Tiết 60-61

MỤC TIÊU: HS: - Hiểu được thế nào là một bất phương trình bậc nhất, nêu được quy tắc chuyển vế nhân để biến đổi hai bất phương trình tương đương từ đó biết cách giải bất phương trình bậc

Tiết 60: §4 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN

I MỤC TIÊU:

HS:

- Hiểu được thế nào là một bất phương trình bậc nhất, nêu được quy tắc chuyển vế nhân để biến đổi hai bất phương trình tương đương từ đó biết cách giải bất phương trình bậc nhất một ẩn và các bất phương trình có thể đưa về dạng bất phương trình bậc nhất một ẩn

- Biết vận dụng các kiến thức vừa học để giải các bài tập ở sách giáo khoa

- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác đặc biệt khi nhân hay chia 2 vế của bất phương trình với cùng một số

II CHUẨN BỊ:

- GV: Chuẩn bị một số nội dung ở bảng phụ

- HS: Nắm chắc 2 tính chất liên hệ giữa thứ tự và hai phép tính cộng, nhân

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra: ( 7’)

- Gọi 2 Hs lên bảng trình bày

a Bài tập 18 (SGK) ( Kq: 7+ (50:x) < 9 )

b Bài tập 33 (SBT) ( Kq: a/ Các số: -2; -1; 0; 1; 2)

3 Vào bài:

Tiết 60:

BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN

15’ “Định nghĩa bất phương

trình bậc nhất một ẩn”

1 Định nghĩa (SGK)

Ví dụ:

a 2c – 3 < 0

b 5x – 15 ≥ 0 GV: “Có nhận xét gì về dạng

của các bất phương trình sau:

a 2c – 3 < 0;

b 5x – 15 ≥ 0

c x 2 0 ;

2

1

≤ +

d 1,5x – 3 > 0;

e 0,15x – 1 < 0;

f 1,7x < 0”

- HS thảo luận nhóm và trình bày nhận xét:

“Có dạng ax + b > 0 hoặc ax + b ≥ 0;

hoặc ax + b < 0 hoặc ax + b ≤ 0

a ≠ 0

c x 2 0 ; 2

1 + ≤

d 1,5x – 3 > 0;

e 0,15x – 1 < 0;

f 1,7x < 0”

là các bất phương trình bậc nhất một ẩn

GV: “Mỗi bất phương trình

trên được gọi là bất phương

trình bậc nhất một ẩn, các em

hãy thử định nghĩa bất

phương trình bậc nhất 1 ẩn”

- GV: chú ý điều chỉnh phát

biểu của HS

- HS suy nghĩ cá nhân, trao đổi nhóm

và trả lời

GV: “Trong ?1, bất phương

trình b, d có phải là bất

phương trình bậc nhất một

ẩn hay không? tại sao?

- HS làm việc cá nhân rồi trả lời

- GV: yêu cầu mỗi HS cho

một ví dụ về bất phương

trình bậc nhất một ẩn và một

ví dụ bất phương trình không

phải bất phương trình bậc

nhất một ẩn”

- HS làm việc cá nhân rồi trả lời

“Hai quy tắc biến đổi bất

phương trình”.

GV: đặt vấn đề: “Khi giải

một phương trình bậc nhất,

ta đã dùng quy tắc chuyển vế

và quy tắc nhân để biến đổi

thành các phương trình

tương đương, vậy khi giải

một bất phương trình, các

quy tắc biến đổi bất phương

trình tương đương là gì?

- Gv: trình bày như SGK và

giới thiệu quy tắc chuyển vế

20’ - GV trình bày ví dụ 1

- GV: Hãy giải các bất

phương trình sau:

a) x + 3 ≥ 18

b) x – 4 ≤ 7

c) 3x < 2x – 5

d) –2x ≥ -3x – 5

Rồi biểu diễn tập nghiệm của

từng bất phương trình trên

trục số

- GV: trình bày như sách

giáo khoa và giới thiệu quy

tắc nhân với một số

GV trình bày ví dụ 3, 4

- HS làm việc cá nhân, rồi trao đổi kết quả ở nhóm

2 Hai quy tắc biến đổi bất phương trình:

a Quy tắc chuyển vế (SGK)

Ví dụ 1: SGK

Ví dụ 2:

x + 3 ≥ 18 (a)

<=> x ≥ 18 – 3

<=> x ≥ 15 Tập nghiệm của bất phương trình (a) là

{x x ≥ 15} [

0 15

- GV: “Hãy giải các bất

phương trình sau, rồi biểu

diễn tập nghiệm của mỗi bất

phương trình trên trục số:

a) x – 1 > -5

b) –x + 1 < -7

- HS làm việc cá nhân, rồi trao đổi kết quả ở nhóm

b Quy tắc nhân với một số (SGK)

c) 3x < 2x – 5(b)

<=> 3x – 2x < -5

<=> x < -5

TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

c) –0,5x> -9

d) –2(x +1) < 5

HS làm việc cá nhân, rồi trao đổi kết quả ở nhóm

Tập nghiệm của bất phương trình (b) là

{x x < − 5}

)

0 5

4 Dặn dò: 2’

Học thuộc bài và làm bài tập về nhà:

- Đọc mục 3, 4

- Bài tập 23, 24 , 25, 26 SGK/47

IV RÚT KN:

Tiết 61:

§4 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN (TT)

I MỤC TIÊU:

HS:

- Biết vận dụng hai quy tắc biến đổi bất phương trình để giải bất phương trình bậc nhất một ẩn và các bất phương trình đưa được về dạng ax + b < 0 ; ax + b > 0 ;

ax + b ≤ 0 ; ax + b ≥ 0

- Tiếp tục rèn luyện kỹ năng giải và trình bày lời giải bất phương trình

II CHUẨN BỊ:

- GV: Bảng phụ ghi đề bài tập

- HS: + Nắm chắc hai quy tắc biến đổi bất phương trình nhất là khi nhân hoặc chia hai vế của một bất phương trình cho một số âm

+ Bảng nhóm, bút dạ

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra: (8’)

HS1: - Định nghĩa bất phương trình bậc nhất một ẩn Cho ví dụ

- Phát biểu quy tắc chuyển vế để biến đổi tương đương bất phương trình

- Giải bài 24c SGK/47 ( Kq: {x/x≥ 3})

HS2: - Phát biểu quy tắc nhân để biến đổi tương đương bất phương trình

- Giải bài 20c,d SGK/47 ( Kq: c/ {x/x< − 4}; d/{x/x> − 6} )

3.Bài mới:

15’ - GV nêu ví dụ 5 Hãy cho

biết các yêu cầu của đề bài?

- Hãy giải bất phương trình

này

-Hãy biễu diễn tập nghiệm

trên trục số

Gv lưu ý HS: đã sử dụng hai

quy tắc để giải bpt

HS trả lời:

- Giải bất pt

- Biễu diễn tập nghiệm trên trục số

1 HS lên bảng giải bpt

- Hs nhân xét

- 1 HS lên bảng biễu diễn tập nghiệm trên trục số

3 Giải bất phương trình bậc nhất một ẩn.

Ví dụ 5.Giải bất phương

trình 2x- 3 < 0 và biễu diễn tập nghiệm trên trục số

Giải : Ta có 2x – 3 < 0 ⇔2x < 3 ( chuyển –3

sang vế phải và đổi dấu) ⇔2x : 2 < 3 : 2(chia hai

vế cho 2) ⇔x < 1,5

Vậy tập nghiệm của BPT

là {x | x < 1,5} và được biễu diễn trên trục số như sau:

)0 1,5

TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

Gv yêu cầu HS hoạt động

nhóm làm ?5

GV nhận xét , sửu sai nếu có

- Gv yêu cầu HS đọc “ Chú

ý” SGK

- GV minh hoạ ngay trên bài

giải của các nhóm

4x – 8 < 0 ⇔

⇔x > -2

Nghiệm của bpt là x > -2

* GV yêu cầu HS đọc ví dụ 6

SGK Gọi một HS lên bảng

trình bày lại

HS hoạt động theo nhóm

Kq: {x |x > 2}

Biễu diễn trên trục số:

(

- HS đọc ví dụ 6 SGK

1 HS lên bảng

- Ví dụ 6: Giải bất phương trình – 4x + 12 < 0

Giải:

- 4x + 12 < 0

⇔12 < 4x

⇔12 : 4 < 4x : 4

⇔3 < x

Vậy nghiệm của bpt là:

x > 3

“Giải bất phương trình bậc

nhất một ẩn”

Giải các bất phương trình:

2x + 3 < 0

- Hs thảo luạn nhóm rồi làm việc

cá nhân

Luyện tập: Giải bất phương trình bậc nhất một ẩn:

2x + 3 < 0

<=> 2x < -3 (chuyển vế)

- GV yêu cầu HS giải thích

“Giải bất phương trình 2x +

3 < 0 là gì? Và nêu hướng

giải

- GV: tổng kết như bên

* Giải bất phương trình 2x + 3 < 0 tức

là tìm tất cả những giá trị của x để khẳng định

2x + 3 < 0 là đúng

* Muốn tìm x thì tìm 2x

* Do đó:

Bước 1: Chuyển +

3 sang vế trái Bước 2: Chia 2 vế cho số 2 > 0

<=> x <

2

3

− (chia 2 vế cho 2)

Tập nghiệm của phương trình:











 <−

2

3 x / x Biểu diễn tập nghiệm trên trục số

Xoá phần x 2

3

−

≥ trên trục số

9' “Gải bất phương trình đưa về

dạng ax + b; ax + b > 0; ax +

b ≥ 0; ax + b ≤ 0”

- HS trao đổi ở nhóm về hướng giải, rồi làm việc

4 Gải bất pt đưa về dạng

ax + b < 0; ax + b > 0;

ax + b ≥ 0; ax + b ≤ 0

- GV: cho HS giải các bất

phương trình:

x – 3 ≥ 3x + 2

GV yêu cầu HS trình bày

hướng giải trước khi giải

- Gv: cho HS thực hiện ?6

- GV: chữa những sai lầm

của HS nếu có

cá nhân

- Hai HS lên bảng trình baỳ lời giải

- HS làm việc cá nhân rồi trao đổi kết quả ở nhóm

Một HS lên bảng trình bày lời giải

Ví dụ: Giải bpt:

Giải: Ta có: x – 3 ≥ 3x + 2

<=> x – 3x ≥ 3 + 2

<=> -2x ≥ 5

2

5

x ≤ −

⇔ Tập nghiệm của phương trình là:











 ≤−

2

5 x x

10’ “Củng cố”

a) Bài tập 24a, c, 25d

b) Bài tập 26a

“Hình vẽ 26a biểu diễn tập

nghiệm của bất phương trình

nào? Làm thế nào tìm thêm 2

bất phương trình nữa có tập

nghiệm biểu diễn ở hình

26a”

- HS làm việc cá nhân các bài tập 24a, c, 25d

- HS trả lời:

x ≤ 12 Dùng các tính chất chẳng hạn:

x – 12 ≤ 0; 2x ≤ 24

4 Dặn dò: 2’

- Học thuộc bài và làm các bài tập 24, 25, 26, 27 SGK.Trang 47-48.

IV RÚT KN:

………

………

Tiết 54: LUYỆN TẬP

I MỤC TIÊU:

-II CHUẨN BỊ:

- GV:

- HS:

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra:

của HS

Ghi bảng

4 Dặn dò:

Học thuộc bài và

IV RÚT KN: