Con cịn “bế trên tay”, nào biết được ý nghĩa của những câu ca dao trong lời ru của mẹ: Con cị bay lả bay la Bay từ cổng Phủ bay ra cánh đồng Con cị bay lả bay la Bay từ cửa phủ, bay về Đ
Trang 1
MỘT SỐ DÀN Ý CHUNG
Dàn ý chung của bài văn nghị luận về một sự việc ,hiện tượng đời sống
A MB :
- Giới thiệu sự việc , hiện tượng đời sống cần nghị luận :
+ Hoàn cảnh xã hội
+ Nảy sinh sự việc ,hiện tượng gì ?
+ Có ảnh hưởng tốt hay xấu với con người –xã hội ,cần phát huy hay ngăn chặn , giải quyết
B TB :
_ Thực trạng của sự việc , hiện tượng trong xã hội (Nêu những biểu hiện cụ thể của sự việc , hiện tượng trong đời sống :Sự việc hiện tuong gì , biểu hiện như thế nào ? ai làm ? phạm vi ,mức độ …)
-Nguyên nhân :
+ Chủ quan ( ý thức , tình cảm của con người )
+ Khách quan ( về phía xã hội )
_ Tác hại hay lợi ích của sự việc , hiện tượng
+ Về vật chất
+ Về tinh thần
+ Về sức khoẻ …
_ Các biện pháp để phát huy hay khắc phục ngăn chặn
+ Với mọi người
+ Vối bản thân
C KB
_ Tầm quan trọng , ý nghĩa của việc giải quết sự việc , hiện tượng đời sống
_ Lời kêu gọi , khuyên nhủ với mọi người
Dàn ý chung của bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng , đạo lí
A Mở bài : Dẫn dắt , giới thiệu vấn đề cần nghị luận ( giải thích , chứng minh)
Có thể dẫn dắt từ nguồn gốc xuất xứ của vấn đề : tục ngữ, ca dao ,tác gia , lĩnh vực tư tưởng ,đạo lí Có thể dẫn dắt từ tính thời sự cần thiết của vấn đề trong đời sống … Dù cách nào cũng phải nêu được vấn đề cần nghị luận( trích dẫn câu tục ngữ , ca dao , câu nói … ở đề bài ) Nhận định chung về ý nghĩa giá trị của vấn đề tư tưởng đạo lí
B Thân bài :
1 Giải thích và chứng minh vấn đề tư tưởng đạo lí (Lần lượt nêu ra và trả lời các câu hỏi , nêu
và phân tích các dẫn chứng để chứng minh)
*Câu hỏi : nghĩa là gì ? Thế nào là ? Có ý nghĩa gì ?
Thực chất của việc này là giải thích ý nghĩa của từ ngữ hình ảnh nằm trong những câu thơ , câu văn, câu tục ngữ , danh ngôn…(cả nghĩa đen, nghĩa bóng )được nêu ở đề bài Để trả lời các câu hỏi này có thể dùng phương pháp nêu định nghĩa, dùng từ đồng nghĩa trái nghĩa , hoặc nêu ví dụ
- Ví dụ trả lời các câu hỏi : Nguồn là gì ? Nghĩa bóng của “uống nước” là gì ? ta dùng phương pháp nêu định nghĩa , nêu ví dụ “ nguồn” là nơi bắt đầu phát sinh của dòng nước trong tự nhiên , nghĩa bóng chỉ công lao tạo nên thành quả của các thế hệ đi trước; “uống nước" là hưởng thụ thành quả ấy” ( dẫn chứng )
Trang 2- Tuy nhiên trong một đề bài thường có nhiều từ , nhiều khái niệm cần lựa chọn những từ ngữ ,khái niệm quan trọng , mang ý nghĩa ẩn dụ…để giải thích Với những từ ngữ , khái niệm đã rõ ràng ai cũng hiểu được thì không cần giải thích
*C âu hỏi :Vì sao,có tác dụng gì ?
Đây là câu hỏi đặt ra để giải thích tầm quan trọng, tác dụng của vấn đề đối với cuộc sống Đó là câu hỏi quan trọng giúp tìm ra lí lẽ để giải thích được nguyên nhân
,lí do nảy sinh sự kiện vấn đề Trả lời được các câu hỏi này mới chỉ ra bản chất của vấn để thuyết phục người đọc nghe theo
Để trả lời loại câu hỏi naỳ có thể dùng các phương pháp : Nêu nguyên nhân, nguồn gốc của vấn đề , chỉ ra mặt lợi nếu làm theo, mặt hại nếu không làm theo , nêu ra các biểu hiện của vấn đề trong đời sống …
Ví dụ : Vì sao “uống nước” phải “nhớ nguồn” ? “Uống nước nhớ nguồn” có tác dụng gì ?( Mọi thành quả đều do công lao vất vả của các thế hệ trước ,của người khác tạo ra khi mình là người hưởng thụ phải ghi, nhớ biết ơn đó là đạo lí làm người “Uống nước nhớ nguồn” là lối sống đẹp , là truyền thống dân tộc …)
*Câu hỏi : phải làm gì ? làm như thế nào ?
-Thực chất của việc trả lời các câu hỏi trên là nêu các cách thực hiện làm theo vấn đề bằng cách nào : Chủ yếu dùng phương pháp nêu ví dụ , chỉ ra những việc làm , hành động cụ thể
Ví dụ : “Nhớ nguồn” ta phải làm gì ? Làm như thế nào ?( giữ gìn bảo vệ thành quả của người đi trước đã tạo ra, phát huy những thành quả ấy ,tạo ra thành quả cho thế hệ sau …)
2 Bàn bạc mở rộng vấn đề
_ Phê phán các cách làm sai ,trái ngược với tư tưởng đạo lí
- Ca ngợi những cách làm đúng phù hợp với đạo lí , tư tưởng
- Liên hệ với các câu nói , ý kiến tương tự khác
C.Kết bài :
-Nhấn mạnh cách hiểu đúng
-Liên hệ thực tế , rút ra bài học
Dàn ý chung của bài văn nghị luận về một tác phẩm văn học (thơ , truyện )
*Cách nêu luận điểm và phân tích :
_Đối với tác phẩm truyện hoặc đoạn trích :
+ Lần lượt nêu từng luận điểm ( nhận xét đánh giá) có thể về phẩm chất ,tính cách của nhân vật có thể về nội dung tư tưởng của truyện ; sau đó nêu các sự việc ,hành động ,việc làm ,suy nghĩ , lời nói , cách đối của nhân vật làm dẫn chứng để làm rõ từng luận điểm
+Cách viết đoạn văn trình bày luận điểm phân tích cảm nhận về nội dung của tác phẩm truyện hoặc về nhân vật : Thực hiện theo các bước sau :
( 1)Nêu luận điểm ( nhận xét về phẩm chất nhân vật hoặc nội dung của tác phẩm )
(2) Kể lại các suy nghĩ , việc làm , lời nói , cách ứng xử của nhân vật và phân tích để làm rõ luận điểm
(3) Khái quát nâng cao giá trị nội dung tư tưởng hoặc cảm nghĩ ấn tượng về phẩm chất của nhân vật
Trang 3+ Nêu luận điểm nhận xét về nghệ thuật của tác phẩm và giá trị của chúng trong việc thể hiện nội dung : nhận xét về ngôi kể , cốt truyện , tình huống truyện , cách miêu tả tâm lí nhân vật , ngôn ngữ nhân vật ….
_ Đối với tác phẩm thơ
+ Lần lượt nêu từng luận điểm ( nhận xét đánh giá) về nội dung ,nghệ thuật của từng khổ thơ , đoạn thơ sau đó trích dẫn các câu thơ làm dẫn chứng và phân tích để làm rõ từng luận điểm +Cách viết đoạn văn trình bày luận điểm phân tích cảm nhận về câu thơ , khổ thơ: thực hiện theo các bước sau
(1) Trích dẫn câu thơ , khổ thơ
(2) Nêu nội dung của khổ thơ , câu thơ ( trả lời câu hỏi câu thơ , khổ thơ ấy tả cảnh gì , tình gì ? cảnh và tình ấy như thế nào)
(3) Phân tích các từ ngữ , hình ảnh , giọng điệu , biện pháp tu từ đã thể hiện tình và cảnh ấy như thế nào ?
(4) Khái quát nâng cao giá trị nội dung , giá trị biểu cảm của câu thơ ,khổ thơ
• Giữa các đoạn văn cần có từ ngữ chuển đoạn , liên kết
• Có thể liên hệ với các nhân vật , câu thơ … ở tác phẩm khác để mở rộng vấn đề
C.KB :
_ Khái quát , nâng cao giá trị nội dung tư tưởng , nghệ thuật của tác phẩm , vai trò của tác giả
MỘT SỐ DÀN Ý ,BÁI THAM KHẢO CỤ THỂ
Phân tích ,cảm nhận bài thơ : “Con Cị ”
B Thân bài:
1 Luận điểm 1: Hình ảnh con cị “trong lời mẹ hát” đi vào giấc ngủ của con.
- Ở đoạn đời đầu tiên, khi con cịn ẵm ngửa, tình mẹ gửi trong từng câu hát ru quen thuộc:
Con cị bay la
…
Cị sợ xáo măng…”
- Hình ảnh con cị cứ thấp thống gợi ra từ những câu ca dao dùng làm lời hát ru rất phong phú
về nội dung và biểu tượng Ở đây, nhà thơ chỉ dùng lại vài từ trong mỗi câu ca dao xưa vừa gợi lại lời
ru, vừa gợi lại ít nhiều sự phong phú trong ý nghĩa biểu tượng củ hình ảnh con cị Trong câu hát ru cĩ hình ảnh quê hương, cĩ cánh đồng cị bay thẳng cánh, cĩ hình ảnh những cuộc đời lam lũ, tảo tần một nắng hai sương nuơi con khơn lớn, cĩ những số phận đắng cay tủi nhục và cĩ cả tình yêu thương bao
la, những vỗ về âm yếm mẹ luơn dành cho con Con cịn “bế trên tay”, nào biết được ý nghĩa của những câu ca dao trong lời ru của mẹ:
Con cị bay lả bay la Bay từ cổng Phủ bay ra cánh đồng
Con cị bay lả bay la Bay từ cửa phủ, bay về Đồng Đăng
Con cị mà đi ăn đêm Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao…
Nhưng qua lời ru, hình ảnh con cị đã đi vào tâm hồn trẻ thơ một cách vơ thức, và theo đĩ là cả điệu hồn dân tộc Đứa trẻ được võ về trong những âm điệu ngọt ngào, dịu dàng của lời ru để đĩn nhận bằng trực giác tình yêu và sự chở che của mẹ
- Thấm đẫm trong lời hát là những xúc cảm yêu thương trào dâng trong trái tim của mẹ:
Trang 4“Cò một mình cò phải kiếm lấy ăn Con có mẹ con chơi rồi lại ngủ”
Vì thế, cho dù không hiểu, cho dù là cảm nhận vô thức nhưng trái tim bé nhỏ của con đã được hiểu thế nào là tình mẹ Đoạn thơ khép lại bằng những hình ảnh thanh bình của cuộc sống, bằng những giấc nồng say của trẻ thơ
2 Luận điểm 2: Hình ảnh con cò trong đoạn 2
Nếu ở đoạn 1, cánh cò trong lời ru của mẹ là điểm khởi đầu, xuất phát, thì sang đoạn 2, cánh cò
đã trở thành người bạn tuổi ấu thơ, theo cùng con người trên mỗi chặng đường đi tới, thành bạn đồng hành của con người trong suốt cuộc đời
- Bằng sự liên , tưởng tượng phong phú, nhà thơ đã sáng tạo ra những hình ảnh cánh cò đặc sắc, hàm chứa nhiều ý nghĩa Từ cánh cò của tuổi ấu thơ thật ngộ nghĩnh mà đầm ấm: Còn ngủ yên thì cò cũng ngủ Cánh của cò hai đứa đắp chung đôi” Đến cánh cò của tuổi tới trường quấn quýt chân con: Mai khôn lớn con theo cò đi học Cánh của cò hai đứa đắp chung đôi” Cho đến khi trưởng thành, con thành thi sĩ: “Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ Trước hiên nhà Và trong hơi mát câu văn”
- Hình ảnh thơ lung linh một vẻ đẹp bất ngờ, diễn tả một suy tưởng sâu xa Ở đâu, lúc nào, cò cũng ôm ấp, quấn quýt bên con, “bay hoài không nghỉ” cùng con Không phải cò đâu, là lòng mẹ ta đấy, là sự dìu dắt, nâng đỡ yêu thương bền bỉ suốt cả đời mẹ đối với con
3 Luận điểm 3: Hình ảnh con cò được nhấn mạnh ở đoạn 3 với ý nghĩa biểu tượng cho tấm lòng người mẹ lúc nào cũng bên con đến suốt cuộc đời :
Dù ở gần con
…….
Cò mãi yêu con.
- Đến đoạn 3, nhịp thơ thay đổi như dồn dập hẳn lên trong những câu thơ ngắn giống như lời dặn dò của mẹ, hình ảnh con cò trong đoạn thơ như được nhấn mạnh ở ý nghĩa biểu tượng cho tấm lòng người mẹ lúc nào cũng ở bên con suốt cuộc đời
- Lời dặn giản dị mộc mạc mà hàm nghĩa sâu xa Dưới hình thức thơ tự do, nhà thơ như dựng lên
cả một bầu trời yêu thương bao la mà đặc điểm của nó là không gian và thời gian không giới hạn: Lên rừng - xuống biển - hai chiều không gian gợi ấn tượng về những khó khăn của cuộc đời Không gian nghệ thuật ấy của bài thơ cũng góp phần biểu hiện sự phát triển của tứ thơ, của tình cảm và hành động của nhân vật trữ tình Từ không gian có giới hạn ngày càng rộng dần thêm đến một không gian tâm tưởng vừa bao la vừa sâu thẳm như chính lời ru hát lên từ trái tim của mẹ:
Con dù lớn vẫn là con của mẹ.
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con”
Tấm lòng người mẹ muôn đời vẫn vậy, vượt ra ngoài mọi khoảng cách không gian, thời gian Đó
là quy luật bất biến và vĩnh hằng của mọi tấm lòng người mẹ trên đời mà nhà thơ đã khái quát, đúc kết trong câu thơ đậm chất suy tưởng và triết lí Sự lặp lại liên tục của những từ ngữ “dù gần con, dù xa con” như láy đi láy lại cảm xúc thương yêu đang trào dâng trong tâm hồn mẹ Tình yêu thương của mẹ
luôn “vẫn”, “sẽ”, “mãi” bên con cho dù con lớn lên, đi xa, trưởng thành trong đời, cho dù có thể một
ngày nào đó mẹ không còn có mặt trên đời
Nguyễn Duy đã từng khái quát về tình yêu ấy trong những câu thơ đầy triết lí:
“Ta đi trọn kiếp con người.
Trang 5Cũng khơng đi hết một lời mẹ ru”.
Tiếng ru ấy theo ta đi suốt cuộc đời như một hành trang tinh thần của tình mẫu tử
- Kết thúc bài thơ, lời thơ trở về với hình thức của tiếng ru: “à ơi” Nhịp điệu của câu thơ dồn về với những vần “ơi”, “ơi”, “ơi” nối tiếp nhau trong khổ thơ:
5 Luận điểm 5: Nhận xét chung về thể thơ, giọng điệu, hình ảnh con cị: nguồn gốc và sáng tạo
- Bài thơ được Chế Lan Viên viết theo thể tự do, các câu thơ cĩ độ dài ngắn khác nhau, nhịp điệu luơn biến đổi Tác giả thường xuyên dùng các điệp từ, điệp ngữ cĩ sức gợi gần gũi với những điệu hát
- Trong bài thơ này, Chế Lan Viên chỉ khai thác và xây dựng ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh con cị nhằm nĩi lên tấm lịng người mẹ và vai trị của những lời hát ru đối với cuộc sống mỗi con người
C Kết luận:
Cĩ thể nĩi, “Con cị” là một bài thơ hay của Chế Lan Viên Bằng con đường của sự suy tưởng, bằng sự vận dụng sáng tạo ca dao, giọng điệu tâm tình thủ thỉ, nhịp điệu êm ái, dịu dàng mang âm hưởng của những lời hát ru, bài thơ đã ngợi ca tình yêu sâu sắc bao la của mỗi người mẹ trong cuộc đời này Ngày nay mỗi lần đọc lại bài thơ vẫn gợi lên những rung cảm và suy nghĩ sâu sắc về cơng ơn sinh thành của người mẹ…
Phân tích ,cảm nhận bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”
Dàn ý:
A Mở bài:
- Giới thiệu đề tài mùa xuân trong thi ca
- Dẫn vào bài thơ “mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải”
- Hồn cảnh ra đời đặc biệt của bài thơ: 1980 – lúc nhà thơ đang nằm trên giường bệnh, chỉ một tháng sau, nhà thơ qua đời
-Những xúc cảm của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước và khát vọng đẹp đẽ muốn làm
“một mùa xuân nho nhỏ” dâng hiến cho cuộc đời
B Thân bài
1 Luận điểm 1: mùa xuân của thiên nhiên
- Bức tranh mùa xuân tươi đẹp, trong sáng, gợi cảm, tràn đầy sức sống, tươi vui rộn rã qua các hình ảnh thơ đẹp: Bơng hoa tím biếc, dịng sơng xanh, âm thanh của tiếng chim chiền chiện
- Nghệ thuật:
+ Từ ngữ gợi cảm, gợi tả
+ Đảo cấu trúc câu: Mọc giữa dịng sơng xanh …
+ Sử dụng màu sắc, âm thanh…
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác trong câu thơ: “Từng giọt long lanh rơi Tơi đưa tay tơi hứng”.
- Cảm xúc : say sưa, ngây ngất của nhà thơ trước cảnh đất trời vào xuân
2 Luận điểm 2: Mùa xuân của đất nước
Đây là mùa xuân của con người đang lao động và chiến đấu, của đất nước vất vả và gian lao đang đi lên phía trước
Trang 6- HÌnh ảnh biểu tượng: người cầm súng, người ra đồng -> hai nhiệm vụ chiến đấu và xây dựng đất nước.
- Hình ảnh ẩn dụ: lộc non ( chồi non, lá non, sức sống của mùa xuân, thành quả hạnh phúc) trong câu
thơ: “ Lộc giắt đầy trên lưng Lộc trải dài nương mạ”
Nghệ thuật
+ Nhịp điệu hối hả, những âm thanh xôn xao
+ Hình ảnh so sánh, nhân hoá đẹp: “đất nước như vì sao… cứ đi lên phía trước” -> ngợi ca vẻ đẹp đất
nước tráng lệ, trường tồn, thể hiện niềm tin sáng ngời của nhà thơ về đất nước
3 Luận điểm 3: Tâm niệm của nhà thơ
- Điều tâm niệm của nhà thơ: là khát vọng được hoà nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp – dù nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước
+ Hình ảnh thơ tự nhiên giàu sức gợi tả, dùng những hình ảnh của thiên nhiên để nói lên ước nguyện của mình: làm một tiếng chim hót trong rộn rã tiếng chim ca, một cành hoa để góp vào vườn hoa muôn hương sắc, một nốt trầm âm thầm, lặng lẽ để nhập vào húc ca tiếng hát của nhân dân…
+ Những hình ảnh ấy được nhắc tới ở khổ thơ đầu, lặp lại ở khổ thơ này trong giọng thơ nhè nhẹ, êm
ái, ngọt ngào… mang ý nghĩa mới: niềm mong muốn được sống có ích, cống hiến cho đời là một lẽ tự nhiên
- Đánh giá: Điều tâm niệm ấy thật cao đẹp, chân thành, là sự phát triển tự nhiên trong mạch cảm xúc của bài thơ
- Điệp từ “ta” như một lời khẳng định Và cái “ta” vốn chỉ để nói về mình bỗng như trở thành cái “ta” chung của nhiều người, khát vọng của nhiều người
- Ước nguyện đó được đẩy lên cao thành một lẽ sống cao đẹp: Mỗi người nên cống hiến cho cuộc đời chung một nét riêng, cái phần tinh tuý nhất của mình dù là nhỏ bé, một cách lặng lẽ, khiêm tốn, không
kể gì đến tuổi tác
+ Điệp ngữ “dù là” như một lời tự khẳng định, tự nhủ với lương tâm -> sự kiên trì, thử thách với thời gian, tuổi già, bệnh tật để mãi làm một mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương, đất nước
+ Giọng thơ nhỏ nhẹ, chân tình nhưng mang sức khái quát lớn
- Ước nguyện của nhà thơ cho ta hiểu mỗi người phải biết sống, cống hiến cho cuộc đời Thế nhưng dâng hiến, hoà nhập mà vẫn giữ được nét riêng của mỗi người…
C
Kết luận :
- Cấu tứ thơ độc đáo, cảm hứng xuân phơi phới, hình ảnh sáng tạo, nhạc điệu vui tươi tha thiết
- Bài thơ đem đến những cảm xúc đẹp về mùa xuân, gợi suy nghĩ về một lẽ sống cao đẹp của một tâm hồn trong sáng
- Càng tin yêu mùa xuân của đất nước và “mùa xuân nho nhỏ” của lòng mình Muốn góp phần công sức nhỏ bé để tô điểm cho mùa xuân của cuộc đời thêm tươi đẹp
Bài tham khảo.
I – Mở bài:
Mùa xuân từ lâu đã là đề tài vô tận cho các thi sĩ Nhưng hiếm có bài thơ nào viết về mùa xuân lại hay và trong hoàn cảnh đặc biệt như “mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải, nhà thơ của xứ Huế mộng mơ Bài thơ “mùa xuân nho nhỏ” được sáng tác năm 1980, khi tác giả đang nằm trên giường bệnh và chỉ mấy tuần lễ sau khi hoàn thành bài thơ thì nhà thơ đã qua đời Đây là một bài thơ hay tiêu biểu cho hồn thơ Thanh Hải đã thể hiện được tâm nguyện thật thiết tha, cảm động của nhà thơ Thanh Hải với đất nước, với cuộc đời
II – Thân bài:
1 Mùa xuân của thiên nhiên.
Cảm hứng xuân phơi phới của Thanh Hải đã dệt nên một bức tranh mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp, hiền hoà, đầy sức sống của xứ Huế mộng mơ
Mọc giữa dòng sông xanh
…………
Tôi đưa tay tôi hứng
- Xứ Huế đã đi vào trong thi ca của không ít các thi nhân như Hàn Mạc Tử, Tố Hữu… nhưng ở đây với bài thơ này ta vẫn cảm nhận được phong vị rất riêng của Thanh Hải Bức tranh xuân ấy hiện
Trang 7lên rất ít chi tiết nhưng vẫn đẹp, một vẻ đẹp hoàn thiện với đầy đủ sắc màu, âm thanh và đường nét
Có một dòng sông xanh hiền hoà, mênh mang làm nền cho sắc tím của bông hoa, màu tím của xứ Huế thơ mộng, của nhớ nhung đã tạo nên cảm giác mát dịu làm sao! Nghệ thuật đảo ngữ càng làm nổi bật
vẻ đẹp của bông hoa Bông hoa ấy mọc từ giữa dòng sông như tâm điểm của một bức tranh đầy ấn tượng Bông hoa ấy như phát sinh, khởi nguồn từ cái sức sống dồi dào, bất tận của dòng sông xanh để không ngừng vươn lên bất tử Bức tranh ấy càng sống động hơn bởi âm thanh của tiếng chim chiền chiện quen thuộc của quê hương miền trung Tiếng chim ấy hót vang bên trời cao, tiếng hót trong trẻo, ngân nga, rộn ràng có độ lan tỏa không dứt, làm cho không khí của mùa xuân trở nên náo nức lạ thường
- Hãy đọc lại khổ thơ đầu và lắng nghe trong đó: có phải là nhạc và thơ đã hoà quyện vào từng chữ, từng dòng trong cả khổ thơ, đem đến môt giai điệu mùa xuân vui tươi, rạo rực ? Nhà thơ lặng ngắm, lắng nghe với vẻ say mê và tấm lòng tràn đầy một cảm xúc thanh cao trong sáng Bằng sự cảm nhận tinh tế của một tâm hồn nghệ sĩ, nhà thơ đã tạo dựng được một hình ảnh tuyệt đẹp, gợi ra sự liên tưởng phong phú cho người đọc về âm thanh của tiếng chim Âm thanh mượt mà, trong vắt của tiếng chim thánh thót như chuỗi ngọc long lanh, đọng lại làm thành từng giọt niềm vui, rơi xuống cõi lòng rộng mở của thi sĩ, thấm vào tâm hồn đang rạo rực tình xuân Như vậy từ một hình tượng, một sự vật được cảm nhận bằng âm thanh ( thính giác), tác giả đã chuyển đổi biến nó thành một sự vật có thể nhìn được bằng mắt ( thị giác) bởi nó có hình khối, màu sắc rồi lại được như cảm nhận nó bằng da thịt, bằng sự tiếp xúc ( xúc giác) Sự chuyển đổi cảm giác ấy là một sáng tạo nghệ thuật gợi cảm từ con mắt nhìn rất thơ của thi sĩ Hình ảnh đưa tay “hứng” xiết bao yêu quý, nâng niu đã thể hiện được
sự đồng cảm của tâm hồn nhà thơ trước thiên nhiên và cuộc đời
2.Trong mùa xuân lớn ấy, đất nước và con người cũng mang vẻ đẹp của sức sống vô tận, rộn ràng bước vào một mùa xuân mới:
Mùa xuân người cầm súng
……
Lộc trải dài nương mạ
- Lộc xuân theo người cầm súng, lộc xuân trải dài nương mạ Hình ảnh dân tộc Việt Nam kết tụ lại ở “người cầm súng” và “người ra đồng” Đây là mùa xuân của con người đang lao động và chiến đấu, của đất nước vất vả gian lao đang đi lên phía trước Câu thơ vừa tả thực vừa tượng trưng hàm chứa nhiều ý nghĩa trong hình ảnh người lính và người nông dân với từ “lộc” nhiều nghĩa “Lộc” là chồi non, lá non, nhưng “lộc” còn có nghĩa là mùa xuân, là sức sống, là thành quả hạnh phúc Người cầm súng giắt lộc để nguỵ trang như mang theo sức xuân vào trận địa, người ra đồng như gieo mùa xuân trên từng nương mạ Những con người lao động chiến đấu ấy đã mang cả mùa xuân ra trận địa của mình để gặt hái mùa xuân về cho đất nước Âm hưởng thơ hối hả, khẩn trương với nhiều điệp từ, điệp ngữ láy lại ở đầu câu cùng với các tính từ “hối hả”, “xôn xao” làm tăng thêm sức xuân phơi phới, mãnh liệt trong mỗi con người và trong cả cộng đồng rộng lớn là dân tộc Điều đó làm cho tác giả nhớ đến niềm tự hào lớn lao của đất nước:
Đất nước bốn nghìn năm
……
Cứ đi lên phía trước”
- Đất nước đang bước vào mùa xuân, từ thiên nhiên đến con người đều hối hả và xôn xao Mang tình sông núi, nhà thơ Thanh Hải đã có một cái nhìn sâu sắc và tự hào về chiều dài lịch sử bốn nghìn năm của đất nước.Đó là truyền thống anh hùng trong đánh giặc, cần cù trong dựng xây, là truyền thống nhân ái, là khát vọng hòa bình Mỗi truyền thống ấy đều được xây đắp nên từ mồ hôi, công sức, nước mắt và thậm chí cả xương máu của biết bao thế hệ con người Trong quá trình xây dựng và giữ nước, đất nước ta còn đầy vất vả và gian lao nhưng đất nước Việt Nam vẫn ngời sáng cứ tiến lên phía trước như một vì sao sáng Vần thơ so sánh và nhân hoá thể hiện một niềm tin sáng ngời, ngợi ca đất nước tráng lệ, trường tồn Ba tiếng “cứ đi lên” đã thể hiện ý chí quyết tâm và niềm tin sắt đá của dân tộc để xây dựng đất nước giàu và mạnh
- Đặt bài thơ vào những năm 80 khi nước ta còn đang phải đương đầu với bao khó khăn, nền kinh tế còn rất thấp kém thì ta càng trân trọng lòng yêu đời, yêu cuộc sống và niềm tin của nhà thơ Thanh Hải vào quê hương, đất nước
Trang 83.Xúc cảm trước mùa xuân của thiên nhiên, của đất nước, nhà thơ muốn góp một mùa xuân nho nhỏ của mình để làm nên một mùa xuân lớn, mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước, mùa xuân của cách mạng:
Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến
Đó là khát vọng sống hoà nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé, của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước Điều tâm niệm ấy được thể hiện một cách chân thành trong những hình ảnh tự nhiên giầu sức gợi tả, gây xúc động sâu xa trong lòng người đọc Ước nguyện được làm một tiếng chim, một cành hoa để góp vào vườn hoa muôn hương muôn sắc, rộn rã tiếng chim, để đem lại hương sắc, tô điểm cho mùa xuân thêm tươi đẹp Nhà thơ nguyện cầu được làm một
“nốt trầm xao xuyến” không ồn ào, không cao điệu mà chỉ âm thầm, lặng lẽ để “nhập”vào khúc ca, tiếng hát của nhân dân vui mừng đón xuân về Được tô điểm cho mùa xuân, được góp phần tạo dựng mùa xuân là tác giả đã nguyện hi sinh, nguyện cống hiến cho sự phồn vinh của đất nước Một ước mơ nho nhỏ, chân tình, không cao siêu vĩ đại mà gần gũi quá, khiêm tốn và đáng yêu quá ! Hình ảnh nhuần nhị, tự nhiên, chân thành, giọng thơ nhè nhẹ, êm ái , ngọt ngào của những thanh bằng liên tiếp kết hợp với cách cấu tứ lặp lại như vậy đã mang một ý nghĩa mới nhấn mạnh thêm mong ước được sống có ích cho đời, cống hiến cho đất nước như một lẽ tự nhiên Điệp từ “ta” như một lời khẳng định, vừa như một tiếng lòng, như một lời tâm sự nhỏ nhẹ, chân tình Ước nguyện đó đã được đẩy lên cao thành một lẽ sống cao đẹp, không chỉ cho riêng nhà thơ mà cho tất cả mọi người, cho thời đại của chúng ta Đó là lẽ sống cống hiến cho đời lặng lẽ, khiếm tốn, không kể gì đến tuổi tác:
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Thái độ ‘lặng lẽ dâng cho đời” nói lên ý nguyện thật khiêm nhường nhưng hết sức bền bỉ và vô cùng đáng quý vì đó là những gì tốt đẹp nhất trong cuộc đời Thật cảm động làm sao trước ao wowcs của nhà thơ dẫu đã qua tuổi xuân của cuộc đời, vẫn được làm một mùa xuân nhỏ trong cái mùa xuân lớn lao ấy Điệp ngữ “dù là” ở đây như một lời tự khẳng định để nhủ với lương tâm sẽ phải kiên trì, thử thách với thời gian tuổi già, bệnh tật để mãi mãi làm một mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương đất nước Giọng thơ vẫn nhỏ nhẹ, chân tình nhưng mang sức khái quát lớn Chính
vì vậy, hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ” ở cuối bài như ánh lên, toả sức xuân tâm hồn trong toàn bài thơ.Những câu thơ cuối cùng mang đậm dấu ấn của những làn điệu dân ca trữ tình xứ Huế Nó như tiếng tâm tình, thủ thỉ, như tiếng lòng sâu lắng thiết tha, nồng đậm nghĩa tình:
Mùa xuân ta xin hát Câu Nam Ai, Nam Bình Nước non ngàn dặm Nhịp phách tiền đất Huế
Cùng với ý nguyện ấy, khúc Nam Ai, Nam Bình ở khổ thơ kết nói lên niềm tin yêu tha thiết với quê hương, đất nước và cuộc đời Đặt trong hoàn cảnh sáng tác bài thơ , tình cảm đó càng đáng trân trọng, càng cảm động biết bao !
III – Kết bài:
“Mùa xuân nho nhỏ” là một bài thơ có tứ thơ độc đáo, cảm hứng xuân phơi phới, hình ảnh sáng tạo, nhạc điệu vui tươi tha thiết Đọc “mùa xuân nho nhỏ”, trái tim ta dường như xao xuyến, một cảm xúc thanh cao, trong sáng từ từ dâng ngập hồn ta Bài thơ đem đến cho chúng ta bao cảm xúc đẹp về mùa xuân, gợi cho ta suy nghĩ về một lẽ sống cao đẹp của một tâm hồn trong sáng khiến ta cảm phục và tin yêu Còn gì đẹp hơn mùa xuân ? Có tình yêu nào rộng lớn hơn tình yêu quê hương đất nước ? Thấm nhuần tâm tư, ước nguyện của của nhà thơ, chúng ta càng thêm tin yêu vào mùa xuân của đất nước và
“mùa xuân nho nhỏ” trong lòng mình Chúng ta muốn cùng con chim chiền chiện hót lên khúc ca ngọt ngào gọi xuân về, muốn học thành tài để hiến dâng cho đất nước, góp phần công sức nhỏ bé để tô điểm cho mùa xuân cuộc đời thêm đẹp
Trang 9Phaõn tớch caỷm nhaọn baứi thụ “Viếng Lăng Bác” của Viễn Phơng.
I Mở bài :
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhân vật lịch sử thân yêu nhất của dân tộc Việt Nam suốt bao thập kỷ qua Ngời là hiện thân cho những gì cao đẹp nhất của dân tộc Lăng Bác là nơi lu giữ những hình ảnh thân thơng về Ngời Nhiều ngời đã làm thơ về Bác và lăng Bác Trong đó “Viếng lăng Bác”của nhà thơ Viễn Phơng là một trong những bài thơ viết về lãnh tụ hay nhất Bài thơ đợc viết trong không khí xúc động của nhân dân ta lúc công trình lăng Bác đợc hoàn thành sau khi Miền Nam đợc giải phóng, đất nớc đợc thống nhất, đồng bào miền Nam có thể thực hiện mong ớc đợc viếng lăng Bác Nhà thơ Viễn Phơng cũng ở trong số đồng bào, chiến sĩ từ miền Nam ra viếng Bác Trong niềm xúc động thiêng liêng, thành kính pha lẫn nỗi xót đau, nhà thơ đã viết bài thơ này Bài thơ đã thể hiện đợc những tình cảm chân thành và tha thiết của nhân dân ta với Bác Hồ kính yêu
II Thân bài
Khổ 1 : Cảm xúc của tác giả khi đến thăm lăng Bác
- Khi đến thăm lăng Bác, tác giả chứa chan cảm xúc Mạch cảm xúc ấy đợc mở đầu bằng lời thơ tự sự :
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
- Câu thơ thật giản dị thân quen với cách dùng đại từ xng hô “con” rất gần gũi, thân thiết, ấm áp tình thân thơng Ta cảm tởng giọng thơ tác giả run run khi thốt lên từ “con” gần gũi mà thân thơng biết mấy Tâm trạng của Viễn Phơng bây giờ là tâm trạng của ngời con ra thăm cha sau bao năm xa cách, mong mỏi nh Tố Hữu đã từng viết : “Miền Nam mong Bác nỗi mong cha” Song ớc nguyện ấy không thành vì ngời cha ấy mãi mãi không còn nữa Câu thơ giản dị, chân thành và xúc động biết bao! Dòng cảm xúc nh vỡ òa, chan chứa sau bao tháng năm kìm nén
- Tác giả sử dụng từ “thăm” thay cho từ “viếng” mong sao giảm nhẹ đợc nỗi đau thơng, mất mát ấy để
ta thấy rằng trong tiềm thức của tác giả, Bác Hồ vẫn còn sống mãi Nhng dờng nh sự thật Bác đã đi xa
là nỗi đau quá đỗi lớn lao khiến Viễn Phơng không khỏi xót xa, xúc động
- Từ tâm trạng ấy, tác giả nhìn ra xa : “Đã thấy trong sơng hàng tre bát ngát” Nh thơ bắt gặp mộtàhình ảnh thân thuộc mà bao năm in vào tâm hồn mỗi ngời dân Việt Nam : hình ảnh hàng tre Gặp lại hàng tre ấy, nhà thơ có cảm giác thân thuộc nh đợc trở về quê hơng, trở về cội nguồn Hàng tre ấy nh tỏa bóng mát rời rợi trên con đờn dẫn vào lăng Bác và nh bao bọc ôm lấy bóng hình của Ngời – vị lãnh tụ vĩ đại, kính yêu của dân tộc Nh vậy hàng tre cũng là biểu tợng cho đất nớc, quê hơng và tất cả
nh hội tụ lại đây để canh cho giấc ngủ của Ngời
-Bởi vậy tác giả bật lên câu cảm thán : Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam!”
- “Ôi!” Thể hiện sự xúc động của nhà thơ trớc hình ảnh cây tre Cây tre bình dị, mộc mạc, chân quê
mà bên trong nh tiềm tàng một sức sống dai dẳng : “Bão táp ma sa vẫn thẳng hàng” Phải chăng đó
Trang 10cũng là sức sống của dân tộc Việt Nam ? Sức sống ấy cũng dồi dào nh màu xanh của sự kiên cờng, bất khuất, không lùi bớc trớc kẻ thù
- Thật tài tình khi tác giả sử dụng hình ảnh “hàng tre” vừa mang ý tả thực lại vừa mang ý ẩn dụ Cây tre tuy gầy guộc song vẫn hiên ngang Đó cũng chính là dân tộc Việt Nam tuy nhỏ bé nhng rất kiên cờng, sắt son
=>Đến thăm lăng Bác, gặp lại hình ảnh hàng tre, tác giả vô cùng xúc động Đó là sự tiếc thơng bùi ngùi khi đợc gặp Bác song Bác đã đi xa Song đó không chỉ là tình cảm riêng của tác giả mà còn của cả dân tộc Việt Nam đối với Bác
2 Sự tôn kính của tác giả đối với Bác khi đứng trớc lăng Ngời.
-Khổ thơ thứ hai đợc tạo nên từ cặp câu với những hình ảnh thực và ẩn dụ sóng đôi :
ô Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ ô
- Hình ảnh “mặt trời đi qua trên lăng” là hình ảnh mặt trời thực, mặt trời tự nhiên đem lại nguồn sáng cho thế gian Mặt trời ấy là sức sống của muôn vàn cỏ cây hoa lá
- “Mặt trời trong lăng” là mặt trời ẩn dụ, chỉ Bác Hồ kính yêu Tác giả nhấn mạnh “mặt trời rất đỏ’ làm
ta nhớ đến một trái tim nhiệt huyết chân thành vì nớc vì dân Ví Bác nh “mặt trời”, nhà thơ muốn nói Bác nh là ngời soi sáng cho dân tộc Việt Nam trên bớc đờng chién đấu, đa cả dân tộc thoát khỏi bóng tối nô lệ đến với cuộc sống tự do, hạnh phúc Mỗi hành mặt trời tự nhiên vẫn hành trình trên quỹ đạo cũng nh mặt trời trong lăng lúc nào cũng tỏa sáng Bác tuy đã ra đi nhng mãi thuộc về vĩnh cửu đối với hàng triệu con ngời Việt Nam
=>Thông qua hình ảnh ẩn dụ “mặt trời”, nhà thơ đã nêu lên sự vĩ đại của Bác, đồng thời thể hiện niềm tôn kính, lòng biết ơn vô hạn của nhân dân ta với Bác
- Nhà thơ còn sáng tạo một hình ảnh nữa về Bác :
“Ngày ngày dòng ngời đi trong thơng nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mơi chín mùa xuân”
- Thời gian cứ trôi ngày tiếp ngày nhng dòng ngời vẫn nối nhau vào lăng viếng Bác Nhịp thơ chậm, giọng thơ trầm nh bớc chân dòng ngời vào viếng Bác Nhng “dòng ngời đi trong thơng nhớ” là đi trong nỗi xúc động bồi hồi, trong lòng tiếc thơng kính cẩn
- Và đến đây, cảm xúc thăng hoa : hình ảnh dòng ngời thành một tràng hoa trớc lăng Mỗi con ngời vào viếng lăng giống nh một bông hoa đẹp, dâng lên Bác cả tấm lòng, cả cuộc đời, niềm thơng nỗi nhớ
Điệp từ “ngày ngày” nhẫn mạnh trang hoa dâng lên Bác là bất tận Chỉ một từ “thơng” thôi mà gửu gắm cả tấm lòng dân tộc Việt Nam đối với Bác Quả là cách diễn đạt mới lạ, thích hợp Và tràng hoa ấy dâng lên “bảy mơi chín mùa xuân” – một hình ảnh hoán dụ thật hay Con ngời bảy mơi chín mùa xuân ấy đã sống một cuộc đời đẹp nh những mùa xuân và làm ra mùa xuân cho đất nớc, cho mỗi chúng
ta Cuộc đời chúng ta nở hoa dới ánh sáng của Bác
=>Hình ảnh “tràng hoa” một lần nữa tô đậm thêm sự tôn kính, biết ơn tự hào của tác giả cũng nh của dân tộc VN đối với Bác
- Khổ 3 : Đến đây niềm biết ơn thành kính đã chuyển sang niềm xúc động nghẹn ngào khi tác giả nhìn
thấy Bác : “ Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”
Bác nằm đó thanh thản nh đang trong giấc ngủ giữa ánh sáng dịu hiền của vầng trăng Sau chặng đờng bảy mơi chín mùa xuân cống hiến không ngừng nghỉ, dành trọn cuộc đời cho dân cho nớc, Bác cha có một đêm nào ngon giấc : “Cả cuộc đời Bác có ngủ ngon đâu! ( Hải Nh” )
Giờ đây, Miền Nam đợc giải phóng, đất nớc đợc giải phóng, Bác có thể yên lòng và thanh thản nghỉ ngơi Từ ánh sáng của màu xanh mát dịu trong lăng, nhà thơ liên tởng tới vầng trăng sáng dịu hiền ru giấc ngủ cho Bác
+ Hình ảnh “vầng trăng” đợc nhà thơ dùng thật thích hợp khi nói đến Bác Hình ảnh “vầng trăng” gợi giấc ngủ ban đêm bởi một mặt Viễn Phơng không muốn cảm nhận một giấc ngủ vĩnh viễn giữa ban ngày Mặt khác tác giả muốn đa vầng trăng vào nâng niu, ôm ấp, tỏa sáng cho giấc ngủ của Bác vì sinh thời Ngời rất yêu trăng, coi trăng nh ngời bạn tri âm tri kỉ gắn bó thắm thiết của Ngời
Tâm trạng xúc động của nhà thơ lại đợc biểu biện bằng một hình ảnh thơ ẩn dụ diễn tả sự mất mát và nỗi nhớ thơng một cách độc đáo :
“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
Bác ra đi nhng đã hóa thân vào thiên nhiên, đất trời của dân tộc, nh Tố Hữu đã từng viết : “Bác sống
nh trời đất của ta” Trong cuộc sống yên bình hôm nay, đâu đâu ta cũng nh thấy một phần công lao của
Trang 11Bác Bác sẽ còn mãi với non sông đất nớc Dù lý trí mách bảo nhà thơ là Bác còn sống mãi nhng trái tim nhả thơ vẫn mách rằng Bác đã mãi ra đi Bởi vậy nhà thơ không sao ngăn đợc nỗi đau : “Nghe nhói
ở trong tim” Đó là nỗ đau xót, tê tái, quặn thắt đến cực độ ! Một sự mất mát không gì có thể bù đắp đ
-ợc ! Câu thơ tựa nh một tiếng nấc nghẹn ngào ! Đây cũng là tâm trạng và cảm xúc của những ngời đã từng vào lăng viếng Bác
3.Khổ 4 : Khép lại nỗi đau mất mát ấy là những giọt nớc mắt luyến tiếc, bịn rịn không muốn rời xa Bác
Mai về miền Nam thơng trào nớc mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm bông hoa tỏa hơng đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
- Câu thơ mở đầu cho những dòng thơ cuối cùng nh một lời giã biệt Nhà thơ nghĩ tới lúc phải trở về miền Nam, phải xa Bác chỉ trong khoảng cách không gian địa lý mà câu thơ viết nên thật xúc động Mỗi chữ, mỗi câu nh thấm đầy cảm xúc Từ “trào” diễn tả cảm xúc thật mãnh liệt ! Tình thơng, lòng kính yêu của nhà thơ nh nén giữa tâm hồn trong phút giây đầy nhớ nhung, lu luyến này đã bật lên thành bao ớc nguyện
- Nhà thơ muốn đợc hóa thành con chim để cất lên tiếng hót quanh lăng Bác Rồi nhà thơ lại muốn làm đóa hoa tỏa hơng thơm ngát bên Ngời Và cuối cùng là mong muốn đợc hóa thành cây tre trung hiếu canh giấc ngủ cho Bác mãi mãi yên bình Ta thấy mọi ớc vọng khát khao trong cái tâm nguyện đó của nhà thơ đều quy tụ lại một điểm là mong đợc gần Bác, ở bên Bác Ước vọng ấy cao đẹp và trong sáng quá bởi nó thể hiện đợc cái tâm niệm chân thành của nhà thơ mà cũng hết sức tha thiết : Hãy làm một cái gì đó dù là rất nhỏ có ích cho đời để xứng đáng với sự hy sinh lớn lao mà ngời đã dành cho đất nớc, nhân dân Điệp ngữ “muốn làm” đợc lặp lại ba lần để nhấn mạnh ý nguyện thiết tha và tâm trạng
lu luyến đó
- Ta trân trọng nâng niu những ớc vọng cao đẹp của nhà thơ Đã gần 40 năm từ ngày ấy mà tấm lòng kính yêu của nhân dân ta với vị cha già của dân tộc vấn không một chút mai một Tình cảm của nhân dân và của tác giả đã làm ta những đứa con non trẻ xúc động sâu sắc Xin nguyện nh Viễn Phơng : sống một cuộc đời đẹp để trở thành những bông hoa đẹp dâng Bác
Trang 12Phân tích cảm nhận bài thơ : “Sang thu” của Hữu Thỉnh
A Mở bài:
- Mùa thu quê hương là đề tài gợi cảm xúc đối với thi nhân song mỗi người cảm xúc về mùa thu theo cảm nhận riêng của mình Với nhà thơ Hữu Thỉnh, khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu đã rung động hồn thơ để thi sĩ vẽ nên một bức tranh thơ: “Sang thu” thật hay Bài thơ là những cảm nhận tinh tế về những biến chuyển của thiên nhiên đất trời từ cuối hạ sang thu Qua đó tác giả bày tỏ những suy ngẫm triết lí sâu sắc về cuộc đời con người
B Thân bài.
Khổ 1: Những biến chuyển rất nhẹ nhàng của thiên nhiên ,đất trời từ cuối hạ sang thu
- Bài thơ mở đầu bằng một phát hiện bất ngờ
+ chép khổ 1:
- Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vơ hình:
+ Hương ổi phả trong giĩ thu se se lạnh (se lạnh và hơi khơ) “Hương ổi” là làn hương đặc biệt của mùa thu miền Bắc được cảm nhận từ mùi ổi chín rộ
+ Từ “phả”: động từ cĩ nghĩa là toả vào, trộn lẫn Người ta cĩ thể dùng các từ: toả, bay, lan, tan… thay cho từ “Phả” nhưng cả bấy nhiêu từ đều khơng cĩ cái nghĩa đột ngột bất ngờ Từ ‘phả” cho thấy mùi hương ổi ở độ đậm nhất, thơm nồng quyến rũ, hồ vào trong giĩ heo may của mùa thu, lan toả khắp khơng gian tạo ra một mùi thơm ngọt mát, của những trái ổi chín vàng – hương thơm nồng nàn hấp dẫn của những vườn cây sum suê trái ngọt ở nơng thơn Việt Nam
+ “Gió se” : những con gió nhẹ , hơi lành lạnh đem lại cảm giác mát mẻ ,dễ chịu
+Sương chùng chình: những hạt sương nhỏ li ti giăng mắc như một làm sương mỏng nhẹ nhàng trơi, đang “cố ý” chậm lại thong thả, nhẹ nhàng, chuyển động chầm chậm sang thu Hạt sương sớm mai cũng như cĩ tâm hồn, cĩ cảm nhận riêng cũng nhẹ nhàng, thong thả qua ngưỡng cửa của mùa thu
=> Sự gĩp mặt của làn sương buổi sớm cùng với hương ổi đã làm con người giật mình thảng thốt: Hình như thu đã về