Sinh học 8 - CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG potx

_ MỞ BÀI : Các em đã nắm được cấu tạo và chức năng của bộ xương người.. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp , xem thành phần hoá học của xương... Con người đã - Học sinh đọc thông tin  /

BÀI 8: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG

I ) MỤC TIÊU :

- Học sinh nắm được cấu tạo chung của một xương dài  giải thích sự lớn lên của xương và khả năng chịu lực của xương

- Thành phần hoá học của xương  giúp xương đàn hồi và vững chắc

 KỸ NĂNG : Nhận biết , liên hệ thực tế

 THÁI ĐỘ : Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ và giữ gìn xương theo hướng phát triển tốt nhất

II) PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN :

-PHƯƠNG PHÁP : Trực quan , vấn đáp , thảo luận nhóm , giảng giải

_PHƯƠNH TIỆN : Tranh 8.1 ,8.2 ,8.3 ,8.4 / 29 – 30 / sgk

Bảng phụ cấu tạo và chức năng xương dài / 31 /sgk

III) HOẠT ĐỘNGDẠY VÀ HỌC :

KTBC : 1) Điểm khác nhau giữa xương tay và xương chân Điều này có

ý nghĩa gì đối với hoạt động của con người

2) Nêu vai trò của từng loại khớp

_ MỞ BÀI : Các em đã nắm được cấu tạo và chức năng của bộ xương người Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp , xem thành phần hoá học của xương

như thế nào để thích nghi những chức năng chịu lực , chấn động tác động từ môi trường bên ngoài

HOẠT ĐỘNG GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG HỌC SINH

NỘI DUNG GHI

HĐ 1 : Tìm hiểu cấu tạo

và chức năng của xương

- Tranh 8.1 ,8.2 / 29 /sgk

- Dựa tranh giáo viên

giảng giải cấu tạo một

xương dài

? Theo em xương dài cấu

tạo hình ống , nan xương ở

đầu xương xếp vòng cung

có ý nhgiã gì đối với chức

năng nâng đỡ của xương

Dựa vào cấu tạo hình ống

của xương và cấu trúc

hình vòm Con người đã

- Học sinh đọc thông tin  / 28 /sgk

- Học sinh thảo luận theo nhóm : xương hình ống có tác dụng làm cho xương nhẹ và vững chắc , còn nan xương xếp vòng cung có tác dụng phân tán lực làm tăng khả năng chịu lực

I)CẤU TẠO CỦA XƯƠNG

1) Cấu tạo và chức năng của xương dài :

- Kẻ bảng 8.1 /29 /sgk

2) Cấu tạo của xương ngắn và

đưa vào kỹ thuật xây dựng

đảm bảo độ bền vững mà

tiết kiệm được nhiều

nguyên liệu làm cột trụ ,

vòm cửa ……

- Học sinh nhìn vào hình Nêu và chỉ lại các đặc điểm cấu tạo của một xương dài

xương dẹt :

* Màng xương

- * Mô xương cứng

- * Mô xương xốp Giáo vịên giảng kỹ phần

chức năng của xương

? Cấu tạo của một xương

dài

? Cấu tạo của đầu xương

? Cấu tạo và chức năng

của thân xương

_ Yêu cầu học sinh thông

tin  /29 /sgk và quan sát

- Gồm có đầu xương và thân xương

- Gồm có sụn đầu xương  giảm ma sát

- Mô xương xốp có nhiều nan xương P hân tán lực tác động , tạo ô chứa tuỷ đỏ

- Màng xương  to ngang

- Mô xương cứng  chịu lực đảm bảo vững chắc trong khoang xương chứa tuỷ đỏ ơ trẻ

em , tuỷ vàng ở người

hình

? Hãy quan sát hình và

nhận xét xương dẹt và

xương ngắn khác với

xương dài như thế nào

TIỂU KẾT : Xương dài có

cấu tạo phù hợp với chức

năng

HĐ 2: Tìm hiểu sự lớn

lên và dài ra của xương

? Xương to ra là nhờ đâu

? Xương dài ra là nhờ vào

xương nào

_ Quan sát hình 8.5 /30

/sgk/ mô tả lại thí nghiệm

và chứng minh vai trò của

sụn tăng trưởng

lớn

- Học sinh quan sát hình 8.3 /sgk - Đọc thông tin  / 29 /sgk

- Xương ngắn và xương dẹt cấu tạo không có hình ống

- Học sinh đọc thông  /29 /sgk

_ Các tế bào màng xương phân chia

- Là do sự phân hoá của sụn tăng trưởng

II) SỰ TO RA VÀ DÀI RA CỦA XƯƠNG :

- Xương to bề ngang nhờ sự phân chia của các tế bào xương

- Xương dài ra nhờ sự phân chia các tế bào lớp sụn tăng trưởng

TIỂU KẾT : Tuổi trưởng

thành sự phân chia sụn

tăng trưởng không còn nên

không cao Tuy nhiên

màng xương vẫn có khả

năng sinh ra tế bào xương

để bồi đắp phía ngoài của

thân xương nên xương lớn

lên Trong khi đó các tế

bào huỷ xương , tiêu huỷ

thành trong của ống xương

làm cho khoang xương

ngày càng rộng ra

ở hai đầu thân xương

- Chú ý B ,C , nằm phía trong sụn tăng trưỏng

- A,D phía ngoài sụn tăng trưởng

HĐ 3: Tìm hiểu thành

phần hoá học và tính

chất của xương

_ Giáo viên có thể biểu

diễn thí nghiệm Thả

thêm 1 xương đùi ếch vào

cốc đựng axit HCl 10 %

_học sinh quan sát và theo dõi thí nghiệm

_ có bọt khí nổi lên

III) THÀNH PHẦN

? Yêu cầu học sinh quan

sát có hiện tượng gì xảy ra

_ bọt khí đó chính là khí

cacbonic điều đó chứng tỏ

trong thành phần của

xương có muối cacbonat ,

khi tác dụng với axit sẽ

giải phóng khí cacbonic

 Sau đó rửa xương

trong cốc nước lả

đưa cho học sinh

kiểm tra độ mềm

dẻo của xương

Đốt xương trên ngọn lửa

đèn cồn , khi hết khói đưa

cho học sinh bóp rồi thả

vào axit HCl

? Quan sát có hiện tương

gì xảy ra

? Nhận xét và giải thích

_ xương mềm và dẻo

- xương dòn và gãy vụn

_ không có bọt khí nổi lên

- làm tan lượng muối khoáng có trong xương

- cốt giao cháy hết

- Xương người già nhiều muối

HOÁ HỌC VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG :

_ Xương gồm 2 thành phần chính là cốt giao ( xương mềm , dẻo ) và muối khoáng ( xương cứng , rắn )

_ Thành phần hoá học của xương thay đổi theo tuổi

? Ngâm xương trong axit

để làm gì

? Đốt xương thì phần nào

bị cháy

? Tại sao người già xương

dễ gãy và giòn

TIỂU KẾT : Thành phần

hoá học của xương gồm

có chất hữu cơ và chất vô

cơ

khoáng nhưng ít cốt giao

CỦNG CỐ :

1) Xương dài có cấu tạo như thế nào ?

2) Hãy phân tích cấu tạo cũa xương dài phù hợp với chức năng của nó ? 3) Nhờ đâu xương dài ra và lớn lên bề ngang ?

DẶN DÒ :

 Học bài , làm bài tập trong sgk , soạn bài 9

 Trả lời câu hỏi trong sgk:

1) 1B , 2G , 3D , 4E , 5A

2) Thành phần hữu cơ là chất kết dính và đảm bảo tính đàn hồi

.Thành phần vô cơ : canxi và phôtpho làm tăng độ cứng rắn của

xương Nhờ vậy xương vững chắc là cột trụ của cơ thể

3) Khi hầm xương bò , lợn … Chất cốt giao bị phân huỷ , vì vậy nước hầm xương sánh và ngọt, phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi cốt giao nên xương bở