Tiết 7Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển và phân bố nông nghiệp Ngày soạn: Ngày dạy: I - Mục đích yêu cầu 1.. Giúp học sinh nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên và KT - XH đối với
Trang 1Tiết 7
Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển và phân bố nông nghiệp
Ngày soạn:
Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1 Giúp học sinh nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên và KT - XH đối với quá trình phát triển và phana bố ngành nông nghiệp
2 Có kỹ năng đánh giá giá trị của nền kinh tế, biết sơ đồ hóa các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp Việt Nam
II - Chuẩn bị
- Bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam
- Bản đồ khí hậu Việt Nam
- Bản đồ đất đai Việt Nam
Trang 2III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Phân tích nhưng thành tựu và khó khăn thách thức của nền kinh tế nước ta trong giai đoạn mới?
C - Bài mới
Hoạt động của
thầy
Hoạt động của trò
? Tại sao nông
nghiệp lại là
ngành kinh tế
phụ thuộc vào
các yếu tố tự
nhiên?
? Gồm các yếu
tố nào?
I Các nhân tố tự nhiên
- Đây là nhứng nhân
tố quan trọng nhất
Do đặc trưng của ngành nông nghiệp không thể không dựa vào các yếu tố tự nhiên
- Gồm: Đất đai, khí
Trang 3? Vị trí của yếu
tố đất đai đối với
nghiệp?
? Nêu vài nét về
đặc điểm đất đai
ở nước ta? Đó là
thuận lợi hay
khó khăn?
hậu, sông ngòi, động thực vật
1 Tài nguyên đất
- Vai trò vô cùng quan trọng vì nó là tư liệu sản xuất của nông nghiệp, thiếu đến sẽ không có ngành kinh
tế này
- Nước ta có tổng diện tích đất canh tác khoảng 20 triệu ha Gồm các loại đất như: + Đất phù sa: ở các đồng bằng và chủ yếu
để sản xuất lúa nước
và một số cây công nghiệp ngắn ngày diện tích khoảng 3 triệu ha
Trang 4? Nguyên nhân
của nó?
GV treo bản đồ
khí hậu, giới
thiệu và giải
thích bản đồ
? Nhận xét về
nguồn tài nguyên
này ở nước ta?
? Lấy các ví dụ
cụ thể về các loại
cây trồng thích
hợp?
? Khí hậu gây ra
những khó khăn
+ Đất Feralit có diện tích khoảng 16 triệu
ha với nhiều loại khác nhau tập trung phân
bố ở các vùng trung
du, vùng núi và cao nguyên Chủ yếu thích hợp với các loại cây công nghiệp
-> Đây là những thuận lợi rất lớn cho nông nghiệp ở nước ta
- Khó khăn là hiện tượng sói mòn đất và đốt nương làm rẫy gây thoái hóa đất
2 Tài nguyên khí hậu
- Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm
Trang 5? Tại sao nước
cũng là một
nguồn tài nguyên
đối với nông
nghiệp?
? Đặc điểm của
nguồn tài nguyên
nước ở nước ta?
? Những hạn
chế?
? Tài nguyên
sinh vật ở nước
nhưng do vị trí và sự
đa dạng về địa hình tạo nên các kiểu khí hậu đặc trưng khá phong phú thích hợp cho nhiều loại cây trồng khác nhau
VD: Khí hậu mùa đông lạnh ở Bắc bộ
và Bắc trung bộ thích hợp với cây vụ đông
- Khí hậu ôn đới núi cao
+ Những biến động của thời tiết cũng làm ảnh hưởng đến năng suất cây trồng: Bão, sương muối, rét đậm
3 Tài nguyên nước
Trang 6ta có đặc điểm
gì?
? Rút ra nhận xét
gì về các nhân tố
tự nhiên?
? Tại sao dân cư
và lao động lại là
nhân tố ảnh hởng
nghiệp?
? Đặc điểm của
nhân tố này ở
- Nước tưới rất quan trọng đối với nông nghiệp
- Nước ta có hệ thống sông ngòi, ao hồ và đầm lầy phong phú, nguồn nước ngầm nhiều rất thuận lợi cho tưới tiêu trong nông nghiệp
- Lượng mưa trung bình đạt 1500 - 2500 mm/năm
+ Hạn chế: Lũ lụt về mùa mưa và hạn hán
về mùa khô
4 Tài nguyên sinh vật
- Nguồn tài nguyên động thực vật phong phú là điều kiện thuận
Trang 7nước ta?
? Qua hình
7.1/26 nhận xét
và đánh giá về
cơ sở vật chất kĩ
thuật ở nước ta?
? Việc phất triển
và hoàn thiện ấy
nhằm mục đích
gì?
lợi cho nhân dân thuần chủng và lai tạo giống mới có năng suất cao và chống chịu hạn hán tốt
-> Tóm lại: Nước ta
có nhiều điều kiện ưu đãi của thiên nhiên,
có nhiều nguồn tài nguyên thuanạ lợi cho phát triển nông nghiệp nhưng ben cạnh đó vẫn còn một
số khó khăn do điều kiện bất thường của thời tiết và khí hậu
II Các nhân tố kinh tế
- xã hội
1 Dân cư và nguồn lao động
Trang 8? Chính sách
phát triển nông
nghiệp của nước
ta qua các thời kì
có thay đổi như
thế nào?
? Tác động đến
nông nghiệp ra
sao?
? Đặc điểm của
thị trường ảnh
hưởng đến nông
nghiệp như thế
nào?
- Sản xuất rất cần có lao động và đây cũng
là thị trường tiêu thụ sản phẩm
- Nước ta có hơn 80 triệudân trong đó có tới 58.4% trong độ tuổi lao động, đây là lực lượng lao động dối dào cho phát triển nông nghiệp
- Lao động Việt Nam giàu kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp, cần cù sáng tạo và tiếp thu KHKT nhanh
2 Cơ sở vật chất kỹ thuật
Trang 9? Đặc điểm của
thị trường trong
nước và ngoài
nước?
? Lấy ví dụ cụ
thể
- Cà phê
- Dừa
- Đang dần được hoàn thiện, các cơ sở phục
vụ chăn nuôi, trồng trọt đang phát triển và phân bố rộng khắp nhất alf các vùng chuyên canh
- Hình thành hệ thống thủy lợi, kênh mương với các thiết bị tưới tiêu hiện đại
- Tăng năng suất và chất lượng các sản phẩm nông nghiệp, giảm dần sự phụ thuộc vào tự nhiên và đang chuyển dịch cơ cấu lao động
3 Chính sách phát triển nông nghiệp
Trang 10+ Trước 1986: làm ăn theo lối chung, tập thể, HTX
+ Sau 1986: Tư nhân hóa, có nhiều chính sách khuyến nông hợp lý, phát triển kinh
tế hộ gia đình, kinh tế trang trại hướng ra xuất khẩu
4 Thị trường trong và ngoài nước
- Thúc đẩy mở rộng sản xuất và tăng năng suất lao động, thực hiện trao đổi là nhu cầu của thị trường
- Tác động trực tiếp đến sự thay đổi cơ cấu cây trồng và sản xuất
Trang 11phù hợp với nhu cầu thị trường
- Biến động của thị trường sẽ ảnh hưởng đến người sản xuất
D - Củng cố:
E - Hướng dẫn học bài:
IV/ Rút kinh nghiệm
Trang 12