SKKN NGỮ VĂN 6- BÀI MẸ HIỀN DẠY CON

Những tác phẩm đợc đa vào học ở phần này nói chung và văn bản “ Mẹ hiền dạy con ” nói riêng không phải là quá phức tạp , nhng vấn đề đặt ra cần phải quan tâm ở đây là cách hớng dẫn, tổ c

A Đặt vấn đề

i Lý do chọn đề tài

Ngữ văn là môn học có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu chung của trờng THCS Tuy nhiên trong đó lấy văn bản làm ngữ liệu chính để khai thác kiến thức về văn học, tiếng việt và tập làm văn, nhng mỗi phân môn đều có nét

đặc trng riêng của nó Nói đến tác phẩm văn chơng là nói đến cái đẹp, cái hay, nó mang đến cho mỗi chúng ta nhiều điều hiểu biết về con ngời, về cuộc sống, cách sống, cách ứng xử , về những tâm t, nguyện vọng Đúng vậy, phần văn bản truyện trung đại

đợc đa vào học ở lớp 6 nó mang ý nghĩa giáo huấn với con ngời về tình cảm, cách ứng xử

“ Mẹ hiền dạy con” là văn bản nói về bài học nói về bài học cách răn dạy con cái sao cho nên ngời Đây là phần văn bản mới đợc đa vào học đầu cấp để phù hợp với chơng trình mới theo quan theo quan điểm tích hợp, bởi chơng trình bắt đầu từ văn bản tự sự, phơng thức tự sự, ngữ liệu phải lấy từ văn bản tự sự dân gian, tự sự trung đại Những tác phẩm đợc đa vào học ở phần này nói chung và văn bản “ Mẹ hiền dạy con ” nói riêng không phải là quá phức tạp , nhng vấn đề đặt ra cần phải quan tâm ở đây là cách hớng dẫn, tổ chức của giáo viên nh thế nào cho phù hợp để từ đó mỗi học sinh tự khám phá, cảm thụ đợc cái hay, cái đẹp, ý nghĩa sâu sắc của các vấn đề, sự việc đợc đa ra trong văn bản, bởi cách hớng dẫn tổ chức trọng tài, cố vấn cho học sinh là những yếu

tố rất quan trọng, nó ảnh hởng tốt hoặc xấu đến chất lợng học tập của các em

Chính vì vậy việc dạy học là cả một quá trình lâu dài và không đơn giản chút nào Hơn nữa bản thân tôi là một giáo viên số năm công tác cha nhiều, song qua quá trình công tác, tìm tòi và học hỏi về đồng nghiệp, đúc rút từ thực tế tôi có rút ra đợc một vài kinh nghiệm nhỏ nhng rất thiết thực trong việc giảng dạy một tiết Ngữ văn 6, bài “ Mẹ hiền dạy con ”( đợc trích từ “ Liệt nữ truyện ” của Lu Hớng ở đời Hán ở Trung Quốc

cổ đại

II Cơ sở lý luận và thực trạng

1 Cơ sở lý luận

Trong chơng trình Ng Văn 6, phần văn bản truyện trung đại có nội dung phong phú

và thờng mang tính chất giáo huấn, có cách viết không giống hẳn với truyện hiện đại

ở đây vừa có loại truyện h cấu (tởng tợng nghệ thuật) vừa có loại truyện gần với ký

(ghi chép sự việc) , với sử (ghi chép chuyện thật) Cốt truyện hầu hết đơn giản Nhân vật thờng đợc miêu tả chủ yếu qua ngôn ngữ trực tiếp của ngời kể chuyện, qua hành

động và ngôn ngữ đối thoại của nhân vật Riêng truyện Mẹ hiền dạy con (trích Liệt nữ truyện) của Trung Quốc tuy ra đời sớm hơn các truyện trung đại Việt Nam nhng cũng tạm xếp vào cụm bài gọi là “truyện Trung đại” vì cách viết giống nhau Truyện ngắn gọn chỉ gồm hai nhân vật là thầy Mạnh Tử (lúc nhỏ) và bà mẹ của thầy Truyện diễn

ra giữa mẹ con thầy Mạnh Tử qua năm sự việc của thời thơ ấu Giáo viên cần giúp học sinh hiểu thái độ, tính cách và phơng pháp dạy con trở thành bậc vĩ nhân của bà mẹ thầy Mạnh Tử Hiểu cách viết truyện gần với cách viết kí, viết sử ở thời trung đại

2.Thực trạng giảng dạy

Sau đây là sự trình bày của tôi về việc nhận thức cùng các giải pháp đã thực hiện ở các lớp

Trớc đây khi dạy bài này, giáo viên thờng tổ chức theo trình tự nh sau:

Sau khi hỏi bài cũ, giáo viên giới thiệu bài mới rồi đi vào khâu tiếp cân, tìm hiểu văn bản

Trớc hết về khâu đọc, hiểu văn bản, giáo viên hớng dẫn cách đọc cho HS rồi gọi lần lợt 3 em đọc bài, cả lớp theo dõi Sau khi học sinh đọc bài xong, giáo viên chỉ nhận xét qua loa cha cụ thể

ở phần tìm hiểu nội dung văn bản: Tôi tiến hành khai thác dàn trải các sự việc, không đặt mục tiêu cho từng phần Việc liên hệ mở rộng kiến thức, vấn đề có liên quan đến bài học giáo viên đã đa ra nhng còn hạn chế và đa ra không đúng lúc, đúng chỗ, làm cho học sinh còn lúng túng, mà vấn đề này đối với học sinh khá trở lên lại rất cần thiết Hơn thế nữa giáo viên cha chú trọng tới đối tợng học sinh để có câu hỏi phù hợp với từng đối tợng Trong tiết dạy, giáo viên cũng cha kết hợp tốt các phơng pháp

để phát huy tính tích cực, sáng tạo ở ngời học sinh, ở đây chủ yếu mới dùng phơng pháp đàm thoại gợi mở bằng câu hỏi Cụ thể ở phần nội dung đợc khai thác nh sau: ? Văn bản “ Mẹ hiền dạy con” có mấy sự việc? Em hãy nêu sự việc đầu tiên? Sự việc thứ hai là gì ? Sự việc thứ ba là gì ? Vì sao cậu bé Mạnh Tử lại quyết tâm chuyển nhà

đến hai lần ? qua sự việc đầu em thấy vai trò của môi trờng sống có ảnh hởng nh thế nào đối với con ngời ?

Học sinh sẽ lần lợt nêu ba sự việc đầu và lí giải các vấn đề đa ra, rồi giáo viên nhận xét, tổng hợp ý kiến, bổ sung cho học sinh hiểu đợc: Môi trờng sống có tác động sâu sắc tới sự phát triển nhân cách con ngời( Đặc biệt là trẻ em)

Sau đó tôi hỏi tiếp học sinh:

? Sự việc thứ t là gì? Bà mẹ Mạnh Tử đã có suy nghĩ gì và hành động nh thế nào? Em

có nhận xét gì về suy nghĩ và hành động đó ? ở sự việc này đã đề cập đến cách dạy con đối với các bà mẹ nh thế nào ?

Sau khi học sinh nêu sự việc thứ t và lí giải các vấn đề đã nêu trên, giáo viên nhận xét, bổ sung ý kiến và chốt lại: Nói năng với trẻ không đợc tùy tiện, không đợc nói dối, dạy chữ “Tín”, đức tính thật thà

Tiếp tục tôi đặt câu hỏi cho học sinh suy nghĩ và trả lời:

? Em hãy cho biết sự việc thứ năm ? Vì sao bà mẹ Mạnh Tử hành động nh vậy? Hành

động đó thể hiện thái độ tính cách của bà mẹ Mạnh Tử khi dạy con nh thế nào ? ý nghĩa của sự việc đó ?

Cho học sinh nêu sự việc và giải thích vấn đề đa ra ở câu hỏi giáo viên nhận xét bổ sung ý kiến và chốt lại những ý sau:

- Động cơ: Muốn con nên ngời

- Thái độ: Kiên quyết, dứt khoát

- Tính cách: Quyết liệt

→ Hớng con vào việc học tập chuyên cần để về sau trở thành bậc đại hiền

Sau khi phân tích xong văn bản, giáo viên cho một học sinh đọc ghi nhớ ở SGK rồi chuyển qua phần luyện tập: Trớc hết giáo viên cho học sinh tìm những câu tục ngữ, thành ngữ nói về ảnh hởng của môi trờng sống đối với con ngời( Có thể tốt hoặc xấu) Tiếp đó giáo viên cho học sinh làm các bài tập ở phần luyện tập trong SGK Học sinh trả lời câu hỏi, giáo viên và nhận xét bổ sung ý kiến

Với tiến trình tiết dạy ở lớp 6A nh trên, tôi nhận thấy rằng” Tiết dạy đã phát huy đợc

sự sáng tạo trong khả năng của học sinh nhng cha đồng bộ, cha thực sự gây hứng thú ở ngời học Số học sinh xây dựng bài còn hạn chế, nhiều em cha hiểu sâu sắc về nội dung ý nghĩa văn bản điều đó đợc thể hiện ở kết quả bài trắc nghiệm sau tiết dạy: Qua kết quả trắc nghiệm cho thấy tỉ lệ học sinh giỏi không có, tỉ lệ học sinh khá quá

ít ỏi, mà học sinh yếu kém chiếm tỉ lệ cao Phải chăng tiến trình bài dạy theo phơng pháp trên cha phù hợp với các em, chất lợng còn thấp Chính khả năng lĩnh hội kiến

thức của các em còn quá thấp làm cho tôi thật sự lo lắng, băn khoăn, trăn trở, tự dằn vặt lơng tâm và đặt ra câu hỏi cho mình suy nghĩ: Bây giờ mình phải làm thế nào để gây hứng thú cho học sinh trong tiết dạy? Làm thế nào để nâng cao chất lợng ở ngời học? đó là những vấn đề đặt ra với bao nhiêu suy nghĩ về sự thiếu sót qua tiết dạy để tìm ra giải pháp khắc phục có hiệu quả hơn

B nội dung đề tài

i giải pháp mới

Xuất phát từ nhận thức và htực trạng nói trên, là một giáo viên cha có nhiều kinh nghiệm và cũng không thể tránh khỏi những thiếu sót, nhng bản thân tôi cũng đã cố gắng học hỏi đồng nghiệp, tìm hiểu qua sách báo, đúc rút từ thực tế Sau đây tôi mạnh dạn đa ra một vài kinh nghiệm của bản thân sau khi dạy bài “ Mẹ hiền dạy con”

Để tiết dạyvăn bản “Mẹ hiền dạy con” có hiệu quả, học sinh hiểu bài ta cần đi trình

tự những bớc nh sau:

Trớc hết về khâu chuẩn bị: Đối với giáo viên cần có thời gian tham khảo, học hỏi, nghiên cứu kỹ bài giảng, chuẩn bị hệ thống câu hỏi phù hợp với từng đối tợng học sinh, phóng to tranh trong sách giáo khoa

Đối với học sinh: Giáo viên hớng dẫn kỹ cho các em đọc kỹ văn bản và trả lời câu hỏi ở phần Đọc- hiểu văn bản Trên cơ sở đó giáo viên sẽ khơi sâu phát triển việc cảm thụ đúng đắn và loại trừ đi những suy nghĩ ban đầu còn lệch lạc của học sinh về văn bản

Nh vậy chúng ta đã biết, con đờng khám phá văn bản, trớc hết là khâu đọc Đọc diễn cảm, sáng tạo là khâu cần thiết không chỉ với t cách một biện pháp khêu gợi tởng tợng

độc giả mà còn là một phơng pháp phân tích Đọc để năm bắt đợc giọng điệu,cảm xúc tác giả, để phát huy ý đồ nghệ thuật của tác giả ở đây trớc khi cho học sinh đọc, giáo viên nêu yêu cầu đọc đối với văn bản này cần phân biệt giọng của bà mẹ khi nói với mình, khi nói với con Và gọi ba học sinh lần lợt đọc văn bản, sau đó cho học sinh khác nhận xét cách đọc của bạn rồi giáo viên nhận xét, đọc mẫu một đoạn

Để học sinh kể diễn cảm câu chuyện này, giáo viên hớng dẫn các em kể phải chú ý tới tâm trạng, giọng điệu của nhân vật chính – Ngời mẹ Mỗi sự việc xẩy ra đều biểu hiện qua giọng điệu, thái độ và hành động khác nhau

Tiếp đó tôi cho học sinh tìm hiểu cấu trúc văn bản, trong phần này tôi sẽ tích hợp với phân môn Tiếng Việt ở việc giải nghĩa từ, khái niệm về tính từ qua việc xác định từ loại của từ

“ Chuyên cần” Tích hợp với phân môn Tập làm văn ở thứ tự kể và ngôi kể

Sang phần tìm hiểu nội dung văn bản, ở tiết này tôi không phân tích dàn trải nh tiết

tr-ớc mà tôi sẽ phân mục cụ thể: ở ba sự việc đầu sau khi phân tích giúp học sinh rút ra mục 1: Dạy con bằng cách chuyển nơi ở Sau khi tìm hiểu hai sự việc bốn và năm học sinh rút ra mục 2: Dạy con bằng cách ứng xử hàng ngày trong gia đình Để từ đó các

em dễ dàng cảm thụ đợc sâu sắc ý nghĩa của văn bản và rèn đợc năng lực khái quát vấn đề cho các em

Để học sinh nắm vững nội dung trên và hứng thú trong học tập, giáo viên phải sử dụng kết hợp tốt các phơng pháp Trong đó phơng pháp đàm thoại gợi tìm bằng một hệ thống câu hỏi phù hợp chiếm một vị trí xứng đáng trong một quá trình lên lớp Phơng pháp này có những khả năng riêng biệt mà các phơng pháp khác khó có đợc Bằng con

đờng giáo viên hớng dẫn, nêu lên những vấn đề, đặt ra những câu hỏi gợi mở, đàm thoại tạo cho lớp học một không khí tự do t tởng, tự do bộc lộ những nhận thức trực tiếp của mình trớc tập thể: Mạch kín của giờ dạy đợc thực hiện dễ dàng phơng pháp này phù hợp với nêu vấn đề phát triển t duy của học sinh Bên cạnh đó, giáo viên cần

sử dụng thêm phơng pháp giảng bình(Ví dụ: bình về ngời mẹ Mạnh Tử qua ba sự việc

đầu) sẽ làm cho giờ học mang màu sức cảm xúc văn học rõ rệt: Giúp học sinh biết rung cảm trớc cái đẹp, cái hay Hiểu biết đúng đắn , sâu sắc hơn về văn bản Việc sử dụng tranh minh họa để tái hiện lại sự việc năm trong bài học cũng rất cần thiết gây

đ-ợc ấn tợng lạ cho học sinh

Cùng với việc kết hợp nhuần nhuyễn các phơng pháp trên, giáo viên cần phải nắm vững các đối tợng học sinh( giỏi, khá, trung bình, yếu, kém) để có hệ thống câu hỏi phù hợp với từng đối tợng, đặc biệt giáo viên nên đa ra một vài câu hỏi cho học sinh thảo luận, nhằm tạo điều kiện cho mỗi học sinh đợc hoạt động đều, đợc tự do bộc lộ suy nghĩ, nhận thức của mình về vấn đề giáo viên đa ra, giờ học sôi nổi có chất lợng Trong mỗi phần nội dung đợc khai thác, giáo viên cần cho học sinh tìm thêm một số câu tục ngữ, thành ngữ có ý nghĩa liên quan đến bài học hoặc giáo viên kể câu chuyện

có nội dung tơng tự để mở rộng kiến thức giúp học sinh hiểu sâu hơn về văn bản

Sau khi phân tích toàn bộ sự việc, giáo viên phải đặt câu hỏi để học sinh khái quát lại ý nghĩa và đặc điểm nghệ thuật của văn bản

Cụ thể tôi tiến hành tiết dạy này ở lớp 6B nh sau:

2.Giáo án minh họa

i Mục tiêu bài học

Giúp học sinh:

- Hiểu thái độ, tính cách và phơng pháp dạy con trở thành bậc vĩ nhân của bà mẹ Mạnh Tử Đề cao tấm lòng về mẹ trong việc dạy con thành ngời: khẳng định sự thành

đạt của con, không tách rời cách dạy dỗ đúng đắn của cha mẹ

- Hiểu cách viết truyện gần với cách viết ký, viết sử ở thời Trung đại: Dùng chuyện ngời thật, việc thật để giáo huấn (Truyền dạy điều tốt)

- Tích hợp với Tiếng Việt ở khái niệm tính từ, Với tập làm văn ở kỹ năng viết bài văn sáng tạo ngắn

II Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động1: Kiểm tra bài cũ:

? Kể lại truyện” Con hổ có nghĩa” và nêu ý nghĩa của truyện ?

? Nêu đặc điểm của truyện Trung đại ?

Học sinh trả lời Học sinh khác nhận xét Giáo viên nhận xét bổ sung

Hoạt động 2: Giáo viên giới thiệu bài mới

Là ngời mẹ, ai chẳng nặng lòng thơng yêu con, muốn con nên ngời, nhng khó hơn nhiều là cần biết cách dạy con, giáo dục con sao cho có hiệu quả Mạnh Tử sinh năm

372 và mất năm 289 TCN là một nhà hiền triết lỗi lạc của Trung Hoa thời chiến quốc - Ngời nối theo Khổng Tử phát triển và hoàn chỉnh Nho giáo Sở dĩ trở thành bậc đại hiền chính là nhờ công lao giáo dục, dạy dỗ của bà mẹ Sách “Liệt nữ truyện” cổ xa có nhắc tới bà qua bài “ Mẹ hiền dạy con” mà tiết học này cô trò chúng ta sẽ tìm hiểu

Giáo viên nêu yêu cầu đọc: Phân biệt

giọng của bà mẹ khi nói với con, khi nói

với mình

Khi kể cần chú ý giọng điệu tâm trạng

- Đọc

- Kể

của ngời mẹ: ở hai đoạn đầu thể hiện với

giọng điệu băn khoăn, không yên tâm của

bà mẹ ở đoạn 3 giọng nhẹ nhàng nh trút

đợc mối lo âu về con ở đoạn thứ 4 thể

hiện với giọng điệu ân hận, sau đó hành

động dứt khoát ở đoạn thớ 5: Giọng điệu

kiên quyết dứt khoát

- Giáo viên gọi một học sinh kể lại truyện

- Giáo viên nhận xét cách kể của học sinh

và bổ sung

- Giáo viên: “Mẹ hiền dạy con” là một

truyện trong sách “ Liệt nữ truyện”

(Truyện về các bậc liệt nữ) : liệt nữ: Ngời

đàn bà có tiết nghĩa, có khí phách anh

hùng của Trung Quốc xa

? Dựa vào chú thích ở sách giáo khoa và

sự hiểu biết của mình em hiểu gì về Mạnh

Tử?

? Từ “Tử” đợc hiếu với những nghĩa nào ?

Lấy ví dụ?

- Giải nghĩa từ khó

- Mạnh Tử tên là Mạnh Kha,thuộc tỉnh

Sơn Đông – Trung Quốc - là một học trò của Tử T, cháu của Khổng

Tử Mạnh Tử là một bậc hiền triết nổi tiếng của Trung Hoa thời chiến quốc đợc các nhà nho suy tôn là á Khánh (Vị thánh thứ hai) sau Khổng Tử

Thầy: Mạnh Tử, Khổng Tử

Tử Con: Thiên tử

Chết: Sinh tử, bất tử

Một phần tử nhỏ của vật chất:

Nguyên tử, phân tử

? Em hãy giải nghĩa từ” Chuyên cần”? Nó

thuộc từ loại gì ?

? Truyện này đợc kể theo ngôi thứ mấy và

kể theo trình tự nào ?

? Truyện có mấy sự việc?

Giáo viên: Nội dung và ý nghĩa của các sự

việc đó nh thế nào ta chuyển sang phần II

Hoạt động 4:

GV: ở tiết học trớc tôi tiến hành khai thác

dàn trải các sự việc không đặt mục tiêu

cho từng phần làm cho học sinh còn lúng

túng không phát huy đợc tính tích cực

sáng tạo trong tiết học Còn ở tiết dạy thể

nghiệm này tôi không phân tích dàn trải

nh tiết trớc mà tôi sẽ phân mục cụ thể

theo cách quy nạp: ở ba sự việc đầu sau

khi phân tích giúp học sinh rút ra mục 1:

Dạy con bằng cách chuyển nơi ở Sau khi

tìm hiểu hai sự việc 4 và 5 học sinh rút ra

mục 2: Dạy con bằng cách ứng xử hằng

ngày trong gia đình Để từ đó các em dễ

dàng cảm thụ đợc sâu sắc ý nghĩa của văn

bản và rèn đợc năng lực khái quát vấn đề

cho các em

Sau đay là sự trình bày cụ thể của tôi về

tiết dạy:

? Em hãy cho biết sự việc đầu tiên là gì?

Chuyên cần: Chăm chỉ làm việc → thuộc tính từ

- Ngôi thứ 3

- Thứ tự kể: Theo mạch thời gian và sự

việc

- Có năm sự việc

II Tìm hiểu nội dung văn bản.

1

- Nhà ở gần nghĩa địa Mạnh Tử bắt chớc

đào, chôn, lăn, khóc

? Sự việc thứ hai là gì ?

? Sự việc thứ ba là gì ?

? Tại sao khi ở cả hai môi trờng gần nghĩa

địa, gần chợ bà mẹ đều nói” Chỗ này

không phải chỗ con ta ở đợc”

? Khi dọn nhà đến gần trờng, qua hành

động của ngời con, bà mẹ vui lòng nói “

chỗ này là chỗ con ta ở đợc đây” em có

nhận xét gì về môi trờng sống nơi này?

? Qua ba sự việc trên, em thấy Mạnh Tử

có điều gì đáng lu ý?

? Vì sao Mạnh Tử ở đâu cũng bắt chớc

cách sống ở đó ?

? Vậy bà mẹ Mạnh Tử đã hai lần dời nhà

là vì con hay vì chỗ ở?

? Tại sao các quyết định dời nhà lại vì con

?

? ở ba sự việc này, em có nhận xét gì về

phơng pháp giáo dục con của bà mẹ Mạnh

Tử?

? Tại sao bà mẹ không dùng lời nói để

khuyên răn con hay nghiêm cấm con mà

lại chọn cách chuyển nhà vừa phức tạp

vừa tốn kém? và phơng pháp đó nếu đặt

Mẹ dọn nhà đến gần chợ

- Mạnh Tử bắt chớc nô nghịch buôn bán

điên đảo Mẹ dọn nhà đến gần tr-ờng

- Mạnh Tử bắt chớc học tập lễ pháp Mẹ

vui lòng

- Vì môi trờng ở đây không phù hợp

Cuộc sống hai nơi này dễ ảnh hởng xấu đến tính nết Mạnh Tử Mạnh

Tử còn nhỏ dễ bắt chớc thói h tật xấu ở hai nơi này

- Môi trờng sống phù hợp: Sống gần trờng

học đã ảnh hởng tốt đến tính nết Mạnh Tử ( Bắt chớc lễ phép, học hành)

- Tính bắt chớc

- Vì trẻ em có tính hiếu động, bắt chớc, t duy độc lập cha phát triển, còn làm theo vô ý thức

- Vì con( Mạnh Tử)

- Bà hiểu đợc tính tình của Mạnh Tử( Hiếu

động, bắt chớc), hiểu đợc tác động của hoàn cảnh tới tính cách trẻ thơ( Có thể tốt hoặc xấu)

- Thơng con, lo cho tơng lai của con

- Bằng thực hành – hành động( dọn nhà)

- Vì đây là phơng pháp tối u nhất để ngăn

ngừa triệt để các tính cách xấu của trẻ con Do đó phải đa đối tợng

vào hoàn cảnh bây giờ liệu có đem lại

hiệu quả hay không? Vì sao?

- Học sinh thảo luận nhóm, đại diện nhóm

trả lời ý 1, giáo viên nhận xét và nhấn

mạnh

Về phần liên hệ cho học sinh đa ra một

số ý kiến, giáo viên nhận xét và bổ sung ý

kiến của học sinh

? Qua đó em thấy vai trò của môi trờng

sống có tác động nh thế nào tới sự phát

triển của con ngời?

? Nh thế, vấn đề đặt ra cho công tác giáo

dục tốt cho bà mẹ là gì?

? Vậy các em hãy tìm một vài câu tục

ngữ, thành ngữ có ý nghĩa trên?

Học sinh tìm ví dụ

- Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

- ở bầu thì tròn, ở ống thì dài

? Từ ba sự viêc trên , em thấy bà mẹ

Mạnh Tử dạy con bằng cách nào?

Giáo viên nói: Đó chính là tiêu mục một

của bài học và giáo viên ghi tiêu mục đó

lên bảng ở phần 1

giáo dục hòa vào môi trờng sống phù hợp với nó bằng cách chuyển chỗ ở

- Môi trờng sống có tác động sâu sắc tới

sự hình thành và phát triển nhân cách con ngời

- Lựa chọn môi trờng sống có lợi nhất

=> Dạy con bằng cách chuyển nơi ở

Giáo viên: Qua phơng pháp giáo dục con ở ba sự việc đầu cho ta thấy Mạnh Mẫu rất quan tâm đế con, luôn luôn theo dõi những biến đổi, những tiến bộ của con Muốn con thành ngừơi tốt trớc hết cần phải tạo cho con một môi trờng sống trong sạch, môi tr-ờng học tập tốt cho con Đó là cách dạy con rất tích cực, rất tiến bộ