Viêm đa khớp dạng thấp Biện chứng đông y: Phong hàn thấp tà, ứ trệ kinh lạc.. Mắc bệnh viêm đa khớp dạng thấp đã 7 nǎm, thỉnh thoảng lại phát, mỗi lần phát bệnh thì sốt, các khớp lớn th
Trang 1Viêm đa khớp dạng thấp
Biện chứng đông y: Phong hàn thấp tà, ứ trệ kinh lạc
Cách trị: Hoạt lạc chỉ thống
Đơn thuốc: Tuyên lạc thông tí thang
Công thức: Đương quy 15g, Thục địa 15g, Thương nhĩ tử 10g, Phòng
phong (tổ ong) 10g, Ô xà 20g, Thổ miết trùng 10g, Toàn yết 3g, Ngô công 2 con, Sơn giáp châu 10g, Sơn long 30g, Dâm dương hoắc 20g, Kê huyết đằng 25g, Khương tang 5 con, Hải đồng bì 15g
Sắc uống mỗi ngày 1 thang Nếu là hành tí: khử Thục địa, thêm Thiên ma 15g, Uy linh tiên 15g, Thanh phong đằng 15g; nếu là hàn tí: thêm Phụ tử 15g, nếu
là thấp nhiệt: khử Dâm dương hoắc, Thục địa, thêm Thương truật 15g, Hoàng bá 15g, Mộc thông 10g, Tử kinh bì 10g, Bạch tiễn bì 15g, Bội lan 15g Có sưng nề: khử Thục địa thêm Bạch giới tử 15g, Mộc miết tử 1 hạt, Xích tiểu đậu 50-100 g
Bài 02:
Biện chứng đông y: Phong hàn thấp tà, đọng ở các khớp, uất lâu hóa nhiệt,
khí trệ huyết ứ
Trang 2Cách trị: Sơ phong thanh nhiệt, hoạt huyết hóa ứ
Đơn thuốc: Hi đồng ẩm, xạ hương, tam thất hoàn
Công thức: Hi đồng ẩm: Hi thiêm thảo 30g, Hải đồng bi 30g, Nhẫn đông
đằng 30g, Tang chi (non) 30g, Kê huyết đằng 15g, Tần giao 10g, Tri mẫu 10g, Cát cǎn 10g, Sinh ý mễ 30g, Phòng kỷ 10g Thêm nước vừa đủ, nấu sôi 20 phút, sắc
lại còn 300 ml, uống lúc còn ấm, mỗi ngày 2 lần Xạ hương tam thất hoàn: Sinh
toàn yết 60g Tam thất 30g, Địa long 90g, Sinh hắc đậu 60 hạt, Xuyên ô 15g, Xạ hương 3g (nghiền nhỏ, bỏ vào sau) Tất cả nghiền thành bột mịn, dùng hồ gạo làm thành hoàn to bằng hạt đỗ xanh, mỗi ngày uống 2 lần (sáng, chiều) mỗi lần 7 đến
10 hoàn, với nước ấm
Hiệu quả lâm sàng: Hứa XX, 27 tuổi, nhân viên thương nghiệp Mắc bệnh
viêm đa khớp dạng thấp đã 7 nǎm, thỉnh thoảng lại phát, mỗi lần phát bệnh thì sốt, các khớp lớn thì sưng đỏ, nóng đau, không hoạt động được, đã vào bệnh viện trước sau 3 lần; ở viện điều dưỡng đã chữa 2 đợt, mấy ngày trước lại thấy toàn thân khó chịu, các khớp đau, đến nay gót chân, gân gót cũng sưng đỏ đau, không hoạt động được Ngày 28 tháng 7 nǎm 1977 đến khám, vợ phải dìu đi, sắc mặt bệch, dáng đau khổ, các khớp ngón tay, ngón chân, các khớp mắt cá, gối sưng đỏ,
sờ thấy nóng rực, mạch tế nhu, rêu lưỡi trắng mỏng Cho uống "Hi đồng ẩm", khám lại 8 lần dùng tất cả 30 thang thuốc, các triệu chứng đỡ dần dần Trong thời gian chữa bệnh, dùng kèm "Xạ hương tam thất hoàn", Trong bài thuốc tùy theo triệu chứng mà thêm Phòng phong, Bạch truật, Hoàng kỳ v.v là các thuốc cố
Trang 3biểu Theo dõi 10 tháng, gặp thời tiết thay đổi thì hơi khó chịu, các khớp chưa sưng lại, đã trở về công tác
Bàn luận: Bệnh viêm đa khớp dạng tháp thuộc phạm vi trù chứng "tí" của
đông y "Chứng tí" phát sinh là do lỗ chân lông mở kết, doanh vệ không vững chắc, phong hàn thấp tà thừa hư xâm nhập vào mà thành Vì tà làm tắc chính khí, không tuyên hành được mà đọng lại, khí huyết ngưng trệ, lâu thành ra tí Tí là có ý bất thông, bất thông tắc thống, thấp tà trú ở khớp nên sưng, tà lâu hóa nhiệt, chuyển thành nhiệt tí, ca bệnh trên dùng phép sơ phong thanh nhiệt, hoạt huyết hóa ứ, phối hợp với thuốc lá côn trùng để thu tà có công hiệu
Hiệu quả lâm sàng: Trương XX, nữ, 38 tuổi, nhân viên mua bán, viêm đa
khớp dạng thấp đã gần 10 nǎm Gần đây niêm mạc lở loét Bệnh kéo dài không công tác được, thậm chí nằm liệt giường, tự dùng các thuốc hormon v.v vẫn thấy còn đau, sưng nề, biến dạng, v.v Uống hơn trǎm thang "Tuyên lạc thông tí thang gia giảm" thì khỏi, theo dõi 5 nǎm vẫn đi làm bình thường
Bài 03:
Biện chứng đông y: Thấp nhiệt đọng lại ở khớp
Cách trị: Thanh nhiệt giải độc, khử thấp hoạt lạc
Trang 4Đơn thuốc: Thương truật phòng kỷ thang gia vị.Công thức: Thương truật
12g, Phòng kỷ 12g, Thông thảo 12g, ý dĩ 15g, Địa long 12g, Ngưu tất 12g, Tô mộc 9g, Bồ công anh 30g, Kim ngân hoa 24g, Liên kiều 12g, Cam thảo 4,5g
Sắc uống mỗi ngày 1 thang
Hiệu quả lâm sàng:
Dương XX, nam, 18 tuổi, công nhân Đến khám ngày 10/7/1970 Bệnh nhân sưng đau các khớp chân đã 2 tháng, hai đùi đau đớn, đi lại khó khǎn và rất đau, có lúc phát sốt, không muốn ǎn uống, sắc mặt vàng đỏ, môi và lưỡi đỏ sẫm, rêu lưỡi trắng, gốc lưỡi hơi vàng, mạch tế sác mà nhu
Bệnh này do thấp nhiệt đọng lại ở khớp gây nên thấp nhiệt tí sưng đau, phải thanh nhiệt giải độc, khử thấp hoạt lạc Cho dùng "Thương truật phòng kỷ thang gia giảm" Uống được 4 thang, hết sưng hết đau các khớp các chứng cũng hết Cho dùng tiếp 2 thang, để củng cố hiệu quả
Bàn luận:
Từ sự phân tích mạch chứng của ca bệnh này ta thấy bệnh nhân vốn có nhiệt ẩn náu ở trong lại có hàn thấp hóa nhiệt, thấp và nhiệt cùng câu kết đọng lại
ở khớp làm tắc nghẽn kinh lạc, doanh hệ tuần hoàn không điều hòa nữa mà sinh ra chứng thấp nhiệt tí
Trước hết dùng "Thương truật phòng kỷ thang gia vị" để thành nhiệt giải độc, khu phong hoạt lạc Vì trong bài thuốc có Bồ công anh, Kim ngân hoa, Liên
Trang 5kiều để thanh nhiệt giải độc, tiêu ung tán kết, Tô mộc hành huyết khứ ứ thông lạc nên có tác dụng chữa bệnh nhanh