GÃY THÂN XƯƠNG CÁNH TAY docx

GÃY THÂN XƯƠNG CÁNH TAY I.Xác định thân xương cánh tay: Thân xương cánh tay: dược giới hạn từ Dưới Mấu Động->Trên Mõm trên lồi cầu khoảng 4 khoát ngón tay của người bệnh.. *Gãy 1/3T xư

GÃY THÂN XƯƠNG CÁNH TAY

I.Xác định thân xương cánh tay:

Thân xương cánh tay: dược giới hạn từ Dưới Mấu Động->Trên Mõm trên lồi cầu khoảng 4 khoát ngón tay( của người bệnh)

III.Nguyên nhân-cơ chế:

1.Trực tiếp: Do vật cứng đập vào hoặc viên đạn,mảnh bom bắn voà làm gãy xương

2.Gián tiếp: Do ngã chống khuỷu,chống tay xuống đất

IV.Tổn thương giải phẫu bệnh:

1.Tổn thương xương:

1.1.Vị trí gãy: Gãy thân xương cánh tay có thể gặp gãy 1/3T-G-D,trong đó gãy 1/3G hay gặp hơn

1.2.Đường gãy: Có thể đường gãy ngang,chéo xoắn,gãy nhiều đoạn,nhiều mảnh

1.3.Di lệch: Phụ thuộc lực chấn thương,cơ co kéo,trọng lượng chi thể

*Gãy 1/3T xương cánh tay có 3 vị trí gãy khác nhau:

- Gãy dưới Mấu động và trên chỗ bám của cơ ngực to:

+Đầu trung tâm: Bị cơ vai-mấu động kéo giạng và xoay ngoài

+Đàu ngoại vi: Bị cơ vai-ngực-cánh tay( cơ Delta,quạ -cánh tay,nhị đầu,tam đầu) kéo lên trên,ra trước,vào trong

- Gãy dưới chỗ bám cơ ngực to và trên chỗ bám cơ Delta:

+Trung tâm: Bị cơ ngực to kéo vào trong,ra trước

+Ngoại vi: Bị cơ Delta,tam đầu,nhị đầu kéo lên trên và ra ngoài

Tạo góc mỡ ra ngoài

- Gãy dưới chỗ bám cơ Delta:

+Trung tâm: Bị cơ Delta kéo giạng ra ngoài

+Ngoại vi: Bị cơ quạ-cánh tay,mhị đầu,tam đầu kéo lên trên

Tạo góc mở vào trong

Ta thấy: tất cả gãy 1/3T,đoạn trung tâm đi lệch ra phía trước khoảng

30 độ và vị trí gãy càng thấp thì di lệch giạng càng giảm

*Gãy 1/3G:

- Thường ít di lệch: Do các cơ tam đầu và cơ cánh tay trước bọc xung quanh xương

- Khi có gãy di lệch thí hay bị chèn cơ vào giữa 2 đầu õ gãy

+Trung tâm: Bị cơ Delta kéo ra trước và giạng

+Ngoại vi: Bị cơ nhị đầu,tam đầu kéo lên trên

*Gãy 1/3D:

- Trung tâm: Hầu như không di lệch

- Ngoại vi: Bị cơ nhịu đầu,tam đầu,cánh tay trước,cánh tay-quay co kéo làm di lệch chồng->Gây ngắn chi

- Gãy thấp->Có thể gây tổn thương bó mạch thần kinh cánh tay

2.Tổn thương phối hợp:

2.1.Thần kinh quay:

- Hay gặp trong gãy 1/3G.1/3D( chủ yếu bị căng giản,bầm giập,bị kẹt giữa hâI đầu xương gãy/bị ép trong khối can xương,trong khối sẹo phần

mềm->Thường hòi phục sau 3-4 tháng( 90%),10% còn lại bị đứt phải khâu phục hồi)

V.Chẩn đoán:

1.LS:

- Chi biến giạng

- Điểm đau chói cố định ở 1/3T-G-D

- Lạo xạo xương

- Cữ động bất thường tại ỗ gãy

- Bất lực vận động: Không nâng và giạn cánh tay được( khi gãy hoàn toàn),có thể vận động cánh tay chút ít( gãy khong hoàn toàn)

- Không duỗi được cổ tay,không duỗi được đót một các nghón,không giạng –duỗi được ngón cái

- Mất cảm giác ẵ ngoài mu tay( khi tỏn thương dây quay)

2.Xq thanửg và nghiêng: Xác định vị trí-tính chất ỗ gãy

VI.Biến chứng:

1.Sớm:

- Liệt dây thần kinh quay

- Tổn thương đm cánh tay( gãy 1/3 T và G)

- Chèn cơ vào giữa 2 đầu ỗ gãy

2.Muộn:

- Chèn ép thần kinh quay( do can xù,sẹo phần mềm)

- Chậm lion xương,khớp giả

- Liền lệch( gập hgóc,chồng,xoay,sang bên)

- Hạn chế vận động khớp khuỷu và vai

VII,Điều trị:

1.Bão tồn:

1.1.CĐ:

- Gãy kín,ít di lệch/không di lệch,di lệch nhiều ở TE nắn chỉnh được

1.2.PP:

- Vô cảm: Gây tê ỗ gãy( hay dùng)=Lidocain 1%/gây tê đám rối thần kinhcánh tay

- Nắn chỉnh hết di lệch( nếu có)

- Bó bột Ngực-Cánh tay giạng/Bó nẹp với Ds dân tộc cỗ truyền

+Trên chỗ bám cơ ngục to: Cánh tay giạng 80-90 độ,ra trước 30-40 đọ

+Dưới chỗ bám cơ ngực to: Cánh tay giạng 60-70 độ,ra trước 30độ,Khuỷu gấp 90 độ,cẳng tay nữa sấp-nữa ngữa

Chú ý: Nếu có tổn thương kết hợp ngực/bệnh mạn tính đường hô hấp-tuần hoàn->Không bó bột Ngực-cánh tay,Mà có thể bó bột chữ U cố định Bã vai-Cánh-Cẳng tay/Bó nẹp Đông y có đệm gối dưới hõm nách để cánh tay giạng –

xoay ngoài và ra trước

2.Phẫu thuật:

2.1.CĐ: Những trường hợp nắn chỉnh không kết quả

Gãy xương hở

Gãy xương kết hợp tổn thương mạch máu-thần kinh quay

2.2.Vô cẩm: Tê đám rối thần kinh cánh tay

2.3.Kỷ thuật:

- Đường mỗ: Mặt trước ngoài theo bờ ngoài cơ nhị đầu/sau ngoài qua cơ tam đầucánh tay

- Xếp các mảnh xương và dạon gãy về vị trí giảI phãu

- Cố định bằng phương tiệ kết xương:

+Hay dùng nhất: Kết xương bằng nẹp vít

+Có thể : Dùng đinh nội tuỷ,Bắt vít/buộc vòng thép

+Khung cố định ngoìa khi ãy hỏ nhiễm khuẫn

3,Phục hồi chức năng:

- Tập co cơ đẳng trường ngay từ đầu

- Sau tháo bột/ngày thứ3-5 khi PT cho BN tập vận động phục hồi chức năng hệ thống cơ-gân-khớp khuỷu