Kiến thức - Những nét chính về điều kiện hình thành và sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á.. Dẫn dắt bài mới Đông Nam Á từ lâu đã được coi là khu vực lịch sử địa lý - văn hoá ri
Trang 1CHƯƠNG V ĐÔNG NAM Á THỜI PHONG KIẾN
Bài 8
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CÁC VƯƠNG QUỐC ĐÔNG NAM Á
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm
được:
1 Kiến thức
- Những nét chính về điều kiện hình thành và sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
- Sự ra đời và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
2 Tư tưởng
Giúp HS biết quá trình hình thành và phát triển không ngừng của dân tộc trong khu vực, qua đó giáo dục các em tình đoàn kết và trân trọng những giá trị lịch sử
3 Kỹ năng
Thông qua bái học, rèn HS kỹ năng khái quát hoá sự hình thành và phát triển của các quốc gia Đông Nam Á,
Trang 2II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Tranh ảnh về con người và đất nước Đông Nam Á thời cổ và phong kiến
- Lược đồ Châu Á, lược đồ về các quốc gia Đông Nam Á
- Cuốn lịch Đông Nam Á
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi : Nêu chính sách về kinh tế, chính trị của Vương triều Môgôn
Câu hỏi : Vị trí Vương triều Đê li và Môgôn trong lịch sử Ấn Độ?
2 Dẫn dắt bài mới
Đông Nam Á từ lâu đã được coi là khu vực lịch sử địa lý - văn hoá riêng biệt trên cơ sở phát triển đồ sắt
và kinh tế nông nghiệp trồng lúa nước những thế kỷ đầu của Công nguyên, các vương quốc cổ đầu tiên đã được hình thành ở Đông Nam Á; tiếp đó khoảng thế kỷ
IX - X các quốc gia Đông Nam Á được xác lập và phát triển thịnh đạt vào thế kỷ X - XV Để hiểu điều kiện nào dẫn đến sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á? Sự hình thành và phát triển của các quốc gia
Trang 3phong kiến Đông Nam Á được biểu hiện như thế nào? Bài học hôm nay sẽ trả lời các câu hỏi nêu trên
3 Tổ chức các hoạt động trên lớp
Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS cần nắm vững
Hoạt động 1: Làm việc cả
lớp và cá nhân
- Trước hết GV treo lược đồ
các quốc gia Đông Nam Á lên
bảng và yêu cầu HS chỉ trên
lược đồ hiện nay khu vực gồm
những nước nào
- HS lên bảng chỉ lược đồ
- GV nhận xét và giới thiệu
tên và vị trí trên lược đồ 11
quốc gia hiện nay
- Tiếp đó, GV nêu câu hỏi:
Nêu những nét chung, những
điểm tương đồng của các
nước trong khu vực?
- HS dựa vào vốn kiến thức
của mình và SGK trả lời câu
hỏi
- GV nhận xét, bổ sung đồng
thời trình bày và phân tích
Sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
- Đông Nam Á có điều kiện tự nhiên ưu đãi - gió mùa, thuận lợi cho
sự phát triển của cây lúa nước và nhiều loại cây trồng khác
Trang 4Đông Nam Á có địa hình
rộng, song địa hình phân tán
bị chia cắt bởi những dãy núi
và vùng nhiệt đới, nhưng thiên
nhiên đã ưu đãi cho vùng này
điều kiện thuận lợi là gió mùa,
tạo nên hai mùa rõ rệt : mùa
lạnh mát, mùa mưa tương đối
nóng Gió mùa kèm theo mưa
rất thích hợp cho sự phát triển
của cây lúa nước
- GV trình bày: Đầu Công
nguyên, cư dân Đông Nam Á
đã biết sử dụng đồ sắt Nông
nghiệp vẫn là ngành sản xuất
chính, nhưng ở mỗi nước có
nghề thủ công nghiệp truyền
thống phát triển như dệt, làm
gốm, đúc đồng, và rèn sắt
Mặt khác do nhu cầu trao đổi
sản phẩm, việc buôn bán
đường biển rất phát đạt, một
số thành thị - hải cảng đã ra
đời và hoạt động nhộn nhịp
* Điều kiện ra đời các vương quốc cổ ở Đông Nam Á.
- Đầu Công Nguyên, cư dân Đông Nam Á đã biết
sử dụng đồ sắt Nông nghiệp vẫn là ngành sản xuất chính, nghề thủ công truyền thống phát triển như dệt, làm gốm, đúc đồng và rèn sắt
- Việc buôn bán đường biển rất phát đạt, một số thành thị - hải cảng đã ra đời như Óc Eo (An Giang, Việt Nam), Takôla (Mã Lai) …
Trang 5Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS cần nắm vững
như Óc Eo (An Giang, Việt
Na,m), Takôla (Mã Lai) …
- GV nêu câu hỏi: Về mặt
văn hoá khu vực Đông Nam Á
còn bị ảnh hưởng bởi nền văn
hoá nào? Ý nghĩa của sự ảnh
hưởng đó?
- GV có thể gợi ý về ảnh
hưởng của văn hoá Ấn Độ đến
khu vực
- HS dựa vào kiến thức đã
học ở bài Ấn Độ và đọc SGK
trả lời câu hỏi
- GV nhận xét và chốt ý:
Văn hoá Ấn Độ ảnh hưởng
khu vực, sự ảnh hưởng của
văn hoá Ấn Độ gắn liền với
việc các nước phát triển văn
hoá cổ của mình Nổi bật mỗi
nước đều sáng tạo ra chữ viết
riêng
- Đến đây GV kết luận: Điều
kiện ra đời của các Vương
- Do sự ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ với việc các nước phát triển văn hoá cổ của mình
- Đó chính là điều kiện
ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
* Sự hình thành các vương quốc cổ: Khoảng
10 thế kỉ sau Công Nguyên hàng loạt các nước vương quốc nhỏ hình thành: Cham-pa ở Trung Bộ Việt Nam hạ lưu sông MêKông, vương quốc ở hạ lưu sông Mê Nam và đảo Inđônêxia
Trang 6quốc cổ là:
+ Do việc sản xuất và buôn
bán giữa các vùng, sự xuất
hiện các trung tâm buôn bán
nổi tiếng
+ Do ảnh hưởng của văn hoá
Ấn Độ với việc các nước phát
triển văn hoá cổ của mình
Hoạt động 2: Cả lớp
- GV trình bày trên lược đồ
về tên gọi, vị trí tương đối và
khoảng thời gian ra đời của
các vương quốc cổ Đông Nam
Á
- GV chuyển ý: Các vương
quốc cổ Đông Nam Á lúc đó
nhỏ bé, phân tán trên địa bàn
hẹp, sống riêng rẽ và nhiều
khi còn tranh chấp nhau, đó là
nguyên nhân dẫn đến sự đổ
vỡ, để rồi trên cơ đó hình
thành các quốc gia phong kiến
dân tộc hùng mạnh
Trang 7Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS cần nắm vững
Hoạt động 3: Cả lớp và cá
nhân
- Trước hết GV trình bày:
trong khoảng thời gian từ thế
kỷ VII đến X, ở Đông Nam Á
đã hình thành một số quốc gia
lấy một dân tộc đông nhất làm
nòng cốt, thường gọi là các
quốc gia phong kiến dân tộc
- Tiếp đó, GV giới thiệu trên
lược đồ Đông Nam Á tên gọi
và vị trí của từng nước:
Vương quốc Campuchia của
người Khơme, các vương
quốc của người Môn và người
Miến ở hạ lưu sông Mê Nam,
người Inđônêxia ở đảo
Xumatơra và Giava
- GV nêu câu hỏi: Các quốc
gia phong kiến Đông Nam Á
phát triển nhất vào thời gian
nào? Đó là những nước nào?
- HS dựa vào SGK trả lời
câu hỏi
Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:
- Từ thế kỉ VII đến X, ở Đông Nam Á đã hình thành một số quốc gia phong kiến dân tộc như vương quốc Campuchia của người Khơme, các vương quốc cuả người Môn và người Miến ở
Hạ lưu sông mê Nam, người Inđônêxia ở đả Xumatơra và Giava
- Từ khoảng nữa sau thế
kỉ X đến nửa đầu thế kỉ
Trang 8- GV nhận xét trình bày và
phân tích:
+ Từ khoảng nửa sau thế kỷ
X đến nửa đầu thế kỷ XVIII là
thời kỳ phát triển nhất của các
quốc gia phong kiến Đông
Nam Á
+ Ở Inđônêxia cuối thế kỷ
XIII dòng vua Gava mạnh lên
chinh phục được Xumatơra
thống nhất được Inđônêxia
dưới vương triều Môgiôpahit
(1213 – 1527) hùng mạnh,
bao gồm 10 nước nhỏ và đảo
phụ thuộc có sản phẩm quý
chỉ đứng sau Ả RẬP
+ Trên lưu vực sống Iraoađi
từ giữa thế kỷ XI, quốc gia
pagan ở miền Trung chinh
phục các tiểu quốc gia khác
mở đầu hình thành và phát
triển của vương quốc
Mianma
GV giới thiệu bức tranh
XVIII là thời kỳ phát triển nhất của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:
+ Indônêxia thống nhất
và phát triển hùng mạnh dưới vương triều Môgiôpahit (1213 – 1527)
+ Trên bán đảo Đông Dương ngoài quốc gia Đại Việt, Chămpa, vương quốc Campuchia
từ thế kỉ IX cũng bước vào thời kỳ Ăngco huy hoàng
+ Trên lưu vực sông Iraoađi từ giữa thế kỉ XI,
mở đầu hình thành và phát triển của vương quốc Mianma
Trang 9Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS cần nắm vững
hình 19 SGK “toàn cảnh đô
thị cổ Pagan Mianma” đồng
thời tổ chức cho HS khai thác
bức tranh để thấy được sự
phát triển của vương quốc
Mianma
GV nêu câu hỏi: Sự kiện
nào đánh dấu mốc phát triển
của Lịch sử khu vực?
- HS dựa vào SGK tar3 lời
- GV nhận xét và nhấn
mạnh: thế kỷ XIII là mốc
quan trọng trong quá trình
phát triển của Lịch sử khu vực
bởi vì:
Bị dồn đẩy do cuộc xâm
lược của quan Mông Cổ, một
bộ phận người Thái di cư
xuống phía Nam lập nên
vương quốc nhỏ đến thế kỷ
XIV thống nhất lập vương
quốc Thái Một nhóm người
Thái khác xuống trung lưu
+ Thế kỉ XIV thống nhất lập vương quốc Thái
+ Giữa thế kỉ XIV vương quốc Loan Xang thành lập
Trang 10MêKông (người Lào Lùm) lập
nên vương quốc lan Xang vào
giữa thế kỷ XIV
Hoạt động 4: Làm việc theo
nhóm
- GV chia cả lớp làm 2
nhóm chính nêu câu hỏi:
Những biểu hiện của sự phát
triển kinh tế, chính trị và văn
hoá của các quốc gia Đông
Nam Á?
- HS làm việc theo nhóm và
cử đại diện trình bày kết quả
HS khác có thể bổ sung cho
bạn
- GV nhận xét và chốt ý:
+ Kinh tế, cung cấp một
khối lượng lớn lúa gạo, sản
phẩm thủ công (vải, đồ sứ,
chế phẩm kim khí…), nhất là
sản vật thiên nhiên, nhiều lái
buôn các nước trên Thế giới
đến buôn bán
- Biểu hiện sự phát triển thịnh đạt:
+ Kinh tế, cung cấp một lượng lớn lúa gạo, sản phẩm thủ công (vải đồ
sứ, chế phẩm kim khí
…), nhất là sản phẩm thiên nhiên, nhiều lái buôn nhiều nước trên Thế giới đến buôn bán + Chính trị, tổ chức bộ máy chặt chẽ kiện toàn
từ Trung ương đến địa phương
Trang 11Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS cần nắm vững
+ Chính trị, tổ chức bộ máy
chặt chẽ kiện toàn từ Trung
ương đến địa phương
+ Văn hoá, các dân tộc
Đông Nam Á xây dựng được
một nền văn hoá riêng của
mình với những nét độc đáo
- GV trình bày: từ nửa sau
thế kỷ XVIII, các quốc gia
Đông Nam Á, bước vào giai
đoạn suy thoái và trước sự
xâm lược của tư bản Phương
Tây
+ Văn hoá, các dân tộc Đông Nam Á xây dựng được một nền văn hoá riêng của mình với những nét độc đáo
4 Sơ kết bài học
- Kiểm tra nhận thức của HS đối với bài học bằng việc yêu cầu HS trả lời các câu hỏi đưa ra ngay từ đầu giờ học: Để hiểu điều kiện nào dẫn đến sự ra đời của các vương quốc cổ Đông Nam Á? Sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến Đông Nam Á dược biểu hiện như thế nào?
5 Bài tập - Dặn dò về nhà
Dặn dò:
Trang 12- Sưu tầm tranh ảnh vế đất nước và con người Lào, Campuchia thời phong kiến
Bài tập:
- Trả lời câu hỏi trong SGK
- Vẽ lược đồ Lào, Campuchia