Bài 24: phân bố dân cư, các loại hình quần cưvà đô thị hóa I- Mục tiêu: Sau bài học, học sinh cần: - Hiểu đặc điểm phân bố dân cư thế giới và các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư.
Trang 1Bài 24: phân bố dân cư, các loại hình quần cư
và đô thị hóa
I- Mục tiêu:
Sau bài học, học sinh cần:
- Hiểu đặc điểm phân bố dân cư thế giới và các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư
- Phân biệt được các loại hình quần cư, đặc điểm và chức năng của chúng
- Hiểu được đặc điểm và bản chất của đô thị hóa
- Biết cách tính mật độ dân số, xác định vị trí các thành phố lớn trên bản đồ
- Rèn luyện kỹ năng nhận xét, phân tích biểu
đồ, sơ đồ, lược đồ và bảng số liệu về tình hình phân bố dân cư, các hình thái quần cư và dân cư thành thị
II- Những kiến thức trọng tâm:
- Đặc điểm phân bố dân cư thế giới và các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư
Trang 2- Những đặc điểm và chức năng chủ yếu của hai loại hình quần cư nông thôn và thành thị
- Ba đặc điểm chính của đô thị hóa, mặt tích cực và tiêu cực của quá trình này
III- Phương pháp dạy học
IV- Thiết bị dạy học:
- Bản đồ phân bố dân cư và các đô thị lớn trên thế giới
- Hình 24 sách giáo khoa phóng to
V- Học sinh lên lớp
1- ổ n định lớp.
2- Bài cũ.
3- Bài mới.
Hoạt động của giáo
viên và học sinh
Nội dung chính
- Hoạt động 1: Nêu
tiêu chí đánh giá sự
phân bố dân cư
- Học sinh tính một số
ví dụ cụ thể
I- Phân bố dân cư 1- Khái niệm
- Là sự sắp xếp dân số một cách tự phát hoặc
tự giác trên một lãnh thổ nhất định, phù hợp với điều kiện sống và
Trang 3- Hoạt động 2: Dựa vào
bảng 24.1 nhận xét sự
phân bố dân cư thế
giới
- Dựa vào bảng 24.2
nêu sự thay đổi về tỷ
trọng phân bố dân cư
thế giới theo thời gian
- Nêu nguyên nhân
- Giáo viên bổ sung
- Hoạt động 3: Vì sao
có vùng đông dân,
các yêu cầu xã hội
- Tiêu chí đánh giá: Mật độ dân số
- Đơn vị: Người/km2
2- Đặc điểm:
a/ Phân bố dân cư không đều trong không gian
- Năm 2005 mật độ dân
số trung bình của thế giới là 48 người/km2
- Có khu vực dân cư tập trung đông đúc như Tây
Âu, Đông á, Trung nam á
- Có những khu vực dân cư thưa thớt như châu úc, Trung Phi, Bắc Mỹ
b/ Phân bố dân cư biến động theo thời gian
- Châu á giảm dần
- Châu Đại Dương, châu Phi, châu Mỹ tăng
Trang 4vùng thưa dân ? Cho
một số ví dụ
- Hoạt động 4: Nêu sự
phan loại các loại hình
quần cư
- So sánh quân cư nông
thôn và quần cư thành
thị
lên 3- Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư
- Phân bố dân cư là một hiện tượng xã hội
có tính quy luật
- Nhân tố tự nhiên: Khí hậu, tài nguyên
- Nhân tố kinh tế - xã hội: Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, lịch sử khai thác lãnh thổ, chuyển cư
II- Các loại hình quần cư:
1- Khái niệm 2- Phân loại và đặc điểm
a/ Phân loại:
- Có hai loại hình quần
cư chủ yếu + Quần cư nông thôn + Quần cư thành thị
Trang 5- Hoạt động 5: Dựa vào
bảng 24.3, nhận xét về
sự thay đổi dân cư
thành thị và nông thôn
- Dựa vào hình 24 nêu
khu vực, châu lục dân
cư thành thị cao ? Khu
vực châu lục dân cư
thành thị thấp
- Ví dụ về các thành
phố dông dân
Mêhicô: 29,6 triệu dân
Saopaolô: 26 triệu dân
Sơun: 22 triệu dân
Thượng Hải: 15 triệu
dân
- Hoạt động 6: Nêu ảnh
b/ Đặc điểm
QC nông thôn
- Xuất hiện sớm
- Mang tính chất phân tán
- Sản xuất nông
nghiệp là chủ yếu
- Còn có tiểu thủ công
nghiệp, dịch vụ, du lịch
QC thành
thị
- Xuất hiện muộn
- Tính chất tập trung, mật độ cao
- Sản xuất công
nghiệp là chủ yếu và dịch vụ
- Là trung tâm kinh
tế, văn hóa, chính trị
III- Đô thị hóa 1- Khái niệm 2- Đặc điểm a/ Dân cư thành thị có
xu hướng tăng nhanh
Trang 6hưởng của đô thị hóa
đến sự phát triển kinh
tế - xã hội (làm ra giấy
gọi học sinh đọc)
Năm 2005 chiếm 48% b/ Dân cư tập trung vào các thành phố lớn và cực lớn
- Thế giới có 270 thành phố > 1 triệu dân, 50 thành phố > 5 triệu dân
- Tập trung nhiều ở châu Mỹ, Nga, úc
c/ Phổ biến rộng rãi lối sống thành thị
3- ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh
tế - xã hội và môi trường
a/ Tích cực:
Đô thị hóa gắn liền với công nghiệp hóa, thúc đẩy sự phát triển kinh
tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công cụ lao động Thay đổi sự phân
bố dân cư, lao động b/ Tiêu cực
Trang 7Đô thị hóa không gắn liền với công nghiệp hóa, nông thôn thiếu nhân lực, vấn đề việc làm, nhà ở, môi trường
4- Củng cố:
Nêu đặc điểm phân bố dân cư, nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư
5- Hoạt động nối tiếp:
- Làm bài tập trang 97
- Xem trước bài thực hành
