Viêm đa khớp dạng thấp

Viêm đa khớp dạng thấp là một bệnh phổ biến nhất hiện nay

VIÊM ĐA KHỚP DẠNG THẤP

BS NGUYỄỄN ĐỨỨC KHÁNH

Bộộ mộn nộội TQ- ĐHYD

1 BiếỨt đượộc các yếỨu tộỨ nguy cợ cuủa bếộnh VĐKDT

2 BiếỨt đượộc bếộnh caủnh lâm sàng điếủn hình cuủa bếộnh VĐKDT

3 Hiếủu đượộc ý nghĩ các XN CLS câần thiếỨt giúp châủn đoán, theo dõi và điếầu triộ bếộnh

4 Châủn đoán đượộc bếộnh VĐKDT

5 NắỨm đượộc kếỨ hoaộch điếầu triộ bếộnh

6 BiếỨt đượộc các nhóm thuộỨc quan troộng trong điếầu triộ bếộnh VĐKDT

MUộC TIỄU

GIỚỨI THIỄộU

 VĐKDT là bệnh lý viêm ở mô hoạt dịch ở khớp

kéo dài gây: ăn mòn xương

phá huỷ sụn

 Mất toàn bộ cấu trúc khớp

 Là bệnh lý khớp do viêm phổ biến nhất

 Thường gặp ở người lớn

 Tuổi 30-50

 Nữ nhiều gấp đôi nam

 Trong vòng 3 năm sau khi chẩn đoán bệnh nếu không điều trị, bệnh gây ra tàn tật

vĩnh viễn và mất sức lao động 20-30%

Diộch tếỄ hoộc

 Nguyến nhân: chưa biếỨt rõ

 Sinh lý bếộnh: có nhiếầu bắng chưỨng cho thâỨy có sưộ tác độộng qua laội giưỄa yếỨu tộỨ

di truyếần và yếỨu tộỨ mội trượầng

ợủ nhưỄng cắộp sinh đội cùng trưỨng: khoaủng 30% trượầng hợộp cùng xuâỨt hiếộn bếộn

80% trượầng hợộp bếộnh nhân ngượầi da trắỨng có biếủu hiếộn cuủa phân nhóm DR1 và HLA- DR4

HLA-NGUYỄN NHÂN VÀ SINH LÝ BỄộNH

YỄỨU TỐỨ NGUY CỚ YỄỨU TỐỨ GIAủM BỄộNH

UộỨng cà phế > 3 ly mộỄi ngày

Sưủ duộng Vit D

UộỨng trà

Sưủ duộng thuộỨc ngưầa thai

Khoaủng 75% trượầng hợộp phuộ nưỄ biộ bếộnh có caủi thiếộn triếộu chưỨng trong thai kỳ

YỄỨU TỐỨ NGUY CỚ

 Bếộnh caủnh điếủn hình

 Hộội chưỨng Sjogren

 Hộội chưỨng Felty

LÂM SÀNG

 Bếộnh caủnh điếủn hình:

 Khợủi phát: vài tuâần đếỨn vài tháng: ắn khộng ngon, yếỨu , mếột

 Đau và cưỨng ợủ nhiếầu khợỨp (1/3: ợủ 1 khợỨp)

 Thượầng: khợỨp cộủ tay, khợỨp liến độỨt gâần, khợỨp bàn ngón

 KhợỨp liến độỨt xa và khợỨp cùng châộu: thượầng khộng bếộnh

 KhợỨp sưng, đau và nóng nhưng khộng đoủ da

 Có thếủ nộủi haộch: trến ròng roộc,nách hay cộủ

 CưỨng khợỨp vào buộủi sáng>45 phút sau khi cưủ độộng

 Có thếủ sộỨt nheộ, mếột moủi Teo cợ và yếỨu cợ nợi khợỨp bếộnh

 Hộội chưỨng Sjogren

 Hộội chưỨng Felty

LÂM SÀNG

 Giaủm baộch câầu haột

+ Bếộnh nhân thượầng có nguy cợ nhiếỄm trùng tái phát và loét chân khộng lành+ Trâầm caủm, rộỨi loaộn giâỨc nguủ, khộ mắỨt, miếộng

LÂM SÀNG

Khộng có XN CLS xác điộnh châủn đoán VĐKDT

NhưỄng XN câần thiếỨt:

CưỨng khợỨp buộủi sáng CưỨng khợỨp hay quanh khợỨp kéo dài ít nhâỨt 1 giợầ sau khi vâộn độộng

khợỨp

Viếm: ít nhâỨt 3 khợỨp cùng lúc 3 hay nhiếầu khợỨp sau biộ sưng: cộủ tay,liến độỨt gâần bàn

tay,bàn-ngón tay,khuyủu tay, gộỨi, cộủ chân, độỨt bàn-tay,bàn-ngón chân

Liến quan đếỨn khợỨp bàn tay KhợỨp cộủ tay, khợỨp độỨt bàn ngón tay, khợỨp liến độỨt gâần bàn tay là

nhưỄng khợỨp bếộnh Viếm khợỨp độỨi xưỨng KhợỨp bếộnh có tính độỨi xưỨng hai bến phaủi và trái

NộỨt daộng thâỨp NộỨt dượỨi da ợủ vùng quanh khợỨp, bếầ mắột duộỄi cuủa khợỨp hay nợi

xượng nhộ lến

RF (+) Giá triộ tiến đoán > 95% case

Thay độủi X quang Mòn xượng, loãng xượng / X quang cộủ tay, bàn tay

TIỄU CHUÂủN CHÂủN ĐOÁN :

4/7 tiếu chuâủn

 Muộc tiếu điếầu triộ :

 Điếầu triộ theo giai đoaộn

 Điếầu triộ nộội khoa

 Điếầu triộ triếộu chưỨng

 Điếầu triộ ngoaội khoa

ĐIỄầU TRIộ

 Muộc tiếu điếầu triộ:

- ỨỨc chếỨ tiếỨn trình viếm

 Duy trì chưỨc nắng khợỨp và phòng ngưầa biếỨn daộng khợỨp

 Điếầu triộ các tộủn thượng ợủ khợỨp đếủ giaủm đau và phuộc hộầi chưỨc nắng khợỨp



ĐIỄầU TRIộ

ĐIỄầU TRIộ

 Điếầu triộ theo giai đoaộn bếộnh:

 CâỨp: giaủm đau và baủo vếộ khợỨp

 Bán câỨp: tắng dâần các vâộn độộng chuủ độộng và thuộ độộng

 Maộn : baủo vếộ khợỨp, làm viếộc đợn giaủn, thích hợộp, tâộp vâột lý triộ liếộu, tâộp thếủ duc

 Các biếủu hiếộn khác

 Điếầu triộ nộội khoa:

 NSAIDs: Aspirin, Diclofenac, Celecoxib, Meloxicam

 Thợầi gian điếầu triộ : suộỨt đợầi

 Lui bếộnh : 30-40%

 HiếỨm khi lui bếộnh hoàn toàn

ĐIỄầU TRIộ

 Điếầu triộ nộội khoa:

 NSAIDs: Aspirin, Diclofenac,

Celecoxib, Meloxicam

 Là thuộỨc sưủ duộng ban đâầu trong điếầu triộ đếủ giaủm đau

 Khộng làm thay độủi diếỄn tiếỨn bếộnh

ĐIỄầU TRIộ

 Aspirin : 325 – 1000mg mộỄi 6 giợầ

 Diclofenac : 50 – 150 mg mộỄi ngày

 Celecoxib : 100 -200 mg mộỄi 12 giợầ

 Meloxicam : 7,5 – 15 mg mộỄi ngày

ĐIỄầU TRIộ

 Điếầu triộ nộội khoa:

 Glucocorticoid: prednisone

ThuộỨc khộng làm thay độủi diếỄn tiếỨn bếộnh

chiủ điộnh:

1. Giaủm triếộu chưỨng trong khi chợầ đợội đáp ưỨng thuộỨc UCMD và ĐHMD

2. Viếm bao khợỨp kéo dài khộng đáp ưỨng vợỨi thuộỨc NSAIDs và UCMD và ĐHMD

3. XuâỨt hiếộn các triếộu chưỨng đi kèm trâầm troộng như sộỨt , suột cân hay viếm

maộch máu, viếm kếỨt maộc, viếm màng phộủi

ĐIỄầU TRIộ

 Đượầng uộỨng : prednisone 2-20mg/ngày : điếầu triộ viếm bao khợỨp  liếầu cao 1mg/kg/ngày khi có triếộu chưỨng nắộng.

 Tiếm vào khợỨp : giaủm triếộu chưỨng taộm thợầi ợủ vài khợỨp viếm Tác duộng vài ngày đếỨn vài tháng

Tác duộng phuộ : loãng xượng, đuộc T3, tắng đượầng huyếỨt, HC Cushing, tác duộng phuộ tiếu hóa

Dùng kèm Calciumm 1,5g/ngày và Vit D 400-800 UI/ngày

ĐIỄầU TRIộ

 Điếầu triộ nộội khoa:

 ThuộỨc ưỨc chếỨ và điếầu hoà miếỄn diộch:

Thay độủi diếỄn tiếỨn bếộnh : làm châộm tiếỨn trình tộủn thượng xượng và suộn

sưủ duộng sợỨm đếủ baủo vếộ khợỨp

ĐIỄầU TRIộ

chiủ điộnh :

 Viếm bao khợỨp khộng đáp ưỨng vợỨi điếầu triộ ban đâầu

 Viếm khợỨp và tộủn thượng ắn mòn khợỨp diếỄn tiếỨn nhanh

 Bếộnh nhân lếộ thuộộc vào Glucocorticoid đếủ kiếủm soát viếm bao khợỨp

ĐIỄầU TRIộ

Ngoaội khoa:

Giaủm đau khợỨp

Caủi thiếộn chưỨc nắng, ngắn ngưầa tộủn thượng chưỨc nắng tiếỨn triếủn ợủ khợỨp

Phuộc hộầi chưỨc nắng khợỨp

Ngắn ngưầa biếỨn daộng khợỨp

Chiủ điộnh :

 Đau kéo dài do tộủn thượng khợỨp

 Tộủn thượng chưỨc nắng khợỨp nắộng nếầ

 BiếỨn daộng khợỨp tiếỨn triếủn nhanh

 Viếm bao khợỨp kéo dài