Bài 02 PHÂN TÍCH CÔNG VIỆC VÀ MÔ TẢ CÔNG VỆC Ngô Quý Nhâm Trưởng bộ môn Quản trị và Nhân sự, ĐH Ngoại Thương Email: quynhamgmail.com NGÔ QUÝ NHÂM, MBANội dung: Tầm quan trọng của phân tích công việc Thực đơn phân tích công việc Bản mô tả công việc và bản Tiêu chuẩn thực hiện công việc Lựa chọn phương pháp thu thập thông tin Thiết kế công việc NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Trang 1PHÂN TÍCH CÔNG VIỆC
VÀ MÔ TẢ CÔNG VỆC
Ngô Quý Nhâm
Trưởng bộ môn Quản trị và Nhân sự,
ĐH Ngoại Thương Email: quynham@gmail.com
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Bài 02
Trang 2NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Nội dung:
Tầm quan trọng của phân tích công việc
Thực đơn phân tích công việc
Bản mô tả công việc và bản Tiêu chuẩn
thực hiện công việc
Lựa chọn phương pháp thu thập thông tin
Thiết kế công việc
Trang 3NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Phân tích lưu đồ công việc
Thiết kế lưu đồ công việc:
… quá trình phân tích các nhiệm vụ cần thiết đối với
việc tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ trước khi phân bổ hoặc giao nhiệm vụ cho một công việc cụ thể hoặc một người.
Trang 4NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Phân tích và thiết kế công việc
Nguyên liệu đầu vào
Loại vật tư, dữ liệu
và thông tin nào cần
cho công việc?
Kết quả
• Sản phẩm, thông tin hoặc dịch vụ gì được
tạo ra?
• Kết quả được đo lường
như thế nào?
Trang 5NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Phân tích công việc là gì?
Một quy trình được tổ chức một cách
hệ thống nhằm thu thập, phân
tích và tổ chức thông tin về các
công việc cụ thể của doanh nghiệp:
Chức năng, nhiệm vụ, hoạt động
Bối cảnh, điều kiện
Yêu cầu về kiến thức kỹ năng
Trang 6NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Tại sao phải phân tích công việc?
Kết quả phân tích công việc được sử dụng cho:
Lập kế hoạch nhân lực
Dự báo nhu cầu và cung về kỹ năng
Tuyển dụng
Tiêu chuẩn đánh giá và tuyển chọn
Phương pháp đánh giá và tuyển chọn
Đào tạo và phát triển
Xác định nhu cầu đào tạo cho nhân viên hiện tại
Nội dung chương trình đào tạo
Đánh giá hiệu quả đào tạo
Quản lý thành tích
Xác định tiêu chí/tiêu chuẩn sử dụng để đánh giá thành tích
Thiết kế biểu mẫu đánh giá
Đưa ra kỳ vọng về thành tích cho nhân viên
Xây dựng hệ thống đãi ngộ:
Định giá công việc
Điều chỉnh tiền lương
Trang 7Thực đơn phân tích công việc
Nội dung công việc
• Những điều kiện trong đó nhân viên phải thực hiện công việc của mình
• Những yêu cầu mà công việc này đòi hỏi đối với người thực hiện
• Kiến thức, kỹ năng, khả năng, các yêu cầu khác cần để hoàn thành công việc
Kết quả/đầu ra
(Output)
• Xác định kết quả đầu ra cụ thể cho mỗi nhiệm vụ
Trang 8NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Nội dung công việc
Trang 9NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Bối cảnh thực hiện công việc
Quan hệ báo cáo
Định vị trong cơ cấu tổ chức
Quan hệ giám sát
Quyền hạn
Tuyển dụng, sa thải, ngân sách
Quan hệ cá nhân (với người khác)
Đối tượng và bản chất mối quan hệ
Điều kiện làm việc
Những nhân tố gây ra sự không thoải mái hoặc
nguy hiểm
Trang 10Bối cảnh thực hiện công việc
Quyền hạn
Lập kế hoạch, tổ chức điều phối
Ký kết văn bản, quyết định, công văn…
Tuyển dụng nhân sự
Chi tiêu trong phạm vi ngân sách
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Trang 11Yêu cầu đối với người thực hiện
Các yêu cầu khác
(Others)
… Yêu cầu về nhân thân hoặc pháp lý
… Yêu cầu về tính cách
… Yêu cầu về sự sẵn sàng bắt đầu làm việc
Năng lực thực hiện các cá nhiệm vụ phi thao tác Gồm: trí lực, thể lực, năng lực tư duy,
năng lực tâm lý…
Những năng lực thực hiện một nhiệm vụ cụ
thể (có thể quan sát được,mang tính thao tác,
Trang 12Thông tin quan trọng của bản MTCV
Yêu cầu năng lực
A – các cấp độ năng lực
B – các cấp độ năng lực
Trang 13NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Bản mô tả công việc
Bản Mô tả công việc (Job Description )
…mô tả những nhiệm vụ người nắm công việc
phải thực hiện, thực hiện như thế nào, trongđiều kiện như thế nào và tại sao
Bối cảnh thực hiện công việc
Ngày phân tích công việc
Trang 14NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Bản Tiêu chuẩn công việc
Bản Tiêu chuẩn đối với người thực hiện
công việc
…chỉ ra những yêu cầu đối với người thực hiện để
có thể hoàn thành tốt công việc đó
Trang 15Bản Mô tả công việc và Bản mô tả vị trí
Bản mô tả công việc mô tả bản chất chung
của công việc xem xét
Nó bao gồm các thông tin như trách nhiệm chung,
các nhiệm vụ, các đặc điểm nhân viên phải có
Các thông tin này được sử dụng cho việc phân loại và
cơ sở cho việc mô tả vị trí.
Bản mô tả vị trí cụ thể hóa các trách nhiệm
theo nhu cầu của bộ phận
Nó tập trung vào kết quả và trách nhiệm cuối cùng
chứ không phải là nhiệm vụ chung.
Nó xác định các nhiệm vụ cụ thể và được sử dụng để
quản lý thành tích.
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Trang 16KỸ THUẬT PHÂN TÍCH VÀ
MÔ TẢ CÔNG VIỆC
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Trang 17Ai nên tham gia phân tích và viết bản
mô tả công việc?
Người thực hiện công việc
Người quản lý trực tiếp
Chuyên viên phòng nhân sự
Chuyên gia tư vấn
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Trang 18Phân chia trách nhiệm giữa bộ phận
Nhân sự và Quản lý bộ phận
Điều phối quá trình phân tích
công việc Hoàn chỉnh hoặc phân côngnhân viên cung cấp thông tin
phân tích công việc Thiết kế bản mô tả công việc để
quản lý bộ phận xem xét Kiểm tra và đảm bảo độ chínhxác của bản MTCV/TCCV Định kỳ kiểm tra bản
MTCV/TCCV Yêu cầu điều chỉnh khi công việcthay đổi Kiểm tra thôn tin đầu vào của
QLBP để đảm bảo tính chính xác Xác định các tiêu chuẩn đánh giáthành tích dựa trên thông tin
phân tích công việc Tìm kiếm sự hỗ trợ hoặc tư vấn
từ bên ngoài đối với trường hợp
khó khăn
Có thể đóng vai trò là chuyên gia hoặc thành viên ban đánh giá MTCV
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Trang 19PHÂN TÍCH CÔNG VIỆC VÀ
CHUẨN HÓA CHỨC DANH
Mô tả Công việc
Mô tả Công việc
Mô tả Công việc
Mô tả Công việc
công
Tên chức danh công việc công
Tên chức danh công việc công
Tên chức danh công việc công
Tên chức danh công việc
Chuẩn hóa cơ cấu tổ chức
Phân bổ chức năng, nhiệm vụ cho các phòng
Chuẩn hóa chức danh
Phân bổ chức năng, nhiệm vụ cho chức danh
Trang 20NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Yêu cầu đối với Bản mô tả công việc
Hướng dẫn cho người thực hiện biết được
phải làm gì và làm như thế nào
Cung cấp những thông tin có thể được sử
dụng trong quá trình tuyển dụng
Trang 21PHƯƠNG PHÁP THU THẬP THÔNG TIN
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Phương pháp thu thập thông
tin
Quan sát
Bảng hỏi
Thông tin có sẵn
Phỏng vấn (cá nhân, nhóm)
Trang 22Sắp sếp thông tin phân tích công việc
Đối tượng của hành động
Mục đích hoặc kết quả mong muốn của
Trang 23Sắp sếp thông tin phân tích công việc
4 Đánh giá các hoạt động
5 Đánh giá bối cảnh công việc
6 Đánh giá năng lực người thực
hiện
Kiến thức, kỹ năng cơ bản
Năng lực đặc biệt để đạt được
thành tích vượt trội
NGÔ QUÝ NHÂM, MBA
Trang 24Các đặc điểm khác
(Other job characteristics)
5 Bối cảnh giao tiếp
(Job context)
Phương pháp Bảng hỏi phân tích vị trí
(Position Analysis Questionnaire)
4 Quan hệ với
người khác
(Relationship with others)
Quy trình nào (phân tích, ra quyết định, lập kế hoạch) cần được sử dụng để thực hiện công việc? Người thực hiện công việc lấy thông tin từ đâu?
Trang 25THÔNG TIN PHƯƠNG PHÁP
BỐI CẢNH THỰC HIỆN CÔNG VIỆC
YÊU CẦU CỦA CÔNG VIỆC
Trang 26XÂY DỰNG VÀ TRIỂN KHAI DỰ ÁN
PHÂN TÍCH CÔNG ViỆC
Xác định mục tiêu của dự án
Lựa chọn phương pháp thu thập
và lưu giữ thông tin phân tích công việc
Lựa chọn các chuyên gia có liên
quan
Thu thập dữ liệu về công việc
Xử lý dữ liệu phân tích công việc
Trang 2716 - 27
Ch 16: Building a Team &
Succession Planning
Các chiến lược thiết kế công việc
Đơn giản hóa công việc – Chia các công việc
thành các dạng đơn giản nhất và tiêu chuẩn
hóa các nhiệm vụ
Mở rộng phạm vi công việc (Khối lượng
công việc) – thêm những nhiệm vụ để mở
rộng phạm vi công việc
Luân chuyển công việc – Thông qua đào tạo
nhân viên để họ có thể chuyển từ vị trí này
sang những vị trí khác, giao cho họ nhiều
nhiệm vụ hơn Thông thường sẽ được sử dụngkết hợp với hệ thống trả lương dựa trên kỹ
năng
Trang 2816 - 28
Ch 16: Building a Team &
Succession Planning
Các chiến lược thiết kế công việc
Làm giàu công việc (Khối lượng công việc
theo chiều dọc) – Tạo động lực trong côngviệc bằng cách tăng việc lập kế hoạch, raquyết định, tổ chức và kiểm soát các chứcnăng (theo truyền thống là các nhiệm vụ
Trang 2916 - 29
Ch 16: Building a Team &
Succession Planning
Các chiến lược thiết kế công việc
Linh hoạt về thời gian –Nhân viên xây
dựng kế hoạch làm việc xung quanh mộtthời gian cốt lõi như từ 11h sáng đến 2h chiều – nhưng có thể linh hoạt về thời gian
họ bắt đầu và kết thúc công việc
Chia sẻ công việc – Sự bố trí công việc mà
hai hoặc nhiều người có thể chia sẻ công việc toàn thời gian của môt người.
(tiép)
Trang 3016 - 30
Ch 16: Building a Team &
Succession Planning
Các chiến lược thiết kế công việc
Địa điểm linh hoạt – Sự bố trí công việc mà
nhân viên có thể làm việc ngoài văn phòng
truyền thống như tại một chi nhánh gần nhà, hoặc trong một vài trường hợp có thể làm
việc tại nhà
Làm việc từ xa – Sự bố trí công việc mà nhân
viên làm việc từ nhà của họ, sử dụng nhữngthiết bị thông tin liên lạc hiện đại kết nối vớinơi làm việc
(tiếp)