Hội chứng "Omens" Như chúng ta biết, bệnh dịch sử dụng "-ome" và "-omic" bắt nguồn từ genome, một thuật ngữ mới mô tả toàn bộ trình tự DNA của một sinh vật.. Tuy nhiên, thuật ngữ này
Trang 1Hội chứng
"Ome(n)s"
Như chúng ta biết, bệnh dịch sử dụng "-ome" và "-omic" bắt
nguồn từ genome, một thuật ngữ mới mô tả toàn bộ trình tự DNA của một sinh vật Tuy nhiên,
thuật ngữ này lần đầu tiên được
sử dụng bởi nhà thực vật học
người Đức Hans Winkler khoảng năm 1920 với nghĩa là từ kết hợp của gene vàchromosome Thuật
ngữ transcriptome (tất cả các
RNA được mã hóa bởi genome)
Trang 2và proteome (tất cả sản phẩm
protein được dịch mã và sửa đổi
từ những RNA này) đã ra đời
ngay sau đó
Mọi chuyện dần giống như một
chiếc xe xuống dốc không phanh Gần như trong mọi lĩnh vực cứ một tập hợp lớn hơn một phần tử có ý nghĩa dần dần được "Ome" hóa
Những thuật ngữ được sử dụng một cách tràn lan, đầy sáng tạo trong
những văn bản khoa học đã gây
những khó hiểu cho người đọc ở
mức độ nhất định Ngay chỉ kể
riêng trong lĩnh vực Sinh học,
người ta đã dễ dàng liệt kê hàng
loạt các thuật ngữ
Trang 3như kinome, lipidome, glycome, int eractome, splicome rồi đến
cả cellome, fluxome hoặc thậm
chí CHOome Bạn có thể tìm thấy
danh sách của hơn một trăm "ome" tại genomic glossaries
Câu chuyện chưa dừng lại ở đó
đâu Ngoài những ví dụ trên, gần
đây thuật ngữ allosterome được đề
xuất bởi Janet Lindsley và Jared
Rutter trong bài "Whence cometh the allosterome" (PNAS
103:10533-5) Họ lập luật rằng "cơ chế điều hòa allosteric chưa được coi trọng đúng mức trong ngành
sinh học ( ) và rất nhiều chất
tương tác allosteric còn chưa được
Trang 4phát hiện" Do đó, một cách logic, mọi chất có kiểu điều hòa allosteric của tế bào cần được gọi là
"allosterome"
Một thuật ngữ
khác methylome dùng để mô tả tất
cả các dạng methyl hóa DNA của một tế bào Tuy nhiên, khác với lập luận phía trên, lĩnh vực này được nghiên cứu khá toàn diện và một
công trình mới đây đăng trên Cell
là "Genome-wide high-resolution mapping and functional analysis of DNA methylation in Arabidopsis" Điều thú vị ở chỗ bài bình luận cho công trình này mang tên "The first high-resolution
Trang 5DNA"methylome"" được đăng
trong cùng số tạp chí
Chúng ta dường như không thể dự đoán được điểm dừng của quá trình khuyếch đại "ome" này Tuy nhiên, không phải ai cũng vui vẻ đón nhận
sự ra đời của các "ome" này Trên
bộ từ điển Wikipedia, sau khi
khẳng định những giá trị hữu ích
của genome, transcriptome cũng
như proteome đem lại, bài
viết khẳng định các "ome" khác sẽ phải trải qua một quá trình chọn lọc
tự nhiên và tiến hóa Theo dần thời gian, những thuật ngữ hữu dụng và hợp lý sẽ được giữ lại còn những thứ khác sẽ nằm trong tập hợp các
Trang 6"Rác-ome"
(pseudoomics haynonsensomics)
Dường như trong chúng ta, những
"khoa học gia-ome", một số người
đã bắt đầu cảm thấy bị spam