Lịch sử lớp 9 Bài 7 pdf

Phong trào đấu tranh của châu Á , châu phi là chống đế quốc , tay sai giành độc lập tự do và thành lập nhà nước độc lập , còn cuộc đấu tranh của nhân dân mĩ-la tinh là thoát khỏi sự lệ t

bài 7

CÁC NƯỚC MĨ LA TINH A/ PHẦN CHUẨN BỊ.

I/ Mục tiêu bài dạy

1 Kiến thức: Học sinh cần nắm được.

-Những nét khái quát và tình hình Mĩ la tinh

-Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân cu ba đã đạt đuợc hiện nay về kinh tế, văn hoá, giáo dục, trước sự bao vây và cấm vận của Mĩ, cu ba vẫn kiên trì với con đường đã trọn (Định hướng XHCN)

2.Tư tưởng.

-Tinh thần đoàn kết và ủng hộ phong trào CM của các nước Mĩ

la tinh

-Từ cuộc đấu tranh kiên cường bất khuất của nhân dân cu ba và những thành tựu to lớn trong công cuộc XD CNXH về kinh tế, văn hoá

-Giáo dục cho học sinh thêm yêu mến, quý trọng và đồng cảm với nhân dân cu ba ủng hộ nhân dân cu ba chống âm mưu bao vây

và cấm vận của Mĩ

3 Kỹ năng:

-Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ tổng hợp phân tích và S2

(Đặc điểm của các nước Mĩ la tinh với Châu á và châu phi

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Bản đồ thế giới và KV Mĩ la tinh.

Trò: Học bài cũ- Chuẩn bị bài mới.

B/ PHẦN THỂ HIỆN KHI LÊN LỚP

* Ổn định tổ chức ( 1’) Kiểm tra sĩ số : 9A 9B 9C

I/ Kiểm tra bài cũ: <5’>

Hỏi: Trình bày những nét chính về phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Châu Phi (1945 đến nay)

Đáp: -Phong trào phát triển sôi nổi, nổ ra sớm nhất ở Bắc Phi:

+18.6.1953 Cộng hoà Ai Cập ra đời.

+ 1954 đến 1962 Angiêri đấu tranh giành độc lập

+ 1960 17 nước Châu phi giành được độc lập

- Hệ thống thuộc địa Châu Phi tan rã các nước giành được độc lập chủ quyền

II/ Bài mới:

* Giới thiệu bài:

GV

?

?

GV

Để tìm hiểu về những nét chung

về Mĩ La tinh thầy trò ta vào

phần 1

-Các em chú ý lên bảng Đây là

lược đồ các nước Mĩ latinh sau

1945

-Giới thiệu: Các nước Mĩ latinh

gồm 23 nước Bắt đầu từ Mê

hicô trải dài đến tận Nam Mĩ

Có s trên 20 triệu Km2 Dân số

509 triệu người (1999)

Tại sao có tên gọi là Mĩ latinh?

- Người ta gọi là Mĩ latinh vì nó

bao gồm trung và nam của châu

mĩ và đa số nhân dânẢơ khu

vực này nói ngữ hệ và chịu ảnh

hưởng văn hoá la tinh vì các

nước này vốn là thuộc địa của

Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha

Pháp và Hà Lan

Theo em chúng ta có thể gọi là

Châu Mĩ latinh được không? Vì

sao?

- Không mà phải gọi là KV Mĩ

latinh để phân biệt với lại Bắc

Mĩ, Hoa Kỳ và canađa nói tiếng

I/ Những nét chung:

<15>

?

GV

?

anh

- Nhìn trên bản đồ các em đã dễ

dàng nhận thấy khu vực Mĩ

latinh là 1 khu vực rộng lớn của

Châu Mĩ được 2 đại dương là

Thái Bình Dương và Đại Tây

Dương bao bọc có các kênh đào

panama con đường hàng hải

ngắn nhất nối liền đại Tây

Dương và Thái Bình Dương ,

đồng thời khu vực này có rất

nhiều tài nguyên thiên nhiên,

giàu về nông sản, lâm sản và

khoảng sản

Như vậy các nước Mĩ latinh có

điều kiện tự nhiên rất thuận

lợi ,có 1 vị trí chiến lược rất

quan trọng ( ghi)

Do có vị trị chiến lược quan

trọng lại có điều kiện tự nhiên

ngay từ rất sớm các nước Mĩ

latinh đã trở thành miếng mồi bị

săn đuổi của CN thực dân nói

chung và với người phương Bắc

là Mĩ nói riêng

Trước chiến tranh thế giới thứ II

đặc điểm chính trị của Mĩ La

tinh như thế nào?

- Giành được độc lập từ thập

niên đầu của thế khỉ XIX ngay

sau đó sau dó lại rơi vào vòng lệ

thuộc và trở thành sâu sau,

thành thuộc địa kiểu mới của đế

- mĩ- la tinh có vị trí chiến lược quan trọng

- Trước chiến tranh , các nước Mĩ -la tinh trở thành

“ Sân sau” và là thuộc địa kiểu mới của Mĩ

?

Gv

GV

?

GV

quốc Mĩ

Về hình thái thì hơn 20 nước

cộng hoà ở Mĩ La tinh đã là

những nước cộng hoà độc lập có

chính phủ riêng của mình nhưng

thực chất lại là “ sân sau”của Mĩ

(ghi)

Vậy em hiểu thế nào là sâu sau?

Với chiêu bài “ Cây gậy lớn và

củ cà rốt”hay cái gọi là châu mĩ

của người mĩ, mĩ đã độc chiếm

biến Mĩ -la tinh thành bàn đạp ,

chỗ dựa vững chắc của mĩ trong

chính sách bành trướng xâm

lược ra thế giới

Phong trào giải phong dân tộc ở

Mĩ -la tinh có nhiệm vụ cụ thể

như thế nào ? có gì khác với

phong trào giải phóng dân tộc ở

châu Á , châu phi ?

Phong trào đấu tranh của châu

Á , châu phi là chống đế quốc ,

tay sai giành độc lập tự do và

thành lập nhà nước độc lập , còn

cuộc đấu tranh của nhân dân

mĩ-la tinh là thoát khỏi sự lệ thuộc

vào Mĩ

Có thể nói từ sau chiến tranh

thế giới thứ 2 thì phong trào đấu

tranh củng cố độc lập chủ quyền

của mĩ latinh có nhiều chuyển

biến rất mạnh mẽ và có thể chia

làm 3 giai đoạn

- Từ 1945 đến trước 1959:

Phong trào đấu tranh củng

cố độc lập chủ quyền nổ ra

ở nhiều nước

- Từ 1959 đến đầu những năm 80 của TK XX :

?

HS

GV

( chỉ bản đồ ) Từ sau chiến tranh

thế giới thứ hai đến trước năm

1959 phong trào diễn ra dưới

nhiều hình thức khác nhau như :

- cuộc bãi công của công nhân

Chi lê

- Cuộc nổi dậy của nông dân Pê

ru , mê hi -cô

- khởi nghĩa vũ trang ở

Pa-na-ma

- đấu tranh nghị viện qua tổng

tuyển cử ở Ác-hen-ti-na,

Goa-tê-ma-la

Như vậy giai đoạn này cách

mạng đã bùng nổ ở nhiều nước

Em hãy nêu tóm tắt diễn biến

của phong trào giải phóng dân

tộc Mĩ latinh từ 1959 đến những

năm 80 của thế kỷ XX?

CM ở giai đoạn này được bắt

đầu bằng cuộc CM của cuba

1959 và tiếp đó từ đầu những

năm 60đến những năm 80 của

thế kỷ XX một cao trào đấu

tranh nổ ra ở Mĩ latinh và Mĩ

latinh trở thành “ lục địa bùng

cháy ”.của phong trào cách

mạng ( ghi)

(Chỉ bản đồ )phong trào đấu

tranh diễn ra ở nhiều nước

-côlômbia, vênêxuêla;

nicaragoa, bôlivia kết quả là

- Mĩ la tinh diễn ba cao trào đấu tranh vũ trang và trở thành “lục địa bùng cháy ”

HS

?

HS

?

HS

GV

chính quyền độc tài ở nhiều

nước đã bị lật

đổ , các chính phủ dân tộc - dân

chủ được thiết lập và tiến hành

nhiều cải cách tiến bộ

-ở giai đoạn này còn nổi bật lên

là những sự kiện diễn ra ở chinê

và Ni-ca-ra-gra ( chỉ lược đồ )

Những sự kiện gì đã diễn ra ở

Chi Lê và Ni ca ra goa

+ ở chinê do thắng lợi của cuộc

bầu cử, chính phủ do tổng thống

A-gien-đê lãnh đạo đã thực hiện

những cải cách tiến bộ và củng

cố chủ quyền độc lập dân tộc

+ở nicaragoa thì do thắng lợi

của mặt trận xanđinô và dưới sự

lãnh đạo của mặt trận xanđinô

nhân dân đã nổi dậy đấu tranh

lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ

đưa đất nước phát triển theo con

đường DC

Nhưng cuối cùng do nhiều

nguyên nhân , nhất là sự can

thiệp của Mĩ , các phong trào

cách mạng ở Chi Lê và Ni ca ra

goa đều thất bại

Như vậy từ 1959 đến những

năm 80 của thế kỷ XX một cao

trào khởi nghĩa vũ trang đã nổ

và mang tính phổ biến

Tại sao sau chiến tranh thế giới

thứ 2 Mĩ latinh lại được mệnh

- Làm thay đổi cục diện chính trị các nước Mĩ -la tinh

- Từ nửa sau những năm

80 của thế kỷ XX đến nay

- Thu được nhiều thành tựu quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

?

HS

GV

danh là “ lục địa bùng cháy ”

Cơn bão táp cách mạng ấy đã

làm thay đổi cục diện chính trị ở

nhiều nước

(thảo luận) Những cuộc đấu

tranh đó đã làm thay đổi cục

diện chính trị như thế nào ?

- Trước kia bị rơi vào vòng lệ

thuộc nặng nề và trở thành “ sân

sau ” của mĩ

- bây giờ là các chính phủ dân

tộc tự chủ , giành được chủ

quyền dân tộc thực sự

Từ nửa sau những năm 80 của

Tk XX đến nay các nước Mĩ La

tinh đã thực hiện những nhiệm

vụ gì?

( trả lời theo sách giáo khoa )

- Nhân dân Mĩ Latinh trong

công cuộc khôi phục đất nước

đã thực hiện những nhiệm vụ rất

quan trọng như là củng cố độc

lập dân tộc, ra sức phát triển

kinh tế và thành lập các tổ chức

liên minh kinh tế khu vực Và đã

bước lên những đài quốc tế với

tư thế độc lập tự chủ và đã có 1

số nước như: Braxin, mêhicô trở

thành những nước CN mới mà

chúng ta vẫn gọi là con rồng

kinh tế Vào đầu thiên niên kỷ

mới các nước Mĩ latinh đã ra

sức cải thiện những mối quan hệ

- Từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX tình hình kinh tế và chính trị khó khăn , căng thẳng

GV

mới

Giữa Việt nam với các nước mĩ

-latinh cũng đã có nhưng mối

quan hệ kinh tế như các hiệp

ước Mê-hi-cô, bra-xin trong việc

xuất nhập khẩu cà phê và nông

sản

Tuy nhiên từ đầu những năm 90

của thế kỷ XX do nhiều nguyên

nhân và do sự biến động của

Liên xô, tình hình kinh tế , chính

trị các nước Mĩ latinh lại gặp

nhiều khó khăn , thậm chí có lúc

căng thẳng

( đọc phần chữ nhỏ trong SGk

trang 31)

Em có nhận xét gì về tình hình

các nước Mĩ Latinh trong thời

gian này?

trong thời gian này các nước Mĩ

Latinh gặp rất nhiều khó khăn

về kinh tế, chính trị và do âm

mưu chống phá của đế quốc mĩ

chính vì thế có thể coi đây là

thời kỳ khó khăn căng thẳng đối

với Mĩ Latinh Như vậy đặc

điểm của giai đoạn này là:

chúng ta đã tìm hiểu những đặc

điểm chung của các nước Mĩ

Latinh từ sau chiến tranh thế

giới thứ hai đến nay

Trong cơn bão táp CM của Mĩ

I I/ Cuba hòn đảo anh hùng

<18’>

1 Trước cách mạng

- Tháng 3-1952 tướng Batixta làm đảo chính ,

?

H

GV

?

Gv

latinh nổi bật lên tinh thần đấu

tranh kiên cường bất khuất của

nhân dân Cu-ba đã đưa đất nước

Cu ba trở thành hòn đảo tự do ,

hòn đảo anh hùng Cuộc CM

của CuBa diễn ra như thế nào

thầy cùng các em tìm hiểu tiếp

phần II

Quan sát lên bảng, theo dõi lược

đồ các nước Mĩ Latinh sau 1945

- GV giới thiệu: Đây là vị trí đất

nước CuBa

Qua chuẩn bị ở nhà Hãy trình

bày hiểu biết của em về Đất

nước CuBa.?

Nhìn trên bản đồ chúng ta dễ

dàng nhận thấy đất nước CuBa

có hình dáng như một con cá

Xấu vươn dài trên vùng biển

Caribê với diện tích và dân số

rất nhỏ Một hòn đảo vùng

Caribê nằm ngay sát nướcMĩ

Trong hoàn cảnh chung của khu

vực Mĩ La tinh , tình hình Cu ba

trước cách mạng như thế nào

->phần 1

các em đã được học về cuộc

CM giữa Mĩ và TBN (1888) Mĩ

đã tìm cách hất cảng TBN sau

đó tìm cách độc chiếm biến

CuBa thành phụ thuộc CuBa đã

phải nhường cho Mĩ những căn

cứ quân sự và trồng Mía để

thiết lập chế độ độc tài quân sự ở Cu-Ba

-> Nhân dân Cu-Ba mâu thuẫn với chế độ độc tài Batixta

2 Cách mạng bùng nổ và thắng lợi

- Ngày 26/7/1953 cuộc tấn công pháo đài Môn-ca-đa

mở đầu thời kỳ khởi nghĩa

vũ trang

GV

?

cung cấp đường cho Mĩ Sau chiến tranh thế giới thứ 2 Mĩ đã điều khiển tướng Batixta làm cuộc đảo chính thiết lập chế độ độctài quân sự ở CuBa.( ghi) chế độ độc tài Batixta đã xoá bỏ hiến pháp ban hành 1940 và cấm các Đảng phái chính trị hoạt động Nhưng tàn bạo hơn nữa là chúng đã tàn sát hơn 20.000 chiến sĩ CuBa và cầm tù hàng chục vạn ngưòi dưới chế

độ độc tài Batixta các em thấy mọi quyền tự do DC đã bị thủ tiêu và đất nước CuBa rơi vào tình trạng nghèo đói cực khổ Chính vì thế mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc CuBa với chế

độ Batixta phát triển gay gắt Đây là nguyên nhân làm bùng

nổ cuộc CM

Mâu thuẫn này đã làm bùng nổ cuộc CM vậy CM CuBa bùng

nổ và thắng lợi như thế nào , chúng ta tìm hiểu phần:2

Không cam chịu chế độ độc tài tàn bạo các tầng lớp nhân dân

Cu ba đã bền bỉ tiến hành cuộc đấu tranh giành chính quyền

Sự kiện nào đã đánh dấu bước phát triển mới của cách mạng Cu-Ba ?

mở đầu cho một giai đoạn mới

?

HS

GV

?

GV

của cuộc đấu tranh vũ trang

giành chính quyền là cuộc tấn

công pháo đài Môn -ca -đa

(Thuộc tỉnh Xan -chi -a-gô ở

cực tây đất nước ) Phi-đen Ca

-xtơ-rô

- Giới thiệu hình 15 Đây là chân

dung của Phi đen Ca – Xtơ -rô

1959

Trình bày hiểu biết của em về

lãnh tụ Phi đen Ca – Xtô - rô ?

Vào thời điểm ông lãnh đạo

cuộc cách mạng này Phi đen còn

rất trẻ là một luật sư rất nổi tiếng

có văn phòng luật ở Nahabana,

nhưng không làm việc theo

ngành luật mà tham gia hoạt

động CM từ rất sớm Căm phẫn

chế độ độc tài Batixta Phi Đen

đã tập hợp lực lượng 135 thanh

niên yêu nước tấn công pháo đài

Môn-ca-đa 1 trong 3 pháo đài

lớn ở CuBa

Tuy cuộc tấn công không giành

được thắng lợi nhưng tiếng súng

môn ca đa đã thổi bùng lên ngọn

lửa đấu tranh vũ trang trên toàn

đảo với một thế hệ chiến sĩ cách

mạng mới - trẻ tuổi , đầy nhiệt

tình và kiên cường, vậy cuộc

đấu tranh vũ trang tiếp tục diễn

ra như thế nào ?

( đọc phần chữ nhỏ trong SGK)

- Từ 1955 đến 1958 Xây dựng căn cứ , phát triển lực lượng cách mạng

?

HS

GV

Trình bày diễn biến cuộc CM

1955 - 1958

Sau gần 2 năm bị giam cầm Phi

đen đã được trả tự do Ông tiếp

tục sang Mêhicô tại đây ông đã

gặp Chêvê một nhà thơ của Mê

hi cô Ông cùng Phi đen tích cực

hoạt động tự quyên tiền để mua

sắm vũ khí sau đó tổ chức cuộc

vượt ngục, trở về cuối 1956 Phi

đen cùng 81 chiến sĩ yêu nước

trở về trên con tàu “Gran-ma”

nhỏ bé và trở quá tải sau 7 ngày

lênh đênh trên biển khi vừa đặt

chân lên bờ biền thì các chiến sĩ

CM đã bị quân đội Batixta bao

vây và chặn đánh dữ dội Các

đồng chí CM chạy vào cánh

đồng mía và bị quân địch vây

đốt xung quanh Trong trận

chiến đấu này 44 chiến sĩ đã hi

sinh 26 người bị thiêu sống chỉ

còn lại 12 người đã anh dũng

vuợt qua vòng vây của kẻ thù

trở về vùng núi “Xi-e-ra Ma-e

Xtơ- ra” Để tiếp tục XD căn

cư , phát triển lục lượng cách

mạng CM

Em có nhận xét gì về cuộc chiến

đấu của Phiđen và các đồng chí

của ông?

Mặc dù cuộc chiến đấu không

cân sức , gặp rất nhiều khó khăn

+ cuối 1958 lực lượng cách mạng lớn mạnh, tấn công nhiều nơi

+ ngày 1-1-1959 chế độ độc tài Bati xta bị lật đổ -> cách mạng thắng lợi

3 Công cuộc xây dựng CNXH từ 1959 đến nay

- Tiến hành cuộc cải cách dân chủ triệt để :

+ cải cách ruộng đất + quốc hữu hoá các xí nghiệp của tư bản nước ngoài

+ Xây dựng chính quyền mới, Phát triển giáo dục…

HS

GV

?

GV

, gian khổ , hy sinh , nhưng Phi

-Đen và các đồng chí của ông

vẫn kiên cường chiến đấu và đạt

được thắng lợi trong việc xây

dựng căn cứ và phát triển lực

lượng cách mạng ( ghi)

Vậy cuộc chiến đấu của Phi đen

và các đồng chí của ông tiếp tục

diễn ra như thế nào?

- Được sự ủng hộ …1.1/1959

chế độ độc tài Batixta bị lật đổ

Cuộc CM nhân dân ở CuBa đã

giành được thắng lợi

Được sự ủng hộ của nhân dân

lực lượng và căn cứ càng ngày

càng lớn mạnh Cuối 1958

phong trào đấu tranh du kích đã

lan rộng khắp cả nước Các binh

đoàn cách mạng do Phi - đen

làm tổng chỉ huy liên tiếp mở

những cuộc tấn công lớn

1.1.1959 chế độ độc tài Batixta

bị lật đổ CM CuBa giành thắng

lợi (ghi)

Cuộc CM CuBa thành công có ý

nghĩa lịch sử như thế nào đối

với CuBa và đối với Mĩ Latinh ?

ý nghĩa với CuBa: Cuộc CM

này đã mở ra một kỷ nguyên

mới, kỷ nguyên độc lập gắn liền

với CNXH, và với Mĩ Latinh thì

cuộc CM CuBa đã đem đến

- Tháng 4-1961 tuyên bố tiến lên chủ nghĩa xã hội

- Bị mĩ bao vây , cấm vận , nhân dân cu -ba vẫn thu được nhiều thành tựu to lớn về : Kinh tế , văn hoá, giáo dục, y tế , Thể thao