sợi kém hơn là tẩy bằng clo, nhưng
do ít ô nhiễm đến môi trường hơn nên ngày càng được dùng nhiều hơn.[3]
[sửa]Phương pháp
organocell
Phương pháp organocell sản xuất bột giấy không có lưu
mà thân thiện với môi trường
Trang 8hơn Các mảnh
gỗ được nấu với hỗn hợp nước
và mêtanol(meth
anol) có cho
thêm dung dịch kiềm qua nhiều giai đoạn dưới
áp suất và ở
nhiệt độ đến
190 °C Qua đó linhin
và hemicellulos
e được hòa tan
ra Sau đó phải rửa sạch qua
nhiều giai đoạn rồi tẩy và tháo nước
Mêtanol và
kiềm được lấy lại qua một
phương pháp tái
Trang 9chế được tiến hành song song với sản xuất bột giấy Ngoài ra còn thu được
linhin và
hemicellulose không chứa lưu huỳnh được sử dụng tiếp tục
trong công
nghiệp hóa học [sửa]Khử mực giấy cũ
Các phương
pháp khử mực giấy loại có mục đích chính là
nhằm loại bỏ
các hạt mực
cũng như các chất phụ gia
Trang 10khác như chất độn, các hạt
mang màu trong quá trình tráng phủ ra khỏi
thành phần sơ xợi
Hai phương
pháp khử mực
giấy loại
(de-inking) được sử
dụng phổ biến rộng rãi ngày nay trên thế giới
là phương pháp tuyển
nổi (flotation)
và rửa
(washing)
Phương pháp tuyển nổi thích hợp với các hạt mực và các hạt
Trang 11phụ gia có kích thước từ 10 đến
250 µm trong khi phương pháp rửa thích hợp với kích thước hạt mực
và phụ gia từ 30
µm trở xuống Ngày nay phần lớn các nhà máy tái chế giấy loại thường ứng
dụng cả hai phương pháp khử mực bằng tuyển nổi và rửa trong quá trình sản xuất