Ngu van 8 HKII 3 cotchuan

HD học sinh nắm nội dung của đoạn văn trong văn bản thuyết minh.. suy nghĩ,trả lời Trả lời, bổsung Lắng nghe Trả lời, bổsung Quan sátsuy nghĩ,trả lời,nhận xét Trả lời, bổsung Trả lời, bổ

Trang 1

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc: Giá trị nghệ thuật đặc sắc,

bút pháp lãng mạn truyền cảm của nhà thơ, từ đó cùng rung động

với niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán gét sâu sắc thực tại tù

túng tầm thờng, giả dối - tâm trạng đầy bi phẫn của nhân vật trữ

2 Bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của h/s

3 Bài mới : G/v giới thiệu bài mới

Hoạt động của Thầy Hoạt độngcủa Trò Nội dung ghi bảng

Trả lời,nhận xét

I/ Đọc- tìm hiểu chú thích.

1 Đọc

2 Tác giả, tác phẩm:

- Thế Lữ(1907-1989) tên khaisinh là Nguyễn Thế Lữ, quê ởBắc Ninh, là nhà thơ tiêu biểucủa phong trào thơ mới buổi

đầu, hồn thơ dồi dào, đầylãng mạn

- Ông đợc nhà nớc trao tặngGiải thởng Hồ Chí Minh vềvăn học nghệ thuật(2003)

Trang 2

? Bài thơ chia làm mấy

phần? Nội dung của từng

lâm, tạo thi hứng cho toàn

bài, thành công đầu tiên

Dùng

động từmạnh

miêu tả

tâm trạngchúa sơnlâm

H/s trả lờiNhận xét,trả lời, bổsung

mạn, viết theo thể thơ mớitám chữ/câu

4 Bố cục: (5 đoạn)-Đ1: 8 câu đầu: Tâm trạngcủa con hổ trong củi sắt củavờn bách thú

-Đ2-3: Nhớ tiếc oai hùng nơirừng thẳm

- Đ4: Trở về thực tại càngoán hận, chán chờng, uất hận

- Đ5: Càng tha thiết giấcmộng ngàn

II/ Đọc và tìm hiểu bài thơ.

1.Tâm trạng của con hổ trong củisắt ở v ờn bách thú

Câu thơ mở đầu diễn tả tâmtrạng, hành động và t thế củacon hổ trong cũi sắt vờn báchthú

- Gậm

- Khối

* Căm hờn, uất ức

- Từ chổ “Chúa tể cả muônloài”, nay bị nhốt trong cũisắt, trở thành thứ đồ chơi,ngày đêm gậm nhấm mối cămhờn; nó cảm thấy nhục nhã vì

phải hạ mình với bọn gấu,báo

Trang 3

hiện lên trong nỗi nhớ của

con hổ nh thế nào? Con

hổ xuất hiện đợc miêu tả

khi nó xuất hiện đối với

muôn loài nh thế nào?

Tâm trạng của hổ khi ấy

ra sao?

Yêu cầu h/s đọc đoạn 3

tiếp chú ý: “Ta đợi chết

ý kiến của em?

? Phân tích cái hay của

câu thơ biểu cảm cuối

Hai câuthơ sống

động tạohình, cóthể xếptheo thơ

bậc thang

Trả lời,nhận, xét,

bổ sung

H/s đọc,nhận xétcách đọc

Trả lời,nhận xét,

- Biểu hiện:

Bóng cả, cây già, gió gào,hét núi, lá gai , cỏ sắc, thảohoa, thét, dữ dội

- Đó chính là quá trinh xuấthiện và ảnh hởng của chúarừng: Vừa mạnh mẽ vừa dedoạ khôn khéo, nhẹ nhàng

- Tâm trạng: Hài lòng, tự hào,thoả mãn

Đoạn 3 : Đặc sắc, giàu tínhtạo hình vì Chúa sơn lâm oailinh, dữ dội,và đầy lãng mạn.Biểu hiện:

Trang 4

nhận xét.

đoạn cuối

bổ sung

Trả lời

Lắng nghe

Trả lời,nhận xétTrả lời

* Nghệ thuật: Giọng thơ đầyhào hứng, bay bổng chuyểnsang buồn thơng nhớ tiếc màvẫn rất tự nhiên, lôgíc

3 Niềm uất hận ngàn thâu tr -

ớc cảnh tầm th ờng giả dối đểcàng theo giấc mộng nhớrừng

- Cách nhìn của hổ rộng ra, tỉ

mỉ, chi tiết hơn đoạn 1 Đó làcảnh gọn gàng, sạch sẽ, đợcchăm sóc hằng ngày nhng lạikhông hề thay đổi, nhàmchán, tầm thờng giả dối

- Biểu hiện: nó thấp kém, tùhãm, chẳng thông dòng,không âm u bí hiểm

Trang 5

? Đoạn cuối mở đầu và

kết thúc bằng hai câu biểu

? Em hãy nêu nội dung

chủ yếu của bài thơ?

? Nghệ thuật của bài thơ

có gì đặc sắc, tiêu biểu?

G/v tổng kết, yêu cầu h/s

đọc nghe nhớ sgk

Học sinhlắng nghe

H/s quansát, lắngnghe

bổ sungTrả lời

- Nghệ thuật: Giọng giễu nhại,kệch cỡm, chê bai, coi thờngcủa một thân tù nhng vẫnmuốn đứng cao hơn thực tại

- Đoạn cuối : Từ “Hỡi” thểhiện sự chán ngán, u uất, thấtvọng, bất lực

III/ Tổng kết.

1

Nội dung : Mợn lời một con hổ ở vờnbách thú để diễn tả sâu sắc nổichán ghét thực tại tầm thòng,

tù túng và niềm khao khát tự

do mãnh liệt bằng những vầnthơ tràn đầy cảm xúc lãngmạn

C Củng cố h ớng dẫn về nhà.

- Nắm đợc nội dung cần đạt: Tâm trạng của con hổ

trong vờn Bách thú và thể hiện khát khao tự do, tự tại

- Nghệ thuật tiêu biểu của bài

- Chuẩn bị bài mới: ông đồ

Trang 6

nho đã từng đợc mọi ngời mến mộ, nay bị lãng quên.

- Niềm cảm thơng và nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả đối vớicảnh cũ ngời xa gắn liền với một nét đẹp văn hóa cổ truyền

- Thấy đợc sức truyền cảm nghệ thuật đặc sắc của bài thơ

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm thơ ngũ ngôn, phân tích hiệu qủa cácbiện pháp tu từ trong bài

giỏ trị của tỏc phẩm, phõn tớch tac phẩm

3 K ĩ n ă ng : Rốn kĩ năng phõn tớch tỏc phẩm.

B T à i li ệ u ph ươ ng ti ệ n:

- G/v: Giáo án, t liệu về tác giả Vũ Đình Liên

- H/s: Trả lời các câu hỏi trong SGK

C Tiến trình bài dạy

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

? Đọc thuộc lòng bài thơ Nhớ Rừng của Thế Lữ? Nêu nội dung

và nghệ thuật của bài?

3 Bài mới: G/v giới thiệu bài mới.

Trang 7

? Nêu vị trí bài thơ trong

phong trào thơ mới?

? Tài viết chữ của ông đồ

đợc gợi tả qua những chi

tiết nào? Qua hình ảnh so

sánh ấy em thử hình

dung về nét chữ đó?

Đọc thôngtin sgk

Lắng nghe

bổ sung

3 phần

Trả lời

bổ sung

I Đọc, chú thích, I Đọc, chú thích, bố cục.

- Là một trong những nhàthơ mới lãng mạn đầu tiên

ở nớc ta

- Là nhà thơ tiêu biểu, có

vị trí xứng đáng trongphong trào thơ mới

(1913-1996)quê Hải Dơng

b, Tác phẩm

3 Bố cục

K1.2: Hình ảnh ông đồthời đắc ý(thời xa)

K3,4: Hình ảnh ông đồthời tàn tạ

K5: Nỗi lòng của tác giả

II Đọc-hiểu văn bản.

1 Hình ảnh ông đồ trongthời kì đắc ý(thời x a)

- Gắn liền với hình ảnh

“hoa đào”: tín hiệu củamùa xuân và Tết cổ truyềncủa dân tộc

- Ông đồ có mặt giữa mùavui, mùa đẹp, hạnh phúccủa con ngời

“Hoa tay

Nh phợng múa ”

Nét chữ mang vẻ đẹp phóng khoáng, bay bổng,

Trang 8

? Nét chữ ấy đã tạo cho

ông đồ một địa vị ntn

trong con mắt ngời đời?

? Sự lặp lại của thời gian

thời

- Buồn

th-ơng chonhững gì

đã từng làgiá trị naytrở nên tàntạ, bị rơivào lãngquên

- Giống:

đều xuấthiện hoa

đào nở

- Khác:

K1: ông đồxuất hiện

nh lệ thờngthì ở K5không cònhình ảnh

cao qúy

ông đồ trở thành trung tâmcủa sự chú ý

2 Hình ảnh ông đồ thờitàn

- Biện pháp đối lập tơngphản: H/ả ông đồ thời xa

và h/ả ông đồ cô đơn Mộtcảnh tợng vắng vẻ đến thêlơng

- Biện pháp NT nhân hoá

“Giấy đỏ cả ngày phơi mặt

ra phố hứng bụi mà chẳngmột lần đợc nhận lấynhững nét bút tung hoànhnên buồn bã mà nhợt nhạt

đi trở nên bẽ bàng vôduyên” Nghiên mựckhông hề đợc chiếc bútlông chấm vào nên mực

nh đọng lại bao sầu tủi vàtrở thành “nghiên sầu”

Mọi ngời lãng quên

ông; ông bơ vơ, lạc lõngrồi sụp đổ hoàn toàn

- Hai câu thơ có tả cảnhnhng qua đó để nói lên nỗilòng “mợn cảnh ngụ tình”,

“Lá vàng rơi”vốn gợi sựtàn tạ, buồn bã, ở đây “lávàng rơi”trên những tờgiấy viết câu đối nhng vì ếkhách ông cũng bỏ mặc

“Ngoài trời bay”chẳngphải ma to gió lớn hay ma

Trang 9

“hao đào và ông đồ”ở K5

và K1? Sự giống và khác

nhau này có ý nghĩa gì?

ý nghĩa: thiên nhiên vẫn

tồn tại đẹp đẽ và bất

biến Con ngời thì không

thế, họ có thể trở thành

xa cũ và ông đồ cũng

vậy

? “Những ngời muôn

năm cũ”là những ai? Câu

hỏi tu từ cuối bài thơ

giúp em hiểu đợc tình

cảm của nhà thơ ntn?

? Những câu thơ cuối

cùng gieo vào lòng ngời

đọc đợc tình cảm gì?

Hoạt động 3: Hớng dẫn

HS nắm vài nét về nội

dung và nghệ thuật của

bài thơ

? Em hãy nêu nội dung

và nghệ thuật cảu bài

thơ?

ông đồ

Đó là tâm trạng, tài hoa của các nhà nho xa

- Lòng

th-ơng cảm cho những nhà nho danh giá

một thời, nay bị lãng quên do cuộc đời thay đổi

Cảm

th-ơng, tiếc nuối những giá trị tinh thần bị tàn tạ, lãng quên

dầm rả rích vậy mà vẫn ảm

đạm, lạnh lùng buốt giá

Đó là ma trong lòng ngời chứ đâu còn là ma ngoài trời! Dờng nh cả tời đất cũng ảm đạm, buồn bã cùng ông đồ

3 Nỗi lòng của tác giả

- Thơng cảm cho những nhà nho danh giá môt

thời

- Cảm thơng, tiếc nuối những giá trị tinh thần bị tàn tạ, lãng quên III Tổng kết. - Nội dung - Nghệ thuật

D Cũng cố, dặn dò về nhà. - Nắm nội dung của bài học, nghệ thuật tiêu biểu - Chuẩn bị bài mới: Câu nghi vấn   

Trang 10

Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết 76

Câu nghi vấn A/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc: Cách cấu tạo nhgi vấn và

phân biệt đợc câu nghi vấn với các loại câu khác

2 T t ởng : Rèn luyện kỹ năng nhận diện và sử dụng câu nghi vấn.

3 Kĩ năng: Rèn kĩ năng làm bài có câu nghi vấn.

2 Bài củ : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới: G/v giới thiệu bài mới.

? Trong đoạn văn trên, câu

nghi vấn có tác dụng gì?

quan sát

Thảo luậntheo nhóm,

củ đại diệntrả lời, bổsung nhậnxét

Quan sát,lấy ví dụ

Đọc ghinhớ

u có đau lắm không?+ Thế làm sao u cứ khócmãi mà không ăn khoai?Hay là u thơng chúngcon đói quá?

* Là những câu nghivấn

Trang 11

Hoạt động 2 Hớng dẫn h/s

làm bài tập

- Chia lớp thành 4 nhóm

- Yêu cầu học sinh thảo

luận và trả lời câu hỏi

- G/v nhận xét, bổ sung

Yêu cầu h/s hoạt động cá

nhân

Gọi trả lời, bổ sung

nhân

- Yêu cầu học sinh thảo

luận và trả lời câu hỏi

- G/v nhận xét, bổ sung

Quan sát,chia nhómThảo luận,

cử đại diệntrả lời, bổsung nhậnxét

Hoạt độngcá nhân,trả lời,nhận xét

Thảo luận,

cử đại diệntrả lời, bổsung nhậnxét

hả, chứ, (có) không,(đã) cha), hoặc có từhay(nối các vế có quan

hệ lựa chọn)

- Có chức năng chính làdùng để hỏi

* Khi viết, câu nghi vấnkết thúc bằng dấu chấmhỏi

II/ Luyện tập

Bài 1 Các câu nghi vấn:

a) Chị khất tiền su đếnchiều mai có phảikhông?

b) Tại sao con ngời lạiphải khiêm tốn nh thế?c) Văn là gì? Chơng làgì?

Bài tập 2.

- Căn cứ vào sự có mặtcủa từ hay nên ta biết đ-

ợc đó là những câu nghivấn

- Không thay đợc vì nó

dễ lẫn với câu ghép màcác vế câu có quan hệlựa chọn

Bài tập3

Không thể đặt dấu chấmhỏi sau các câu vì cả 4câu đều không phải làcâu nghi vấn

Bài tập 4.

a) Anh có khoẻ không?

Trang 12

nhân

G/v tổng kết bài học

Hoạt động cá nhân, trả lời, nhận xét

- Hình thức: Có từ có không

- ý nghĩa: Hỏi thăm sức khoẻ hiện tại, không biết trớc đây nh thế nào

b) Anh đã khoẻ cha?

- Hình thức: Cạp từ đã

cha - ý nghĩa: Hỏi thăm sức khoẻ hiện tại nhng ngời hỏi biết tình trạng sức khoẻ trớc đó Bài 5. a) Bao giờ anh đi Hà Nội? - Bao giờ đứng ở đầu câu: Hỏi về thời điểm sẽ thực hiện hành động đi. b) Anh đi Hà Nọi bao giờ? - Bao giờ đứng ở cuối câu: Hỏi về thời gian đã diễn ra hành động đi.

C Củng cố h ớng dẫn về nhà. - Nắm đợc nội dung cần đạt:Đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn - Làm bài tập số 6 - Chuẩn bị bài mới: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh   

Trang 13

Ngày soạn: Ngày dạy:

Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh

A/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Giúp học sinh nhận dạng, sáp xếp ý và viết một

đoạn văn thuyết minh ngắn gọn

2 T t ởng : Giáo dục khả năng viết đoạn văn trong văn bản.

3 Bài mới: G/v giới thiệu bài mới

Hoạt động 1 HD học sinh

nắm nội dung của đoạn văn

trong văn bản thuyết minh

- Sử dụng bảng phụ đoạn văn Quan sát

I/ Đoạn văn trong văn bản

thuyết minh.

1 Ví dụ

2 Nhận xét:

Trang 14

? Đoạn văn gồm mấy câu? Từ

nao đựoc nhắc lại trong các

câu đó? Dụng ý?

? Từ đó, có thể khái quát chủ

đề của đoạn văn là gì?

? Đây có phải là đoạn văn

miêu tả, kể chuyện hay biểu

? Mối quan hệ giữa các câu

nh thế nào? Cụ thể ở đoạn

văn là gì?

- Tiếp tục sử dụng bảng phụ

câu b)

- G/v khai thác tơng tự

? Đoạn văn gồm mấy câu? Từ

nào đựoc nhắc lại trong các

câu đó? Dụng ý?

? Từ đó, có thể khái quát chủ

đề của đoạn văn là gì?

? Đây có phải là đoạn văn

miêu tả, kể chuyện hay biểu

cảm, nghị luận không? Vì

sao?

suy nghĩ,trả lời

Trả lời, bổsung

Lắng nghe

Quan sátsuy nghĩ,trả lời,nhận xét

* Đoạn văn a)

- Đoạn văn có 5 câu; câu

nào cũng có từ nớc Mục đích: Là từ quan

trọng thể hiện chủ đề của

đoạn văn

- Chủ đề của đoạn văn đợcthể hiện ở câu chủ đề - câu1; tập trung vào cụm từ

thiếu nớc sạch nghiêm trọng.

- Câu 1 giới thiệu khái quátvấn đề thiếu nớc ngọt trênthế giới

- Câu 2 cho biết tỉ lệ nớcngọt ít ỏi so với tổng lợngnớc trên trái đất

- Câu 3 giới thiệu sự mấttác dụng của phần lớn lợngnớc ngọt

- Câu 4 giới thiệu số lợngngòi khổng lồ thiếu nớcngọt

- Câu 5 dự báo tình hìnhthiếu nớc

* Đoạn văn không phải làmiêu tả, kể, biểu cảm, nghịluận mà là đoạn thuyếtminh

* Mối quan hệ giữa các câu với nhau rất chặt chẽ;

Câu 1: Nêu chủ đề khái

quát Các câu 2, 3, 4 giớithiệu cụ thể những biểuhiện của sự thiếu nớc Câu

5 dự báo sự việc trong tơnglai

* Đoạn văn b).

- Gồm 3 câu Ngời đợcnhắc đến là Phạm Văn

Đồng

Trang 15

? Vậy khi thuyết minh cần

xác định điều gì?

Hoạt động 2 Huớng dẫn h/s

nắm vài nét về cách sửa chữa

đoạn văn trong văn thuyết

Đọc

Quan sátsuy nghĩ,trả lời,nhận xétTrả lời

ĐọcLắng nghe,ghi chépLắng nghe

- Chủ đề là giới thiệu về đ/cPhạm Văn Đồng Cụm từ

- Câu 3 quan hệ với ChủTịch Hồ Chí Minh

* Đây là đoạn văngiới thiệu

- thuyết minh về một danhnhân, một con ngời nổitiếng

4 Kết luận: Cần xác định

các ý lớn, mỗi ý viết thànhmột đoạn văn

II/ Sửa lại các đoạn văn

Cần sửa lại tách 3 phần; cấutạo, công dụng, sử dụng

* Đoạn văn b.

Nhợc điểm ở đoạn văn là:Các câu gợng gạo, lộn xộn

3 Kết luận:

- Khi viết đoạn văn cầntrình bày rõ chủ đề, tránh

Trang 16

Hoạt động 3.Hớng dẫn học

sinh làm bài luyện tập

- Yêu cầu viết đoạn văn ngắn,

đảm bảo chủ đề, yêu cầu vừ

học

- Gọi h/s đọc đoạn văn vừa

làm

Hoạt động cá nhân, trả lời theo yêu cầu, nhận xét,

đọc

lẫn ý

- Các ý phải đợc sắp xếp theo thứ tự của sự vật, nhận

thức, diễn biến

III/Luyện tập Bài 1 Viết đoạn văn giới thiệu tròng em - Yêu cầu: Từ 1 - 2 câu/đoạn Kết hợp các yếu tố khác Bài tập 2 Viết đoạn văn về chr đề: Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam

C Củng cố h ớng dẫn về nhà. - Nắm đợc nội dung cần đạt:Nhận dạng sáp xếp ý và viết đoạn văn thuyết minh - Chuẩn bị bài mới:

Quê hơng

  

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 77 Bài 19

Văn học

Quê huơng

Tế Hanh

Giúp học sinh nắm đợc: - Cảm nhận đợc vẻ đẹp tơi sáng, giàu sức

sống của một làng quê miền biển Trung Trung Bộ và tình cảm quê

hơng đằm thắm của tác giả

- Nghệ thuật tả cảnh, tả tình bình dị mà sâu lắng, thấm thía

Trang 17

3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới.

nắm nội dung của văn bản

- Yêu cầu đọc 2 câu đầu

? Hai câu đầu tác giả giới

thiệu gì?

? Sau lời giới thiệu nhanh

Đọc thôngtin

Đọc và trả

lời câu hỏi

bổ sung

Lắng nghe

Đọc bàithơ, nhậnxét,bổ

sung

I/ Đọc - tìm hiểu chú thích.

1 Đọc

2.Tác giả, tác phẩm:

- Tế Hanh sinh năm 1921 tạilàng chài ven biển Quảng Ngãi.Quê hơng là nguồn cảm hứng lớntrong suốt đời thơ Tế Hanh

- Bài thơ viết năm 1939 khi

ông 18 tuổi

II/ Đọc và tìm hiểu văn bản

1 Đọc

2 Thể thơ: 8 chữ

- Nhịp: 3-2-3; 3-5

- Gieo vần: vần ôm và vầnliền

3 Bố cục

- Hai câu đầu: Giới thiệu vềlàng

- Tám câu tiếp: Cảnhthuyền cá trở về

- Còn lại: Nỗi nhớ làng củatác giả

III/ Phân tích.

1.Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá.

Trang 18

gọn, súc tích ấy, tác giả đi

sâu vào miêu tả cảnh gì?

? Họ đi biển vào thời điểm

nào và không gian lúc này

niềm tin, hy vọng của ngời

ra khơi và của ngời ở nhà

? Với con ngời là vậy, còn

với con thuyền lúc này thì

nh thế nào?

? Khi miêu tả con thuyền tác

giả sử dụng biện pháp nghệ

Đọc 2 câu đầu

và trả lời

Trả lời ,nhận xét,

bổ sung

Quan sátlắng nghe

Đọc đoạn2

bổ sung

- Miêu tả cảnh dân chài đi

- Nghệ thuật: Cánh buồm

đợc so sánh nh mãnh hồnlàng

2 Cảnh thuyền cá trở về.

“Dân làng tấp nập đónghe”

- Đó là bức tranh lao độngnáo nhiệt đầy ắp niềm vui

và sự sống

- Lời cảm tạ trời đất đã

“sóng yên biển lặng” để

ngời dân chài trở về an toàn

với “cá đầy ghe ”

- Tác giả tạo một bức tợng

đài dân chài lới “da rám nắng” “ nồng thở vị xa xăm” * Có màu sắc có h-

Trang 19

- Đọc khổ cuối.

? Đọc khổ cuối tác giả trực

tiếp giải bày điều gì? Tình

cảm ấy đợc thể hiện trong

hoàn cảnh nào?

? Nhớ quê hơng tác giả nhớ

nhất điều gì?

? Qua đó giúp em hiểu thêm

tình cảm của tác giả đối với

quê hơng nh thế nào?

nắm nội dung phần tổng kết

? Nội dung chính của bài thơ?

? Nét đặc sắc về nghệ thuật

của bài thơ này là gì ?

cuối

Trả lời , nhận xét,

bổ sung

Nhận xét, trả lời

bổ sung

Đọc thông tin vừa đạt

bổ sung

3.Tình cảm đối với quê h -

ơng

- “Nay xa cách”-“Luôn t-ởng nhớ”

* Nổi nhớ thờng trực day dứt Nhớ tất cả, đặc biệt là mùi vị riêng biệt, đặc trng

củalàng chài “Mùi nồng mặn ”

* Tác giả yêu quê hơng, gắn bó sâu sắc với quê

h-ơng

IV/ Tổng kết.

1 Nội dung:

Bài thơ đã vẽ ra một bức tranh tơi sáng, sinh động

về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình

ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của ngời dân chài và sinh hoạt loa động của

ng-ời dân chài Bài thơ cho ta thấy tình cảm trong sáng của nhà thơ với quê hơng.

2 Nghệ thuật:

+ Sức sáng tạo hình ảnh thơ.

+ Nhân hoá, so sánh đặc sắc.

D/ Củng cố dặn dò.

- Nắm đợc: +Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ

+Nội dung của bài thơ và nghệ thuật tiêu biểu

Trang 20

- Chuẩn bị: Khi con tu hú.

  

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 78

Văn học Khi con tu hú

Tố Hữu

Giúp học sinh nắm đợc: - Lòng yêu sự sống, niềm khát khao tự

do cháy bổng của ngời chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam

cầm trong ngục tù đợc thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm

3 Bài mới G/v giới thiệu bài mới

thích

Trả lời, nhậnxét

Lắng nghe

I/ Đọc và tìm hiểu chúthích

1 Đọc

2 Tác giả, tác phẩm :

- Tố Hữu (1920-2002) làngọn cờ đầu trong văn thơcách mạng

- Bài thơ đợc viết trongtháng 7/1939 khi nhà thơ

đang bị giam cầm

II/ Đọc- tìm hiểu bố cụcbài thơ

Trang 21

bố cục.

- Hớng dẫn cách đọc

? Bài thơ đợc viết theo thể

thơ nào?

? Bài thơ chia làm mấy

phần? Nội dung của từng

? Tiếng chim tu hú làm thức dậy

trong hồn ngời chiến sĩ trẻ trong

tù một khung cảnh mùa hè nh

nào?

? Tác giả sử dụng biện pháp

nghệ thuật gì? Tác dụng của biện

pháp nghệ thuật đó?

G/v giảng: Từ khung cảnh

vào hè ta cảm nhận đợc

một tâm hồn trẻ trung, yêu

đời đang khao khát tự do

đến cháy ruột cháy lòng.

Chính niềm khát khao đó

dã giúp nhà thơ vẽ đợc bức

tranh mùa hètừ tiếng chim

tui hú khơi nguồn.

Đọc

Trả lời, nhận xét

Lắng nghe

Học sinh đọcthông tin sgk

Đọc

Trả lời, nhậnxét, bổ sung

Lắng nghe

Đọc

- 4 câu tiếp: Tiếng chim tu

hú bừng thức khát vọng tự

do cháy bỏng trong lòngngời tù

III/ Đọc- tìm hiểu văn bản

1 Bức tranh mùa hè

+ Hình ảnh: Tiếng ve ran,lúa chiêm, tráI cây, cánhdiều chao lợn, đặc biệt làtiến chim Tu hú

+ Cảnh trời đất vào hè rộnrã âm thanh, rực rỡ màusắc, ngọt ngào hơng vị.Mọi vật đang phát triển hếtsức tự nhiên mạnh mẽ

- Nghệ thuật: “đang, chín, ngọt, dần, dậy, ngân, rây, vàng, càng, lộn, nhào ”

* Những động từ, tính từdiễn tả sự sống động, pháttriển mạnh mẽ khi hè đến

2 Tâm trạng ng ời tù

“Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi

Ngột làm sao chết uất thô ”

* Đó là tâm trạng đau

khổ, uất ức, ngột ngạt.

Ngột ngạt vì sự chật chội tù

Trang 22

ngắt nhịp thơ nh thế nào?

? Mở đầu bài thơ là tiếng

chim tu hú hót và kết thúc

bài thơ cũng là tiếng hót

Theo em tiếng chim ở đầu

và tiếng chim ở cuối có gì

Học sinh đọcthông tin sgk

túng nóng bức của phònggiam vào mùa hè Uất hậnvì sự vật đợc tự do còn ngờichiến sĩ thì mất tự do

* Thể hiện niềm khao

khát cháy nỏng muốn thoát khỏi cảnh tù ngục, trở về với cuộc sống tự do bên ngoài.

* Giống: Âm thanh, tợng

trng cho lòng yêu đời, khátvọng tự do

* Khác: Đầu bài là tiếng

chim gọi bầy báo hiệu mùagặt, với tâm trạng bồn chồncủa nhà thơ.Cuối bài là tâmtrạng và cảm giác u uất,bực bội, ngột ngạt, muốntung phá để giành tự do.IV/ Tổng kết

1 Nội dung: Bài thơ thểhiện sâu sắc lòng yêu cuộcsống và niềm khát khao tự

do cháy bởng của ngờichiến sĩ cách mạng trongcảnh tù đày

2 Nghệ thuật: - Thể lục bátbình dị, thiết tha

- Giọng thơ tự nhiên trongsáng, khoáng đạt, dằn vặt

D/ Củng cố dặn dò.

- Nắm đợc: +Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ

+Nội dung của bài thơ và nghệ thuật tiêu biểu

- Chuẩn bị: Câu nghi vấn (tiếp)

Trang 23

  

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 79

Tiếng việt Câu nghi vấn

A/ Mục tiêu cần đạt.

Giúp HS nắm đợc: - Các chức năng thờng gặp của câu nghi vấn

- Rèn kĩ năng sử dụng câu nghi vấn trong khi viết văn bản và trong

trên câu nào là câu nghi

vấn? (Học sinh yếu)

? Những câu nghi vấn trên

có dùng để hỏi không?

? Nếu không dùng để hỏi

thì dùng để làm gì ?

Quan sát,

đọc

- Bộc lộ tình cảm cảm xúc (Sự hoài niệm)

b) Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?

- Hàm ý đe doạ

c) Có biết không? Lính đâu? Sao bây dám để cho phép tắc gì nữa à?

- Hàm ý đe doạ

d) Một ngời hằng ngày chỉ văn chơng hay sao?

- Dùng để khẳng định

e) Con gái tôi vẽ đây ?

Trang 24

bổ sung.

bổ sung

Đọc, nhận xét, trả

lời

bổ sung

Đọc

Chia nhóm HSthảo luận, nhậnxét, bổ sung

Chia nhóm

HS thảoluận

tr-* Nếu không dùng dể hỏi thìtrong một số trờng hợp, câunghi vấn có thể kết thúcbằng dấu chấm, dấu chấmthan, hoặc dấu chấm lửng

II/ Luyện tập.

Bài tập 1

a) Câu nghi vấn: Con ngời

đáng kính ấy bây giừo cũng theo gót Binh T để có ăn ?

 Bộc lộ cảm xúc, thái độngạc nhiên

b) Trừ câu “Than ôi!” còn

lại là câu nghi vấn Bộc lộcảm xúc, thái độ bất bình

c) Sao ta nhẹ nhàng rơi? 

Bộc lộ cảm xúc, thái độ cầukhiến

d) Ôi, nếu thế quả bóng

bay?  Bộc lộ cảm xúc, thể

hiện thái độ phủ định

Bài tập 2:

a) Các câu nghi vấn:

- Sao cụ lo xa quá thế?

- Tội gì để lại?

Trang 25

- Chia nhóm HS thảo luận.

- Gọi HS trả lời

Chia nhóm

HS thảoluận

Trả lời

- Ăn hết mà lo liệu?

* Về hình thức: Thể hiệnbằng dấu chấm hỏi, các từ

* Tác dụng: tỏ ý băn khoăn,ngần ngại

* Thay: Giao cả đàn bò

cho thì chẳng yên tâm chút nào.

c) Câu nghi vấn:

- Ai dám bảo thảo mộc tự

nhiên không có tình mẩu tử?

* Về hình thức: Thể hiệnbằng dấu chấm hỏi và đại từphiếm chỉ (ai)

* Tác dụng: Có ý nghĩakhẳng định

* Thay:

- Cũng nh con ngời, thảo

mộc tự nhiên luôn có tình mẩu tử.

d) Các câu nghi vấn:

- Thằng bé kia, mày có việc

gì?

- Sao lại đến đây mà khóc?

* Về hình thức: Thể hiện

Trang 26

bằng dấu chấm hỏi và từ ngữnghi vấn(gì, sao)

* Tác dụng: Dùng để hỏi

*Thay(HS hoạt động)

Bài tập 3

* Bạn có thể kể lai cho mình nghe nội dung bộ phim Vợ chồng A Phủ đ“ ” -

ợc không?

* Sao cuộc đời chi Dậu lại

khốn khổ đến vậy?

chơi quen thuộc, từ mục đích, yêu cầu đến việc chuẩn bị, quy trình

tiến hành, yêu cầu sản phẩm

Trang 27

1 ổn định tổ chức lớp.

2 Bài cũ: Thế nào là đoạn văn trong văn bản thuyết minh, mối

quan hệ?

Hoạt động1 Hớng dẫn h/

s nắm nội dung về giới

thiệu một phơng pháp

cách làm

- Yêu cầu hs đọc kĩ mục

a) và chuẩn bị trả lời câu

Trả lời, nhậnxét, bổ sungTrả lời, nhậnxét, bổ sung

Thảo luận vàtrả lời, nhậnxét, bổ sung

Đọc ghi nhớ

I/ Giới thiệu một ph ơng pháp cách làm.

1 Bài tập a.

- Tên đồ chơi: Em bé đá bóng.

- Các phần chủ yếu của vănbản thuyết minh là:

+ Nguyên vật liệu

+ Cách làm (quan trọngnhất)

c) Phần 3:

Yêu cầu sản phẩm khi

hoàn thành; tỉ lệ kích thớc,hình dáng

2 Bài tập b.

Phần Nguyên vật liệu

ngoài ra còn thêm định ợng, kg, gam,

l Phần Cách làm: chú ý đến

trình tự trớc sau, thời giancủa mỗi bớc

Trang 28

Làm bài tậptheo hớngdẫn của g/v,lập dàn ý

* Nhận xét về lời văn của a), b):

Lời văn cần ngắn gọn,chuẩn xác

3 Bài học: Ngời viết phải

tìm hiểu, nắm chắc phơngpháp

- Khi thuyết minh cần trìnhbày rõ điều kiện, cách thức,trình tự

- Lời văn cần ngắn gọn, rõràng

Bài tập 1:

Lập dàn ý cho bài thuyết

minh: Phơng pháp đọc nhanh.

+ MB: Ngày nay vấn đề:

Yêu cầu cấp thiết buộc phải

đọc nhanh

+ TB: Có nhiều cách đọc khác nhau có ý chí; Giới

thiệu cách đọc chủ yếu hiệnnay Cách đọc thầm theodòng và ý Những yêu cầu

và hiệu quả

+ KB: Còn lại: Những số

liệu, dẫn chứng, về kết quảcủa phơng pháp đọc nhanh

Bài tập 2:

Viết bài thuyết minh chocác đề bài về các món ănsau:

Tráng trứng, canh trúng,

Trang 29

Đọc bài tham khảo.

trong những ngày gian khổ ở Pác Bó; qua đó thực sự thấy đợc vẻ

đẹp tâm hồn của Bác vừa là một ngời say mê lý tởng cách mạng,

vừa là một khách lâm tuyền ung dung sống hoà hợp với thiên

2 Bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ Khi con tu hú?

Nêu nội dung, nghệ thuật của bài thơ?

Hoạt động của Thầy Hoạt động Nội dung ghi bảng

Trang 30

? Hoàn cảnh Bác viết bài

thơ này? (Học sinh yếu)

? Bài thơ viết theo thể thơ

? Câu thơ nói về việc gì?

Nhịp thơ nêu trên gợi cho

ngời đọc thấy nơi ở, nếp

sinh hoạt của Bác Hồ nh thế

Đọc thôngtin

Đọc và trả

lời câu hỏi

bổ sung

Lắng nghe

bổ sung

Đọc thôngtin

Đọc và trả

lời câu hỏi

bổ sung

Lắng nghe

Đọc Trả lời,nhận xét,

bổ sung

I/ Đọc tìm hiểu chú

thích

1 Đọc 2.Tác giả, tác phẩm(sgk)

3 Hoàn cảnh ra đời:

Mùa xuân 1941 sau 30năm xa cách hoạt động ởnớc ngoài nay Bác vềsống và làm việc ở Pác

Bó trong điều kiện giankhổ

4.Thể thơ: Thất ngôn tứtuyệt Đờng luật

II/Tìm hiểu bài thơ.

* Đọc.

* Phân tích.

Giọng điệu bài thơ: ung

dung, thoải mái, thể hiệntâm trạng vui, sảng khoáicủa chủ thể trữ tình

- Nếp sinh hoạt khá đều

đặn “sáng ra, tối vào”.

Đó là cuộc sống bí mậtnhững vẫn giữ đợc quy

Trang 31

? Có ngời cho rằng: Có thể

thay đổi các từ trong các

câu thơ trên? ý em thế nào?

- Yêu cầu HS đọc câu 2

? Câu thơ nói về việc gì

trong sinh hoạt của Bác Hồ

nh thế nào? (Học sinh yếu)

- Yêu cầu HS đọc câu 4

? Từ nào có ý nghĩa nhất

của câu thơ, bài thơ? Vì

sao?

? Giải thích ý nghĩa của từ

sang?

? Cái sang ở đây đợc thể

hiện nh thế nào? Giải thích?

? Hãy so sánh cái sang của

thú lâm tuyền của Nguyễn

ĐọcTrả lời,nhận xét,

bổ sung

bổ sungTrả lời,nhận xét,

+ Bác sống kham khổnhng tinh thần vẫn cao,vẫn sẵn sàng đón nhận

3.Câu 3:

“Bàn đá chông chênh

dịch sử Đảng”.

* Câu thơ nói về côngviệc hàng ngày của HồChí Minh Ngời đangdịch sử Đảng cộng sảnLiên Xô làm tài liệu tậphuấn cán bộ, đồng thời là

đang xoay chuyển lịch sửcách mạng Việt Nam,

đang chuẩn bị tích cựccho phong trào đấu tranh

* Nghệ thuật : Sử dụng từláy tạo sắc thái gợi hình,gợi cảm

4 Câu 4:

“Cuộc đời cách mạng

thật là sang”.

- Câu thơ thể hiệntinhthần lạc quan mà cáinghèo, sự thiếu thốn đợc

đánh giá “thật là sang”.

Kết thúc thật bất ngờ,

đầy tự tin

Trang 32

vui vẻ, giọng điệu nhẹ

nhàng pha chút đùa vui

về giá trị nội dung và giá trị

nghệ thuật của bài thơ?

bổ sung

Lắng nghe,ghi chép

bổ sung

III/Tổng kết.

1 Nội dung: Thể hiện

tinh thần lạc quan cáchmạng, ý chí vợt gian khổ,khó khăn, sống và làmviệc ung dung thanh thản

- Nắm đợc: + Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ

+ Nội dung của bài thơ và nghệ thuật tiêu biểu

- Chuẩn bị: Câu cầu khiến

  

Ngày soạn: Ngày dạy

Tiết 82 Tiếng Việt

Câu cầu khiến

A/ Mục tiêu cần đạt.

Trang 33

HS nắm đợc: - Đặc điểm hình thức của câu cầu khiến với các kiểu

câu khác

- Nắm vững chức năng của câu cầu khiến

- Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp

Hoạt động của Thầy Hoạt độngcủa Trò Nội dung ghi bảng

trên câu nào là câu cầu

khiến? (Học sinh yếu)

? Đặc điểm hình thức nào

cho ta biết điều đó?

? Câu cầu khiến trong

Quan sát,

đọc

cử đại diệntrả lời, nhận

sung

Trả lời,nhận xét, bổsung

c) “Mở cửa” ở câu a) là

câu trần thuật

“Mở cửa” ở câu b) là câu

cầu khiến (Phát âm vớigiọng đợc nhấn mạnh)

3 Bài học:

Câu cầu khiến có từcầu khiến, hay ngữ điệucầu khiến dùng để ralệnh

Khi viết kết thúc bằngdấu chấm than, nhng khi

ý cầu khiến không đợcnhấn mạnh kết thúc bằng

Trang 34

sung

Lắng nghe

đừng

b) Nhận xét về chủ ngữtrong những câu trên

- Câu a: Vắng chủ ngữnhng dựa vào văn bản tabiết đó là Lang Liêu

- Câu b: Chủ ngữ là ônggiáo, ngôi thứ hai số ít

- Câu c: Chủ ngữ là chúng

ta, ngôi thứ nhất số nhiều.c) Nhận xét về ý nghĩacủa các câu khi thêmhoặc bớt hoặc thay đổichủ ngữ:

+ Thêm CN: ý nghĩakhông thay đổi nhng tínhchất yêu cầu nhẹ nhànghơn

+ Bớt CN: ý nghĩa khôngtahy đổi nhng yêu cầumang tính ra lệnh, có vẻkém lịch sự

+ Thay đổi CN: ý nghĩacủa câu thay đổi

Bài tập 2

Các câu cầu khiến:a.Thôi, im cái điệu hát madầm sùi sụt ấy đi

cầu khiến đi

- Câu b: CN các em, ngôi

Trang 35

sung

Lắng nghe

thứ hai số nhiều, từ ngữcầu khiến đừng

- Câu c: Vắng CN, không

có từ ngữ cầu khiến, chỉ

có ngữ điệu cầu khiến(biểu thị bằng dấu chấmthan)

* Giống: Đều là câu cầu

khiến, có từ cầu khiến

hãy.

* Khác:

- Câu a: Vắng CN, có từngữ cầu khiến, có ngữ

điệu có ý nghĩa mangtính ra lệnh

- Câu b: Có CN, ý nghĩamang tính khích lệ, độngviên

Bài tập 4, 5: Hớng dẫn vềnhà

Trang 36

HS nắm đợc: - Biết cách viết bài thuyết minh, giới thiệu mộtdanh lam thắng cảnh trên cơ sỡ chuẩn bị kĩ, hiểu biết ssâu sắc vềdanh lam thắng cảnh đó, nắm vững bố cục bài thuyết minh đề tàinày.

- Rèn kĩ năng đọc sách, tra cứu và ghi chép tài liệu

3 Bài mới: G/v giới thiệu bài mới.

? Bài thuyết minh giới thiệu

mấy đối tợng? Các đối tợng

ấy có quan hệ với nhau nh

Đọc vănbản

Thảo luậntheo nhóm

Cử đại diệntrả lời, bổsung, nhậnxét

1 Ví dụ

2 Nhận xét:

Đây là hai di tích nằmgiữa thủ đô Hà Nội

* Đối t ợng : Hồ Hoàn

Kiếm và đền Ngọc Sơn

* Cần những hiểu biết:

+ Về Hồ Hoàn Kiếm:nguồn gốc hình thành và

sự tích của hồ

+ Về đền Ngọc Sơn:nguồn gốc, quá trình xâydựng, vị trí cấu trúc đền

* Yêu cầu ng ời viết phải :

+ Đọc sách báo, tài liệu

có liên quan, thu thập, ghichép

+ Phải xem tranh ảnh,phim, đọc báo

Trang 37

? Theo em bài này có thiếu

- Chia nhóm cho HS thảo

luận, trả lời các câu hỏi

nhớ

Thảo luậntheo nhóm

Cử đại diệntrả lời, bổsung, nhậnxét

Lắng nghe

(Theo truyền thuyết Hà Nội).

- Giới thiệu Bờ Hồ

* Những thiếu sót của bài:

Bài không có phần MB vàTB

* Bổ sung:

- Phần MB giới thiệu, nhìnbao quát

- Phần KL: ý nghĩa bàihọc lịch sử, cách giữ gìn,tôn tạo

3 Kết luận:

- Yêu cầu phải đến nơithăm thú, quan sát hoặctra cứu, hỏi han

- Bài cần phải đầy đủ 3phần, kết hơp với giảithích, bình luận

- Lời văn cần chính xác vàbiểu cảm

Bài tập 1

Lập lại bố cục bài giớithiệu mục trên một cáchhợp lí

Gợi ý: - Cần trình bày, sắp

xếp bố cục của riêng bảnthân

- Cần đảm bảo tínhhợp lí, mạch lạc, đủ 3phần

Bài tập 2:

Gợi ý: Quan sát từ trên

nhà Bu điện, cách nhìnkhái quát toàn cảnh

Trang 38

- Nắm đợc: + Cách viết bài văn thuyết minh về một danh lam

Tiết 84 Tập làm văn Ôn tập về văn bản Thuyết minh

A/Mục tiêu cần đạt.

Giúp HS nắm đợc:- Củng cố nắm vững khái niệm về văn bản

thuyết minh, các kiểu bài thuyết minh, các phơng pháp thuyết

minh, bố cục, lời văn trong văn bản thuyết minh, các bớc, khâu

chuẩn bị và làm văn thuyết minh

- Rèn kĩ năng làm bài văn thuyết minh

2 Bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị của HS

3 Bài mới: Giới thiệu bài mới

nắm nội dung về những

khái niệm và vấn đề cơ bản

của văn bản thuyết minh

Thảo luận

và trả lờicâu hỏi, cử

đời sống nhằm cung cấpcho con ngời về đặc điểmtính chất, nguyên nhâ, ýnghĩa, của hiện tợng, sựvặt trong tự nhiên, xã hội

* Yêu cầu cơ bản về nội dung tri thức: Khách

Trang 39

kiểu một đề bài minh hoạ?

? Để làm bài văn thuyết

minh đúng và phong phú,

ngời viết phải làm gì? Làm

thế nào để tích luỹ tri thức?

? Mỗi bài văn thuyết minh

có bố cục nh thế nào? Vai

trò, vị trí và nội dung của

Học sinhnhận xét, bổsung

Lắng nghe,ghi chép

Học sinhnhận xét, bổsung

quan, xác thực, đáng tincậy

* Lời văn: Rõ ràng, chặt

chẽ, vừa đủ, dễ hiểu, giảndị

* Các kiểu đề văn thuyết minh: - T/m một đồ vvạt,

động vật, thực vật

- T/m một hiện tợng tựnhiên xã hội

- T/m một phơng pháp

- T/m danh lam thắngcảnh

- T/m một thể loại vănhọc

- G/t một danh nhân

- G/t một phong tục, tậpquán dân tộc, mmột lễhội hoặc Tết

* Các ph ơng pháp thuyết

minh:

Định nghĩa giải thích,liệt kê, hệ thống hoá, nêu

ví dụ, dùng số liệu, sosánh, đối chiếu, phântích, phân loại

* Các b ớc xây dựng văn bản:

- Học tập, nghiên cứutích luỹ tri thức bằngnhiều biện pháp gián tiếp,trực tiếp để nắm vững vàsâu sắc số liệu

- Lập dàn ý, bố cục, chọn

ví dụ, số liệu

- Viết bài văn thuyếtminh, sửa chữa hoànchỉnh

- Trình bày

* Dàn ý chung của văn bản thuyết minh:

Trang 40

minh có yếu tố miêu tả,

Thảo luận

đại diện trả

lời

Thảo luận

đại diện trả

lời

Thảo luận

Kết quả, thànhphẩm

+ KB: ý nghĩa đối với

thực tế xã hội

* Vai trò, vị trí của các yếu tố khác: Không thể

thiếu trong văn bảnthuyết minh nhng chiếm

- Giới thiệu lịch sử ra đời

- Cấu trúc của danh lamthắng cảnh

- ý nghĩa của danh lamthắng cảnh

Tiêu đề	Văn Học Nhớ Rừng
Tác giả	Thế Lữ
Người hướng dẫn	Võ Đức Liến
Trường học	Trường THCS Mỹ Thủy
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	bài giảng

Định dạng
Số trang	155
Dung lượng	0,9 MB