Trong quá trình vận chuyển, bồn chứa bê tông phải được quay để đảm bảo chất lượng bê tông.. Khi vận chuyển bê tông ở cự ly ngắn, ta đổ bê tông đã trộn vào thùng và cho thùng quay với vận
Trang 1Bộ môn Ô tô – Đại học Bách khoa TPHCM 68
XE TRỘN BÊ TÔNG
I CÔNG DỤNG – YÊU CẦU – PHÂN LOẠI:
1.1 Công dụng:
Xe bồân trộn và vận chuyển bê tông (gọi tắt là xe trộn bê tông) dùng để vận chuyển bê tông từ nhà máy/xí nghiệp/trạm sản xuất bê tông đến các công trình xây dựng với cự ly từ vài đến vài chục km, nhằm giảm bớt số lượng trạm trộn bê tông, đảm bảo vệ
sinh môi trường tại nơi thi công
Trong quá trình vận chuyển, bồn chứa bê tông phải được quay để đảm bảo chất lượng bê tông Khi vận chuyển bê tông ở cự ly ngắn, ta đổ bê tông đã trộn vào thùng và
cho thùng quay với vận tốc nhỏ để bảo đảm bê tông không bị phân tầng và đông kết
Khi cần vận chuyển bê tông đi xa, ta đổ hỗn hợp bê tông khô chưa trộn nhưng đã được định lượng vào thùng trộn Trong quá trình di chuyển, thùng trộn sẽ tiến hành trộn
vật liệu với nước Như vậy xe vừa làm nhiệm vụ trộn, vừa vận chuyển
1.2 Yêu cầu:
- Phải thỏa mãn các tiêu chuẩn về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (TCN 224-2000)
Hình 6.1 – Tổng thể xe trộn bê tông
Trang 2- Bồn có kích thước và hình dáng phù hợp để chứa và trộn bê tông tương ứng với tải trọng cho phép của xe nền Có thể điều chỉnh được tốc độ quay bồn theo yêu cầu
- Cho phép xả sạch bê tông và vệ sinh bồn dễ dàng
- Dễ chế tạo, giá thành thấp
- Dễ vận hành thao tác, chăm sóc bảo dưỡng
1.3 Phân loại:
Xe trộn bê tông có thể phân loại theo:
- Tải trọng ;
- Phương pháp dẫn động quay thùng:
Truyền động cơ khí
Truyền động thuỷ lực
Truyền động thủy cơ
II KẾT CẤU VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG:
Sơ đồ kết cấu:
Xe trộn bê tông = Xe nền + Thùng trộn bê tông + Truyền động quay thùng
Hình dạng tổng thể xe thể hiện trên hình 6.1 và 6.2 Ngoài thùng trộn, trên xe còn bố trí cơ cấu nạp liệu, xả liệu, hệ thống cung cấp nước cho thùng trộn
2.1 Thùng trộn bê tông (hình 6.3):
Hình 6.2 – Các chi tiết xe trộn bê tông
Trang 3Bộ môn Ô tô – Đại học Bách khoa TPHCM 70
Thùng trộn thường có dạng quả trám, nhằm thỏa mãn tốt nhất yêu cầu vừa trộn, vừa vận chuyển bê tông Dung tích thùng trộn luôn luôn lớn hơn dung tích bê tông được trộn, thường có tỷ lệ 1,5 – 2 lần Các xe trộn bê tông hiện nay có dung tích từ 2,6 – 3,2; 4,0 – 7,0 và 8m3 tùy thuộc vào xe cơ sở
Thùng được đặt nghiêng góc 15-16o, và khi quay sẽ tỳ lên ba điểm: Một ỗ đỡ phía trước và vành đai tỳ lên hai con lăn phía sau Phía trong thùng trộn có gắn các cánh trộn kiểu vít xoắn để thực hiện quá trình trộn và xả bê tông (hình 6.4)
Để làm vệ sinh trong thùng, người ta bố trí cửa thăm bên hông thùng, cửa được lắp với thùng qua bu lông và đệm cao su làm kín
Phần miệng thùng có bố trí phễu nạp liệu, còn bên dưới có phễu xả liệu Phễu xả liệu có thể thay đổi góc nghiêng cho phù hợp với điều kiện làm việc (Hình 6.5 và 6.6)
2.2 Truyền động quay thùng:
Hình 6.3 - Cấu tạo thùng trộn
Hình 6.4 – Vít xoắn thùng trộn
Trang 4Trong quá trình vận chuyển bê tông trên đường, thùng phải được quay liên tục để bảo đảm chất lượng bê tông Số vòng quay thùng phải thay đổi tùy điều kiện làm việc:
- Khi nạp liệu: 1- 10 v/p
- Khuấy trộn: 2-4 v/p
- Trộn: 8-12 v/p
- Xả: 1-10 v/p, quay ngược chiều
Đa số các xe trộn bê tông hiện đại đều sử dụng truyền động thủy lực do các ưu điểm như kết cấu gọn nhẹ, tính thẩm mỹ cao, làm việc êm dịu, độ tin cậy cao, khả năng vượt tải
Hình 6.5 – Phễu nạp liệu Hình 6.6 – Cơ cấu xả liệu
Hình 6.7 – Sơ đồ truyền động thủy cơ
1 Động cơ 7 Van tiết lưu 13 Van một chiều
2 Ly hợp 8 Van phân phối 14 Van an toàn
Trang 5Bộ môn Ô tô – Đại học Bách khoa TPHCM 72
lớn Sơ đồ truyền động thể hiện trên hình 6.7
Ở nước ta vẫn dùng xe bồn với truyền động quay thùng cơ khí Có thể sử dụng truyền động trực tiếp qua hộp giảm tốc, hoặc dùng truyền động xích Nguồn động lực được trích từ động cơ xe nền hoặc có thể sử dụng động cơ riêng
Sơ đồ truyền động cơ khí (hình 6.8)
Trong trường hợp động cơ xe nền quay với tốc độ cao, trục trích công suất cũng tăng tốc Để đảm bảo số vòng quay của bồn trộn được ổn định, ta có thể điều chỉnh vận tốc quay bồn bằng cách:
- Sử dụng các bộ phận giảm tốc;
- Thay đổi sức cản trên đường ống dẫn dầu bằng các van tiết lưu;
- Đặt van an toàn cho dầu trả về thùng chứa, giới hạn áp suất cung cấp cho động
cơ thủy lực
2.3 Dẫn động bơm nước:
Trong trường hợp vận chuyển bê tông đi xa, thường bê tông không được hoà trộn với nước trước, mà quá trình trộn này thực hiện khi di chuyển trên đường Hình 6.9 là sơ đồ hệ thống cấp nước cho thùng trộn , gồm: Thùng nước, bơm nước, các đường ống , van điều khiển, công tắc điều khiển
Hình 6.8 – Sơ đồ truyền động cơ khí
1 Động cơ điện 6 Thùng trộn 11 Bơm nước
2 Cơ cấu đảo chiều 7 Phễu nạp liệu 12 Oáng nước vào
3 Hộp giảm tốc 8 Phễu xả liệu 13 Oáng nước ra
4, 5 Cặp bánh răng quay thùng 9 Bánh đai 14 Thùng nước
10 Bộ truyền đai 15 Thùng nước rửa
Trang 6III QUY TẮC AN TOÀN SỬ DỤNG XE TRỘN BÊ TÔNG:
1 Khi có công nhân làm việc bên trong thùng trộn, mọi khả năng có thể tạo chuyển động quay của thùng phải được ngăn ngừa:
- Công tắc xe phải được rút cất, khoá cửa cabin;
- Kéo thắng tay;
- Kê chèn các bánh xe;
- Đặt bảng báo hiệu “có người làm việc trong thùng” ở nơi dễ thấy nhất
2 Khi sử dụng các thiết bị chiếu sáng, thiết bị điện sửa chữa trong thùng, chắc chắn chỉ dùng điện áp thấp
3 Khi xe dừng tại chỗ nhưng thùng trộn vẫn quay, phải có người cảnh báo, đề phòng các chi tiết quay (thùng trộn, hộp giảm tốc, con lăn…) hay bất kỳ chi tiết chuyển động nào có thể va chạm vào người qua đường, trẻ con
Hình 6.9 – Sơ đồ hệ thống cấp nước thùng trộn bê tông
Hình 6.10 – Lưu ý khi có người làm việc trong thùng
Trang 7Bộ môn Ô tô – Đại học Bách khoa TPHCM 74
4 Bảo đảm đủ khí sạch cho công nhân làm việc trong thùng bằng cách mở cửa thăm hoàn toàn
5 Sau khi xả bê tông, phải gài cứng ống xả liệu
6 Sau khi xả bê tông, cho khoảng 150-200 lít nước vào thùng trộn Trên đường trở về trạm, cho thùng quay dể tự rửa sạch bê tông Kết thúc ngày làm việc, phải cho thùng quay từ 5 – 10 phút với vận tốc cực đại theo chiều trộn, sau đó chuyển sang chiều xả để xả sạch ra ngoài
IV GIỚI THIỆU MỘT SỐ XE TRỘN BÊ TÔNG:
1 Xe trộn bê tông HYUNDAI HD270, HD380:
Tổng thể xe thể hiện ở hình 6.15, 6.16
Thông số kỹ thuật xe xem bảng 6.1
Hình 6.17 là sơ đồ hệ thống thủy lực trên xe
Hình 6.11 – Sử dụng điện áp thấp Hình 6.12 – Chú ý trẻ em, người qua lại
Hình 6.13 – Chú ý thông khí thùng Hình 6.14 – Khóa cứng phễu xả liệu
Trang 8Hình 6.15 – Sơ đồ bố trí chung xe HYUNDAI HD270
Hình 6.16 - Sơ đồ bố trí chung xe HYUNDAI – HD380
Trang 9Bộ môn Ô tô – Đại học Bách khoa TPHCM 76
Trang 10Hình 6.17 – Các chi tiết thủy lực trên xe HYUNDAI HD 270
Hình 6.18 – Sơ đồ mạch thủy lực xe HYUNDAI HD 270