Kiến thức : – Trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ.. – Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu được ý nghĩa của sự co cơ.. Ta cùng tìm hiểu tron
Trang 1Tuần : Tiết :
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
– Trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ
– Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu được ý nghĩa của sự co cơ
2 Kỹ năng :
– Quan sát hình
3 Thái độ :
– Hiểu tại sao phải rèn luyện thân thể , tập thể dục giữa giờ
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
1 Giáo viên :
– Tranh vẽ các mô hình 9.1 9.4
– Nếu có thể thì :
• Tranh vẽ (mô hình) cơ thể người
• Búa y tế
• Ếch , dung dịch sinh lý 0,65% NaCl , cần ghi , bút ghi , trụ ghi giá treo , nguồn điện 6V
2 Học sinh :
– Xem lại kiền thức cung phản xạ
III HOẠT ĐỘNG DẠY và HỌC :
1 ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
Hãy nêu cấu tạo và chức năng của từng thành phần trong cấu tạo Xương dài ?
Thành phần hố học của xương có ý nghĩa như thế nào đối với chức năng của xương ?
Nhờ đâu Xương dài ra và lớn lên về bề ngang ?
3 Bài mới :
– Cơ bám vào xương , co cơ làm xương cử động Vì vậy gọi là cơ xương Vậy cơ có cầu tạo và tính chất như thế nào ? Ta cùng tìm hiểu trong bài hôm nay :
CẤU TẠO và TÍNH CHẤT CỦA CƠ
Ho
ạt động 1 : Tìm hiểu cấu tạo của bắp cơ
và tế bào cơ
Mục tiêu : Hs trình bày được đặc điểm cấu
tạo của bắp cơ và tế bào cơ
Tiến hành :
– Gv yêu cầu HS đọc thông tin và trả lời
câu hỏi :
• Bắp cơ có cấu tạo như thế nào ?
• Tơ cơ có cấu tạo ra sao ?
Kết luận : Bài ghi
Hoạt động 2 : Tìm hiểu tính chất của cơ
Mục tiêu : Giải thích được tính chất cơ bản
của cơ là sự co cơ
Tiến hành :
– HS đọc thông tin quan sát hình 9.1 , thảo luận nhóm
và trả lời câu hỏi
– Đại diện nhóm trình bày , nhóm khác bổ sung
I Cấu tạo của bắp cơ
và tế bào cơ :
– Bắp cơ gốm nhiều
bó cơ hợp lại , bó cơ gốm nhiều TB cơ bọc trong màng liên kết Tế bào cơ có nhiều sợi tơ dày và tơ cơ mảnh
II Tính chất của cơ :
– Tính chất của cơ là
co và dãn
Trang 2– GV treo tranh H 9.2 , mô tả cách bố trí thí
nghiệm
• Khi bị kích thích thì cơ phản ứng lại bằng
cách nào ?
• Giải thích cơ chế của sự co cơ ?
– GV yêu cầu từng nhóm thực hiện thí
nghiệm phản xạ đầu gối
– GV treo tranh phản xạ đầu gối , hỏi :
• Giải thích cơ chế thần kinh ở phản xạ đầu
gối ?
• Nhận xét và giải thích sự thay đổi độ lớn
của bắp cơ trước cánh tay khi gập cẳng tay
– Gv chốt lại : Khi có 1 kích thích tác động
vào cơ quan thụ cảm trên cơ thể sẽ làm xuất
hiện xung thần kinh theo dây hướng tâm về
trung ương thần kinh Trung ương thần kinh
phát lệnh theo dây li tâm tới cơ làm cơ co Khi
cơ co , các tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng
phân bố của tơ cơ dày làm cho đĩa sáng ngắn
lại , đĩa tối dày lên do đó bắp cơ co ngắn lại và
to về bề ngang
• Tính chất của cơ là gì ?
• Cơ co khi nào ?
Kết luận : bài ghi
Hoạt động 3 : Tìm hiểu ý nghĩa của hoạt
động co cơ
Mục tiêu : Nêu được ý nghĩa của sự co cơ
Tiến hành :
– Gv treo tranh H 9.4 yêu cầu HS thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi :
• Em hãy cho biết sự co cơ có tác dụng gì ?
• Thử phân tích sự phối hợp hoạt động co ,
dãn giữa cơ 2 đầu ( cơ gấp ) và cơ 3 đầu ( cơ
duỗi ) ở 2 cánh tay
– Gv hồn chỉnh kiến thức : Sự sắp xếp các
cơ trên cơ thể thường tạo thành từng cặp đối
kháng Cơ này kéo xương về 1 phía thì cơ kia
kéo về phía ngược lại
– VD : Cơ nhị đầu ở cách tay co thì gập
cẳng tay về phía trước , cơ tam đầu co thì duỗi
thẳng tay ra Cơ co làm xương cử động dẫn tới
sự vận động của cơ thể Trong sự vận động
của cơ thể có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các
cơ : Cơ này co thì cơ kia dãn và ngược lại
Thực ra, đó là sự phối hợp nhiều nhóm cơ
Kết luận : bài ghi
– HS quan sát tranh , đọc thông tin , trả lời câu hỏi
– Các nhóm thực hiện , nhóm khác nhận xét bổ sung – HS quan sát trả lời câu hỏi
– Đại diện nhóm trả lời và
bổ sung
– HS quan sát tranh hình 9.4 và tiến hành làm bài tập ở mục III bằng cách thảo luận nhóm
– Đại diện nhóm trình bày
và nhóm khác nhận xét
– Khi tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm tế bào cơ ngắn lại ,
đó là sư co cơ – Sự co cơ là do hệ thần kinh điều khiển , thực hiện bằng con đường phản xạ
III Ý nghĩa của hoạt động co cơ :
– Co cơ làm xương
cử động dẫn đến sự vận động của cơ thể
IV CỦNG CỐ :
Mô tả cấu tạo của tế bào cơ
Thực hiện phản xạ đầu gối và giải thích cơ chế của phản xạ
Trang 3V DẶN DÒ :
Học bài
Trả lời câu hỏi và bài tập SGK và sách bài tập
Chuẩn bị bài : “ Hoạt động của cơ “