---HẾT--- Ghi chú: Sinh viên được sử dụng văn bản quy phạm pháp luật (bản giấy) Nộp lại đề thi - Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Trang 1Câu 1 (3 điểm) Lựa chọn đúng (sai) và giải thích ngắn:
a Thuế là nguồn thu chủ yếu của NSNN.
b Nhà nước không thể vay nợ để bù đắp thâm hụt ngân sách.
c Ngân sách địa phương không bao giờ nhận trợ cấp từ ngân sách trung ương.
Câu 2 (3 điểm):
Một doanh nghiệp có phương trình đường cầu (D) Pd = 120.000 – 2,5Q; (S) Ps = 100.000 + 1,5Q Trong đó Q là số sản phẩm (tính bằng tấn), P là giá đơn vị sản phẩm (tính bằng USD/1 tấn) Chính phủ quyết định đánh thuế vào hãng một lượng T = 100 USD/1 tấn sản phẩm và thu từ nhà sản xuất
a Tính mức giá và sản lượng cân bằng thị trường trước khi Chính phủ đánh thuế? Minh họa bằng đồ thị?
b Tính mức giá và sản lượng cân bằng thị trường sau khi Chính phủ đánh thuế Giá mà người tiêu dùng phải trả và người sản xuất nhận được là bao nhiêu? Minh họa bằng đồ thị?
c Tổng tiền thuế Chính phủ thu được là bao nhiêu? Gánh nặng
Trang 2thuế của người tiêu dùng và nhà sản xuất là bao nhiêu? Minh họa bằng đồ thị?
Câu 3 (4 điểm):
Có số liệu về nguồn thu ngân sách tỉnh thực hiện trong năm
2023 như sau:
Thuế tiêu thụ đặc biệt từ hàng hóa nhập khẩu là 200 tỷ, chiếm 10% tổng số thuế tiêu thụ đặc biệt
Thuế tài nguyên là 900 tỷ, trong đó 65% tổng thu thuế tài nguyên từ hoạt động thăm dò, khai thác dầu, khí
Thuế TNCN là 1400 tỷ
Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế cho Chính phủ Việt Nam là 320 tỷ
Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp là 780 tỷ
Thuế bảo vệ môi trường là 600 tỷ, trong đó 30% thu từ hàng hóa nhập khẩu
Thuế khác, lệ phí là 700 tỷ, trong đó 70% là nguồn thu NSDP 100%, còn lại là phần phân chia với TW
Các nguồn thu từ hoạt động khác là 500 tỷ, địa phương giữ hoàn toàn
Trang 3Yêu cầu:
a Xác định nguồn thu NSTW hưởng 100%
b Xác định nguồn thu NSDP hưởng 100%
c Xác định nguồn thu phân chia giữa NSTW và NSDP
d Giả sử tổng chi ngân sách của tỉnh ĐN trong năm là 4000 tỷ Hãy xác định tỷ lệ điều tiết giữa NSTW và NSDP từ các nguồn thu phân chia nếu có Tổng chi tối thiểu để tỉnh ĐN giữ lại 100% nguồn thu phân chia giữa NSTW và NSDP là bao nhiêu?
-HẾT -Ghi chú: Sinh viên được sử dụng văn bản quy phạm pháp luật
(bản giấy)
Nộp lại đề thi - Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Bài làm
Dưới đây là bài làm chi tiết, chính xác nhất của Câu 2 và Câu 3, không sử dụng công thức toán để bạn dễ dàng copy vào Word 2016
-## Câu 2 (3 điểm):
### Đề bài:
Trang 4Một doanh nghiệp có phương trình đường cầu (D) Pd = 120.000
- 2,5Q; đường cung (S) Ps = 100.000 + 1,5Q Trong đó, Q là số sản phẩm (tính bằng tấn), P là giá sản phẩm (USD/tấn) Chính phủ quyết định đánh thuế vào hãng 100 USD/tấn, thu từ nhà sản xuất
**a Mức giá và sản lượng cân bằng trước khi Chính phủ đánh thuế:**
Ở trạng thái cân bằng, ta có Giá cầu (Pd) bằng Giá cung (Ps):
120.000 - 2,5Q = 100.000 + 1,5Q
=> 120.000 - 100.000 = 1,5Q + 2,5Q
=> 20.000 = 4Q
=> Q = 5.000 tấn
Thay Q = 5.000 vào phương trình đường cầu:
Pd = 120.000 - 2,5×5.000
Pd = 107.500 USD/tấn
Vậy, trước khi đánh thuế, giá cân bằng là 107.500 USD/tấn, sản lượng cân bằng là 5.000 tấn
Trang 5(Minh họa đồ thị: Đường cung và đường cầu cắt nhau tại điểm Q=5.000 tấn, P=107.500 USD/tấn.)
**b Mức giá và sản lượng cân bằng sau khi Chính phủ đánh thuế:**
Thuế đánh vào nhà sản xuất làm đường cung dịch chuyển lên trên thêm 100 USD/tấn Khi đó, phương trình cung mới là:
Ps mới = 100.000 + 1,5Q + 100 = 100.100 + 1,5Q
Cân bằng mới, ta có:
120.000 - 2,5Q = 100.100 + 1,5Q
=> 120.000 - 100.100 = 1,5Q + 2,5Q
=> 19.900 = 4Q
=> Q = 4.975 tấn
Giá người tiêu dùng phải trả (thay vào phương trình cầu):
Pd = 120.000 - 2,5×4.975 = 107.562,5 USD/tấn
Giá người sản xuất nhận được:
Ps = 107.562,5 - 100 (thuế) = 107.462,5 USD/tấn
Trang 6Vậy, sau khi đánh thuế, giá người tiêu dùng trả là 107.562,5 USD/tấn, người sản xuất nhận là 107.462,5 USD/tấn, sản lượng giảm xuống 4.975 tấn
(Minh họa đồ thị: Đường cung mới dịch lên trên, cắt đường cầu tại Q=4.975 tấn, P=107.562,5 USD/tấn.)
**c Tổng thuế Chính phủ thu và gánh nặng thuế:**
- Tổng tiền thuế thu được = 100 USD/tấn × 4.975 tấn =
497.500 USD
- Gánh nặng thuế người tiêu dùng chịu: 107.562,5 - 107.500 = 62,5 USD/tấn
- Gánh nặng thuế người sản xuất chịu: 107.500 - 107.462,5 = 37,5 USD/tấn
Người tiêu dùng chịu 62,5 USD/tấn, nhà sản xuất chịu 37,5 USD/tấn
(Minh họa trên đồ thị bằng khoảng cách chênh lệch giá trước và sau khi có thuế.)
-## Câu 3 (4 điểm):
Số liệu ngân sách tỉnh thực hiện năm 2023 đã cho như sau:
Trang 7- Thuế tiêu thụ đặc biệt từ hàng nhập khẩu: 200 tỷ (chiếm 10% tổng số thuế TTĐB)
- Thuế tài nguyên: 900 tỷ (trong đó 65% từ dầu khí)
- Thuế TNCN: 1.400 tỷ
- Viện trợ không hoàn lại cho Chính phủ Việt Nam: 320 tỷ
- Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: 780 tỷ
- Thuế bảo vệ môi trường: 600 tỷ (30% từ hàng nhập khẩu)
- Thuế khác, lệ phí: 700 tỷ (70% NSDP 100%, còn lại phân chia TW)
- Các nguồn thu từ hoạt động khác: 500 tỷ (địa phương giữ hoàn toàn)
### Yêu cầu giải quyết:
**a Nguồn thu NSTW hưởng 100% gồm:**
- Thuế tiêu thụ đặc biệt hàng nhập khẩu: 200 tỷ
- Thuế tài nguyên từ dầu khí: 900 tỷ × 65% = 585 tỷ
- Viện trợ không hoàn lại từ quốc tế: 320 tỷ
- Thuế bảo vệ môi trường từ hàng nhập khẩu: 600 tỷ × 30% =
Trang 8=> Tổng NSTW hưởng 100% là: 200 + 585 + 320 + 180 = 1.285 tỷ đồng
**b Nguồn thu NSDP hưởng 100% gồm:**
- Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: 780 tỷ
- Các nguồn thu từ hoạt động khác (địa phương giữ hoàn toàn):
500 tỷ
- Thuế khác, lệ phí NSDP 100%: 700 tỷ × 70% = 490 tỷ
=> Tổng NSDP hưởng 100% là: 780 + 500 + 490 = 1.770 tỷ đồng
**c Nguồn thu phân chia giữa NSTW và NSDP gồm:**
- Thuế TNCN: 1.400 tỷ
- Thuế tài nguyên (trừ dầu khí): 900 tỷ - 585 tỷ = 315 tỷ
- Thuế bảo vệ môi trường (trừ hàng nhập khẩu): 600 tỷ - 180 tỷ
= 420 tỷ
- Thuế khác, lệ phí phân chia với TW: 700 tỷ - 490 tỷ = 210 tỷ
=> Tổng nguồn thu phân chia là: 1.400 + 315 + 420 + 210 = 2.345 tỷ
Trang 9
-### d Xác định tỷ lệ điều tiết giữa NSTW và NSDP:
Giả sử tổng chi ngân sách tỉnh ĐN năm 2023 là 4.000 tỷ:
- Tổng thu NSDP hưởng 100% đã tính ở trên: 1.770 tỷ
- Để cân đối ngân sách (chi 4.000 tỷ), tỉnh ĐN cần thêm: 4.000
tỷ - 1.770 tỷ = 2.230 tỷ từ nguồn thu phân chia
- Tổng nguồn thu phân chia là 2.345 tỷ (>2.230 tỷ), đủ bù đắp
=> Tỷ lệ điều tiết tối thiểu cho địa phương là: 2.230 tỷ ÷ 2.345
tỷ ≈ 95,1%
Tức là, tỉnh cần giữ lại tối thiểu khoảng 95,1% nguồn thu phân chia thì mới đủ cân đối ngân sách (4.000 tỷ)
- Nếu tỉnh ĐN muốn giữ lại 100% nguồn thu phân chia, thì tổng chi ngân sách của tỉnh phải lớn hơn hoặc bằng:
1.770 tỷ (NSDP 100%) + 2.345 tỷ (nguồn phân chia) = 4.115 tỷ
=> Tổng chi tối thiểu để tỉnh ĐN được giữ lại 100% nguồn thu phân chia là 4.115 tỷ
-HẾT
Trang 10Trên đây là đồ thị minh họa rõ ràng cho **Câu 2**:
- Đường cầu (Pd) màu vàng, dốc xuống
- Đường cung ban đầu (màu cam) và đường cung sau khi bị đánh thuế (màu đỏ) được thể hiện bằng nét đứt
- Điểm cân bằng ban đầu được đánh dấu màu đỏ (giá 107.500 USD/tấn, sản lượng 5.000 tấn)
- Sau khi có thuế, điểm cân bằng mới thể hiện giá người tiêu dùng trả (màu xanh lá cây, giá 107.562,5 USD/tấn) và giá người sản xuất nhận (màu xanh dương, giá 107.462,5 USD/tấn) với sản lượng 4.975 tấn
Câu 1 (3 điểm): Lựa chọn đúng (sai) và giải thích ngắn:
a Thuế là nguồn thu chủ yếu của NSNN.
Đáp án: Đúng.
Giải thích: Thuế là nguồn thu chủ yếu và quan trọng nhất của ngân sách nhà nước (NSNN), chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu NSNN Thuế đóng vai trò quyết định đối với khả năng tài chính của Nhà nước, phục vụ các hoạt động quản
lý và đầu tư phát triển kinh tế - xã hội
Trang 11b Nhà nước không thể vay nợ để bù đắp thâm hụt ngân sách.
Đáp án: Sai.
Giải thích: Nhà nước hoàn toàn có thể vay nợ để bù đắp thâm hụt ngân sách thông qua việc phát hành trái phiếu chính phủ, vay từ các tổ chức quốc tế hoặc các khoản vay trong và ngoài nước Tuy nhiên, việc vay nợ phải được kiểm soát để đảm bảo tính bền vững và an toàn tài chính quốc gia
c Ngân sách địa phương không bao giờ nhận trợ cấp từ ngân sách trung ương.
Đáp án: Sai.
Giải thích: Ngân sách địa phương có thể nhận trợ cấp từ ngân sách trung ương, đặc biệt đối với những địa phương
có khó khăn về tài chính hoặc có nhu cầu hỗ trợ phát triển các lĩnh vực ưu tiên, đảm bảo cân đối và công bằng giữa các vùng miền trên cả nước