Báo cáo về loại gấu ở Việt Nam ppt

Gấu ngựa được đưa vào danh sách trong sách đỏ của IUCN Hiệp hội bảo tồn thế giới như là loài dễ bị thương tổn trong số các động vật đang bị đe dọa.. Thông thường chúng là các động vật số

BÁO CÁO VỀ LOÀI GẤU VIỆT NAM

NỘI DUNG BÀI BÁO CÁO

1 Đặc điểm, phân bố và hiện trạng của một số loài gấu ở Việt Nam và trên thế giới

2 Vấn đề nuôi nhốt gấu và sự thật về vấn đề nuôi nhốt gấu.

3 Quản lý nuôi nhốt gấu của các cơ quan chức năng.

4 Hãy bảo vệ loài gấu.

Phân loại khoa học giới:

- Giới: Animalia

- Ngành: Chordata

- Lớp: Mammalia

- Bộ: Carnivora

- Họ: Ursidae

Phần 1: ĐẶC ĐIỂM, PHÂN BỐ VÀ HIỆN TRẠNG MỘT SỐ LOÀI GẤU Ở VIỆT NAM VÀ TRÊN THẾ GIỚI

1 Gấu ngựa Selenarctos thibetanus (Cuvier).

Đặc điểm nhận biết:Gấu ngựa có bộ

lông dày, dài, thô, cứng,màu đen

tuyền Lông mõm ngắn, mịn, màu

xám nhạt Bên cổ có bờm lông.Dưới

cổ có yếm trắng hình chữ V.Cơ thể

nặng 150 kg

Đặc điểm sinh thái và tập tính:Gấu

ngựa sống trong các kiểu rừng khác

nhau, thích hợp với rừng gỗ pha tre

nứa trên núi đá, ở trong các hang đá

Dáng đi nặng nề, leo trèo tốt, khi

xuống đi thụt lùi Gặp nguy hiểm có

thể buông mình từ cành cao rơi

xuống đất và trốn Tính lầm lì, khi bị

tấn công trở nên rất hung dữ, sống

đơn, hoạt động cả ngày lẫn đêm Gấu

ngựa ăn thực vật (các loại quả sung,

đa, si, vá, dâu da, bứa, trám, giẻ,

chuối, măng tre nứa, bắp ngô) và

động vật (trứng chim và chim non,

thích nhất là mật ong, nhộng và ong

trưởng thành ) Gấu ngựa sinh sản từ

tháng 10, 11 năm trước đến tháng 7,

8 năm sau, thời gian mang thai 6-7

tháng, đẻ 1 lứa/năm, 1-3 con/lứa Gấu

con đẻ ra yếu, sau 3 năm thì trưởng thành sinh dục

Phân bố: Viễn Đông Liên Xô (cũ),

Triều Tiên, Nhật Bản, Trung Quốc, Đông Dương, Thái Lan, Miễn Điện, Assam, Bắc Ân Độ, Apganistan, Việt Nam (các tỉnh có rừng ) (Nguồn: ĐVR – Ts.Vũ Thị Nga)

Nguồn : Nguyễn Thượng Chánh – www.khoahoc.net

Tình trạng bảo tồn:

Tình trạng bảo tồn

Dễ thương tổn ( IUCN 2.3 ) [1]

Gấu ngựa được đưa vào danh sách trong sách đỏ của IUCN (Hiệp hội bảo tồn thế giới) như là loài dễ bị thương tổn trong số các động vật đang bị đe dọa Chúng bị

đe dọa chủ yếu là do phá rừng và mất chỗ sinh sống

2 Gấu chó Ursus malayanus (Raffles, 1822)

Đặc điểm nhận biết : Gấu chó là loài

gấu nhỏ nhất, có bộ lông ngắn mịn,

màu đen, mượt Ngực có yếm hình

chữ U màu vàng Đầu tròn, mõm

ngắn, tai tròn và nhỏ, vùng lông trắng

xung quanh mõm thường mở rộng lên

trên 2 mắt Cơ thể dài 1.000-1.400

mm và nặng 45-60 kg, đuôi dài 30-70

mm, sọ dài 231-279 mm, gò má rộng

183-215 mm

Đặc điểm sinh thái và tập tính :

Gấu chó sống trong các rừng cây gỗ

và có thể sống ở những nơi cao nhất

Gấu chó leo treo giỏi, kiếm ăn chủ

yếu vào ban đêm, thích những cành

cây cao, nơi chúng làm tổ để ngủ,

thường để lại dấu khoan bằng vuốt

đặc thù trên thân cây Thức ăn gồm

quả cây, động vật không xương sống

và động vật có xương sống nhỏ Gấu

chó thích ăn côn trùng, đặc biệt là

ong, mối, mật ong và sâu bọ nhiều

hơn các loại gấu lớn khác, cũng có

thể ăn xác chết đã thối Gấu chó là

loài tấn công rất nhanh nhạy vì vậy

cũng là một trong những loài thú

rừng nguy hiểm nhất Gấu chó sinh sản quanh năm, thường đẻ 2 con/lứa, thời gian mang thai 3 tháng (Nguồn :ĐVR – Ts.Vũ Thị Nga)

Phân bố : Burma, Thái Lan,

Malaysia, Borneo, Surmata, Việt Nam

Nguồn : Nguyễn Thượng

Chánh-www.khoahoc.net

Tình trạng bảo tồn :

Tình trạng bảo tồn

Thiếu dữ liệu ( IUCN 2.3 ) [1]

Sách Đỏ Việt Nam (2000) : E

3 Gấu nâu U arctos (Linnaeus , 1758)

Đặc điểm nhận biết: Gấu nâu có

lông màu từ vàng hoe, nâu, đen hay

tổ hợp của chúng; những chiếc lông

dài bên ngoài thông thường pha trộn

với màu trắng hay bạc, tạo ra ánh

màu "nâu xám" Gấu nâu có u bướu

to là cơ trên vai chúng, nó tạo ra sức

mạnh cho các chân trước để đào bới

Đầu của chúng lớn và tròn với thiết

diện mặt là lõm

Đặc điểm sinh thái và tập tính: Là

động vật ăn tạp, chúng ăn quả mọng,

rễ cây và chồi cây; nấm; cá, côn trùng

hay các động vật có vú loại nhỏ Gấu

nâu ăn chủ yếu là thực vật, chiếm tới

75% năng lượng từ thức ăn của

chúng

Thông thường chúng là các động vật

sống cô độc, nhưng gấu nâu tụ tập

thành bầy dọc theo các con sông và

suối trong mùa cá hồi sinh đẻ Cứ

mỗi năm gấu cái lại sinh được từ 1 - 4

gấu con, chúng chỉ nặng khoảng 450g

khi mới sinh

Phân bố: miền đông Alaska từ

Yukon và Lãnh thổ Tây Bắc, về phía nam xuyên từ British Columbia cho đến nửa phía tây của Alberta Các quần thể cô lập sống tại tây bắc Washington, bắc Idaho, tây Montana

và tây bắc Wyoming (Nguồn: Wikipedia)

Nguồn: Wikipedia - Công viên Động

vật Pyrénées - Pháp

Tình trạng bảo tồn:

Tình trạng bảo tồn

Ít quan tâm ( IUCN 3.1 ) [1]

4 Gấu trúc Airulopoda melanoleuca (David, 1869)

Gấu trúc lớn hay gấu mèo lớn Trung

Quốc (Ailuropoda melanoleuca, tên

này nghĩa là "con vật chân mèo màu

đen pha trắng") là một loài thú hiện

nay được phân loại trong họ Gấu, có

nguồn gốc ở miền trung Trung Quốc

Tên tiếng Hán của nó là đại hùng

miêu

Mặc dù được xếp vào bộ Ăn thịt,

thức ăn chủ yếu của chúng là thực

vật Chúng ăn các cành non và lá cây,

sống chủ yếu trên các cây tre, trúc

Ngoài ra chúng cũng ăn trứng và một

số loài côn trùng Những thức ăn này

là nguồn cung cấp protein

Gấu trúc sinh sản kém và tỉ lệ chết

của con non rất cao Chúng lớn chậm

và trưởng thành muộn khi đã 5 đến 7

năm tuổi Mùa sinh sản từ giữa tháng

3 đến giữa tháng 5

Gấu trúc sống trong các khu vực miền núi, như Tứ Xuyên và Tây Tạng (Nguồn: Wikipedia)

Nguồn: Wikipedia

Tình trạng bảo tồn:

Tình trạng bảo tồn

Gấu trúc là loài đang gặp nguy hiểm do khu vực sinh sống bị thu hẹp và tỷ lệ sinh sản rất thấp, kể cả trong tự nhiên lẫn trong tình trạng giam cầm Khoảng 1.600 con được coi là còn sống trong tự nhiên

5 Gấu bốn mắtTremarctos ornatus (Gervais, 1855)

Gấu bốn mắt còn được gọi là gấu

Andes, có lông đen với màu be đặc

trưng ngang trên mặt và phần trên của

ngực Con đực có thể nặng tới 130

kg, và con cái là 60 kg Gọi là bốn

mắt vì mắt gấu có một vòng quanh

bên ngoài như đeo kính

Thức ăn cơ bản của chúng như rễ

cây, lá, chồi non, quả mọng, và đôi

khi là côn trùng, động vật gặm nhấm

và xác chết thối Chúng cũng có vuốt

dài và sắc bén để đào rễ cây và nhổ

bật chúng lên

Mặc dù gấu bốn mắt có xu hướng

sống cô độc để tránh cạnh tranh,

nhưng chúng là loài không có lãnh

thổ riêng Khi bắt gặp con người hay

các con gấu bốn mắt khác, chúng sẽ

phản ứng rất hiền lành nhưng cẩn

trọng, trừ khi kẻ xâm phạm được coi

như là sự đe dọa đối với chúng

Gấu bốn mắt cư trú xung quanh lưu vực nhiệt đới thuộc dãy Andes ở cao

độ chủ yếu từ 1.900 - 2.400 m

Nguồn: Wikipedia - Vườn thú

Tennōji, Osaka

Tình trạng bảo tồn:

Tình trạng bảo tồn

Dễ thương tổn ( IUCN 2.3 )

Sau gấu trúc Trung Quốc chúng là loài gấu đang gặp nguy hiểm nhất trong số tất

cả các loài gấu hiện nay còn trên thế giới

6 Gấu lợn Melursus ursinus (Shaw, 1791)

Đặc điểm nhận biết:Chúng có lớp

lông dài có màu từ nâu vàng đến đen,

có mõm trắng và mũi đen Con đực

lớn hơn con cái Chúng dài khoảng

1,5-1,9 m, con đực có thể cao tới 1,8

m và cân nặng 80-140 kg Con cái

nặng khoảng 55-95 kg, cao khoảng

0,6-0,9 m

Đặc điểm sinh thái, tập tính:Chúng

chủ yếu ăn kiến và mối Khi cần thiết

chúng có thể ăn mật ong, hoa quả,

ngũ cốc và thịt Kẻ thù chủ yếu của

chúng là báo hoa mai, chó sói, hổ và

con người Con người săn bắt chúng chủ yếu là

để lấy mật, là chất có giá trị của y học phương Đông Gấu lợn đôi khi cũng được sử dụng vào mục đích giải trí như trong các rạp xiếc

Phần lớn gấu cái đẻ vào tháng 9 đến tháng 1 Thời kỳ mang thai kéo dài

6-7 tháng Thông thường gấu mẹ sinh

từ 1 đến 2 con, hiếm khi thấy 3 con Gấu cái thông thường tìm hang hay ổ

để đẻ

Phân bố: Ấn Độ, Nepal, Bangladesh

và Sri Lanka

Nguồn: Wikipedia - Vườn thú quốc gia Smithsonia, Washington, D.C

Tình trạng bảo tồn:

Phần 2:VẤN ĐỀ NUÔI NHỐT GẤU VÀ SỰ THẬT VỀ VẤN ĐỀ NUÔI NHỐT GẤU

1 Nguồn gốc của việc nuôi nhốt gấu:

Tình trạng bảo tồn

Dễ thương tổn ( IUCN 2.3 ) [1]

Đầu những năm 80, Bắc Hàn đã nảy ra sáng kiến trước tiên về việc nuôi gấu để lấy mật Thường là các thợ săn vào rừng rình bắt gấu con lúc gấu mẹ rời hang để

đi kiếm ăn Nếu gấu mẹ trở về bất thình lình thì sẽ bị bắn chết Gấu con đem về thành phố và được bán lại cho các chủ nuôi Sau thời gian nuôi dưỡng từ một hai năm thì gấu bắt đầu bị rút mật

Năm 1983, Nam Hàn nối gót theo Bắc Hàn và mở trại nuôi gấu

Đến năm 1985, tới phiên Trung Quốc và năm1993 thì Việt Nam cũng nhảy vào việc khai thác gấu để lấy mật

Theo WSPA, hiện nay tại Á châu có lối 12.000 gấu đen bị nuôi giam trái phép để rút mật

2 Tình hình nuôi nhốt gấu tại Việt Nam

Việt Nam bắt đầu nuôi gấu để lấy mật

từ năm 1993

Gấu con được các thợ săn bắt từ

trong rừng và đem lén về thành phố

bán lại cho những nơi khai thác gấu

để rút mật Đôi khi gấu cũng được

con buôn nhập lậu từ Lào Đây là một

hình thái kinh doanh “trái phép bị

luật pháp cấm” nhưng vẫn thấy đầy

rẫy, càng ngày càng bành trướng

thêm lên từ Bắc chí Nam

Trên 95% gấu nuôi là gấu ngựa Số

còn lại là gấu chó Hai loại gấu này

không thể sinh sản trong điều kiện

giam hãm được Cả hai đều thuộc

diện động vật cần phải bảo vệ vì có

nguy cơ bị tuyệt chủng và nằm trong

danh mục I của CITES Mỗi trại nuôi

có từ 5 -10 con nếu là trại nhỏ, và trại

lớn có thể có tới 80-90 con gấu

Theo ông Hà Công Tuấn cục phó Cục

Kiểm Lâm (BộNN&PTNT) cho biết,

năm 2003 có hàng ngàn con gấu đang

được nuôi trái phép Việc nuôi gấu là

vi phạm công ước CITES về buôn

bán các loài động thực vật hoang dã

đã nguy cấp, mà Việt Nam đã ký kết cùng với 171 quốc gia khác CITES bắt buộc Việt Nam phải tìm cách giải quyết vấn đề gấu nuôi, bằng không thì sẽ bị mất quyền xuất cảng các mặt hàng như: san hô, trai tai tượng, trăn con, khỉ đuôi dài, ếch đông lạnh và cá sấu.Tính ra trong cả nước hiện có khoảng 5.000 con gấu được nuôi để lấy mật

Sáu điểm nóng nuôi nhốt gấu ở Việt Nam gồm có Hà Tây, Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An, Bình Dương và TP Hồ Chí Minh (Nguồn: Nguyễn Thượng Chánh – www.khoahoc.net)

Animals Asia Foundation cho biết là, Việt nam hiện chỉ còn trên 100 con gấu đang thật sự sống trong thiên nhiên

3 Tác dụng của mật gấu

Mật gấu có chứa chất gì?

Hoạt chất chính của mật gấu là chất Tauro Ursodeoxycholic Acid (UDCA) Chất

này do gan sản xuất ra để giúp vào việc tiêu hoá thức ăn Mật được tích trữ trong túi mật nằm dính vào lá gan Chỉ có loài gấu ngựa mới sản xuất được một số lượng UDCA đáng kể mà thôi

Mật gấu chữa được bệnh gì?

Nói chung, phía Đông y cho rằng mật

gấu rất tốt để chữa trị được rất nhiều

bệnh tật

Theo Hải Thượng Lãn Ông, thì mật

gấu có tính hàn, làm giảm nhiệt, bớt

co giật, giải độc,trị kinh phong ở trẻ

con, trị đau bụng, trị bệnh trĩ, thoa

bên ngoài để trị mụn nhọt sưng đau,

bóp với rượu để trị chấn thương bầm

dập té ngã

Theo Bs Phó đức Thuần, Viện y học

cổ truyền VN, mật gấu ngoài những

công dụng chữa trị những bệnh vừa

được nêu trên, nó cũng rất tốt để trị

các bệnh về mắt, vàng da, đau răng lở

miệng, viêm khớp và các bệnh ký

sinh trùng

Ngược lại, mật gấu chó thì chứa quá

nhiều chất Chenodeoxycholic Acid

(CDCA) Chất này dùng để bôi ngoài

da thì rất tốt, nhưng nếu uống vào có thì thể độc cho gan và gây xơ gan Theo Tây y, thì mật gấu hay nói rõ hơn là chất UDCA trong mật gấu có tác dụng bảo vệ gan, chữa viêm xơ gan, giúp làm tan sỏi mật, hạ các chất

mỡ trong máu, trị viêm gan tự miễn,

và phối hợp với thuốc khác trong việc điều trị cancer ruột già

Giá cả mật gấu trong nước và quốc tế

Theo Hiệp hội bảo vệ động vật hoang dã trên thế giới (WSPA/2002), một túi mật gấu săn trong rừng được bán lậu tại Canada, Nga và Trung Quốc với giá là 650$ Tại Đại Hàn giá có thể leo lên đến 10.000$, trong khi tại Nhật bản túi mật gấu được bán với giá 252$/ gram Tại Việt Nam, thị trường mật gấu rất thay đổi Lúc

cực thịnh năm 2000 -2002, giá 1cc mật gấu nuôi bán lẻ vào khoảng 250.000 đồng Giá cả hiện giờ là 160.000-200.000 đồng/cc (Nguồn: Nguyễn Phương Dung-Phòng truyền thông - ENV)

Giá bán lẻ thay đổi tùy theo từng quốc gia, tùy theo từng vùng và tùy theo lúc Thông thường thì giá một túi mật gấu rừng đắt hơn giá túi mật lấy từ gấu nuôi Tại Trung Quốc, trong tình trạng nuôi giam, mỗi con gấu có thể sản xuất được 2kg bột mật khô/năm Giá 1kg bột mật khô tại Trung Quốc là 5.000 $/kg và tại các quốc gia khác là 15.000 $/kg Người ta tin tưởng rằng mật gấu rừng tốt hơn mật gấu nuôi

4 Sự thật về vấn đề nuôi nhốt gấu

Gấu là loài thú được công ước quốc tế bảo vệ Việc săn bắt gấu và khai thác gấu

để rút mật là trái phép và đã bị nhiều tổ chức quốc tế như CITES (Convention on

International Trade in Endangered Species) cực lực tố cáo cũng như các Tổ chức

Bảo vệ Động vật Hoang dã như WSPA (World Society for the Protection of

Animals) và Tổ chức Động vật Á châu (Animals Asia Foundation) lên án thậm tệ.

Muốn có mật gấu thì thợ săn phải vào rừng giết gấu để lấy mật, đồng thời cũng bắt luôn cả gấu con đem về thành bán lại cho người ta nuôi để lấy mật sau này

Điều kiện nuôi gấu cũng như cách rút mật vô cùng dã man, tàn nhẫn vô nhân đạo

và rất đau đớn cho con vật Quả thật đây là một thảm họa chung của loài gấu Không những chỉ có mật gấu mà thôi, đôi khi con buôn còn tàn nhẫn vô nhân đạo hơn nữa đến mức chặt rời hai bàn tay của con vật đem bán để nấu cháo ăn cho bổ

Giá bán tại Đông nam Á là 700 $/một bàn tay gấu mà Đông y còn gọi là hùng

chưởng

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra mật gấu nuôi không hề có tác dụng chữa bệnh như quảng cáo mà thậm chí còn độc hại, do có lẫn mủ máu, dư lượng chất gây mê, kháng sinh Ngay cả mật gấu tự nhiên cũng đã có nhiều loại thuốc thay thế rất hữu hiệu mà không nhất thiết phải giết hại gấu để lấy mật

Các trại gấu xoay sang móc nối với các đơn vị làm du lịch, đưa khách nước ngoài đến tham quan và mua các sản phẩm từ gấu như chân tay, rượu gấu, mật gấu để thu lợi bất chính

Theo TS Nguyễn Xuân Đặng, Trưởng Phòng Động vật học thuộc Viện Sinh thái

và Tài nguyên Sinh vật, Gấu ở Việt Nam sẽ nhanh chóng tuyệt chủng nếu hoạt động săn bắt và khai thác sản phẩm từ gấu không chấm dứt.

Gấu bị nhốt riêng biệt trong lồng sắt chật hẹp bẩn thỉu, xếp thành từng giải dài trong những trong những gian chuồng to lớn Cách lấy mật vô cùng

dã man và rất đau đớn dối với loài gấu

(Nguồn : Nguyễn Thượng Chánh – www.khoahoc.net)

(Nguồn: www.tintuc.timnhanh.com) Gấu cần phải được săn sóc, chữa trị bệnh tật đến khi lại sức mới có thể thả lại vào rừng Vì bị nhốt lâu năm quá, gấu có thể đánh mất khả năng sinh sống trong thiên nhiên và không còn biết cách tự kiếm ăn, vậy việc gởi gấu vào các trại cứu hộ là điều rất cần thiết trước khi thả chúng lại trong thiên nhiên

Rút mật gấu – Một việc làm tàn ác

Thường thì gấu bắt đầu bị rút mật khi đạt được một tuổi và mật bị rút trung bình mỗi năm 4 lần, hoặc có khi nhiều hơn Gấu bị nhốt thường trực trong những chuồng sắt chật hẹp Đây là một cực hình, là nỗi kinh hoàng và là sự đau đớn mà con thú phải thường xuyên chịu đựng

Cách rút mật theo kiểu VN có vẻ “khoa học” hơn so với những kiểu được Trung Quốc thường áp dụng hiện nay

Tại Việt Nam, trước khi rút mật người ta đánh thuốc mê cho gấu ngủ đi để dễ làm việc

Một chuyên viên nạp một ống thuốc mê Ketamine (Special K) có gắn sẵn kim ở đầu vào một ống tube dài Ketamine được thổi xuyên qua ống tube và bay cắm