Tuyến tuỵ nội tiết pps

Chu trình sản xuất insulin của tuyến tụy Trong cơ thể, insulin có các tác dụng sau: - Tham gia chuyển hóa glucid, cụ thể là làm giảm hàm lượng đường glucose trong máu.. AMP vòng tác d

Tuyến tuỵ nội tiết

2 Tác dụng của insulin

Insulin được hình thành từ

preproinsulin, rồi proinsulin Các enzym chuyển (converting enzym) cắt chuỗi polypeptid C của

proinsulin để tạo ra insulin Là một polypeptid có 51 acid amin, phân tử lượng 6.000, gồm hai chuỗi

polypeptid A và B nối với nhau

bằng hai cầu nối disulfua

Cấu tạo của insulin

Insulin được tổng hợp sớm nhất, và ngày nay, nhờ kỹ thuật gen và công nghệ sinh học, insulin đã được sản xuất hàng loạt, nhanh và rẻ hơn 1 đơn vị quốc tế của insulin là

0,04167 mg tinh thể (1 mg xấp xỉ

24 đơn vị)

Chu trình sản xuất insulin của

tuyến tụy

Trong cơ thể, insulin có các tác

dụng sau:

- Tham gia chuyển hóa glucid, cụ thể là làm giảm hàm lượng đường glucose trong máu Nó thúc đẩy sự vận chuyển tích cực đường glucose qua màng vào nội bào nhờ các

enzym, ATP và sự có mặt ion

Mg++ Ở màng tế bào, nó hoạt hóa enzym adenylylcyclase Đến lượt mình, adenylylcyclase xúc tác tạo thành AMPV (có mặt Mg++) từ

ATP AMP vòng tác dụng tăng

tổng hợp enzym hexokinase và hoạt hóa nó để chuyển glucose thành

glucose-6 phosphat, từ đó thực hiện quá trình tổng hợp

glycogen dự trữ, dị hóa glucose trong chu trình Krebs hình thành

protein và lipid dự trữ

- Đối với lipid thì làm tăng acid béo và mỡ trung tính (từ đường

glucose)

- Đối với protein làm giảm

nồng độ acid amin trong máu,

tăng tổng hợp protein, giảm sự

phân giải protein ở gan và cơ, cho nên thiếu insulin cơ thể phải huy

động protein và tăng cường dị hóa chúng, làm teo cơ, sút cân, gầy

mòn, cân bằng nitơ âm

- Đối với nước và muối khoáng, giúp cho sự thấm ion K+ qua màng vào trong tế bào và ion Na+ ra

ngoài dễ dàng hơn Có tác dụng giữ nước trong cơ thể

- Insulin còn ức chế sự tiết kích tố phát triển (STH) của thùy trước

tuyến yên để giải phóng hexokinase trong quá trình phosphoryl hóa

đường glucose

Tác dụng của Insulin đối với hàm lượng đường trong máu

3 Tác dụng của glucagon

Glucagon được tiết ra từ tế bào anpha của đảo tuỵ Nó là một

polypeptid mạch thẳng, gồm 29 acid amin, trọng lượng phân tử 3.485

Tác dụng chính của glucagon là:

- Chuyển hóa glucid bằng

cách chuyển ngược glycogen dự trữ thành đường glucose trong

máu, nghĩa là làm tăng đường

huyết, cơ chế này thông qua việc hoạt hóa enzym phosphorylase

- Đối với lipid, nó tăng phân giải lipid Đối với protein, nó tăng

cường dị hóa, qua đó làm tăng ure huyết

- Trong hệ nội tiết, glucagon kích thích phần tủy tuyến trên thận làm tăng tiết adrenalin, kích thích chính đảo tuỵ (các tế bào α) tăng tiết

insulin, nhằm luôn duy trì được sự cân bằng đường huyết

Hàm lượng glucagon trong máu

bình thường là 0,3 microgam/lít

Hàm lượng tăng khi đói và giảm

khi no hoặc ăn nhiều đường

4 Các hormon khác

Ngoài ra, người ta cũng còn tách

chiết được một vài hormon khác từ phần tuỵ nội tiết Các chất này còn đang được nghiên cứu Chúng có tác dụng với quá trình trao đổi

lipid, ngăn chặn sự tích mỡ ở gan (gọi là lypocain); hoặc có tác dụng làm tăng trương lực thần kinh mê tẩu (dây số X) nghĩa là tăng cường phó giao cảm (gọi là Vagotonin); hoặc có tác dụng kích thích trung khu hô hấp, làm giãn phế quản, làm tăng sự kết hợp giữa O2 và Hb,

giúp O2 lưu chuyển dễ dàng

trong máu, giúp cơ thể thích

nghi trong tình trạng thiếu

O2 (gọi là Centropenin) Chất

somatostatin cũng do một số tế bào phần tuỵ nội tiết tiết ra, có tác dụng

ức chế sự tiết kích tố phát triển,

gastrin, secretin, cholescystokinin

và HCl

5 Sự điều hoà tiết hormon

Điều hoà sự tiết hormon tuyến tuỵ nội tiết do thần kinh phó giao cảm (dây số X), kích thích dây số X làm tăng tiết insulin Cơ chế thể dịch thì

do nồng độ đường glucose trong

máu, hàm lượng của acid amin và các sản phẩm chuyển hóa lipid

trong máu, chúng tác dụng trực tiếp

vào phần tuỵ nội tiết làm tăng hay giảm tiết insulin